Trường THCS Phong Lạc Tuần 30 Ngày soạn 22 /3/2016 Tiết thứ 109, 110 (theo PPCT) Ngày dạy /4/2016 VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6 I Mục tiêu 1 Về kiến thức Cách làm bài văn lập luận giải thích Các kiến thức[.]
Trang 1Tuần 30
Ngày soạn: 22 /3/2016
Tiết thứ: 109, 110 (theo PPCT) Ngày dạy: /4/2016VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6
I Mục tiêu
1 Về kiến thức
- Cách làm bài văn lập luận giải thích
- Các kiến thức về Văn, Tiếng Việt có liên quan
2 Về kĩ năng
Viết bài văn nghị luận đúng yêu cầu về bố cục, phương pháp, trình tự lập luận
3 Về thái độ
Nghiêm túc, cẩn thận trong việc trình bày
II Chuẩn bị của GV và HS
- Giáo viên: Giáo án
- Học sinh: Ôn bài theo hướng dẫn
III Phương pháp: Thực hành
IV Tiến trình giờ dạy-Giáo dục
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số HS.
2 Kiểm tra bài cũ (không tiến hành)
3 Giảng bài mới T
3.1 Đặt vấn đề:
Để đánh giá khả năng viết một bài văn nghị luận, hôm nay chúng ta sẽ thực
3.2 Nội dung bài giảng
ĐỀ BÀI
Em hãy giải thích nội dung lời khuyên của Lê-nin: “Học, học nữa, học mãi!”.
ĐÁP ÁN
Yêu cầu cần đạt được
- Về kiểu bài: lập luận giải thích
- Nội dung: Giải thích lời khuyên về học tập: “Học, học nữa, học mãi!” của
Lê-nin
- Bố cục chặt chẽ
- Lập luận rõ ràng, lí lẽ sâu sắc, dẫn chứng cụ thể
Dàn bài
* Mở bài
+ Dẫn dắt vào đề: phong trào học tập hiện nay
- Giới thiệu câu nói của Lê-nin: Học, học nữa, học mãi! Câu nói đó đã trở thành
phương châm của nhiều người
* Thân bài
- Giải thích ý nghĩa lời khuyên:
+ Học nữa: Học thêm, nâng cao, bổ sung thêm vào những điều đã học
+ Học mãi: Học không ngừng, suốt đời
Lê-nin khuyên chúng ta không ngừng học tập
- Vì sao phải không ngừng học tập?
Trang 2+ Những kiến thức học được ở trường chỉ là cơ bản Muốn hoàn thành tốt công việc phải học tập mở rộng nâng cao để có kiến thức sâu rộng
+ Tri thức của nhân loại là vô hạn - “biển học mênh mông” - hiểu biết của con người là nhỏ bé Để thỏa mãn sự ham hiểu biết, làm cho tâm hồn, trí tuệ phong phú, nâng cao giá trị bản thân, con người cần không ngừng học tập
+ Xã hội phát triển, khoa học kĩ thuật, ngày một phát triển Không học sẽ lạc hậu, sẽ ảnh hưởng đến đời sống bản thân và xã hội
- Làm thế nào để thực hiện được lời khuyên của Lê-nin?
+ Ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường cần nắm vững kiến thức cơ bản để có
cơ sở học nâng cao
+ Biết lựa chọn kiến thức để học theo yêu cầu công việc hoặc sở thích
+ Có kế hoạch và ý trí thực hiện kế hoạch đó, áp dụng những điều đã học vào cuộc sống
* Kết bài
- Một vĩ nhân cũng từng nói: “Đường đời là cái thang không nấc chót Việc học là cuốn sách không trang cuối”
- Mỗi người chúng ta hãy coi việc học là niềm vui, hạnh phúc của đời mình
Thang điểm
- Điểm 9 - 10: Bài đủ bố cục ba phần Kết hợp linh hoạt các yếu tố biểu cảm.
