NS TUẦN 12 Ngày soạn 17/11/2020 Ngày giảng Tiết 54 Văn bản BẾP LỬA (Bằng Việt) I Mục tiêu cần đạt 1 Kiến thức Hiểu biết bước đầu về tác giả và hoàn cảnh ra đời của bài thơ Hiểu được bài thơ gợi nhớ nh[.]
Trang 1TUẦN 12
Ngày soạn: 17/11/2020
Ngày giảng:
Tiết 54 Văn bản
BẾP LỬA
(Bằng Việt)
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Hiểu biết bước đầu về tác giả và hoàn cảnh ra đời của bài thơ
- Hiểu được bài thơ gợi nhớ những kỉ niệm tình bà cháu, đồng thời thể hiện tình cảm chân thành của người cháu đối với bà
- Thấy được sáng tạo của nhà thơ trong việc sử dụng hình ảnh khơi gợi liên tưởng, kết hợp giữa miêu tả, tự sự, bình luận với biểu cảm một cách nhuần nhuyễn
2 Kĩ năng:
- Nhận diện, phân tích được các yếu tố miêu tả, tự sự, bình luận và biểu cảm trong bài thơ
- Liên hệ để thấy được nỗi nhớ về người bà trong hoàn cảnh tác giả đang ở xa
Tổ quốc có mối liên hệ chặt chẽ với những với quê hương, đất nước
3 Thái độ:
Trân trọng kỉ niệm, nhất là với những người thân yêu
* Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị TÌNH YÊU THƯƠNG, HẠNH
PHÚC, GIẢN DỊ, TÔN TRỌNG, TRÁCH NHIỆM
- Tình yêu quê hương, đất nước gia đình
- Lòng kính yêu bà
- Lòng tự trọng của bản thân, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng
4.Năng lực cần hình thành và phát triển:
- Năng lực xác đinh mục tiêu học tập
- Năng lực trình bày: sử dụng ngôn ngữ trong nói và viết
- Năng lực thu nhận và lý giải thông tin trong văn bản: về tác giả, hoàn cảnh sáng tác, mạch cảm xúc, bố cục, các chi tiết, hình ảnh
- Năng lực hợp tác và làm việc nhóm
- Năng lực cảm thụ: Cảm nhận về hình ảnh bếp lửa, về người bà và tình bà cháu
II Chuẩn bị
1 GV: Tài liệu, giáo án, máy tính
2 HS: chuẩn bị bài
III Phương pháp
1 Phương pháp:Vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích, bình giảng, khái quát-tổng hợp
2 Cách thức: hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
IV Tiến trình dạy học – giáo dục
1 ổn định lớp(1’) Kiểm tra sĩ số
2 KTra bài cũ(3’)? Cảm nhận của em về không khí l.đ của ng dân vùng biển QN?
- Không khí lao động hăng say, hồ hởi, tràn đầy niểm vui với tư thế chủ động làm chủ công việc, làm chủ thiên nhiên, chan hòa với thiên nhiên
3 Bài mới: Đvđ (1’)
Chương trình lớp 7 chúng ta đã được học bài thơ nào về tình bà cháu? Nội dung bài thơ ấy? ( Tiếng gà trưa – Xuân Quỳnh )
=> Cùng đề tài với bài thơ “ Tiếng gà tra”, nhà thơ Bằng Việt lại đem đến cho người đọc những suy nghĩ, cảm xúc rất khác qua bài thơ “ Bếp lửa” => chúng ta cùng tìm hiểu
Trang 2Hoạt động của GV - HS Ghi bảng
* HĐ I (5’)
- Mục tiêu: nắm được những nét chung về tác giả, tác
phẩm
- PP: vấn đáp, thuyết trình
- KT: trình bày
? Trình bày những nét chính về nhà thơ Bằng Việt ?
- Thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến
chống Mỹ
- Thơ Bằng Việt trong trẻo, mượt mà, thích khai thác những
kỷ niệm và ước mơ của tuổi trẻ
? Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
* HS trả lời, bổ sung
- GV chiếu BP thông tin và giới thiệu
* HĐ2: (30 phút)
- Mục tiêu: Hướng dẫn HS Đọc , phân tích văn bản
- PP: đọc sáng tạo, phân tích, giảng bình
- KT: động não, đặt câu hỏi, thảo luận, trình bày
? Bài thơ đọc với giọng ntn?
