Giáo án văn 7 học kì 2 tuần 20

Tuần 20 Trường THCS Phong Lạc Tuần 20 Ngày soạn 03 /1/2016 Tiết thứ 73 (theo PPCT) Ngày dạy 11/01/2016 TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT I Mục tiêu 1 Về kiến thức Khái niệm tục ngữ Nội dung[.]

Trang 1

Tuần 20

Ngày soạn: 03 /1/2016

Tiết thứ: 73 (theo PPCT) Ngày dạy: 11/01/2016TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG

SẢN XUẤT

I Mục tiêu

1.Về kiến thức

- Khái niệm tục ngữ

- Nội dung tư tưởng, ý nghĩa triết lí và hình thức nghệ thuật của những câu tục ngữ trong bài học

2 Về kĩ năng

- Đọc - hiểu, phân tích các lớp nghĩa của tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

- Vận dụng ở mức độ nhất định một số câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất vào đời sống

3 Về thái độ

Yêu thích và vận dụng những kinh nghiệm của nhân dân vào đời sống

II Chuẩn bị của GV và HS

- Giáo viên: Giáo án

- Học sinh: Soạn bài

III Phương pháp: Vấn đáp, thực hành,

IV.Tiến trình giờ dạy – Giáo dục

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra cũ (không)

3 Giảng bài mới

3.1 Đặt vấn đề: Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, thể hiện

những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt Để các em hiểu được nội dung này thầy

và các em cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.DD

3.2 Triển khai nội dung

Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt

* Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung

- GV: Em hiểu thế nào là tục ngữ?

- HS: Trình bày

- GV: Nhận xét Yêu cầu HS xem và học sgk, tr

3-4

- GV: Hướng dẫn HS đọc văn bản: đọc rõ ràng,

ngắt nhịp ở các vế trong câu

- HS: Nghe hướng dẫn Đọc văn bản

- GV: Hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích sgk

- GV: Em có thể chia các câu TN thành mấy

nhóm, đặt tên cho từng nhóm ?

- HS: Có hai nhóm: TN về thiên nhiên và TN về

lao động sản xuất

* Hoạt động 2: hướng dẫn tìm hiểu văn bản

- GV cho HS đọc câu 1

- GV: Em có nhận xét gì về cách gieo vần trong

câu này ?

- HS: - Gieo vần đối xứng

I Tìm hiểu chung

1 Khái niệm về tục ngữ

(Sgk, tr3 - 4)

2 Đọc văn bản

3 Tìm hiểu chú thích

II Tìm hiểu văn bản

1 Tục ngữ về thiên nhiên

Câu 1: Đêm tháng năm

Ngày tháng mười

- Từ trái nghĩa: đêm>< ngày,

Trang 2

- GV: Cách sử dụng từ ngữ có gì đặc biệt ?

- HS: Sử dụng từ trái nghĩa

- GV: Câu tục ngữ này có nội dung gì ?

- HS: Đêm tháng năm, ngày tháng mười rất ngắn

- GV: Câu tục ngữ để lại bài học gì cho chúng ta ?

- HS: Kinh nghiệm về thời gian theo mùa

- GV: Cách giao vần trong câu này có gì khác so

với câu trên ?

- HS: Gieo vần giữa hai vế

- GV: Dựa vào đâu chúng ta có thể biết được

nắng, mưa ?

- HS: Dựa vào sao

- GV: Câu tục ngữ này để lại bài học kinh nghiệm

nào ?

- HS: Dự báo thời tiết qua sao

- GV: Câu tục ngữ này có mấy vế và có nội dung

gì ?

- HS: Trình bày

- GV: Câu tục ngữ gieo vần ở những tiếng nào?

- HS: Gieo vần: lo – bò

- GV: Dựa vào hiện tượng nào biết đươc thời tiết ?

- HS: Hiện tượng kiến di chuyển từ chỗ thấp lên

cao vào tháng 7 âm lịch sẽ có lụt

- GV: Sự việc đó giúp chúng ta điều gì ?

- HS: Chủ động giữ gìn nhà cửa

- GV: Cách gieo vần trong câu này có gì đặc biệt ?

