ga nv6 8.2011

Truyện kể về ai, ở thời nào, làm việc gì, diễn biến của sự việc, kết quả ra sao, ý nghĩa của sự việc như thế nào.. - Nhân vật trong văn tự sự được thể hiện qua các mặt nào.. - Hiểu được

Tuần : 1

Tiết : 1

CON RỒNG, CHÁU TIÊN

( Truyền thuyết )

I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh.

- Hiểu được định nghĩa sơ lược về truyền thuyết

- Hiểu nội dung, ý nghĩa của hai truyện truyền thuyết : Con Rồng, cháu Tiên

Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng kỳ ảo

- Đọc rõ ràng, mạch lạc, nhấn giọng những chi tiết

tưởng tượng kỳ ảo

Cho HS đọc văn bản

Nêu định nghĩa truyện truyền thuyết ? ( có nhận xét )

Truyện có thể chia làm mấy đoạn ?

* Hoạt động 2

Tìm những chi tiết thể hiện tính chất kỳ lạ, lớn lao, đẹp đẽ

về nguồn gốc và hình dạng của Lạc Long Quân & Âu Cơ ?

( Học sinh thảo luận )

- LLQ : Con trai thần biển, nòi Rồng :

- Khôi ngô

- Tài năng vô địch

- Có nhiều phép lạ

- Dạy dân cách làm ăn

- Âu Cơ : Con gái Thần Nông , dòng Tiên

- Nàng xinh đẹp & dạy dân phong tục, lễ nghi

- Về sự kỳ lạ, tài năng phi thường của hai vị tổ tiên

- Nêu ý nghĩa chi tiết “ Cái bọc trăm trứng nở ra trăm người

con trai” ?

Chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo được hiểu như thế nào ? Hãy

nêu vai trò của chi tiết này trong truyện ?

- Được hiểu là chi tiết không có thật, được tác giả sáng tạo nhằm mục đích nhất định

- Thần kỳ hoá nguồn gốc giống nòi của dân tộc

- Tăng sức hấp dẫn của truyện

Ý nghĩa của truyện nói lên điều gì ? (HS thảo luận & trình

bày)

* Hoạt động 3 :

- Cho HS đọc phần ghi nhớ SGK

- Giải thích đây là phần tổng kết, khái quát về đề

tài,nghệ thụât, ý nghĩa của truyện

- Đoạn 1 : Từ đầu ……… Long Trang

- Đoạn 2 : Tiếp đó ……… lên đường

- Đoạn 3 : Còn lại

II, Tìm hiểu truyện :

1 Tính chất kỳ lạ, lớn lao, đẹp đẽ về nguồn gốc và hình dạng của Lạc Long Quân & Âu Cơ.

- Lạc Long Quân & Âu Cơ đều là Thần

- Lạc Long Quân có nhiều phép lạ

- Âu Cơ xinh đẹp …

=> Sự tưởng tượng của người Việt cổ

- Chi tiết lạ, hoang đường nhưng giàu ý nghĩa: Tất cả dân tộc VN đều được sinh ra

từ mẹ Âu Cơ

2, Chi tiết tưởng tượng , kỳ ảo :

- Gắn liền với quan niệm tín ngưỡng của người xưa

- Tô đậm tính chất kỳ lạ của nhân vật

- Làm tăng sức hấp dẫn

III Ý Nghĩa : (SGK)

- Đề cao nguồn gốc chung của dân tộc

- Ý nguyện đoàn kết, thống nhất của dân tộc

+ Bài tập 2 : Yêu cầu HS kể.

- Đúng cốt truyện, chi tiết cơ bản

- Cố găng dùng văn nói để kể

- Kể diễn cảm

* HS đọc thêm đoạn thơ “ Mặt đường khác vọng “ của

Nguyễn Khoa Điềm

- Truyền thống yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau

=> Góp phần vào việc xây dựng, bồi đắp sức mạnh tinh thần dân tộc

IV Luyện tập :

4 Củng cố :

- Ý nghĩa của việc thần thánh hoá các yếu tố & sự kiện lịch sử trong truyện nhằm mục đích gì?

A, Tạo sức hấp dẫn cho câu chuyện

B Thể hiện tính hư cấu trong sáng tạo văn học

C, Cho phù hợp với sự tiếp nhận của thiếu nhi

D, Thoả mãn khao khác khám phá, hiểu biết của mọi người & của chính mình

5 Dặn dò :

Chuẩn bị bài cho tiết sau : Bánh chưng, bánh giầy

- Nhóm 1 : Kể & nêu chủ đề của truyện

- Nhóm 2 : Vua hùng chọn người nối ngôi trong hoàn cảnh nào? Với ý định ra sao & hình thức như thế nào ?

- Nhóm 3 : Vì sao Lang Liêu được thần giúp đỡ & bánh của Lang Liêu được chọn tế trời ?

- Nhóm 4 : Nêu ý nghĩa của truyện ?

- Nắm vững khái niệm “ Truyền thuyết “ là gì ?

- Hiểu được nội dung, ý nghĩa & những chi tiết tưởng tượng kỳ ảo của truyện

- Kể lại được truyện

II.Tiến trình:

1 Ổn định lớp :

2 Bài cũ :

* Hoạt động 1 :

? Theo em truyện này phải đọc với giọng như thế nào? Hãy

đọc truyện theo giọng điệu ấy?

Cho 2 HS đọc truyện & nêu chủ đề của truyện? Kể truyện

- Hoàn cảnh : - Vua cha đã già

- Giặc ngoài đã dẹp yên

- Con lại đông

- Ý của Vua : - Nối chí Vua

I Đọc và kể : 1.Đọc-GT từ khó:

1 Vua Hùng chọn người nối ngôi :

Đất nước thái bình, Vua cha cha

đã già muốn nhường ngôi cho con

- Không nhất thiết phải là con trưởng.

- Hìmh thức : - Dâng lễ vật vừa ý vua nhân ngày tế

lễ Tiên Vương

? Ví sao Thần lại giúp dỡ Lang Liêu ? ( HS thảo luận & trình

bày)?

- Vì chàng là đứa con chịu nhiều thiệt thòi nhát

- Lớn lên chăm việc đồng áng, trồng lúa, trồng khoai

- Quan trọng hơn chàng là người hiểu được ý thần ( Trong

trời đất không gì quí bằng hạt gạo…)

=> Chi tiết tưởng tượng kỳ ảo

? Kết quả cuộc thi tài như thế nào?

- Lễ vật của lang Liêu vừa lạ, vừa quen

- Vua giải thích được ý nghĩa của bánh Tượng trưng cho : + Trời

+ Đất

? Em thử nêu ý nghĩa của truyện này?

- Truyện nhằm giải thích nguồn gốc bánh chưng, bánh giầy

- Giải tích phong tục làm bánh chưng, bánh giầy trong ngày tết & thờ cúng tổ tiên

- Đề cao nghề nông, nghề trồng lúa nước

- Ca ngợi tài năng & tấm lòng của Ong cha ta từ những cái bình thường nhưng giàu ý nghĩa …

- Học sinh trình bày theo ghi nhớ sgk

? Chỉ và phân tích một chi tiết mà em thích nhất trong

truyện ?

HS nêu và phân tích ( Có nhận xét, bổ sung )

bằng hình thức thử tài để nối ngôi không nhất thiết phải là người con trưởng

2 Lang Liêu được Thần giúp đỡ :

- Là người chịu nhiều thiệt thòi

- Là con Vua nhưng lại gần gũi với dân thường

- Biết quí trọng hạt gạo

3 Hai thứ bánh của Lang Liêu được chọn:

- có ý nghĩa thực tế & sâu xa

- Hợp ý Vua

- Hội đủ điều kiện : + Tài

+ Đức + Trí

III / Ý Nghĩa: (SGK)

IV Luyện tập : 4.Củng cố : Nêu nội dung của truyện?

5.Dặn dò : Chuẩn bị bài cho tiết sau Thánh gióng.

- Tóm tắt truyện

- Nhân vật chính trong truyện là ai ?

- Hãy tìm những chi tiết chứng tỏ nhân vật này được xây dựng bằng nhiều chi tiết tưởng tượng kỳ ảo?

- Nêu ý nghĩa của truyện? Theo em truyện có liên quan đến sự thật lịch sử nào ?

6 Rút kinh nghiệm :

Tuần : 1

Tiết : 3

TỪ VÀ CẤU TẠO CỦA TỪ TIẾNG VIỆT

I Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh.

- Khái niệm về từ

- Đơn vị cấu tạo từ, tiếng

- Các kiểu cấu tạo từ

II, Tiến trình :

1.Ổn định :

2.Kiểm tra bài cũ :

3 Bài mới :

Hoạt động 1 :Lập danh sách từ và tiếng trong câu

1, Lập danh sách các tiếng và các từ trong câu sau:

Biết rằng mỗi từ đã được phân cách với từ khác bằng dấu

gạch chéo

- Thần / dạy / dân / cách / trồng / trọt / chăn nuôi / và / cách

/ ăn ở

( Con Rồng, cháu Tiên )

? Các đơn vị gọi là tiếng và từ có gì khác nhau?

? Khi nào một tiếng được coi là một từ?

* Cho HS đọc phần ghi nhớ

* Hoạt động 2 : Phân loại các từ

Dựa vào các kiến thức đã học ở bậc tiểu học, hãy điền các từ

trong câu dưới đây vào bảng phân loại

Từ / đấy / nước / ta / chăm / nghề / trồng trọt / chăn nuôi / và /

có / tục / ngày / tết / làm / bánh chưng / bánh giầy

( Bánh chưng, bánh giầy )

Từ đơn Từ, đấy, nước, ta, chăm,

nghề, và, có, tục, ngày, tết, làm

Từ phức Từ ghép

- Chăn nuôi, bánh chưng, bánh giầy

Từ láy - Trồng trọt ? Cấu tạo của từ ghép và tứ láy có gì giống và khác nhau? Cho

ví dụ?

HS : Thảo luận và trình bày

GV + HS : Cùng nhận xét

* Hoạt động 3 : Hệ thống hoá kiến thức

- Cho HS đọc phần ghi nhớ SGK ( học thuộc lòng )

* Hoạt động 4

1, Bài tập 1/ 14 :

a Từ ghép : Nguồn gốc, con cháu

b Từ đồng nghĩa với “nguồn gốc” : cội nguồn, tổ tiên …

c, Từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc : Cậu mợ, cô dì …

2, Bài tập 2/14 : Qui tắc sắp xếp các tiếng trong từ ghép chỉ

quan hệ thân thuộc

I/ Từ là gì ?:

+ Tiếng là âm thanh được phát ra Mỗi tiếng là một âm tiết

+ Từ là tiếng, là những tiếng kết hợp lại nhưng mang ý nghĩa Nó là đơn vị nhỏ nhất dùng để đặt câu

- Khi một tiếng có thể dùng để tạo câu, tiếng ấy trở thành từ

- Từ là đơn vị nhỏ nhất dùng để đặt câu

II/ Từ đơn và từ phức :

+ Khác :

- Từ ghép : Ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa

- Từ láy : có quan hệ láy âm giữa các tiếng với nhau

+ Giống : Gồm 2 tiếng trở lên

IV/ Luyện tập :

1, Bài tập 1/ 14 :

a Từ ghép : Nguồn gốc, con cháu

b Từ đồng nghĩa với “nguồn gốc” : cội nguồn, tổ tiên …

c, Từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc : Cậu mợ, cô dì …

2, Bài tập 2/14 : Qui tắc sắp xếp các tiếng trong từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc

- Theo giới tính : ( Nam nữ ) : Ông bà, cha mẹ, anh chị., cậu mợ

- Theo bậc : ( trên dưới ) : Bác cháu, chị em, dì cháu …

3, Bài tập 3/14 : Điền từ thích hợp - cách chế biến : Bánh rán, bánh nướng,

- Theo giới tính : ( Nam nữ ) : Ông bà, cha mẹ, anh chị., cậu

- Tính chất của bánh : Bánh dẻo, bánh phồng …

- Hình dáng của bánh : Bánh gối, bánh tai yến …

4, Bài tập 4/14 :

- Miêu tả tiếng khóc của người : Thút thít

- Những từ có cùng tác dụng : nức nở, sụt sùi …

5, Bài tập 5/ 15 : các từ láy tả :

- Tiếng cười : Khanh khách, khúc khích

- Tiếng nói : Khàn khàn, lè nhè, thỏ thẻ

- Dáng điệu : Lả lướt, nghênh nghang …

4.* Củng cố :

- Từ là gì ?

- Thế nào là từ đơn, từ phức? Cho ví dụ ?

5.* Dặn dò :

- Chuẩn bị bài cho tiết sau : Từ mượn

- Chuẩn bị bài theo câu hỏi sgk

- Giáo viên cần huy động kiến thức của học sinh về các loại văn bản mà Hs đã biết

- Giúp HS hình thành sơ bộ các khái niệm : Văn bản, mục đích giao tiếp & phương thức biểu đạt

? Muốn biểu đạt tư tưởng, tình cảm, nguyện vọng cho mọi người hay ai đó biết

thì em phải làm như thế nào?