- Giọng đọc thiết tha, thể hiện được tình cảm của cháu đối với
bà
- HS nêu cảm nhận GV chiếu BP hướng dẫn
- GV đọc tham khảo- H đọc?
? Giải thích: đinh ninh; chiến khu.
? Bài thơ viết theo thể thơ gì? Vì sao em biết?
- Thể thơ 8 chữ Vì: mỗi dòng có 8 chữ; gieo vần .; nhịp thơ
? Mạch cảm xúc của bài thơ?
- Đi từ hồi tưởng đến hiện tại, từ kỷ niệm đến suy ngẫm
? Bài thơ là lời tâm sự của nhân vật nào? Nội dung nói điều
gì?
- Bài thơ là lời của người cháu ở nơi xa nhớ về bà và những kỷ
niệm với bà Bài thơ nói lên lòng thành kính và những suy
ngẫm về bà
? Dựa vào mạch tâm trạng của nhân vật trữ tình, em hãy nêu
bố cục bài thơ ?
- HS nêu bố cục GV chiếu BP.
? Bài thơ là sự kết hợp giữa những PTBĐ nào? Tìm một số
dẫn chứng chứng minh cho những PTBĐ đó?
- Tự sự + biểu cảm + miêu tả + nghị luận
- Dẫn chứng: (chiếu BP)
+ Tự sự : bài thơ 1 câu chuyện của người cháu từ ấu thơ
đến trưởng thành
+ Biểu cảm : cháu thương nghĩ lại sao mà tha
thiết > trực tiếp; B/c gián tiếp qua h/a bếp lửa.
+ Miêu tả : năm giặc đốt
+ Nghị luận : Một ngọn lửa Nhóm bếp lửa
*Gv: Bài thơ được mở ra với h/a bếp lửa, từ đó gợi lại những
I Giới thiệu chung
1 Tác giả
- Bằng Việt sinh năm
1941 Quê: Hà Tây
2 Tác phẩm
- Năm 1963, khi tác giả đang là sinh viên học ở nước ngoài
- Bài thơ nằm trong tập thơ đầu tay " Bếp lửa"
II Đọc hiểu văn bản
1 Đọc, chú thích
2 Kết cấu, bố cục
* 4 đoạn
- 3 dòng đầu: hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưởng cảm xúc
về bà
- 4 khổ tiếp: hồi tưởng những kỷ niệm tuổi thơ
- 2 khổ tiếp: suy ngẫm về bà
- Khổ cuối: Tình cảm của cháu với bà khi đã đi xa
Trang 3kỷ niệm tuổi thơ sống bên bà Từ kỷ niệm, đứa cháu nay đã
trưởng thành suy ngẫm và thấu hiểu về cuộc đời bà, về lẽ sống
giản dị mà cao quý của bà Người cháu muốn gửi niềm nhớ
mong về với bà
? Gọi HS đọc 3 câu thơ đầu.
? Trong kí ức đầu tiên của người cháu có hình ảnh nào?
- Hình ảnh bếp lửa
? Những lời thơ nào làm hiện lên hình ảnh đó?
“1 bếp lửa chờn vờn sương sớm
1 bếp lửa ấp iu nồng đượm”
? Nx những từ ngữ được dùng ở đây? Td?
- Sd từ láy: chờn vờn
* Gv: Chờn vờn: từ láy tượng hình vừa giúp ta hình dung làn
sương sớm đang bay nhè nhẹ quanh bếp lửa, nhẹ nhàng, mờ
ảo, vừa gợi cái mờ nhòa của ký ức theo thời gian
- ấp iu: gợi 1 cách chính xác công việc nhóm lửa, bàn tay
kiên nhẫn, khéo léo và tấm lòng chi chút của người nhóm bếp
*Gv: Bếp lửa ấy khơi nguồn nhớ thương của cháu với bà để tg
viết tiếp “Cháu thương bà biết mấy nắng mưa”
? Vì sao nỗi nhớ thương bà lại gợi lên từ bếp lửa?
- Cđời bà gắn liền với bếp lửa
G: H/a bếp lửa, rất tự nhiên, đã đánh thức dòng cảm xúc hồi
t-ưởng của cháu về bà:
? Cách nói: biết mấy nắng mưa gợi điều gì?
- Cách nói ẩn dụ gợi ra phần nào cuộc đời vất vả lo toan của
bà
*Gv: Đọng lại trong mấy dòng thơ ấy là chữ “thương” và hình
ảnh bà lặng lẽ âm thầm trong khung cảnh “biết mấy nắng
mưa”.“Biết mấy nắng mưa” là nói về thời gian kéo dài cùng
với nỗi vất vả kéo dài của bà, và cũng là nỗi lòng thương bà
bền bỉ của người cháu
? Từ đó em thấy tình bà cháu hiện lên như thế nào ?