Không sai ngữ pháp Đúng chính tả Trình bày sạch đẹp
- Điểm 7 - 8: Bài đủ bố cục ba phần Kết hợp linh hoạt các yếu tố biểu cảm Sai
không quá 1 lỗi về ngữ pháp Sai không quá 5 lỗi chính tả Trình bày sạch đẹp
- Điểm 5 - 6: Bài đủ bố cục ba phần Có sử dụng các yếu tố biểu cảm nhưng
chưa hợp linh hoạt Sai không quá 3 lỗi về ngữ pháp Sai không quá 7 lỗi chính tả Trình bày tương đối sạch đẹp
- Điểm 3 - 4: Bài đủ bố cục ba phần Nội dung thiếu nhiều, các ý lộn xộn Có sử
dụng các yếu tố biểu cảm nhưng chưa hợp linh hoạt Sai không quá 7 lỗi về ngữ pháp, không quá 10 lỗi chính tả Trình bày chưa sạch đẹp
- Điểm 1 - 2: Bài làm không có bố cục Nội dung thiếu nhiều, các ý lộn xộn Có
sử dụng các yếu tố biểu cảm nhưng chưa hợp linh hoạt Sai không quá nhiều lỗi về ngữ pháp, chính tả Trình bày chưa cẩn thận
- Điểm 0: Bỏ giấy trắng.
4 Củng cố (thu bài)
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau
Soạn bài: Hướng dẫn đọc thêm: Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu
V Rút kinh nghiệm
………
………
………
…
………
………
Trang 3Tuần 30
Ngày soạn: 22 /3/2016
Tiết thứ: 111 (theo PPCT) Ngày dạy: /4/2016Hướng dẫn đọc thêm: NHỮNG TRÒ LỐ
HAY LÀ VA-REN VÀ PHAN BỘI CHÂU
(Nguyễn Ái Quốc)
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- Bản chất xấu xa, đê hèn của Va-ren
- Bản chất, khí chất của người chiến sĩ cách mạng Phan Bội Châu
- Nghệ thuật tưởng tượng, sáng tạo tình huống truyện độc đáo, cách xây dựng hình tượng nhân vật đối lập, giọng kể hóm hỉnh,
2 Về kĩ năng
- Đọc, kể diễn cảm văn xuôi tự sự (truyện ngắn châm biếm) bằng giọng điệu phù hợp
- Phân tích tính cách nhân vật qua lời nói, cử chỉ và hành động
3 Về thái độ
Bày tỏ thái độ trước sự xảo trá của tên toàn quyền Đông Dương, ngưỡng mộ trước sự hi sinh cao cả của chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu
II CHUẨN BỊ CỦA GV - HS
- Giáo viên: Giáo án
- Học sinh: Bài soạn
III PHƯƠNG PHÁP
Đàm thoại, nêu vấn đề, tư duy, bình giảng, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY - GIÁO DỤC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Nêu giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo, giá trị nghệ thuật
của truyện ngắn Sống chết mặc bay.
3 Giảng bài mới
3.1 Đặt vấn đề: Nguyễn Ái Quốc không những là nhà yêu nước lỗi lạc mà còn
là nhà văn xuất sắc của dân tộc Truyện ngắn của Nguyễn Ái Quốc thường được xây dựng với những tình huống bất ngờ, thú vị với giọng văn chân biếm, hóm hỉnh Chúng
ta sẽ thấy được điều đó qua truyện ngắn hôm nay.
3.2 Nội dung bài giảng
HĐ1 Tìm hiểu chung
GV: Gọi HS đọc phân đoạn văn bản
HS: Đọc
GV: Hãy trình bày những hiểu biết của em về tác
giả Nguyễn Ái Quốc?
HS: Chú thích */92 sgk
GV: Nêu vài nét về tác phẩm
HS: Chú thích */92 sgk
GV: Gọi HS đọc chú thích (15), (16), (19), (21)
trang 93, 94 sgk
HS: Đọc chú thích/93,94 sgk
GV: Giới thiệu:
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả: Nguyễn Ái Quốc -
Hồ Chí Minh (1890-1969)
2 Tác phẩm
Đây là truyện ngắn, hình thức như một bài kí sự nhưng thực tế
là một câu chuyện hư cấu
Trang 4+ Cốt truyện: Hành trình của Va-ren sang Việt
Nam nhận chức: Đi tàu thuỷ bốn tuần lễ trên biển
-> đặt chân lên Sài Gòn > ra Huế > đến Hà Nội
(Phủ toàn quyền Đông Dương đóng ở Hà Nội) ->
vào nhà lao gặp Phan Bội Châu
+ Kết cấu truyện: Kiểu nghị luận Thông tin về lời
hứa của Va-ren "nửa hứa chính thức" giải quyết
vụ Phan Bội Châu (Tác giả nghi ngờ: Giải quyết
vào lúc nào? Giải quyết ra sao?)