- Có thể nói hoặc viết

? Muốn biểu đạt tư tưởng, tình cảm, nguyện vọng một cách đầy đủ, trọn vẹn

cho người khác hiểu thì em phải làm như thế nào?

- Nói hoặc viết có đầu đuôi chặt chẽ

Cho HS đọc câu ca dao

I Tìm hiểu chung về văn bản và phương thức biểu đạt :

1, Văn bản và mục đích giao tiếp :

- Muốn biểu đạt tư tưởng, tình cảm cho

? Câu ca dao sáng tác dùng để làm gì? Muốn nói lên vấn đề gì?

? Biểu đạt một ý trọn vẹn chưa?

- Câu ca dao dùng để khuyên

- Chủ đề : Giữ chí kiên định

- Hai vế câu đã diễn đạt trọn vẹn một ý

? Hai câu ca dao trên có phải là một văn bản không?

?Kể thêm một số văn bản mà em biết ?

- Đơn xin nghỉ học, nghị quyết …

 Hoạt động 3 :

Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản

- HS : Thảo luận & trình bày

- GV +HS : Cùng nhận xét

STT

Kiẻu văn bản &

phương thức

1 Tự sự Trình bày diễn biến sự việc “Tấm Cám”

2 Miêu tả Tái hiện trạng thái sự vật, con người Tả cô giáo

Đơn từ, báo cáo, thông báo, giấy mời

Hoạt động 4 : Làm bài tập

Lựa chọn các kiểu văn bản sao cho phù hợp

- Xin phép sử dụng sân vận động ( Hành chính – công vụ )

- Tường thuật … thuộc kiểu 1

- Tả lại … Thuộc kiểu 2

- Giới thiệu … Thuộc kiểu 5

- Bày tỏ lòng mình … Thuộc kiểu 3

- Bác bỏ ý kiến …Thuộc kiểu 4

- Truyền thuyết “ Con Rồng cháu Tiên “ thuộc kiểu văn bản tự sự

Bởi nó trình bày diễn biến sự việc

người khác thì em phải giao tiếp với người đó

- Phải lập văn bản nói hoặc viết có chủ đề thống nhất, liên kết mạch lạc

-Tất cả đều là văn bản Chúng có chủ đề, liên kết, bố cục rõ ràng, mạch lạc, cách diễn đạt phù hợp

2, Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản :

- Có 6 kiểu văn bản và các phương thức biểu đạt tương ứng

III Luyện tập :

1, Bài tập 1/17 : Xác định phương thức biểu đạt của các đoạn văn, thơ sau:

2, Bài tập 2/18 :

- Truyền thuyết “ Con Rồng cháu Tiên “ thuộc kiểu văn bản tự sự Bởi nó trình bày diễn biến sự việc

4 Củng cố : Thế nào là văn bản? Có mấy kiểu văn bản?

5 Dặn dò : Tìm hiểu chung về văn tự sự

- ý nghĩa và đặc điểm của phương thức tự sự

I Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh.

- Nắm được nội dung, ý nghĩa & một số nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện “thánh Gióng”

- Kể lại được truyện này

II Tiến trình:

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ : - Thế nào là truyện truyền thuyết ?

- Kể tóm tắt truyện “ Con Rồng, cháu Tiên “ Và nêu nội dung của truyện ?

- Cho 2 HS đọc truyện và nêu chủ đề của truyện ?

? Theo em truyện này chia làm mấy đoạn? Hãy nêu nội dung

của từng đoạn?

Hoạt động 2 :

? Văn bản có những nhân vật nào? Ai là nhân vật chính ? Hãy

nêu những chi tiết kỳ lạ về sự ra đời của Gióng?

- Nhân vật : Thánh Gióng, sứ giả, vợ chồng ông lão

- Nhân vật chính : Thánh Gióng

? Vì sao nhân dân muốn sự ra đời của Gióng là như thế?

- Để về sau Gióng thành người anh hùng

? Em nghĩ gì về nguồn gốc của Gióng là con của người mẹ

nông dân chăm chỉ ?

- Gióng là người nông dân lương thiện

- Gióng là người gần gũi với mọi người

- Gióng là người anh hùng của nhân dân

Tiếng nói đầu tiên của gióng “Ta sẽ phá tan lũ giặc này” Có ý

nghĩa gì ?

? Gióng đòi roi sắt, ngựa sắt, giáp sắt … để đánh giặc Điều đó

có nghĩa gì ?

- Đưa cả những thành tựu văn hoá vào cuộc chiến

? Ai là người đã nuôi Gióng lớn lên? bằng cách nào & có ý

nghĩa như thế nào ?

+ HS : Thảo luận & trình bày

+ GV + HS : Cùng nhận xét

? Gióng trở thành tráng sĩ đánh giặc như thế nào? Theo em chi

tiết Gióng nhổ tre quật giặc có ý nghĩa như thế nào ?

I Đọc - kể : 1.Đọc-gt từ khó 2.Bố cục :

+ 4 đoạn

a. Từ đầu … Nằm đấy : sự ra đời của Gióng

- Mẹ mang thai 12 tháng mới sinh

- Lên 3 vẫn không biết nói, cười, đi, đặt đâu nằm đấy

- Ca ngợi ý thức đánh giặc, cứu nước của Gióng Cũng là tiếng nói của nhân dân ta về ý thức, về vận mệnh của dân tộc

- Niềm tin chiến thắng và sức mạnh tự cường của dân tộc

- Cha mẹ làm lụng nuôi Gióng

- Bà con hàng xóm vui lòng gom góp gạo nuôi Gióng

- Gióng lớn lên bằng cơm gạo của làng

→Anh hùng Gióng thuộc về nhân dân, sức mạnh của Gióng là sức mạnh của cộng đồng

2.Thánh Gióng ra trận thắng giặc :

? Đánh giặc xong Gióng cởi áo để lại & bay thẳng về trời có ý

nghĩa như thế nào ?

- Không màng danh lợi

- Dấu tích của chiến công Gióng để lại cho quê hương,

xứ sở

- Nhân dân muốn giữ mãi hình ảnh cao đẹp, rực rỡ của

người anh hùng cứu nước

? Hình tượng Gióng cho em những suy nghĩ gì về quan niệm &

ước mơ của nhân dân ta ?

? Theo em chi tiết thần kỳ nào tạo hình tưọng gióng đẹp nhất?

vì sao?

- Cái vươn vai của gióng

- Gióng nhổ tre quật giặc.Gióng bay về trời

?Theo em truyện phản ánh sự thật lịch sử nào trong quá khứ

của dân tộc ta?

- Thời Hùng Vương thứ 6 giặc An sang xâm lược nước

ta đã bị đánh đuổi

- Thời đại hùng Vương cư dân Việt cổ quyết tâm chống

mọi đạo quân xâm lược

- Đền thờ của Thánh Gióng hiện còn ở Gia Lâm

- Là muốn biểu dương sức mạnh của tuổi trẻ, lứa tuổi

của Gióng trong thời đại mới

- Mục đích là học tập tốt góp phần vào sự nghiệp bảo vệ

& xây dựng đất nước

- Vươn vai một cái thành tráng sĩ

- Cầm roi, mặc áo giáp ra trận

- Roi gãy nhổ tre quật giặc

=> Gióng đánh giặc bằng cả vũ khí thô sơ Tre là sản vật của quê hương

đã cùng Gióng sát vai đánh giặc …

Cỏ cây cũng trở thành vũ khí Đúng như lời Bác nói : Ai có cuốc dùng cuốc, … gậy gộc …

- Gióng là hình ảnh cao đẹp của người anh hùng đánh giặc

- Ước mơ về sức mạnh tự cường của dân tộc

Gióng chiến thắng vì Gióng là người anh hùng sinh ra & lớn lên trong lòng dân tộc, một dân tộc có truyền thống chiến thắng giặc ngoại xâm

3, Ý nghĩa của hình tượng thánh Gióng :

- Gióng tiêu biểu cho lòng yêu nước của dân tộc ta

III Ghi nhớ : SGK.

IV.Luyện tập :

- Là muốn biểu dương sức mạnh của tuổi trẻ, lứa tuổi của Gióng trong thời đại mới

- Mục đích là học tập tốt góp phần vào sự nghiệp bảo vệ & xây dựng đất nước

4.Củng cố :

- Nắm nội dung & ý nghĩa của truyện

- Kể lại truyện

5.Dặn dò :

Chuẩn bị bài cho tiết sau : Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

- Nhóm 1 : Kể tóm tắt truyện, nêu chủ đề của truyện

- Nhóm 2 : Vì sao Vua Hùng băn khoăn khi kén rể ?

- Nhóm 3 : Cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh & Thuỷ Tinh diễn ra như thế nào ?

- Nhóm 4 : Nêu ý nghĩa của truyện?

6 Rút kinh nghiệm :

Tuần : 2

Tiết : 6

TỪ MƯỢNI.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS.

- Hiểu được thế nào là từ mượn

- Bước đầu biết sử dụng từ mượn một cách hợp lý trong khi nói hoặc viết

II Tiến trình lên lớp:

GV có thể giải thích nghĩa của từ : Trượng, tráng sĩ hoặc

cho h/s đọc lại lời chú thích sau văn bản Thánh Gióng

?Theo em các từ : “trượng”, “tráng sĩ” Có nguồn gốc từ

đâu ?

- Đây là những từ mượn của tiếng Hán

? Trong các từ dưới đây từ nào được mượn từ tiếng Hán?,

từ nào được mượn từ các ngôn ngữ khác ?

Sứ giả, ti vi, xà phòng, giang sơn, mít tinh, Ra – đi – ô,

Xô Viết, In – tơ – nét …

- Mượn ngôn ngữ Ấn Âu : Ra – đi – ô, in – tơ – nét

- Những từ có nguồn gốc An âu nhưng đã được

việt hoá : Ti vi, xà phòng, mít tinh …

- Mượn từ tiếng hán : Sứ giả, giang san …

? Nêu nhận xét về cách viết từ mượn

- Từ mượn được Việt hoá cao : Mít tinh, Xô Viết …

- Từ mượn chưa được Việt hoá hoàn toàn : Ra – đi

ô, Bôn – sê – vích …

Hoạt động 2

?Em hiểu ý kiến sau của chủ tịch Hồ Chí Minh như thế

nào?

- Tích cực : Mươn để làm giàu ngôn ngữ dân tộc

- Tiêu cực : Làm cho ngôn ngữ dân tộc bị pha tạp, nếu

mượn từ một cách tuỳ tiện

Hoạt động 3 : Luyện tập :

1, Bài 1 : Một số từ mượn trong câu :

a, Hán Việt : Vô cùng, ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ

b Hán Việt : Giai nhân

c Anh : Pốp, in – tơ – nét.]

2, Bài 2 :

xác định nghĩa của từng tiếng tạo thành các từ hán việt

a. khán giả : người xem ( Khán: xem, giả: người)

Thính giả : người nghe ( thính: nghe)Độc giả : người đọc ( độc: đọc)

b. Yếu điểm : Điểm quan trọng (yếu: quan trọng)

Yếu nhân : Người quan trọng (yếu: quan trọng)Yếu lược : Tóm tắt những điều quan trọng

II Nguyên tắc mượn từ :

Không nên mượn từ một cách tuỳ tiện vì

nó làm cho ngôn ngữ của dân tộc bị pha tạp

III Luyện tập :

1, Bài 1 : Một số từ mượn trong câu :

a, Hán Việt : Vô cùng, ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ

b Hán Việt : Giai nhân

c Anh : Pốp, in – tơ – nét

2, Bài 2 :xác định nghĩa của từng tiếng tạo thành các từ hán việt

B khán giả : người xem ( Khán: xem, giả:

người)Thính giả : người nghe ( thính: nghe)Độc giả : người đọc ( độc: đọc)

C Yếu điểm : Điểm quan trọng (yếu: quan trọng)

Yếu nhân : Người quan trọng (yếu: quan trọng)

Yếu lược : Tóm tắt những điều quan trọng

Hãy kể tên một số từ mượn.

a mét, lít, km, kg…

b ghi đông, pê đan, gác – đờ – bu …

c, ra – đi – ô, vi – ô lông

4, Bài 4 :

* Những từ mượn : Phôn, fan, nốc ao

* Có thể dùng chúng trong hoàn cảnh giao tiếp thân

mật với bạn bè, người thân Có thể viết trong những tin

thông báo

- Ưu : Ngắn gọn

- Nhược : Không trang trọng, không phù hợp

trong giao tiếp chính thức

3, Bài 3 : Hãy kể tên một số từ mượn

a mét, lít, km, kg…

b ghi đông, pê đan, gác – đờ – bu

c, ra – đi – ô, vi – ô lông

4, Bài 4 :

* Những từ mượn : Phôn, fan, nốc ao

* Có thể dùng chúng trong hoàn cảnh giao tiếp thân mật với bạn bè, người thân

Có thể viết trong những tin thông báo

Tuần : 2

Tiết : 7 - 8

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN TỰ SỰ

I Mục tiêu cần đạt:

- Nắm được mục đích giao tiếp của tự sự

- Có khái niệm sơ bộ về phương thức tự sự

II Tiến trình lên lớp

Hằng ngày các em thường kể và nghe những câu chuyện như chuyện cổ tích,

chuyện đời thường, chuyện sinh hoạt …

? Theo em kể chuyện để làm gỉ ? người nghe muốn biết điều gì ?