- H trả lời=> gvkq=> ghi bảng:
3 Phân tích
3.1 Hình ảnh bếp lử khơi nguồn nỗi nhớ
Tình bà cháu bền bỉ, sâu nặng gắn liền với bếp lửa
4 Củng cố: (2’)
- Đọc diễn cảm bài thơ
5.Hướng dẫn về nhà: (3’)
- Tiếp tục tìm hiểu những kí ức tuổi thơ khi cháu ở bên bà: kỉ niệm gắn với bếp lửa:
+ Khi cháu lên bốn tuổi, thời kì khó khăn, nạn đói
+ Tám năm ở cùng bà khi cha mẹ bận công tác kháng chiến, khi giặc đốt nhà
+ Kỉ niệm gắn với âm thanh tiếng chim tu hú
- Sự suy ngẫm về cuộc đời bà, về gia đình, quê hương, đất nước của tác giả.
V.RKN
………
………
Trang 4Ngày soạn: 17/11/2020
Ngày giảng:
Tiết 55 BẾP LỬA
(Bằng Việt)
I Mục tiêu cần đạt
Như tiết 54
II Chuẩn bị
1 GV: Tài liệu, máy tính
2 HS: chuẩn bị bài
III Phương pháp
1 Phương pháp:Vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích, bình giảng, khái quát-tổng hợp
2 Cách thức: hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
IV Tiến trình dạy học - giáo dục
1.ổn định lớp(1’) Kiểm tra sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ(3p)
? Nêu cảm nhận của em về hình ảnh bếp lửa
- Bếp lửa là hình ảnh xuyên suốt bài thơ, đây là hình ảnh khơi nguồn cảm xúc, nỗi nhớ
thương người bà
3.Bài mới
- Vào bài(1p)
*Hoạt động 1(30p):
- Mục tiêu: Hướng dẫn HS phân tích để thấy được
dòng cảm xúc trong kí ức về bà và tình bà cháu
cùng suy ngẫm của cháu về cuộc đời bà.
- PP: đọc phát hiện, phân tích, tổng hợp, giảng bình
- KT: đặt câu hỏi, động não
- Cách thức: Hoạt động cá nhân
Gv dẫn: Trong mạch hồi tưởng của người cháu, những
kỷ niệm nào về bà và tình bà cháu được gợi lại?=>b
? Những kỷ niệm về bà và tình bà cháu đc tg gợi lại qua
những từ ngữ, hình ảnh nào?
- “Lên 4 tuổi cháu đã quen mùi khói
Nghĩ lại đến giờ sống mũi vẫn …”
- “8 năm ròng cháu cùng bà …
1 ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng”
? ấn tượng sâu đậm về tuổi thơ của cháu là gì?
- Mùi khói (Lên 4 tuổi cháu đã quen mùi khói Chỉ
nhớ khói hun nhèm mắt cháu … Nghĩ lại đến giờ sống
mũi còn cay!”)
? “Mùi khói” trong đoạn thơ này gợi hình ảnh 1 cuộc
sống ntn? Vì sao em biết?
- Gợi hình ảnh 1 cuộc sống nghèo khó ngày trước Vì tg
viết:
- Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy”
? Hãy tìm các dẫn chứng?
I.Tìm hiểu chung
II Đọc – hiểu văn bản
3 Phân tích 3.2 Những hồi tưởng về bà
và tình bà cháu
Trang 5- HS trả lời, GV chiếu chi tiết BP.
? Trong kỉ niệm của cháu, ấn tượng sâu đậm nhất về
bếp lửa và bà trong quãng thời gian này là gì?
- Tiếng tu hú:
“Tu hú kêu trên những cánh …
Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không…”
“… Tiếng tu hú sao mà tha thiết ”
“… Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bà
Kêu chi hoài trên những cánh …?”
- Giặc đốt làng, nhà cháy, bà vẫn vững lòng:
“Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
Hàng xóm 4 bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lòng, bà dặn cháu …”
*GV chiếu 1 số hình ảnh minh họa và phân tích: Tuổi
thơ ấy có bóng đen ghê rợn của nạn đói năm 1945, có
mối lo giặc tàn phá xóm làng, có những hoàn cảnh
chung của nhiều gđ VN trong cuộc kc chống Pháp: mẹ
và cha đi công tác bận không về, cháu sống trong sự
cưu mang, dạy dỗ của bà, sớm phải có ý thức tự lập,
phải lo toan
? Vì sao “tiếng tu hú” ám ảnh tâm trí người cháu đến
thế?