HS: Nghe và ghi nhớ.
GV: Văn bản này chia làm mấy phần? Nội dung
mỗi phần?
HS: Chia 3 phần
- 1 Từ đầu đến "…vẫn bị giam trong tù”
-> Những lời hứa giả dối của một kẻ bịt bợm
- 2 Tiếp đến "… như Va-ren không hiểu (Phan)
Bội Châu.” -> Trò lố của Va-ren đối với cụ Phan
Bội Châu
- 3 Còn lại -> Thái độ của Phan Bội Châu
HĐ2 Hướng dẫn HS đọc - Hiểu văn bản
GV: Gọi HS đọc phần P1
HS: - Đọc P1
GV: Va-ren hứa gì về vụ Phan Bội Châu?
HS: Hứa chăm sóc vụ Phan Bội Châu.
GV: Thực chất lời hứa đó là gì?
HS: Dối trá, vuốt ve, trấn an người dân Việt Nam
đang đấu tranh đòi thả cụ Phan Bội Châu Thực
chất đó là một trò lố.
GV: Nghệ thuật biểu hiện nhân vật của tác giả là
gì?
HS: Kết hợp lời giới thiệu + kể + Từ ngữ hài hước
GV: Gọi HS đọc P2
HS: Đọc P2
GV: Vị trí của nhân vật?
HS: Phan Bội Châu: người tù; Va-ren: Kẻ thống
trị, Toàn quyền Đông Dương
GV: Cử chỉ, thái độ , lời nói của nhân vật?
HS: Va-ren: tỏ ra mến mộ cụ Phan, tuyên bố đem
tự do đến cho cụ Phan; Tự khoe mình là kẻ phản
bội, ca ngợi sự phản bội Còn Phan Bội Châu vẫn
im lặng từ đầu đến cuối (họa chăng chỉ nhếch mép
cười- chỉ có một lần).
GV: Số lượng lời văn tác giả dành khắc họa chân
dung hai nhân vật? Việc sử dụng (không lời đối
thoại ở nhân vật Phan Bội Châu; nói nhiều (thao
thao bất tuyệt) ở nhân vật Va-ren) có dụng ý gì?
HS: Không lời đối thoại ở nhân vật Phan Bội
3 Bố cục : chia 3 phần:
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Lời hứa của Va-ren
- Đó là lời dối trá, mục đích để
ve vuốt, trấn an người dân Việt nam, thực chất lời hứa là một trò lố
- Câu hỏi mang tính chất nghi
ngờ cùng cụm từ Nửa chính thức
hứa đã thể hiện thái độ mỉa mai
của tác giả
2 Cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và Phan Bộ Châu
Va-ren Phan Bội
Châu
- Ngôn ngữ đối thoại đơn phương, tự nói một mình
- Một kẻ bịp bợm, vuốt ve
- Ngôn ngữ
im lặng, phớt lờ
- Thể hiện thái độ khinh
Trang 5Châu; nói nhiều ở nhân vật Va-ren -> Khắc hoạ sự
khác biệt (tương phản) ở hai nhân vật
GV: Nghệ thuật được sử dụng ở đây là gì?
HS: Thảo luận và nêu: hư cấu, tưởng tượng ngôn
ngữ gần như độc thoại, từ ngữ biểu cảm
GV: Qua đó, cho biết tính cách phẩm chất của
nhân vật?
HS:Trình bày
GV: Gọi HS đọc P3
HS: Đọc P3
GV: Cách thức xây dựng tình huống, nhân vật và
nhân chứng?
HS: Phan Bội Châu: người tù; Va-ren: Kẻ thống
trị, Toàn quyền Đông Dương
GV: Cách trình bày bố cục phần kết? (Trần thuật
+ Phần tái bút)
HS: Va-ren: tỏ ra mến mộ cụ Phan, tuyên bố đem
tự do đến cho cụ Phan; Tự khoe mình là kẻ phản
bội, ca ngợi sự phản bội Còn Phan Bội Châu vẫn
im lặng từ đầu đến cuối (họa chăng chỉ nhếch mép
cười- chỉ có một lần).