Kể chuyện để biết, để nhận thức người, sự vật, sự việc để giải thích, để khăn

chê

- Đối với người kể là thông báo, cho biết, giải thích

- Đối với người nghe là tìm hiểu

Hoạt động 2 : Nêu và phân tích cho h/s hiểu về phương thức tự sự

Truyện Thánh Gióng mà em đã học là văn bản tự sự Văn bản tự sự này cho ta

biết những điều gì ? (Truyện kể về ai, ở thời nào, làm việc gì, diễn biến của sự

việc, kết quả ra sao, ý nghĩa của sự việc như thế nào ?

Sự việc của truyện :

+ Sự ra đời của TG

- Hai vợ chồng ông lão muộn có con

- Bà lão ra đồng ướm vết chân lạ

- Bà mẹ có thai 12 tháng mới sinh

I Khái niệm tự sự.

Tự sự là phương thức trình bày một chuỗi các

sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa

II/ Mục đích giao tiếp của tự sự.

- Đối với người kể:

thông báo, cho biết,

- Đứa trẻ lên 3 vẫn không nói, không cười, không đi, đặt đâu thì nằm

đó

=> Chuổi sự việc có trước, có sau, cuối cùng tạo thành một kết thúc

+ Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giặc

+ Thánh Gióng lớn nhanh như thổi

+ Thánh Gióng vươn vai thành tráng sĩ cưỡi ngựa sắt, mặc giáp sắt, cầm

roi sắc đi đánh giặc

+ Thánh Gióng đánh tan giặc

+ Thánh Gióng lên núi bỏ giáp sắt, bay về trời

+ Vua lập đền thờ phong danh hiệu

+ Những dấu tích còn lại của Thánh Gióng

- GV cho h/s hiểu thế nào chuổi sự việc, có đầu, có cuối, sự việc xảy ra trước

thường là nguyên nhân dẫn đến việc xảy ra sau cho nên có vai trò giải thích sự

việc

* Ghi nhớ: Sgk/28

* Hoạt động 3 : Bài tập củng cố

Bài 1

Đọc mẫu chuyện “Ông già & thần chết “

? Hãy cho biết : Trong truyện này phương thức tự sự thể hiện như thế nào?

Bài 2 :

? Bài thơ “ Sa bẫy “ có phải là tự sự không , vì sao? Hãy kể lại câu chuyện

bằng miệng

( GV yêu cầu HS kể bằng miệng rồi trả lời )

Bài 3 : Hai văn bản :

- Huế khai mạc trại điêu khắc quốc tế lần 3

- Người Âu Lạc đánh tan quân Tần xâm lược

Có nội dung tự sự không? Vì sao? Tư sự ở đây có vai trò gì?

tư tưởng ông già, mang sắc thái hóm hỉnh, thể hiện tư tưởng yêu cuộc sống, dù kiệt sức thì sống vẫn hơn chết.Bài 2 :

Bài thơ tự sự Nội dung

kể lại sự việc bé Mây rủ mèo con đặt bẫy chuột nhưng mèo con tham ăn nên tự mình chui vào bẫy

Bài 3 : Đây là một bản tin Nội dung kể lại cuộc khai mạc trại điêu khắc Quốc tế lần thứ ba tại thành phố Huế

Đoạn văn người Âu lạc đánh tanh quân Tần xâm lược là một văn bản tự sự

- Chuẩn bị bài cho tiết sau :

Sự việc và nhân vật trong văn tự sự

- Xem lại các sự việc trong truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

- Tìm hiểu các yéu tố của truyện

- Sự việc trong văn tự sự được trình bày như thế nào?

- Nhân vật trong văn tự sự được thể hiện qua các mặt nào ?

6 Rút kinh nghiệm :

- Nắm một số yếu tố nghe, thuật tiêu biểu.

- Kể lại được câu chuyện

II/ Tiến trình lên lớp:

- Có nhận xét ( Ngữ âm hoặc ngữ điệu )

* Hoạt động 2 :Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi

? Truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh gồm mấy đoạn? mỗi đoạn thể hiện

nội dung gì? Truyện gắn với thời đại nào trong lịch sử việt Nam ?

HS :

GV : Truyện STTT gắn với các thời đại vua Hùng & công cuộc trị

thuỷ ở thời đại mở nước, dựng nước đầu tiên của ngươi Việt Cổ

? Nhân vật chính trong truyện là ai ? Tại sao Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

đựoc coi là nhân vật chính ? Vì sao tên của 2 vị thần trở thành tên

- Đánh nhau không hề nao núng : Bốc từng quả đồi, dời từng

dãy núi, dựng thành luỹ đất , ngăn chặn dòng nước lũ

- Đánh nhau ròng rã mấy tháng trời nhưng vẫn vững vàng

* Thuỷ Tinh :

- Ở miền biển có tài lạ : Gọi gió …

- Đánh nhau ròng rả mấy tháng đành rút quân

- Hàng năm làm mưa gió đánh Sơn Tinh nhưng đành thất bại

GV : - Cả 2 vị Thần đều có tài cao, phép lạ Thuỷ Tinh dù có

nhiều phép thuật cao cường vẫn không thắng nổi sơn Tinh

- Những chi tiết nghệ thuật kỳ ảo, bay bỗng về Sơn Tinh,

Thuỷ Tinh và khí thế hào hùng của cuộc giao tranh giữa hai vị

Thần thể hiện trí tưởng tượn đặc sắc xcủa người xưa

- Sơn Tinh và Thuỷ Tinh là những nhân vật tưởng tượng,

hoang đường không phải là nhân vật có thật

? Ý nghĩa tượng trưng của nhân vật ? Và ý nghĩa của truyện này ?

=> Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn & cuộc giao tranh giữa 2 người

c Còn lại => Sự trả thù hàng năm về sau của Thuỷ Tinh & chiến thắng của Sơn Tinh

II, Tìm hiểu truyện :

1, Nhân vật Sơn Tinh :

- Ở vùng núi có nhiều phép lạ

- Sức mạnh của Sơn Tinh tượng trưng cho sức mạnh vĩ đại của nhân dân nghìn đời không mệt mõi

- HS : Thảo luận & trình bày.

- GV + HS : Cùng nhận xét

- Giải thích nguyên nhân của hiện tượng lũ lut hàng năm

- Thể hiện sức mạnh & ước mơ chế ngự lũ lụt của người Việt Cổ

- Suy tôn, ca ngợi công lao dựng nước của các vua Hùng Thần

núi Tản Viên trở thành con rể vua Hùng có ý nghĩa đề cao

quyền lực của các vua Hùng & chiến công dựng nước của

người việt cổ trong thời đại của các vua Hùng

- Ý nghĩa của việc xây dựng những hình tượng nghệ thuật kỳ

ảo mang tính tượng trưng & khái quát cao

* Hoạt động 3 : Hướng dẫn Hs thực hiện phần ghi nhớ sgk

2, Từ truyện này em nghĩ gì về chủ trương xây dựng, củng cố đê

điều, nghiêm cấm phá rừng, đồng thời trồng thêm rừng ở giai đoạn

hiện nay ?

3, Một số truyện dân gian liên quan đến thời đại vua Hùng

Thánh Gióng, Bánh chưng, bánh giầy, Quả dưa hấu …

C, Đấu tranh chống thiên tai

D, Xây dựng nền văn hoá dân tộc

mơ chiến thắng thiên tai

4, Ý nghĩa của truyện : Bằng trí tưởng tượng phong phú & bay bỗng, người xưa đã sáng tạo ra truyện này nhằm giải thích nguyên nhân của hiện tượng lũ lụt hàng năm Đồng thời thể hiện sức mạnh & ước

mơ chế ngự thiên tai của người Việt Cổ

III, Luyện tập :

2 Đây là chính sách đúng đắn vì muốn chế ngự được nạn lũ lụt thì phải

có đê điều vững chắc, không những phá mà còn phải trồng thêm rừng để ngăn chặn dòng nước lũ

Nhắc nhở mọi người dân phải có ý thức trong việc ngăn ngừa lũ lụt …

ĐA C

4 Củng cố: + Cần nắm : - Đặc điểm của từng nhân vật

- Nội dung , ý nghĩa của truyện

- học bài, làm những bài tập còn lại ( Sbt )

5 Dặn dò : + Chuẩn bị : Đọc & soạn bài :

Sự tích Hồ Gươm

- Kể tóm tắt truyện

- Vì sao Long Quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm Thần ?

- Việc cho mượn như thế có ý nghĩa gì ?

- Thế nào là nghĩa của từ

- Một số cách giải nghĩa của từ

II Tiến trình lên lớp:

1.Ổn định lớp :

2 Bài cũ : - Từ mượn là gì ? Trình bày nguyên tắc từ mượn ?

3 Bài mới :

* Hoạt động 1 : Tìm hiểu khái niệm nghĩa của từ

Cho HS đọc phần chú thích Sgk ?

I, Nghĩa của từ là gì ?

? Em hãy cho biết mỗi chú thích trên gồm mấy bộ phận ?

Bộ phận nào trong chú thích nêu lên nghĩa của từ ?

? Nghĩa của từ tương ứng với phần nào trong mô hình dưới

đây ?

Cho HS sắp xếp những từ đồng nghĩa sau đây vào chỗ trống

Đề bạt, đề cử, đề xuất, đề đạt

? Chọn từ để điền vào chỗ trống cho phù hợp

- “Chúng ta thà hy sinh tất cả chứ không chịu mất

nước, không chịu làm nô lệ “

? Chọn từ : chết, hy sinh, thiệt mạng để điền vào chỗ trống

- Trong trận chiến đấu ác liệt vừa qua, nhiều đồng chí đã

- Tập quán : ( Thói quen của một cộng đồng đã hình thành

từ lâu đới trong đời sống được mọi người làm theo )

- Lẫm liệt, nao núng:

=>H/s đọc ghi nhớ

* Hoạt động3 : Luyện tập :

Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập

1, Đọc vài chú thích sau các văn bản đã học và cho biết mỗi

chú thích giải nghĩa từ theo cách nào ?

2, Hãy điền các từ sau vào chỗ trống : học hỏi, học tập, học

hành, học lỏm

a Học tập : Học và luyện tập để có hiểu biết, có kỹ năng

b Học lỏm : Nghe hoặc thất người ta làm rồi làm theo,

chứ không được ai trực tiếp dạy bảo

c Học hỏi : Tím tòi, hỏi han để học tập

d Học hành : Học văn hoá, có thầy, có chương trình, có

hướng dẫn

3 Dùng các từ sau điền vào chỗ trống cho phù hợp : Trung

gian, trung niên, trung bình

a Trung bình : ở vào khoảng giữa trong bậc thang đánh

giá, không khá, không kém, không cao cũng không thấp

b Trung gian : ở vị trí chuyển tiếp hoặc nối liền giữa hai

bộ phận, hai giai đoạn, hai sự vật

c Trung niên : đã quá tuổi thanh niên nhưng chưa đến

tuổi già

4.Giải thích những từ theo những cách đã học ? a Giếng

: Hố đào thẳng đứng sâu vào lòng đất để lấy nước

b Rung rinh : Chuyển động qua lại , nhẹ nhàng, liên

tiếp

c Hèn nhát : Thiếu can đảm

-2

- Bộ phận 2

Nghĩa của từ là nội dung mà từ biểu thị

+ Đề xuất: Trình bày ý kiến & nguyện vọng lên cấp trên

+ Đề bạt: Cử ai đó giữ chức vụ cao hơn

+ Đề cử: Giới thiệu ra để lựa chọn & bầu cử

+ Đề đạt: Đưa vấn đề ra để xem xét, giải quyết

GHI NHỚ

II, Cách giải thích nghĩa của từ :

- Trình bày khái niệm mà từ biểu thị

- Đưa ra các từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích

- Học & làm những bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài cho tiết sau : Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa

Nội dung Hình thức

Nội dung

- Nắm được hai yếu tố then chốt của tự sự : Sự việc và nhân vật.

- Hiểu được ý nghĩa của sự việc và nhân vật trong tự sự : Sự việc có quan hệ với nhau & với nhân vật, với chủ đề tác phẩm, sự việc luôn gắn với thời gian, địa điểm, nhân vật, diễn biến, nguyên nhân, kết quả Nhân vật vừa là người làm ra sự việc, hành động, vừa là người được nói tới

II, Tiến trình:

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ : - Tự sự là gì ? Tự sự giúp ta hiểu điều gì về nội dung được kể ?