- Tiếng tu hú là âm thanh quen thuộc ở đồng quê, người
xa nhà nhớ quê là nhớ tiếng tu hú
*Gv: Đó là tiếng chim quen thuộc của những cánh đồng
quê mỗi độ vào hè, tiếng chim như giục giã, như khắc
khoải 1 điều gì da diết lắm, khiến lòng người trỗi dậy
những hoài niệm, nhớ mong; tiếng chim còn gợi ra tình
cảnh vắng vẻ và nhớ mong vủa 2 bà cháu : Nếu trong
hồi ức lúc 4 tuổi, ấn tượng đậm nét nhất của đứa cháu
là “ mùi khói” thì đến đây, ấn tượng là tiếng chim tu hú
Trong 11 câu thơ ở khổ thơ thứ 3 mà âm vang tới 5 lần
tiếng tu hú: lúc mơ hồ, văng vẳng từ những “ cánh đồng
xa”, lúc gần gũi nghe sao “ tha thiết thế !” Tiếng tu hú
như than thở sẻ chia Có lúc gióng giả, dồn dập “ kêu
hoài” Tiếng chim tu hú như giục giã khắc khoải, da
diết, khiến lòng người trỗi dậy những hoài niệm nhớ
mong
- Trong h/c đơn côi chỉ có 2 bà cháu giữa đói nghèo và
chiến tranh, tiếng tu hú phải chăng là tiếng đồng vọng
của đất trời để động viên kiếp người đau khổ?
? Qua đó, em cảm nhận đc nỗi niềm nào của ng cháu?
- H trả lời=>gv kq=> ghi bảng:
*Gv: Từ những kỉ niệm hồi tưởng về tuổi thơ và bà,
người cháu suy ngẫm về cuộc đời của bà
* Chú ý vào phần 3
Với cảm xúc chân thực, lời thơ cảm động đã cho thấy nỗi nhó thương, lòng biết ơn của cháu đối với bà
3.3 Suy ngẫm về cuộc đời
Trang 6? Những câu thơ nào nói nên suy ngẫm của ng cháu về
bà?
? Sự tần tảo, đức hi sinh chăm lo cho mọi người của bà
được tg thể hiện trong lời thơ nào?
- “Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm”
? Những gì được nhóm lên từ bếp lửa của bà?
- “… niềm yêu thương, khoai sắn … nồi xôi gạo mới sẻ
chung vui … những tâm tình tuổi nhỏ”
? Bếp lửa của bà bây giờ có gì khác thời còn lận đận?
- Bếp lửa tay bà nhóm lên mỗi sớm mai là nhóm lên
niềm yêu thương, niền vui sưởi ấm, lòng nhân ái san sẻ
niềm vui chung
*Gv: Trong bài, có tới 10 lần TG nhắc tới bếp lửa và
hiện diện cùng bếp lửa là hình ảnh người bà, người phụ
nữ VN muôn thuở với vẻ đẹp tần tảo, nhẫn nại và đầy
yêu thương Ngày ngày bà nhóm lên bếp lửa cũng là
nhóm lên niềm vui, sự sống, niềm yêu thương chi chút
dành cho con cháu và mọi người
? Từ bếp lửa của bà, nhà thơ đã thốt lên: “Ôi kì lạ và
thiêng liêng – bếp lửa!” Em hiểu ntn về điều “kì lạ”
và “thiêng liêng” này?
- Bếp lửa của bà “kì lạ” vì không gì có thể dập tắt
được, nó cháy lên trong mọi cảnh ngộ
- Bếp lửa của bà “thiêng liêng” vì nơi ấy ấp ủ và sáng
lên mãi tình cảm của bà cháu trong cuộc đời mỗi con
ng yêu gđ, qh
*Gv: Như vậy bếp lửa được bà nhen lên không phải
chỉ = nhiên liệu ở bên ngoài, mà còn chính là được
nhen nhóm lên từ ngọn lửa bên trong lòng bà - ngọn lửa
của sức sống, lòng yêu thương, niềm tin Bởi vậy, từ
“bếp lửa” bài thơ gợi đến “ngọn lửa” “lòng bà luôn ủ
sẵn” “1 ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng”
* Chú ý khổ cuối
? Người cháu tự thấy mình đã có những may mắn gì
trong cuộc sống của mình?