- HS: Tấc – tấc

- GV: Em hiểu câu tục ngữ này như thế nào ?

-HS: Giá trị một tấc đất bằng một tấc vàng

- GV: Câu tục ngữ để lại bài học kinh nghiệm gì ?

- HS: Cần coi trọng đất đai

- GV: Cho biết nghệ thuật được sử dụng trong câu

này ?

- HS: NT: Liệt kê

- GV: Nội dung câu tục ngữ này là gì?

- HS: Khẳng định lợi ích thứ tự các nghề: nuối cá,

làm vườn, làm ruộng

- GV: Cho biết nghệ thuật và nội dung của câu tục

ngữ ?

- HS: NT: Liệt kê Khẳng định thứ tự quan trọng

sáng >< tối.

- Đêm tháng năm, ngày tháng mười rất ngắn, cần chủ động sắp xếp thời gian, công việc cho hợp

lí

→ Kinh nghiệm về thời gian theo mùa

Câu 2: Mau sao…

→ Kinh nghiệm về dự báo thời tiết qua sao Cần chủ động sắp xếp công việc tránh rủi ro

Câu 3: Ráng mỡ gà,

Có bão dựa vào lúc chiều tà có mây màu mỡ gà

→ Cần chủ động giữ gìn nhà cửa

Câu 4 : Tháng bảy kiến

Dự báo thời tiết qua hiện tượng kiến di chuyển từ chỗ thấp lên cao vào tháng 7 âm lịch sẽ có lụt

→ Chủ động giữ gìn nhà cửa

2 Tục ngữ về lao động sản xuất

Câu 5 :Tấc đất tấc vàng.

- Gieo vần : tấc – tấc

- Giá trị một tấc đất bằng một tấc vàng

→ Cần coi trọng đất đai trong sản xuất nông nghiệp và sử dụng

có hiệu quả

Câu 6 :Nhất canh…

- Liệt kê: trì, viên, điền

→ Khẳng định lợi ích thứ tự các nghề: nuối cá, làm vườn, làm ruộng

Câu 7 : Nhất thì…

- Liệt kê : nước, phân, giống

- Khẳng định thứ tự quan trọng

Trang 3

của các yếu tố: nước, phân, cần, giống đối với

nghề nông nghiệp

- GV: Câu tục ngữ có nội dung gì ?

- HS: Thứ nhất là thời vụ, thứ hai là cày bừa, cuốc

xới

- GV: Thời vụ và đất đai là hai yếu tố quan trọng

của nhà nông

* Hoạt động 3: hướng dẫn tổng kết

- GV: Nêu đặc sắc NT và ND của những câu tục

ngữ ?

- HS: Trình bày

- GV: Nxét, k/luận ghi nhớ

của các yếu tố: nước, phân, cần, giống đối với nghề nông nghiệp

→ Đảm bảo 4 yếu tố mang đến một mùa bội thu

Câu 8 :Nhất thì, nhì thục.

- Thứ nhất là thời vụ, thứ hai là cày bừa, cuốc xới

→ Thời vụ và đất đai là hai yếu

tố quan trọng của nhà nông

III Tổng kết

* Ghi nhớ (Sgk)

4 Củng cố:

Khái niệm tục ngữ? Nội dung ghi nhớ

5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau

- Thuộc lòng những câu tục ngữ trong văn bản Thuộc ghi nhớ

- Sưu tầm các câu tục ngữ địa phương về thiên nhiên và lao động sản xuất

- Chuẩn bị bài: Chương trình địa phương phần Văn và Tập làm văn

V Rút kinh nghiệm

………

……… ………

Tuần 20

Ngày soạn: 2 /1/2016

Tiết thứ: 74 (theo PPCT) Ngày dạy: /01/2016CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN VĂN VÀ

TẬP LÀM VĂN

I Mục tiêu

Nội dung, ý nghĩa, nghệ thuật những bài ca dao thuộc chủ đề tình yêu quê hương, đất nước, con người Cà Mau

Đọc - hiểu, phân tích các bài ca dao thuộc chủ đề tình yêu quê hương, đất nước, con người Cà Mau

3 Về thái độ: Yêu thích phần ngôn ngữ địa phương.

2 Kiểm tra cũ : Đọc thuộc lòng những câu tục ngữ về thiên nhiên và về lao

động sản xuất ? Phân tích một câu tục ngữ mà em thích nhất?