3, Bài mới :

* Hoạt động 1 : Tìm hiểu mối quan hệ liên tục của sự việc trong văn tự sự

* Xét xem các sự việc trong truyện STTT

1 Vua Hùng kén rể ( Khởi đầu )

2 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn ( phát triển )

3 Vau Hùng ra diều kiện chọn rể

4 Sơn Tinh đến trước được vợ

5 Thuỷ Tinh đến sau, tức giận, dâng nước đánh Sơn Tinh (cao trào)

6 Hai bên giao chiến hàng tháng trời, cuối cùng Thuỷ Tinh thua rút về

7 Hàng năm Thuỷ Tinh lại dâng nước đánh Sơn Tinh, nhưng đều thua ( kết

? Các sự việc trên kết hợp với nhau theo quan hệ nào ? có thể thay đổi trật tự

trước sau của sự việc ấy không ? Vì sao ?

- Không

Vì : Nó không theo trình tự diễn biến của sự việc người đọc ( nghe )

không hiểu được

* Hoạt động 2 : Tìm hiểu các yếu tố truyện

Nếu kể 1 câu chuyện mà chỉ có 7 sự việc trần trụi như vậy , truyện có hấp

dẫn không ? Vì sao ?

- Không

Vì : Nó quá trừu tượng, khô khan …

? Vậy truyện hay phải có sự việc cụ thể, chi tiết …Hãy chỉ ra các yếu tố đó

qua truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh ?

- HS : Thảo luận & trình bày

- GV + HS : Cùng nhận xét

I, Đặc điểm sự việc và nhân vật trong văn tự

lý do cho sự việc sau &

cả chuỗi sự việc khẳng định nội dung vấn đề ( chiến thắng của Sơn Tinh )

- Sự việc trong văn tự

sự phải được kể cụ thể :

Do ai làm, việc xảy ra ở đâu, lúc nào, nguyên nhân, diễn biến, kết quả

+ Ai làm : ( nhân vật là

ai )

+ Việc xảy ra ở đâu?

( địa điểm )

Hãy chỉ ra sáu yếu tố này trong truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

- Nhân vật : Sơn Tinh, Thuỷ Tinh Vua Hùng, Mị Nương

- Thời gian : Việc xảy ra vào đời vua Hùng Vương thứ 18

- Địa điểm : đất Phong Châu

- Nguyên nhân : Vua Hùng kén rể

- Diễn biến : : Trận giao tranh diễn ra ròng rã mấy tháng trời,

- Kết quả : Sơn Tinh thắng, Thủy Tinh rút quân

* Hoạt động 3 : Tìm hiểu sự việc có ý nghĩa trong truyện

- GV : Gợi ý để HS nhận ra sự việc có ý nghĩa trong truyện

( Người kể nêu sự việc nhằm thể hiện thái độ yêu, ghét của mình)

? Em hãy chỉ ra các chi tiết chứng tỏ người kể có thiện cảm với ST?

+ ST có tài xây luỹ đất chống giặc

+ Món đồ sính lễ là sản vật của núi rừng

+ ST thắng liên tục, lấy được vợ…

=> Vua Hùng cũng có sự thiên vị đối với ST

? Có thể để cho TT thắng ST được không ? Vì sao ?

- Không

* Hoạt động 4 : Tìm hiểu nhân vật trong văn tự sự

- Giáo viên yêu cầu HS chỉ được :

Ai là nhân vật chính có vai trò quan trọng nhất ? Ai là kẻ được nói tới nhiều

Để hiểu được nhân vật yêu cầu HS xem nhân vật được kể ra như thế nào ?

Giáo viên lập bảng & cho HS điền

Thuỷ

Vùng biển Không Gọi gió, mưa

Mị

Lạc

Hầu

* Nhân vật chính kể ra nhiều phương diện nhất

Nhân vật phụ chỉ được nói qua, nhắc tên

* Hoạt động 5 : luyện tập,

Bài 1 : Chỉ ra những việc mà các nhân vật trong truyện Sơn Tinh, Thuỷ

Tinh đã làm

a. nhận xét vai tro, ý nghĩa của truyện

Giáo viên gợi ý cho HS nêu những việc làm của nhân vật trong

tryuện để hiểu vai trò và ý nghĩa

b. Tóm tắt truyện STTT

Bài 2 :

Giáo viên gợi ý & hướng dẫn HS chọn sự việc, chọn nhân vật

Mục đích bài tập này là cho HS hiểu sự tương quan chặt chẽ giữa sự việc

và ý nghĩa trong quá trình tạo lập văn bản

 Đây là văn bản tự sự , phải có sự việc và nhân vật, hai yếu tố này gắn

+ Việc xảy ra lúc nào? ( thời gian )

+ Việc diễn biến như thế nào? ( quá trình diễn biến )

+ Việc xảy ra do đâu? ( nguyên nhân )

+ Kết thúc như thế nào? ( kết quả )

Nếu TT thắng thì Vua Hùng và thần dân của ông đều bị ngập chìm trong nược lũ

2, Nhân vật trong tự sự :

- Nhân vật trong văn tự

sự có 2 vai trò : + Người làm ra sự việc + Người được nói tới

- Văn tự sự kể về nhân vật để nói về nhân vật

- Nhân vật trong văn tự

sự được kể :

+ Gọi tên, đặt tên

+ Giới thiệu lai lịch, tính tình, tài năng

+Kể việc làm

+ Miêu tả ( chân dung, ngoại hình )

II, Luyện tập :

Bài 1

- GV gợi ý cho HS tóm tắt truyện dựa vào sự việc gắn với nhân vật chính hoặc

có thể dựa vào 7 sự việc nêu trên

Tại sao truyện lại gọi là STTT ? Nếu đổi các tên sau có được

- Bài ca chiến công của Sơn Tinh

Bài 2

bó với nhau.

- Sự việc phải có sự khởi đầu, diễn biến và kết thúc

- Nhân vật thì có nhân vật chính, nhân vật phụ gắn với sự việc

+ Từ thực tế ở nhà hoặc ở trường em hãy tưởng tượng ra 1 câu chuyện theo

nhan đề ấy

* Ví dụ : Trèo cây, ham chơi, quay cóp, nói tục …

 Đây là văn bản tự

sự , phải có sự việc và nhân vật, hai yếu tố này gắn bó với nhau

4, Củng cố + Cần nắm : - Cách trình bày sự việc trong văn tự sự

5, Dặn dò: - Học sinh học bài & làm 3, 4, 5/18 & 19 SBT

- Chuẩn bị bài cho tiết sau

- Hiểu được nội dung ý nghĩa của truyện,

- thấy được vẻ đẹp của 1 số hình ảnh trong truyên “ Sự tích Hồ Gươm “

- Kể lại được truyện

III, Tiến trình :

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ :

- Kể lại truyện “ Sơn Tinh, Thuỷ Tinh “ bằng lời của em & nêu ý nghĩa của truyện?

- Em thích chi tiết kì lạ nào trong truyện? Vì sao?

3, Bài mới:

* Hoạt động 1 :

- Giáo viên hướng dẫn 2, 3 học sinh đọc truyện

( Đọc chậm rãi, rõ ràng, gợi không khí cổ xưa )

Vì sao Long Quân cho mượn gươm ? Cách cho mượn ra sao ? Ý

nghĩa như thế nào ?

+ HS : ( Thảo luận )

- Giặc Minh đô hộ nước ta …

- Ở vùng Lam Sơn nghĩa qun nổi dậy chống lại chúng

nhưng buổi đầu cĩn non yếu.Long Quân cho mượn gươm Cuộc

khởi nghĩa được tổ tin, thần thing ủng hộ

- Lê Thận được lưỡi gươm dưới nước

- Lê lợi được chuôi gươm trên rừng

* Các bộ phận của gươm tìm ở các nơi nhưng tra vào “Vừa như

in”

=> Nguyện vọng của dân tộc là nhất trí, nghĩa quân trên dưới

một lòng

Thanh gươm phát sáng khi gặp Lê lợi thể hiện ý nghĩa gì ?

Chọn người tài để giao gươm báu, nhân dân một lòng trông đợi,

tin tưởng vào Lê Lợi & nghĩa quân

Sức mạnh của gươm thần trong việc giúp nghĩa quân Lam Sơn ?

- Gươm Thần giúp Lê Lợi & nhân dân chiến thắng quân Minh

I, Đọc, kể :

II, Tìm hiểu văn bản :

1, Long Quân cho mượn gươm :

- Giặc Minh xâm lược nước ta chúng làm nhiều điều bạo ngược

2, Sức mạnh của gươm báu :

- Gươm Thần giúp Lê lợi &

- Lê Lợi lên làm vua, dời Đô về Thăng Long.

- Cảnh trả gươm rất đẹp, kì ảo => hồ Tả Vọng mang tên hồ

Hoàn Kiếm

Việc Lê Lợi hoàn gươm thể hiện những ý nghĩa gì ?

- Học sinh : Thảo luận & trình bày

- Giáo viên : Nhận xét, kết luận

Việc trả gươm chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc :

- Tình cảm yêu chuộng hoà bình của nhân dân ta

- Cảnh giác, nêu cao sự răn đe đối với kẻ thù

Theo em còn truyền thuyết nào ở nước ta cũng có hình ảnh rùa

vàng? Hình ảnh rùa vàng tượng trưng cho điều gì?

- HS : Trả lời

- GV : - Truyện “ Mị Châu, Trọng Thuỷ “

- Thần tượng trưng cho tổ tiên, khí thiêng sông núi, tư

tưởng, tình cảm & trí tuệ của nhân dân

Truyện có ý nghĩa như thế nào ?

- HS : Thảo luận & trình bày

- GV : - Ca ngợi tính chất nhân dân, toàn dân, chính

nghĩa của khởi nghĩa Lam Sơn

- Đề cao, suy tôn Lê Lợi & nhà Lê

- Giải thích nguồn gốc tên gọi hồ Hoàn Kiếm

* Hoạt động 3 : Hướng dẫn HS thực hiện phần ghi nhớ

- Cho HS đọc phần ghi nhớ SGK

- GV : Giảng & phân tích kĩ

* Hoạt động 4 : Luyện tập :

Bài tập 2 Tại sao tác giả dân gian không để lê Lợi trực tiếp

nhận chuôi & lưỡi gươm cùng một lúc ?

Bài tập 3, Lê Lợi được gươm ở Thanh Hoá nhưng lại trả ở Hồ

Gươm Nếu Lê Lợi trả gươm ở Thanh Hoá thì ý nghĩa của truyền

thuyết sẽ khác đi như thế nào ?

Nếu vậy thì ý nghĩa của truyền thuyết bị giới hạn.Vì lúc này

Lê Lợi đã về Thăng Long là thủ đô tượng trưng cho cả nước Việc

trả gươm ở thăng Long mới thể hiện được tư tưởng yêu nước, yêu

hoà bình & tinh thần cảnh giác của cả nước, của toàn dân

Bài tập 4, Hãy nhắc lại định nghĩa : Truyền thuyết & nhắc

tên các truyền thuyết đã học ?

- Lê Lợi lên làm vua

- Dời đô về Thăng Long Việc trả gươm dã dể lại cho hồ Tả Vọng cái tên có ý nghĩa lịch sử :

Hồ Hoàn Kiếm

3, Ý nghĩa của tryuện :

- Ca ngợi tính chất nhân dân, toàn dân , chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

- Thanh gươm Lê lợi được là thanh gươm thống nhất & hội tụ tư tưởng, tình cảm, sức mạnh của toàn dân trên mọi miền đất nước

Bài tập 3, Việc trả gươm ở thăng Long mới thể hiện được tư tưởng yêu nước, yêu hoà bình & tinh thần cảnh giác của cả nước, của toàn dân

4, Củng cố:

5, Dặn dò: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.

6 Rút kinh nghiệm :

- Nắm được chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự.

- Mối quan hệ giữa sự việc và chủ đề

- Tập viết mở bài cho bài văn tự sự

II, Tiến trình :

1 Ổn định lớp :

2, Bài cũ :

- Sự việc trong văn tự sự được trình bày như thế nào ?

- Nhân vật trong văn tự sự được kể như thế nào ?

3, Bài mới :

* Hoạt động 1 : Đọc trả lời câu hỏi, chú ý bài văn không có

nhan đề

Sự việc trong phần thân bài thể hiện chủ đề : Hết lòng thương

yêu cứu giúp người bệnh như thế nào ?

* Tuệ Tĩnh làm hai việc

- Từ chối việc chữa bệnh cho người nhà giàu trước Vì bệnh

ông ta nhẹ

- Chữa ngay cho con trai người nông dân Vì bệnh chú bé

nguy hiểm

=> Tấm lòng của Tuệ Tĩnh : Ai nguy hiểm hơn thì chữa trước

Không màng trả ơn Đó là thái độ hết lòng cứu giúp người

bệnh

Chủ đề bài văn được thể hiện chủ yếu ở những lời nào ?