GV: Truyện được kết thúc bằng tái bút Vậy giá trị
của lời tái bút là thế nào? có điều gì thí vị trong sự
phối hợp giữa lời kết vả lời tái bút ?
HS: Không lời đối thoại ở nhân vật Phan Bội
Châu; nói nhiều ở nhân vật Va-ren -> Khắc hoạ sự
khác biệt (tương phản) ở hai nhân vật
HĐ3 Hướng dẫn HS tổng kết
GV: Trình bày những nội dung nổi bật của truyện
ngắn này?
HS: Trình bày
GV: Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác
phẩm?
-HS: Thảo luận và nêu: Tương phản, tăng tiến,
ngôn ngữ gần như độc thoại, từ ngữ biểu cảm
Gọi HS đọc phần ghi nhớ /95 sgk
HS: Đọc
trắng trợn, trơ tráo, vô liêm sỉ
- Không hiểu
gì về Phan Bội Châu
bỉ và bản lĩnh kiên cường trước
kẻ thù
-> Nghệ thuật hư cấu, tưởng tượng sắc sảo và sáng tạo, giọng văn trào phúng, thâm thúy của tác giả đã góp phần khắc họa sinh động cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và phan Bội Châu
3 Đoạn kết của tác phẩm và lời tái bút
Cách kết thúc ở câu “ Nhưng cứ xét binh tình, thì đó chỉ là…” cũng được rồi
Thêm đoạn kết giá trị tác phẩm càng sâu sắc, hấp dẫn:
+ Thể hiện rõ hơn thái độ của Phan Bội Châu
+ Thể hiện thái độ giễu cợt, mỉa mai của tác giả đối với Va-ren Lời tái bút: Hành động chống trả quyết liệt ( nhổ vào mặt Va-ren) Cách dẫn truyện hóm hỉnh, thú
vị, bất ngờ mà hợp lí
III TỔNG KẾT
* Ghi nhớ/95 sgk.
4 Củng cố: Nêu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản?
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau
- Học ghi nhớ
- Chuẩn bị bài: Dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu: Luyện tập
V RÚT KINH NGHIỆM
Trang 6
Tuần 30
Ngày soạn: 23 /3/2016
Tiết thứ: 112 (theo PPCT) Ngày dạy: /4/2016DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU:
LUYỆN TẬP (tiếp theo)
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- Cách dùng chủ - vị để mở rộng câu
- Tác dụng của việc dùng chủ - vị để mở rộng câu
2 Về kĩ năng
- Mở rộng câu bằng cụm chủ - vị
- Phân tích tác dụng của việc dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
3 Về thái độ:
Biết được cách dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
II CHUẨN BỊ CỦA GV - HS
- Giáo viên: Giáo án
- Học sinh: Bài soạn
III PHƯƠNG PHÁP
IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY - GIÁO DỤC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu?
- Nêu các trường hợp dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu?
3 Giảng bài mới
3.1 Đặt vấn đề: Để giúp các em thực hành tốt hơn việc dùng cụm chủ- vị để mở
rộng câu và nắm được tác dụng của việc dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu, thầy và các
em cùng tìm hiểu qua tiết học hôm nay.
3.2 Nội dung bài giảng
HĐ1 Nhắc lại phần lí thuyết
GV: Thế nào là dùng cụm C-V để mở
rộng câu?
HS: Nêu khái niệm
GV: Các trường hợp dùng cụm C- V để
mở rộng câu?
HS: Trình bày
HĐ2 Hướng dẫn HS luyện tập
GV: Gọi HS đọc bài tập 1/96, 97 sgk
HS: Đọc
GV: Em hãy xác định yêu cầu của bài tập
1/96 sgk
HS: Hai yêu cầu
+ Tìm cụm C-V
+ Cho biết vai trò ngữ pháp của cụm C-V
tìm được
GV: Cho HS thực hiện lần lượt các phần
I Lí thuyết
II Luyện tập Bài tập 1
Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ Cho biết cụm C-V làm thành phần gì?
a
- Khí hậu nước ta / ấm áp
C V -> Cụm C-V làm CN
- Cho phép ta / quanh năm trồng trọt
Trang 7a Khí hậu nước ta ấp áp cho phép ta
quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.