Trang 4

3.1 Đặt vấn đề: Ở HKI các em đã được học ca dao, dân ca với nhiều chủ đề

như: Tình cảm gia đình, Tình yêu quê hương Tiết học hôm nay thầy giới thiệu với các em những bài ca dao về tình yêu quê hương, đất nước, con người Cà Mau.

* Hoạt động 1: hướng dẫn tìm hiểu chung

- GV: Hướng dẫn học sinh đọc văn bản

- HS: Đọc văn bản

- Hướng dẫn tìm hiểu chú thích

* Hoạt động 2: hướng dẫn tìm hiểu văn bản

- Cho học sinh đọc bài 1

- GV: Trong bài ca dao thứ nhất có những hình ảnh

nào được nhắc đến?

- HS: Trình bày

- GV: Những hình ảnh này nói lên điều gì ?

- HS: Sự giàu có của Cà Mau về thiên nhiên

- Trong bài ca dao thứ 2 có những tên địa danh nào?

- HS: Năm Căn, Ông Trang, Viên An

- GV: Những địa danh ấy gắn liền với đặc trưng nào

của quê hương ?

- HS: Phát biểu

- GV: Nghệ thuật nào được sử dụng trong bài ca

dao?

- HS: Nêu

- GV: Qua đó đã thể hiện ý chí của người dân nơi

đây như thế nào qua câu cuối ?

- HS: Ý chí quyết tâm không lay chuyển của người

Cà Mau đối với quê hương

- GV: Trong cuộc kháng chiến chống Pháp nhân

dân ta đã thể hiện tình cảm gì qua bài ca dao thứ 3 ?

- HS: Niềm tự hào, ý chí quyết tâm bảo vệ quê

hương, đất nước

- GV: Qua đó em có suy nghĩ gì về con người, quê

hương mình ?

- HS: Trình bày

- GV: Nxét, k/luận

* Hoạt động 3: hướng dẫn học sinh tổng kết.

* Hoạt động 4: hướng dẫn học sinh luyện tập

- GV: Cho học sinh đọc một số bài ca dao mà các

em sưu tầm

- HS đọc GV nxét

I Tìm hiểu chung

1 Đọc văn bản

2 Chú thích

II Tìm hiểu văn bản

1 Bài 1

- chim kêu như hát bội

- cá lội vàng

- khỉ khọt trên bưng

- dưới sông

→ Cà Mau là vùng đất mới khai hoang trù phú

2 Bài 2

- Năm Căn hết đước

- Ông Trang hết cá

- Viên An hết rừng

→ Ý chí quyết tâm không lay chuyển của người Cà Mau đối với quê hương

3 Bài 3

- Trường kì kháng chiến ngày lần Tây thua

→ Ý chí quyết tâm bảo vệ quê hương, đất nước

III Tổng kết

(Ghi nhớ, sgk tr28)

IV Luyện tập

4 Củng cố: Nội dung ghi nhớ.

- Thuộc lòng các bài ca dao trong văn bản Thuộc ghi nhớ

Trang 5

- Sưu tầm các ca dao địa phương CM về chủ đề trên

- Soạn bài Tìm hiểu chung về văn nghị luận

………

……… ………

Tuần 20

Ngày soạn: 2 /1/2016

Tiết thứ: 75,76 (theo PPCT) Ngày dạy: /01/2016TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN

I Mục tiêu

- Khái niệm văn bản nghị luận

- Nhu cầu nghị luận trong đời sống

- Những đặc điểm chung của văn bản nghị luận

Nhận biết văn bản nghị luận khi đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu, kĩ hơn về kiểu văn bản quan trọng này

3 Về thái độ

Yêu thích văn nghi luận

2 Kiểm tra cũ (không)

3.1 Đặt vấn đề: Trong cuộc sống, các em thường gặp các vấn đề và kiểu câu

hỏi như: Vì sao em đi học ? Vì sao con người cần có bạn bè ? Gặp những trường hợp như thế, các em trả lời như thế nào và bằng kiểu văn bản nào? Thầy và các em cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.