“ Người ta giúp nhau lúc hoạn nạn, sao lại nói chuyện ân huệ

“

* Chú y : Chủ đề của tự sự thể hiện qua việc làm

Trong 3 tên truyện ở trên, tên truyện nào phù hợp ? Vì sao ? Em

hãy đặc tên cho truyện này ?

- Học sinh : Thảo luận theo nhóm & trình bày

Cả 3 tên truyện trên đều phù hợp nhưng chúng có sắc thái

Các phần : Mở bài, thân bài, kết bài thực hiện những yêu cầu

( nhiệm vụ ) gì của bài văn tự sự ?

I, Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn

- Học sinh trả lời.

* Hoạt động 3 : luyện tập :

1, Đọc và trả lời :

a Chủ đề của truyện này nhằm biểu dương & chế giễu điều

gì? Sự việc nào thể hiện tập trung cho chủ đề ? Hãy gạch dưới

câu văn thể hiện sự việc đó ?

Hãy chỉ ra 3 phần của bài văn trên ?

Học sinh : Trả lời

C So với truyện Tuệ Tĩnh truyện này có chỗ giống nhau về bố

cục & khác nhau về chủ đề

- Thân bài : Kể diễn biến của sự việc

- Kết bài : Kể kết cục của sự việc

Nhan đề phần thưởng có 2 nghĩa

- Một nghĩa thực

- Chế giễu,mĩa mai => Đối với người nông dân thưởng là khen thưởng Đối với tên cận thần “ thưởng

“ là phạt cho nên người nông dân mới xin thưởng roi

a. Mở bài : Câu 1

Thân bài : Từ : Ông ta tìm … đến hai mươi nhăm roi

Kết bài : câu cuối,

b. So với truyện Tuệ Tĩnh truyện này có chỗ giống nhau về bố cục & khác nhau về chủ đề

* Giống nhau :

- Truyện có đủ cả 3 phần : Mở bài, thân bài, kết bài

* Khác nhau : Tính chất mỗi phần ở hai truyện đều khác nhau

4, Củng cố: Học sinh cần nắm : - Chủ đề của bài văn tự sự ?

- Dàn bài của bài văn tự sự ?

5, Dặn dò : - Học bài, làm những bài tập còn lại.

- Chuẩn bị bài cho tiết sau :

Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

1. Muốn tìm hiểu 1 đề văn tự sự ta phải làm như thế nào ?

2. Làm thế nào để có 1 dàn ý của bài văn tự sự ?

Để viết được mộy bài văn tự sự em phải tiến hành các bước như thế nào ?

6 Rút kinh nghiệm

GV cho HS đọc kỹ các đề trong sách GV ghi bảng.

Lời văn đề (1) nêu ra những yêu cầu gì ? Những chữ nào trong đề cho

em biết điều đó ?

- yêu cầu kể câu chuyện mà em thích

- Nhờ vào chữ : Kể câu chuyện mà em thích

Các đề (3), (4), (5), (6) không có từ kể có phải là đề tự sự không?

- Phải

Vì : Cách diễn đạt của đề giống như một bài văn

Từ trọng tâm trong mỗi đề bài trên là từ nào? Hãy gạch chân và cho

biết đề yêu cầu làm nổi bật điều gì ?

HS : Trả lời

GV : Nhận xét & kết luận

* Hoạt động 2 : Chọn 1 đề cho HS tâp lập ý & lập dàn ý

- Giáo viên ghi đề (1) lên bảng

a Tím hiểu đề :

Đề nêu ra những yêu cầu nào buộc em phải thực hiện ?

- Kể một câu chuyện mà em thích

- Yêu cầu : Câu chuyện , sự việc mà em thích

b Lập ý : Là xác định nội dung sẽ viết trong bài làm theo yêu cầu của

đề

- HS : Chọn truyện mà em thích để kể ( Các truyện đã được học )

* Ví dụ : Truyện Thánh Gióng

Truyện đề cao tinh thần sẵn sàng đánh giặc & tinh thần quyết

chiến, quyết thắng của Thánh Gióng

* Hoạt động 3 : Lập dàn ý

Em dự định mở đầu như thế nào ? Kể chuyện như thế nào & kết thúc ra

sao ?

* Ví dụ : Truyện Thánh Gióng

+ Nên bắt đầu từ chỗ : Đứa bé nghe sứ giả rao tìm người tài giỏi

ra đánh giặc , bảo mẹ gọi sứ giả vào

- Mở bài : Nên giới thiệu nhân vật : Thời Vua hùng vương

thứ 6 ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão sinh được 1 đứa con trai,

đã 3 tuổi mà chẳng biết đi, nói, cười Một hôm có sứ giả của vua

I, Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự :

sẽ viết trong bài làm theo yêu cầu của đề

b. Lập dàn ý :

Là sắp xếp việc gì kể trước, việc gì kể sau

c. Bố cục : Gồm 3 phần

- Mở bài

- Thân bài

- Kết bài

+ Nên kết thúc ở chỗ : Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng

Thiên Vương và lập đền thờ ngay ở quê nhà

Vì sao lại bắt đầu từ đó ?

- Vì : Không phải kể chuyện người mẹ mang thai

Tại sao phải giới thiệu : Thời Hùng Vương thứ 6 ?

- ( Có thời gian GFV hướng dẫn Hs lập dàn ý các truyện đã học )

* Hoạt động 4 : Tập viết lời kể

1, Thánh Gióng là một vị anh hùng đành giặc nổi tiếng trong truyền

thuyết Đã lên 3 mà thánh Gióng không biết nói, biết cười, biết đi Một

hôm

2, Ngày xưa tại làng Gióng có một chú bé rất lạ.Đã lên 3 mà không

biết nói, biết cười, biết đi Một hôm

3, Ngày xưa giặc An xâm phạm bờ cõi nước ta , Vua sai sứ giả đi

cầu người tài ra đánh giặc khi tới làng Gióng có một đứa trẻ lên ba mà

không biết nói, biết cười, biết đi Tự nhiên nói được , bảo mẹ ra mời sứ

giả vào Chú bé ấy là Thánh Gióng

4, Người nước ta không ai là không biết Thánh Gióng Thánh

Gióng là một người đặc biệt Khi đã ba tuổi mà không biết nói, biết

cười, biết đi

Cách diễn đạt trên khác nhau ở chỗ nào ?

+ Ghi vào giấy dàn ý Em viết theo yêu cầu của đề bài trên

- Nếu không giới thiệu nhân vật thì truyện không có nhân vật và không kể được

1, Thánh Gióng là một vị anh hùng đành giặc nổi tiếng trong truyền thuyết Đã lên 3 mà thánh Gióng không biết nói, biết cười, biết đi Một hôm

2, Ngày xưa tại làng Gióng

có một chú bé rất lạ.Đã lên 3 mà không biết nói, biết cười, biết đi Một hôm

3, Ngày xưa giặc An xâm phạm bờ cõi nước ta , Vua sai sứ giả đi cầu người tài ra đánh giặc khi tới làng Gióng có một đứa trẻ lên ba mà không biết nói, biết cười, biết đi Tự nhiên nói được , bảo mẹ ra mời sứ giả vào Chú bé ấy là Thánh Gióng

4, Người nước ta không ai là không biết Thánh Gióng Thánh Gióng là một người đặc biệt Khi đã ba tuổi mà không biết nói, biết cười, biết đi

(1) Giới thiệu người anh hùng (2) Nói đến chú bé lạ

(3) Nói tới sự biến đổi

(4) Nói tới một nhân vật mà ai cũng biết

- Giúp học sinh hệ thống hoá lại kiến thức bài học để làm bài tốt.

- Rèn luyện óc tư duy làm bài, cách trình bày bài văn

- GV ghi lại đề bài lên bảng

Kể lại truyện Thánh Gióng bằng lời văn của em

-

Dàn bài

1, Mở bài (0,5 điểm)

- Nhân vật Thánh Gióng – Người anh hùng cứu nước

- Ý thức và sức mạnh đánh giặc có từ rất sớm của người Việt Cổ

2, Thân bài (5 điểm)

a Sự ra đời kỳ lạ:

- Bà mẹ mang thai mười hai tháng

- Không biết nói, cười, đật đâu nằm đấy

b Gióng nhận trách nhiệm đánh giặc

- Lớn nhanh như thổi

- Vươn vai thành tráng sỹ, ra trận

- Đánh tan giặc

- Lên núi, cởi áo giáp sắt bỏ lại, bay về trời

- Vua lập đền thờ phong danh hiệu

- Nắm được từ nhiều nghĩa

- Hiện tượng chuyển nghĩa của từ

- Phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ

II, Tiến trình:

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ : - Thế nào là nghĩa của từ ?

- Nêu một số cách giải thích nghĩa của từ ?

3, Bài mới :

* Hoạt động 1: Tìm nghĩa khác của từ “ chân “ :

(1) Bộ phận dưới của cơ thể người hay động vật, dùng để đi, đứng

- Ví dụ : đau chân, nhắm mắt đưa chân

(2) Bộ phận dưới cùng của một số đồ vật, có tác dụng đỡ cho các bộ phận

khác

- Ví dụ : Chân giường, chân bàn, chân kiềng

(3) Bộ phận dưới cùng của một số đồ vật, tiếp giáp & bám chặt vào mặt

nền

- Ví dụ : Chân tường, chân núi, chân đê

Vậy thông thường từ bao gồm mấy nghĩa ?

- HS : - Một nghĩa

- Nhiều nghĩa

* Hoạt động 2 : Tìm và xét một số ví dụ sau

a Cô Mắt thì ngày cũng như đêm lúc nào cũng lờ đờ, thấy hai mi nặng

trĩu như buồn ngủ mà ngủ không được

b Những quả na đã bắt đầu mở mắt

c Cây tre trăm mắt

=> Điểm chung giữa các nghĩa là: Chỗ lồi, lõm hình tròn hoặc hình thoi

+ GV lưu ý cho HS : Hiện tưộng có nhiều nghĩa trong từ chính là kết

quả của hiện tượng chuyển nghĩa

Trong một câu cụ thể, một từ thường được dùng mấy nghĩa ?

- HS : Trả lời

- Trong câu từ chỉ có một nghĩa nhất định

Trong bài thơ “ Những cái chân “ từ “ Chân “ được dùng với mhững nghĩa

nào ?

* Hoạt động 5 : GV hướng dẫn luyện tập :

1, Hãy tìm 3 từ chỉ bộ phận cơ thể người và kể ra một số ví dụ về sự

chuyển nghĩa của chúng ?

a Đầu :

b Mũi :

- Mũi tẹt, sổ mũi

- Mũi kim, mũi kéo, mũi thuyền

- Cánh quân chia làm 3 mũi

c Tay :

2, Trong TV có một số từ chỉ bộ phận của cây cối được chuyển nghĩa để

cấu tạo từ chỉ bộ phận cơ thể người Hãy kể ra những trường hợp chuyển

nghĩa đó ?

3, Tìm thêm cho mỗi hiện tượng chuyển nghĩa trên với 3 ví dụ ?

4, a Tác giả nêu 2 nghĩa của từ “ bụng “ ( SGK )

- Còn 1 nghĩa nửa : Phần phình to ở giữa của 1 số sự vật :

II, Hiện tượng chuyển nghĩa của từ :

- Chuyển nghĩa là hiện tượng thay đổi nghĩa của từ, tạo ra những từ nhiều

- Nghĩa gốc : Là nghĩa xuất hiện từ đầu

- Nghĩa chuyển : Là nghĩa được hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc

- Có thể hiểu đồng thời cả nghĩa gốc và nghĩa chuyển

III, Luyện tập :

A - Đau đầu, nhức đầu

- Đầu sông, đầu đường

- Đầu mối, đầu tiên

C - Cánh tay, ngón tay

- Tay vịn cầu thang,

- Tay nghề, tay súng, tay anh chị

- Lá : Lá phổi, lá lách

- Quả : Quả thận, quả tim

a Chỉ sự vật chuyển thành chỉ hành động :

- Hộp sơn - Sơn cửa

- Cái bào - Bào gỗ

b Chỉ hành động chuyển thành đơn vị

- Hiện tượng chuyển nghĩa của từ.

5, Dặn dò :- HS : Học bài, làm những bài tập còn lại

Lời văn , đoạn văn tự sự

1. Lời văn kể về người cần kể những vấn đề gì ?

2. Khi kể về sự việc thì chúng ta cần phải đạt được điều gì ?

Các câu trong đoạn văn câu nào được gọi là câu chủ đề ? Các câu còn lại biểu đạt ý gì ?