(Hồ Chí Minh)
-> Có hai cụm C-V
b Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh
núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông
mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim
kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh,
tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
(Hoài Thanh)
-> b Có hai cụm C-V
c Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những
tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức
quý của đất mình thay dần bằng những
thức bóng bẩy hào nhoáng và thô kệch
bắt chước nước ngoài.
(Theo Thạch Lam)
-> Có hai cụm C-V
GV: Tổng hợp và kết luận theo mỗi phần
HS: Quan sát, nghe và ghi nhớ
GV: Gọi HS đọc bài tập 2/97 sgk
HS: Đọc
GV: Em hãy xác định yêu cầu của bài tập
2/97 sgk
HS: Có hai yêu cầu:
+ Gộp các câu cùng cặp thàng một câu có
cụm C-V
+ Câu mới tạo lập có nội dung không thay
đổi so với cặp câu cũ
GV: Phân nhóm cho HS hoạt động
HS: - Thảo luận, thực hành theo nhóm
a Cụm C-V làm phụ ngữ cho Đgt
b Cụm C-V làm phụ ngữ cho cụm Đgt
c Cụm C-V làm phụ ngữ cho Đgt
d Cụm C-V làm phụ ngữ cho cụm Đgt
GV: Em hãy xác định yêu cầu của bài tập
3/97 sgk
HS: Có hai yêu cầu:
+ Gộp mỗi cặp câu hoặc mỗi vế câu thành
một câu
+ Câu mới tạo lập phải có cụm C-V làm
thành phần của cụm từ
GV: Phân nhóm, hai hoặc ba nhóm một
câu ( Thời gian 3 phút)
HS: - Hoạt động theo nhóm và trình bày
kết quả
a Anh em hoà thuận, hai thân vui vầy.
Đgt C V -> Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm Đgt
b
- Có kẻ nói từ khi các thi sĩ / ca tụng
Đgt C V
cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp;
-> Cụm C-V làm phụ ngữ cho Đgt (nói).
- từ khi có ngườ i / lấy tiếng chim kêu,
DT C V tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay
-> Cụm C-V làm phụ ngữ cho DT (khi)
c
-> Có hai cụm C-V làm phụ ngữ cho Đgt
(thấy)
Bài tập 2
Gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ mà không thay đổi nghĩa chính của chúng
a Chúng em/ học giỏi làm cho cha mẹ và
thầy cô/ rất vui lòng.
b Nhà văn Hoài Thanh khẳng định rằng
cái đẹp/ là cái có ích.
c Tiếng việt/ rất giàu thanh điệu khiến
lời nói của người Việt Nam ta/ du dương trầm bổng như một bản nhạc.
d Cách mạng tháng Tám/ thành công đã
khiến cho tiếng Việt/ có một bước phát
triển mới, một số phận mới.
Bài tập 3
Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu (in đậm) thành một câu có cụm C-V làm thành phần của cụm từ
a Anh em hoà thuận khiến hai thân vui vầy.
C V Đgt C V
b Đây là cảnh một rừng thông (mà)
ngày ngày biết bao nhiêu người qua lại
Trang 8(Ca dao)
b Đây là cảnh một rừng thông Ngày
ngày biết bao nhiêu ngày qua lại Nhưng
bao nhiêu người qua lại cũng mải suy tính
xem rừng này mỗi năm lấy được bao nhiêu
nhựa thông, bao nhiêu củi thông Đến lúc
có người nhìn cảnh chỉ vì mến cảnh và biết
quên mình trong cảnh, từ lúc ấy mới có
văn thơ (Hoài Thanh)
c Hàng loạt vở kịch như "Tay người đàn
bà", "Giác ngộ", "Bên kia sông
Đuống", ra đời của các vơ kịch ấy đã
sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp
mọi miền đất nước (Theo Đình Quang)
c Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn
bà”, “Giác ngộ”, “Bên kia sông
Đuống”/… ra đời// đã sưởi ấm cho ánh
đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
4 Củng cố :
Dùng cụm chủ - vị mở rộng câu có tác dụng gì?
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau
Chuẩn bị bài Ca Huế trên sông Hương
V RÚT KINH NGHIỆM
Kí duyệt tuần 30