* Hoạt động 1: hướng dẫn tìm hiểu về nhu cầu

nghị luận và văn bản nghị luận

- GV: Trong cuộc sống, em có thường gặp các

vấn đề và kiểu câu hỏi dưới đây không?

- Vì sao em đi học ?

- Vì sao con người cần có bạn bè ?

- Theo em, thế nào là sống đẹp ?

- Trẻ em hút thuốc lá là tốt hay xấu, lợi hay hại?

- GV: Gặp những trường hợp như thế, em có trả

lời bằng các kiểu văn bản đã học hay không?

Giải thích như thế nào?

- HS: Không thể trả lời bằng các kiểu văn bản đã

I Nhu cầu nghị luận và văn nghị luận

1 Nhu cầu nghị luận

Trong cuộc sống, ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng ý kiến, các bài xã luận, trả lời trên báo

Trang 6

học mà phải dùng lí lẽ và dẫn chứng để lập luận

cho sáng rõ để thuyết phục người nghe

- GV: Để trả lời cho những câu hỏi như thế,

hàng ngày trên báo chí, qua đài phát thanh,

truyền hình, em thường gặp những kiểu văn bản

nào ? Hãy kể vài một kiểu văn bản mà em biết ?

- HS: Các bài trả lời trên báo chí Các bài xã

luận

- GV: Đó chính là nhu cầu nghị luận

- GV: Cho học sinh đọc văn bản

- HS: Đọc văn bản

- GV: Văn bản trên có nội dung gì?

- HS: Nêu thực trạng thất học của nhân dân ta và

biện pháp yêu cầu chống nạn thất học sau cách

mạng tháng 8 năm 1945

- GV: Bác viết văn bản này nhằm mục đích gì ?

- HS: Xác lập cho mọi người quan điểm, tư

tưởng, ý thức chống nạn thất học

- GV: Văn bản đã thể hiện ý kiến nào của Bác ?

- HS: Kêu gọi mọi người cùng tham gia chống

nạn thất học

- GV: Ý kiến ấy được thể hiện qua những luận

điểm nào ?

- HS: (Thảo luận nhóm cặp – 2’) Tìm luận điểm

và câu văn mang luận điểm và trình bày

Luận điểm 1: Sự cần thiết … (“Một trong những

công việc phải thực hiện cấp tốc trong lúc này, là

nâng cao dân trí.”)

- GV: Trong luận điểm 1 có những lí lẽ nào ?

- HS: Nêu lí lẽ

- GV: Tác giả đã đưa ra những dẫn chứng thuyết

phục nào ?

- HS: + Thực dân Pháp hạn chế mở trường học,

không muốn dân ta biết chữ để dễ bề cai trị

+ Số người Việt Nam thất học so với số người

trong nước là 95 phần trăm

Tiết 76

- GV: Cho học sinh tìm luận điểm 2 ?

- HS: (Thảo luận nhóm cặp – 2’) Tìm luận điểm

và câu văn mang luận điểm và trình bày

Luận điểm 2: Kêu gọi mọi người cùng chống

2 Thế nào là văn nghị luận

Văn bản: Chống nạn thất học

(Hồ Chí Minh)

a Nội dung: Nêu thực trạng thất

học của nhân dân ta và biện pháp yêu cầu chống nạn thất học sau CMT8 năm 1945

b Mục đích: Xác lập cho mọi

người quan điểm, tư tưởng, ý thức chống nạn thất học

c Ý kiến: Kêu gọi mọi người cùng

tham gia chống nạn thất học

d Hệ thống luận điểm

* Luận điểm 1: Sự cần thiết phải

nâng cao dân chí

- Lí lẽ :

+ Xưa, dân ta thất học là do chính sách ngu dân của Pháp

+ Hầu hết người Việt Nam mù chữ thì đất nước không tiến bộ được + Nay, muốn xây dựng nước nhà, mọi người dân đều phải cấp tốc nâng cao dân trí

- Dẫn chứng:

+ Thực dân Pháp … để dễ bề cai trị

+ Số người Việt Nam thất học …là

95 phần trăm

* Luận điểm 2: Kêu gọi mọi

Trang 7

nạn thất học “ Mọi người Việt Nam biết viết

chữ Quốc Ngữ”

- GV: Luận điểm đó được thể hiện bằng những lí

lẽ nào ?