- Nắm đđược hình thức lời văn kể người, kể việc, chủ đđề và liên kết trong đđoạn văn

- Xây dựng đđược đđoạn văn giới thiệu & kể chuyện sinh hoạt hằng ngày

- Nhận ra các hình thức, các kiểu câu thường dùng trong việc giới thiệu nhân vật, sự việc, kể việc, nhận ra mối liên hệ giữa các câu trong đđoạn văn & vận dụng đđể xây dựng đđoạn văn giới thiệu nhân vật & kể việc

II Tiến trình :

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ : - Khi tìm hiểu về văn tự sự thì yêu cầu tìm hiểu những gì?

3, Bài mới :

* Hoạt động 1 : HS quan sát đoạn trích

+ Đoạn 1 : SGK

Đoạn văn gồm mấy câu ? Giới thiệu nhân vật nào, giới thiệu đđiều

gì , nhằm mục đđích gì ? Thứ tự của các câu có thay đđổi đđược

không ? vì sao ?

- HS : Suy nghĩ & trả lời

Nhân vật : Hùng Vương,

Mị Nương

Giới thiệu : - Tình cảm của Vua Hùng

- Nguyện vọng của vua Hùng

Mục đđích : Đề cao, khẳng đđịnh : Người đẹp như hoa, tính

- Giới thiệu nhn vật : Sơn Tinh & Thuỷ Tinh

- Câu 1 : Giới thiệu chung về Sơn Tinh & Thuỷ Tinh

- Câu 2 &3 : Giới thiệu 1 người

- Câu 4 & : Giới thiệu 1 người

- Câu 6 : Kết lại

Vậy thế nào là lời văn gíơi thiệu nhân vật?

Đoạn văn trên dùng những từ nào để kể về hành động của nhân

vật?

I, Lời văn và đoạn văn tự sự :

1, Lời văn giới thiệu nhân vật

Khi kể người thì có thể giới thiệu tên, họ, lai lịch, quan hệ tính tình, tài năng, ý nghĩa của nhân vật

2, Lời văn kể sự việc :

Khi kể việc thì kể các hành động, việc làm, kết quả và sự đổi thay

do các hành động ấy đem lại

+ Thứ tự : cái gì trước nói trước, cái gì sau nói sau

Các hành động đó được kể theo thứ tự nào Hành động ấy đem lại

kết qủa gì?

- Không lấy được vợ : - Đem quân đuổi theo cướp Mị Nương

Hô mưa gọi gió đánh sơn Tinh

- Lời kể trùng điệp gây ấn tượng mạnh

Dựa vào đoạn văn em xem tác giả đưa ra quan hệ gì ?

Vậy khi kể về sự việc thì ta cần phải đạt được điều gì ?

- HS : Trả lời

- GV : Nhận xét & ghi

Nhìn vào 3 đoạn văn trên hãy cho biết ý chính được biểu đạt trong

từng đoạn? Gạch dưới câu biểu đạt ý chính ? Tại sao người ta gọi

đó là câu chủ đề ?

1, Hùng vương kén rể

2, Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn

3, Thuỷ Tinh đánh Sơn Tinh

- Câu chủ đề là câu nêu ý chính

- những câu còn lại diễn đạt cho ý phụ hoặc giải thích cho ý chính

1, Mỗi đoạn văn trên kể về điều gì ? Gạch dưới câu chủ đề có

ý quan trọng nhất của mỗi đoạn văn ? Các đoạn văn trên triển khai

chủ đề ấy theo thứ tự nào ?

hiện như thế nào

2, Câu ( b ) đúng

- Nguyên nhân – kết quả Kết quả thành Phong Châu như nổi lềnh bềnh trên một biển nước

3, Đoạn văn :

- Mỗi đoạn văn thường có một ý chính diễn đạt thành một câu gọi là câu chủ đề

- Các câu khác diễn đạt ý phụ dẫn đến ý chính đó, hoặc giải thích cho ý chính làm cho ý chính nổi lên

II, Luyện tập :

a Ý chính : ‘ Cậu chăn bò rất giỏi “

giỏi : được thể hiện : - Chăn suốt ngày từ sáng đến tối

- Dù nắng hay mưa bò đều no cả b Ý chính : “ Hai cô chị ác hay hất hủi Sọ Dừa, cô Ut hiền lành đối xử với

Sọ Dừa rất tử tế

c Ý chính : “ Tính cô còn trẻ con lắm “

Các câu sau nói rõ cái tính còn trẻ con ấy biểu

4, Củng cố : - Thế nào là lời văn kể sự việc, sự vật ?

- Câu chủ đề có vai trò như thế nào trong đoạn văn ?

5 Dặn dò : - Học bài, làm những bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài cho tiết sau : Chữa lỗi dùng từ

I, Mục tiêu cần đạt : Giúp HS :

- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện và một số đặc điểm tiêu biểu của kiểu nhân vật người dũng sĩ

- Kể lại được truyện bằng ngôn ngữ của HS

II, Chuẩn bị :

1, Giáo viên : Đọc văn bản, tài liệu, giáo án

2, Học sinh : Học bài cũ, soạn bài mới

III, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy & học :

* Hoạt động 1 : Hướng dẫn HS đọc văn bản & tìm hiểu

Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh có gì khác thường ?

Kể như vậy theo em nhân dân muốn thể hiện điều gì ?

- HS : Thảo luận nhóm & trình bày

* Những chiến công : - Diệt chằn tinh

- Diệt đại bàng, cứu công chúa

- 18 nước chư hầu qui hàng

=> những chiến công rực rỡ, thể hiện tài năng, phẩm

( Tha tội chết cho mẹ con Lý Thông, tha tội và thiết đãi

quân 18 nước chư hầu )

Ngoài sức khoẻ và tài năng , Thạch Sanh còn có những “

vũ khí” đặc biệt Đó là những “ vũ khí” nào ? Ý nghĩa

của các vũ khí ấy ?

m có suy nghĩ và tình cảm gì với nhân vật Thạch Sanh ?

Thạch Sanh thuộc kiểu nhân vật nào ?

- HS : Trả lời

- GV : Nhận xét, kết luận

=> Thạch Sanh là nhân vật dũng sĩ có tài năng phi

thường

Niêu cơm thần kỳ với lời thách đố của Thạch Sanh và sự

thua cuộc của quân sĩ 18 nước chư hầu Chứng tỏ tính

chất kỳ lạ của niêu cơm và sự tài giỏi của Thạch Sanh,

đồng thời nó tượng trưng cho tấm lòng nhân đạo & tư

tưởng yêu hoà bình của dân tộc ta

Đối lập với thạch Sanh là nhân vật nào ? Em có nhận xét

gì về nhân vật này ? vì sao em có suy nghĩ như vậy ?

- HS : Trả lời, Gv nhận xét kết luận

Mẹ con Lý Thông xảo quyệt, tàn nhẫn, vô lương tâm

nên bị trừng phạt một cách đích đáng

Truyện kết thúc có hậu thể hiện công lý xã hội & ước

mơ của nhân dân về sự đổi đời

Ví dụ Sọ Dừa, Tấm Cám, Cây bút thần

Truyện có ý nghĩa như thế nào ?

- HS : Trả lời , Gv nhận xét & kết luận

- Là con của 1 gia đình nông dân tốt bụng

b, Những chiến công kì diệu của Thạch Sanh :

Mặc dù trải qua nhiều thử thách nhưng Thạch Sanh đã vượt qua tất cả nhờ tài năng, phẩm chất & sự giúp đỡ của các phương tiện thần kỳ

=> Đó cũng là phẩm chất tiêu biểu của nhân dân ta Vì thế truyện Thạch Sanh được nhân dân rất yêu thích

* Vũ khí thần kỳ : + Tiếng đàn : - Tiếng đàn công lý

- Đại diện cho cái thiện

- Tình yêu hoà bình Tiếng đàn : Giúp nhân vật được giải oan -> Tiếng đàn của công lý thể hiện ước mơ & niềm tin Tiếng đàn làm quân 18 nước chư hầu phải cuốn giáp xin hàng Đó là vũ khí đặc biệt để cảm hoá kẻ thù

3, ý nghĩa của truyện :

II, Luyện tập :

4, Củng cố : Cần nắm : - Nội dung, ý nghĩa của truyện ?

- Kể diễn cảm truyện

5, Dặn dò : - Học bài , làm những bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài cho tiết sau :

1, Giáo viên : Đọc văn bản, tài liệu, giáo án

2, Học sinh : Học bài cũ, soạn bài mới

III, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy & học :

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ :

1 Thế nào là hiện tượng chuyển nghĩa của từ ?

2, Tìm nghĩa của từ “ TAY “

3, Bài mới :

* Hoạt động 1 : Sửa lỗi lặp từ

- GV hướng dẫn HS gạch dưới những từ có nghĩa giống

nhau trong đoạn trích

b Truyện dân gian – truyện dân gian ( 2 lần )

=> Sự vụng về của người sử dụng Đây là lỗi lặp có

Nhấn mạnh ý, tạo nhịp điệu hài hoà như một bài thơ cho văn xuôi

- Câu b : Việc sử dụng vụng về của người viết

Em rất thích đọc truyện dân gian vì truyện

có nhiều chi tiết tưởng tượng , kỳ ảo

II, Lẫn lộn các từ gần âm :

- Thăm quan : Từ này không có trong

GV hướng dẫn HS tìm những từ dùng sai âm & nêu nguyên

nhân cũng như cách chữa lỗi

Câu 1 : Trong các câu sau những từ nào không đúng

a. Ngày mai, chúng em đi tăm quan viện bảo tàng của

tỉnh

b. Ông hoạ sĩ già nhấp nháy bộ ria mép quen thuộc

* Hoạt động 3 : Luyện tập

1, Hãy lược bỏ những từ trùng lặp trong các câu sau

a Bạn Lan là một lớp trưởng gương mẫu nên cả lớp ai

cũng đều rất lấy làm quí mến bạn Lan

b Sau khi nghe cô giáo kể câu chuyện ấy, chúng tôi ai

cũng thích những nhân vật trong câu chuyện ấy vì nhân vật

ấy ( họ ) đều là những nhân vật ( người ) có phẩm chất đạo

đức tốt đẹp

c, Quá trình vưựt núi cao cũng là quá trình con người

trưỡng thành, lớn lên

Câu 2: Hãy thay từ dùng sai trong các câu dưới đây bằng

những từ khác Theo em nguyên nhân chủ yếu của việc

dùng sai đó là gì ?

a Tiếng việt có khả năng diễn tả linh động mọi trạng

thái tình cảm của con người

b Có một số bạn còn bàng quang với lớp

c Vùng này còn khá nhiều hủ tục như : Ma chay, cưới xin

đều cỗ bàn linh đình, ốm không đi bệnh viện mà ở nhà cúng

- Mấp máy : Cử động khẽ & liên tiếp nhớ không chính xác thành “ nhấp nháy “

“ Nhấp nháy ‘ :

- Mở ra nhắm lại liên tiếp

- Có ánh sáng khi loé ra, khi tắt liên tiếp

III, Luyện tập : 1

a Bạn Lan là một lớp trưởng gương mẫu nên cả lớp ai cũng đều rất lấy làm quí mến bạn Lan

b Sau khi nghe cô giáo kể câu chuyện ấy, chúng tôi ai cũng thích những nhân vật trong câu chuyện ấy vì nhân vật ấy ( họ ) đều là những nhân vật ( người ) có phẩm chất đạo đức tốt đẹp

c, Quá trình vưựt núi cao cũng là quá trình con người trưỡng thành, lớn lên

- Sinh động : Có khả năng gpợi ra những hình ảnh nhiều dạng vẻ khác nhau hợp với hiện thực của đời sống

- Linh động : không quá câu nệ và nguyên tắc

- Bàng quan : đứng ngoài cuộpc mà nhìn, coi

là không quan hệ đến mình

- Bàng quang : Bọng chứa nước tiểu

- Hủ tục : phong tục đã lỗi thời

- Thủ tục : những việc làm theo qui định

4, Củng cố :

- Không nên lặp từ một cách vô ý thức

- Chỉ dùng từ nào mà mình nhớ chính xác hình thức ngữ âm

5, Dặn dò : - Học bài & làm những bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài cho tiết sau :

Chữa lỗi dùng từ ( tt )

6 Rút kinh nghiệm :

TUẦN : 6

- -TIÊT : 24

1, Giáo viên : Bài kiểm tra, thống kê lỗi sai của HS.

2, Học sinh : Xem lại đề bài, chú ý để thấy khuyết điểm của mình

III, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy & học :

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ :

3, Bài mới :

Tự luận :

- GV ghi lại đề bài lên bảng

Kể lại truyện Thánh Gióng bằng lời văn của em

- Cho HS đọc lại đề bài

- GV hướng dẫn HS thực hiện theo yêu cầu của đề bài

Dàn bài

1, Mở bài (0,5 điểm)

- Nhân vật Thánh Gióng – Người anh hùng cứu nước

- Ý thức và sức mạnh đánh giặc có từ rất sớm của người Việt Cổ

2, Thân bài (5 điểm)

a Sự ra đời kỳ lạ:

- Bà mẹ mang thai mười hai tháng

- Không biết nói, cười, đật đâu nằm đấy

b Gióng nhận trách nhiệm đánh giặc

- Lớn nhanh như thổi

- Vươn vai thành tráng sỹ, ra trận

- Đánh tan giặc

- Lên núi, cởi áo giáp sắt bỏ lại, bay về trời

- Vua lập đền thờ phong danh hiệu

3, Kết bài (0,5 điểm)

- Gióng là hình tượng tiêu biểu, rực rỡ của người anh hùng đánh giặc cứu nước

- Những dấu tích còn lại

* Hình thức: Chũ viết sạch đẹp, trình bày rõ ràng, không sai chính tả (1 điểm)

* GV : Nhận xét chung về ưu, khuyết điểm của bài làm

a Hình thức :

+ Ưu : - Chữ viết đẹp

- Bố cục mạch lạc

- Trình bày rõ ràng, sạch sẽ

+ Tồn tại : - Có một số em bài viết quá sơ sài, chưa xác định rõ mục đích kể

- Diễn đạt còn yếu, câu chưa hoàn chỉnh, cần kắc phục

- Sử dụng từ, câu cũng như lời văn chưa phù hợp

- Chưa dùng lời của mình để kể

=> HS thấy chỗ sai của mình, từ đó có ý thức sửa đúng

* Những yêu cầu cụ thể của bài viết

a Hình thức : - Viết đúng chính tả

- Viết đủ 3 phần

- Trình bày sạch, đẹp

b Nội dung :

- Viết mạch lạc

- Viết đủ 3 phần

- Đủ 3 yêu cầu của bài văn kể chuyện :

- Em kể chuyện về ai ( nhân vật nào)? Ai là nhân vật chính? Nhân vật đó được giới thiệu rõ chưa ?

- Sự việc được kể là sự việc gì ? nguyên nhân, diễn biến & kết quả của sự việc đó ?

- Em kể sự việc đó nhằm mục đích gì ? Mục đích đó đã đạt chưa ?

4, Củng cố:

- Đọc một số bài văn hay

5, Dặn dò:

- Nắm lại yêu cầu của bài văn kể chuyện

- chuẩn bị bài cho tiết sau

- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện và một số đặc điểm tiêu biểu của nhân vật thông minh trong truyện

- Kể lại được truyện

II, Chuẩn bị :

1, Giáo viên : Đọc văn bản, tài liệu, giáo án

2, Học sinh : Học bài cũ, soạn bài mới

III, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy & học :

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ : - Kể lại truyện Thạch Sanh Nêu ý nghĩa tiếng đàn Thạch Sanh

3, Bài mới :

 Hoạt động 1 : Hướng dẫn HS đọc văn bản

Mỗi HS đọc mỗi đoạn Mỗi đoạn là một phần thử thách

đối với em bé

+ Hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích

* Hoạt động 2 : Hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản

Hình thức dùng câu đố thử tài nhân vật có phổ biến trong

truyện cổ tích không ? Tác dụng của hình thức này ?

- Dùng câu đố thử tài nhân vật là chi tiết rất phổ biến

trong truyện cổ dân gian nói chung & trong truyện cổ tích

nói riêng

+ Tác dụng : Tạo ra thử thách để nhân vật bộc lộ tài

I,ĐỌC -GTTK 1.Đọc-gttk2.Bố cục

- Đoạn 1 : Từ đầu về tâu Vua

- Đoạn 2 : Tiếp đó ăn mừng với nhau rồi

- Đoạn 3 : Tiếp đó ban thưởng rất hậu

- Đoạn 4 : Còn lại Tìm hiểu truyện :

năng phẩm chất Vì câu đố đóng vai trò quan trọng trong

việc thử tài

Tiết 2

Sự mưu trí thông minh của em bé được thử thách qua mấy

lần? Lần sau có khó hơn lần trước không? Vì sao ?

- HS : Thảo luận & trình bày

- GV : Nhận xét

+ Mưu trí, thông minh của em bé được thử thách qua 4 lần

Lần đố sau khó hơn lần đố trước Vì :

+ xét về người đố : Lần đầu là viên quan hai lần tiếp

theo là Vua & cuối cùng là Sứ thần nước ngoài

+ Tính chất oái oăm của câu đố ngày một tăng :

- Lần 1 : Để làm nổi bật sự oái oăm của câu đố & tài

trí của cậu bé Truyện chỉ so sánh cậu bé với 1 người đó

là cha của cậu bé

- Lần 2 : So sánh cậu bé với toàn thể dân làng ( Dâ

làng lo lắng không biết làm sao coi đó là tai vạ )

- Lần 3 ; So sánh cậu bé với Vua Cậu bé làm Vua

thán phục

- Lần 4 : So sánh cậu bé với cả Vua, quan, đại thần

các ông trạng và các nhà thông thái

Câu đố của sứ thần làm tất cả vò đầu suy nghĩ, lắc đầu , bó

tay Riêng cậu bé vừa đùa vừa nghịch ở sau nhà vừa đáp

- Lần 1: Đố lại viên quan

- Lần 2 : Để Vua tự nói ra sự vô lý, phi lý của điều mà

Ý nghĩa hài hước

* Hoạt động 4 : Hướng dẫn HS thực hiện phần ghi nhớ

Cho HS đọc ghi nhớ SGK GV phân tích các ý để HS

nắm bài dễ dàng hơn

* Hoạt động 5 : Hướng dẫn HS phần luyện tập

+ Câu 1 : Kể diễn cảm truyện này

+ Câu 2 : Kể 1 câu chuyện về em bé thông minh

- Lần 1 : Đáp lại câu đố của Viên quan : Trâu cày một ngày được mấy đường

- Lần 2 : Đáp lại thử thách của Vua : Bắt dân làng nuôi 3 con trâu đực sao cho

đẻ thành 9 con sau 1 năm để nạp cho Vua

- Lần 3 : Cũng là lời thử thách của Vua : Từ 1 con chim sẻ làm thành 3 mâm cỗ

- Lần 4 : Thử thách của sứ thần nước ngoài : Xâu chỉ qua ruột ốc

3, Sự lý thú ở những cách giải đố

- Đẩy thế bí về phía người ra câu đố, lấy

“gậy ông đập lưng ông”

- Làm cho người ra câu đố tự thấy cái vô

lý, phi lý của điều mà họ nói

- Những lời giải đố không dựa vào kiến thức sách vở mà dựa vào kiến thức đời sống

- Làm cho người ra câu đố, người chứng kiến, người nghe ngạc nhiên vì sự bất ngờ, giản dị & hồn nhiên của lời giải

- Những lời giải chứng tỏ trí tuệ thông minh hơn người

C, Khẳng định sức mạnh của con người

D, Ca ngợi, khẳng định trí tuệ, tài năng của con người

5 Dặn dò :

- Học & làm bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài cho tiết sau: Cây bút thần

HS chuẩn bị bài theo câu hỏi sgk

6 Rút kinh nghiệm :



1, Giáo viên : Đọc văn bản, tài liệu, giáo án

2, Học sinh : Học bài cũ, soạn bài mới

III, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy & học :

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ : Nêu nguyên nhân và cách sửa của việc dùng từ lẫn lộn của các từ gần âm Cho ví dụ

3, Bài mới :

* Hoạt động 1 : phát hiện lỗi

Gv cho HS đọc lần lươt từng câu trong có từ dùng sai

SGK & yêu cầu HS phát hiện lỗi

* Hoạt động 2 : Chữa lỗi

Dựa trên cơ sở của việc phân tích nghĩa của từ bị

dùng sai

GV : Hướng dẫn các em sửa lỗi Có thể dùng từ thay thế

các từ sai

- Nhược điểm : Điểm còn yếu kém hoặc điểm yếu

- Bầu : ( Chọn bằng cách bỏ phiếu hoặc biểu quyết

giữ chức vụ nào đó )

- Chứng kiến : Trông thấy tận mắt sự việc nào đó

xảy ra

* Hoạt động 3 : Nêu nguyên nhân & cách khắc phục

GV cho HS nêu nguyên nhân dẫn đến việc mắc lỗi &

- Khinh khỉnh : Tỏ ra kiêu ngạo & lạnh nhạt, ra

vẽ không thèm để ý đến người đang tiếp xúc với

mình

I, Dùng từ không đúng nghĩa :

1, Các từ dùng sai :

- Yếu điểm : Điểm quan trọng

- Đề bạt : Cử giữ chức vụ cao hơn ( thường

do cấp có thẫm quyền cao quyết định mà không phải do bầu cử )

- chứng thực : Xác nhận là đúng sự thật

2, Chữa lỗi :

a Nguyên nhân :

- Không biết nghĩa

- Hiểu sai nghĩa

- Hiểu nghĩa không đầy đủ

b Khắc phục :

- Không hiểu hoặc chưa hiểu rõ thì chưa dùng

- Chưa hiểu nghĩa phải tra từ điển

Nguyên nhân : - Không biết nghĩa

- Hiểu sai nghĩa

- Hiểu nghĩa không đầt đủ

1 - Bản(tuyên ngôn)-bảng(tuyên ngôn)

- Tương lai(sáng lạng)-Tương lai(xán lạn ) -Bôn ba(hải ngoại)-buôn ba(hải ngoại) -(Bức tranh)thuỷ mặc-(bức tranh)thuỷ mạc

-(Nói năng)tuỳ tiện -(nói năng) tự tiện 3

a, Hắn quát lên một tiếng rồi tống một cú đá

b, Khẩn thiết, khẩn trương

- Khẩn trương : Nhanh , gấp & có phần căng

thẳng

c, Bâng khuâng, băn khoăn

- Băn khoăn : Không yên lòng , vì có những điều

phải suy nghĩ, lo liệu

3, Chữa lỗi dùng từ trong các câu sau :

4, Chính tả ( nghe viết ) :

EM BÉ THÔNG MINH ( Từ : Một hôm viên

quan đi qua một ngày có mấy đường )

vào bụng ông Hoạt ( tung, đấm)

( Dẫn theo Nguyễn Đức Dân )

b, Làm sai thì cần thực thà nhận lỗi, không nên bạo biện (thành khẩn, ngụy biện)

c, Chúng ta có nhiệm vụ giữ gìn những cái tinh

tú của vănhoá dân tộc.( tinh tuý)

4, Củng cố : - Dùng từ chính xác, đúng nghĩa

- Cần tránh việc dùng từ không đúng nghĩa

5, Dặn dò : - HS : Học bài & làm những bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài cho tiết sau: Danh tư

6 Rút kinh nghiệm :

KIỂM TRA VĂN 1 TIẾT

I, Mục tiêu cần đạt : Giúp HS :

- Củng cố lại kiến thức

- Trình bày lại kiến thức qua bài viết của mình

- Rèn luyện thao tác tư duy kiến thức đã học theo yêu cầu của đề

II, Chuẩn bị :

1, Giáo viên : Ra đề

2, Học sinh : Học bài cũ, chuẩn bị kiến thức để làm bài

III, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy & học :

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ :

3, Bài mới :

Hoạt động 1giáo viên phát đề:

1 Ma trận bài kiểm tra :

2 1,5đ

1đ

1 2đ

3 3đ

11 10đ./.II Đề bài kiểm tra 1 tiết

A Trắc nghệm khách quan: (3đ)

Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước nhận định đúng nhất trong các câu sau.

Câu 1: Văn bản “Thánh Gióng” thuộc thể loại

A. Truyền thuyết

B. Truyện cổ tích

C. Truyện ngụ ngôn

D. Truyện cười

Câu 2: Văn bản “Sự tích hồ Gươm” liên quan đến sự kiện lich sử nào?

A. Phong tục làm bánh chưng bánh dày

B. Vua Hùng dựng nước

C. Cuộc kháng chiến chống giặc Ân

D. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

Câu 3: Đâu là chi tiết thần kì trong văn bản “Thạch Sanh”

Câu 5 ý nghĩa truyền thuyết “Sơn Tinh Thủy Tinh”là

A Giải thích hiện tượng lũ lụt hàng năm

B Thể hiện sức mạnh và ước mơ chiến thắng thiên nhiên của người xưa

C Ca ngợi công lao dựng nước của các vua Hùng

D Cả A, B, C

Câu 6 “Em bé thông minh” thuộc kiểu nhân vật nào trong truyện cổ tích

A Nhân vật bất hạnh

B Nhân vật dũng sĩ và nhân vật có tài năng kì lạ

C Nhân vật thông minh và nhân vật nhút nhát

D Nhân vật là động vật

Câu 7 Nối nội dung cột A với nội dung cột B sao cho phù hợp

1 Con rồng cháu tiên a Giải thích nguồn gốc bánh chưng bánhdày

2 Bánh chưng bánh dày b Giải thích di tích làng Gióng

3 Sự tích hồ Gươm c Giải thích suy tôn nguồn gốc giống nòi

Câu 8 Cho các từ sau: (100, bánh chưng, 9 gà, 9 ngựa, 9 hồng mao) chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống trong câu sau

“(1) ván cơm nếp, 100 nệp (2) ,

voi(3) , gà (4) , ngựa (5)

mỗi thứ một đôi.”