- HS: Nêu lí lẽ

- GV: Những lí lẽ đó được thuyết phục bằng

những bằng chứng nào ?

- HS: + Phong trào truyền bá chữ Quốc ngữ giúp

đồng bào thất học trong những năm qua

+ Vợ chưa biết - chồng bảo, em chưa biết - anh

bảo, cha mẹ không biết - con bảo, người ăn người

làm không biết - chủ nhà bảo, các nhà giàu có -

mở lớp học dạy người không biết chữ

- GV: Văn bản này ra đời có ý nghĩa gì ?

- HS: Đây là vấn đề quan trọng, to lớn, góp phần

đẩy lùi giặc dốt sau CMT8 1945

- GV: Với hệ thống luận điểm, lí lẽ, dẫn chứng

trên vấn đề chống nạn thất học Bác Hồ đưa ra đã

thuyết phục được người nghe không?

- HS: Thuyết phục người nghe, xác lập cho người

đọc một tư tưởng

- GV: Muốn thế thì văn nghị luận cẩn có những

đặc điểm nào ?

- HS: Luận điểm rõ ràng, lí lẽ thuyết phục, dẫn

chứng cụ thể

- GV: Nhưng tư tưởng, quan điểm trong bài văn

nghị luận đặt ra nhằm mục đích gì?

- HS: Giải quyết những vấn đề đặt ra trong cuộc

sống

- GV k/luận ghi nhớ, gọi HS đọc ghi nhớ

- HS đọc

* Hoạt động 2: hướng dẫn luyện tập

- GV: Cho học sinh đọc văn bản

- GV: Đây có phải văn bản nghị luận không ? Vì

sao ?

- Cho học sinh thảo luận và trình bày:

Là văn bản nghị luận.Vì bàn luận tới một vấn đề

xã hội

- GV: Tác giả đề xuất ý kiến gì ? Dòng nào thể

hiện ý kiến đó? Để thuyết phục người đọc tác giả

đã đưa ra những lí lẽ và dẫn chứng nào?

- HS:

- Có người biết phân biệt

+ Hút thuốc lá gàn tàn bừa bãi

- Thói quen xấu hàng ngày

người cùng chống nạn thất học

- Lí lẽ :

+ Người biết chữ dạy cho người chưa biết chữ

+ Người chưa biết chữ cần gắng sức mà học cho biết

+ Phụ nữ càng cần phải học

- Dẫn chứng

+ Phong trào truyền bá chữ Quốc ngữ … năm qua

+ Vợ chưa biết - chồng bảo, em chưa biết - anh bảo, cha mẹ không biết - con bảo,

- Ý nghĩa: Đây là vấn đề quan

trọng, to lớn, góp phần đẩy lùi giặc dốt sau Cách mạng tháng Tám 1945

3 Ghi nhớ (Sgk/93)

II Luyện tập

1 Bài 1: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội

- Có người biết phân biệt

+ Hút thuốc lá gàn tàn bừa bãi

- Thói quen xấu hàng ngày

Trang 8

+ Ăn chuối

+ Con mương sau nhà

+ Cốc vỡ

- Tạo thói quen

+ Ăn chuối + Con mương sau nhà + Cốc vỡ

- Tạo thói quen

4 Củng cố:

- Thế nào là văn nghị luận?

- Văn nghị luận có những đặc điểm nào ?

- Học nội dung ghi nhớ

- Sưu tầm những đoạn văn nghị luận

- Soạn bài: Tục ngữ về con người và xã hội

………

……… ………

Kí duyệt tuần 20

Tiêu đề	Tục Ngữ Về Thiên Nhiên Và Lao Động Sản Xuất
Trường học	Trường THCS Phong Lạc
Chuyên ngành	Văn học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2016
Thành phố	Phong Lạc

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	120 KB