B Tự luận: (6đ)

Câu 1: Nêu khái niệm về truyện cổ tích?

Câu 2: Nêu nghệ thuật nổi bật của truyện “Em bé thông minh”? Nghệ thuật đó có vai trò gì trong việc thể hiện tính các

- Chỉ ra nghệ thuật đặc sắc: Qua hình thức câu đố (1đ)

- Tác dụng: - Đề cao trí thông minh và trí khôn dân gian

- Tạo nên tiếng cười mua vui (1đ)Câu 3: (3đ)

- Những thử thách đối với Thạch Sanh (1đ)

+ Diệt Chằn tinh, đại bàng

+ Bị Lí Thông mưu hại

+ Bị hồn Chằn tinh, đại bàng báo thù

+ Đối phó với 18 nước chư hầu

- Phẩm chất tốt đẹp (2đ)

+ Sự thật thà chất phát

+ Sự dũng cảm, tài năng

+ Lòng nhân đạo và yêu hòa bình

Hoạt động 2 Quan sát học sinh làm

Hoạt động 3 Thu bài

4.củng cố

5.dặn dò : chuẩn bị bài mới

6 Rút kinh nghiệm :

LUYỆN NÓI KỂ CHUYỆN

I, Mục tiêu cần đạt : Giúp HS :

- Tạo cơ sở cho Hs luyện nói, làm quen với phát biểu miệng

- Biết lập dàn bài kể chuyện &kể miệng một cách chân thật

II, Chuẩn bị :

1, Giáo viên : Đọc văn bản, tài liệu, giáo án

2, Học sinh : Học bài cũ, soạn bài mới

III, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy & học :

1, Ổn định lớp :

2, Bài cũ : - GV : Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh

3, Bài mới :

ĐỀ :

1, Tự giới thiệu về bản thân mình

2, Giới thiệu người bạn mà em quý mến

- GV chia tổ để HS tự nói với nhau trong tổ

- GV lần lược cho HS nói theo sự chuẩn bị của mình có nhận xét & cho điểm

- GV uốn nắn & gợi ý sửa chữa sao cho HS nói cho đạt

DÀN Ý

1. Tự giới thiệu về bản thân

MB : - Lời chào & lý do tự giới thiệu

KB : Cảm ơn mọi người chú ý nghe

* Tương tự đề 2 : ( Giáo viên hướng dẫn cho HS nói )

4, Củng cố: Cho học sinh tập nói theo dàn bài

5, Dặn dò: Tập nói cho tất cả các đề bài còn lại ( SGK )

 Chuẩn bị bài cho tiết sau

Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự

Soạn theo câu hỏi vở bài tập ngữ văn

CÂY BÚT THẦN

I, Mục tiêu cần đạt : Giúp HS :

- Hiểu nội dung, ý nghĩa của truyện cổ tích này và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, dặc sắc của truyện

- Kể lại được truyện

II, Chuẩn bị :

1, Giáo viên : Đọc văn bản, tài liệu, giáo án

2, Học sinh : Học bài cũ, soạn bài mới

III, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy & học :

1,Ổn định lớp :

2, Bài cũ :

3, Bài mới :

* Hoạt động 1 : Hướng dẫn HS đọc văn bản & tìm hiểu

Đoạn 2 : Tiếp đó Vẽ cho thùng

=> Mã Lương vẽ cho những người nghèo khổ

Đoạn 3:Tiếp đó phóng như bay

=> Mã Lương dùng bút thần chống lại tên địa chủ

Đoạn 4 : Tiếp đó lớp sóng hung dữ

=> Mã Lương dùng bút thần chống lại tên Vua hung ác, tham lam

Đoạn 5 : Còn lại => Những truyền tụng

về Mã Lương & cây bút

Truyện kể về nhân vật nào ? Nhân vật chính trong truyện là

ai ? & thuộc kiểu nhân vật nào?

* Ví dụ : Chàng bắn giỏi Bắn bất cứ cái gì & ở đâu

- Chàng lăn giỏi có thể mò kim đáy biển, sống dưới

nước như cá

- Thạch Sanh có tài diệt chằn tinh, diệt đại bàng

Điều gì giúp Mã Lương vẽ giỏi như vậy? Những điều đó có

quan hệ với nhau ra sao?

* Nguyên nhân :

+ Thực tế : - Đó là sự say mê cần cù, chăm chỉ, cộng

với sự thông minh và khiếu vẽ sẵn có

+ Thần kỳ : Mã Lương được thần cho cây bút thần

bằng vàng để vẽ được vật có khả năng như thật ( Chim

tung cánh bay lên trờ, cất tiếng hót )

Tiết 2

Mã lương đã vẽ gì cho những người nghèo khổ và cho

những kẻ tham lam ? Hãy đánh giá ngòi bút thần của Mã

Lương qua những gì Mã Lương đã vẽ?

- Mã Lương dùng bút thần vẽ cho tất cả người nghèo trong

làng

- Mã Lương vẽ cho dân làng không phải nhà cửa, lúa gạo,

bạc vàng châu báu mà là cái cày, cái cuốc, cái đèn, cái

thúng…

=> Mã Lương không vẽ những của cải vật chất có sẵn để

hưởng thụ mà vẽ các phương tiện giúp người dân sản xuất,

sinh hoạt Của cải mà con người hưởng thụ phải chính

con người làm ra

Mã Lương dùng bút thần chống tên địa chủ và tên Vua tham

lam độc ác

( HS dẫn chứng )

= > Vì Mã Lương rất ghét những người tham lam độc ác

* Tác giả dân gian để Mã Lương trải qua nhiều tình huống

thử thách từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp để phẩm

chất được bộc lộ

Từ chỗ không vẽ gì cho tên địa chủ -> vẽ hoàn toàn

ngược lại ý muốn của Vua

- Trừng trị, tiêu diệt kẻ ác trừ hoạ cho dân

- Nhờ có bút thần, có tinh thần khẳnh khái & trí thông

minh Mã Lương tiêu diệt được kẻ ác

Truyện được xây dựng theo trí tưởng tượng của nhân dân

Theo em chi tiết nào trong truyện lý thú và gợi cảm hơn ca?

- HS : Trả lới

- GV : Nhận xét

Nêu ý nghĩa của truyện?

- HS : Thảo luận & trình bày

* Hoạt động 3 : Hướng dẫn học sinh đọc phần ghi nhớ

Cho HS đọc phần ghi nhớ ( SGK )

* Hoạt động 4 : Luyện tập:

- Kể diễn cảm truyện này

- Nhắc lại định nghĩa truyện cổ tích & kể tên những

- Truyện kể về Mã Lương Là nhân vật

kỳ lạ & rất phổ biến trong truyện cổ tích Là người có tài năng kỳ lạ , dùng tài năng đó làm việc thiện chống lại cái ác

Nhằm tô đậm thần kỳ hoá tài vẽ của Mã lương

Đây là sự ban thưởng xứng đáng cho người mê say, có tâm hồn, có tài , có chí khổ công học tập

Những nguyên nhân ấy có quan hệ chặt chẽ với nhau ” Thần cho Mã Lương cây bút thần chứ không phải vật gì khác & cũng chỉ có Mã Lương chứ không ai khác được thần cho cây bút thần “

2, Mã Lương với cây bút thần :

a Mã Lương dùng bút thần vẽ giúp dân nghèo :

Mã Lương dùng bút thần vẽ giúp nhân dân những vật dụng để sản xuất và sinh hoạt

b Mã Lương dùng bút thần trừng trị tên địa chủ và Vua quan độc ác :

Mã Lương có bút thần không vẽ theo ý muốn của Vua quan mà ngược lại đã dùng bút thần để trừng trị họ

Cây bút thần và khả năng kỳ diệu của nó

Vì đây là báu vật, là phương tiện thần kỳ giống như đủa thần, đàn thần ở nhiều truyện

- Cây bút thần thực hiện công lý của nhân dân Giúp đở người nghèo khó và trừng trị kẻ tham lam , độc ác, nó cũng thể hiện ước

mơ những khả năng kỳ diệu của con người

3, Ý nghĩa truyện (SGK) + Thể hiện quan niệm của nhân dân về công lý xã hội

+ Khẳng định tài năng phải phục vụ nhân dân, phục vụ chính nghĩa, chống lại cái ác

+ Khẳng định nghệ thuật chân chính thuộc về nhân dân, về những người tốt bụng

+Thể hiện ước mơ, niềm tin về khả năng

kỳ diệu của con người

II, Luyện tập :

4, Củng cố :

Ước mơ nổi bật của nhân dân trong truyện là gì ?

A, Thay đổi hiện thực

B, Sống yên lành

C, Thoát khỏi áp bức bóc lột

D, Về khả năng kỳ diệu của con người

5, Dặn dò :

- Kể lại truyện Nắm ý nghĩa truyện

- Chuẩn bị bài đọc thêm: Ông lão đánh cá và con cá vàng

  

DANH TỪ

I, Mục tiu cần đạt :

- Trên cơ sở kiến thức đã học ở bậc tiểu học giúp học sinh hiểu được :

- Đặc điểm của danh từ

- Có nhiều danh từ chỉ đơn vị chỉ sự việc

II, Chuẩn bị :

- Giáo viên : Đọc sách giáo khoa, tham khảo SGV, soạn baì

- Học sinh : Học bài cũ, chuẩn bị bài mới

III, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

1, Ổn định lớp :

2, Ktra Bài cũ :

3, Bi mới :

* Hoạt động 1 : Tìm danh từ trong cu

- GV cho HS nhắc lại những hiểu biết của mình về danh từ ở bậc

tiểu học

Trong cụm danh từ : ba con trâu đâu là danh từ ?

- Con trâu l danh từ

Xung quanh danh từ của cụm danh từ , trong cum những danh từ no

Vậy các từ trên gọi l danh từ

Theo em thế nào l danh từ ?

- HS : Trả lời

- GV : Nhận xt v cho ghi

Hoạt động 2 : Tìm hiểu đặc điểm của danh từ

Dựa vào những danh từ tìm được và sự hiểu biết ở bậc tiểu học GV

cho HS tìm hiểu đặc điểm của từ trên 3 mặt :

2, Khả năng kết hợp của danh từ : Danh từ có thể kết hợp với những

số từ ở phía trước và chỉ từ ở phía sau

Xung quanh danh từ con trâu trong cụm danh từ “ ba con trâu ấy”

* Hoạt động 3 : Phân loại danh từ

1, Nghĩa của các danh từ in đậm dưới đây có gì khc so với cc danh từ

- các danh từ in đậm đứng trước, các danh từ cịn lại đứng sau

- Danh từ in đậm chỉ đơn vị để tính , đếm người, vật

- Các danh từ đứng sau chỉ sự vật

Thế nào l danh từ chỉ sự vật ?

- HS : Trả lời

- GV : Nhận xt & ghi

Thử thay thế các danh từ in đậm nói trên bằng những từ khác rồi rút ra

nhận xét Trường hợp nào đơn vị tính đếm, đo lường thay đổi và

trường hợp nào không thay đổi ? vì sao ?

Một chú trâu (bc)

- Một ông quan => Không thay đổi (chỉ đơn vị qui ước)

- Ba bao gạo

- Năm ký thóc => Có thay đổi ( chỉ đơn vị tự nhiên )

=> Danh từ chỉ đơn vị có hai loại

Tại sao cÓ thể nói “ Nhà có 3 thúng gạo rất đầy “ nhưng không thể

nói “ Nhà có ba tạ gạo rất nặng”?

HS : Khi sự vật được tính đếm đo lường bằng đơn vị qui ước chính

xác thì nĩ khơng thể được miêu tả về lượng

* Hoạt động 4 : Cho HS đọc ghi nhớ SGK

* Hoạt động 5 : Luyện tập

1, Liệt k một số danh từ chỉ vật m em biết Hy đặt câu với 1 trong các

từ ấy?

2, Liệt k các danh từ :

a, Chuyên đứng trước danh từ chỉ người

Em, ngài, viên

b, Chuyên đứng trước danh từ chỉ đồ vật : Quyển, quả tờ, chiếc

đo lường sự vật

* Ch ý : Danh từ chỉ đơn vị gồm 2 loại: - Đơn vị tự nhiên

- Đơn vị qui ước

+ Đơn vị chính xác

+ Đơn vị ước chừng

2, Danh từ chỉ sự vật :Nêu tên từng loại hoặc từng cá thể người, vật, hiện tượng

Khi sự vật được tính đếm đo lường một cách ước chừng thì nó có thể được miêu tả bổ sung về lượng.GHI NHỚ SGK

III, Lưyện tập :

1 Lợn, gà, bàn, ghế, sách, vở, nhà, cửa

- Đặc điểm của danh từ

- Các loại danh từ ? cho ví dụ

5, Dặn dò :