- Được đi học nước ngoài, tiếp cận những điều tốt đẹp
(“Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu; có lửa trăm
nhà, niềm vui trăm ngả”)
? Điều đó báo hiệu những gì về cuộc sống của người
cháu?
- Cuộc sống tràn đầy niềm vui và hành phúc
? Nhưng cái có chưa đủ để lòng cháu thanh thản, vì
sao?
- Vì người cháu không quên ánh sáng và hơi ấm từ bếp
lửa của bà nơi qh
? Khi viết lời thơ:
bà
Bà là người nhóm lủa, người giữ lửa, người truyền lửa – ngọn lửa của niềm tin và hi vọng
3.4 Tình cảm của cháu với
bà khi đã đi xa
Trang 7“Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên …:
- Sớm mai này bà nhóm bếp lên …?”
Người cháu đã tự nhắc mình điều gì?
- Không được quên những lận đận đời bà
- Không được quên những tận tuỵ, hi sinh vì tình nghĩa
của bà
*Gv: Ngọn lửa của bà đã thành kỉ niệm ấm lòng, thành
niềm tin thiêng liêng, kì diệu nâng bước người cháu
trên suốt chặng đường dài Những gì là thân thiết nhất
của tuổi thơ mỗi người đều có sức toả sáng, nâng đỡ
con ng suốt hành trình dài rộng của cuộc đời
- Ty thương và lòng biết ơn bà chính là 1 biểu hiện cụ
thể của ty thương, sự gắn bó với gia đình, quê hương,
và đó cũng là 1 khởi đầu của tình yêu con người, tình
yêu đất nước
? Em cảm nhận đc tình cảm nào của cháu với bà?
- H trả lời=> gvkq=> Ghi bảng: Cháu yêu thương và biết ơnbà
Hoạt động 2(3’)
- Mục tiêu: học sinh biết đánh giá giá trị của văn bản.
- Phương pháp: tổng hợp, khái quát
- Kĩ thuật: thảo luận, trình bày
- Cách thức: HĐ nhóm
? Em cảm nhận được gì về tình cảm bà cháu qua bài thơ
?
* Tích hợp giáo dục đạo đức:
- Lòng kính yêu bà
? Nêu những nét nổi bật về nt của bài thơ?
* HS khái quát
- GV chiếu BP chốt ý nội dung, nghệ thuật
? Đọc ghi nhớ/SGK/146?
4 Tổng kết:
4 1 Nội dung
- Tình bà cháu ấm áp bền bỉ
- Từ đó là lòng yêu quý gđ,
qh, đn thường trực trong mỗi con ng VN
4 2 Nghệ thuật
- Sáng tạo hình tượng bếp lửa vừa thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng; kết hợp miêu tả,
tự sự, bình luận và bình luận; giọng điệu và thể thơ 8 chữ phù hợp với cảm xúc hồi tưởng và suy ngẫm
4 3 Ghi nhớ
* Hoạt động 3: (4’)
- MT: Hướng dẫn HS luyện tập
- PP: vấn đáp, phân tích
- KT: động não, trình bày
- Cách thức: HĐ cá nhân
? Em có suy nghĩ gì về tên gọi của bài thơ ?
? Bài thơ bồi đắp cho em tình cảm gì?
- Tình cảm với những người ruột thịt, t/c với gia đình,
quê hương, đạo lí “ uống nước nhớ nguồn”
* Tích hợp giáo dục đạo đức:
- Tình yêu quê hương, đất nước gia đình
III Luyện tập
5 HDVN (2’)
- Học thuộc lòng bài thơ
- Nắm được nội dung, nghệ thuật của bài Hiểu được ý nghĩa của hình ảnh “bếp lửa, ngọn lửa.”
- Viết đoạn văn dài từ 9 – 12 câu nêu cảm nhận của em về tình cảm bà cháu trong bài thơ
Trang 8Tích hợp giáo dục đạo đức:
Lòng tự trọng của bản thân, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng
- Soạn: Tổng kết từ vựng(tiếp) – Ôn lại các khái niệm; Trả lời các câu hỏi, làm bài tập
V Rút kinh nghiệm
………
………
Trang 9Ngày soạn: 17/11/2020 Ngày giảng:
Tiết 56 LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ CÓ SỬ DỤNG
YẾU TỐ NGHỊ LUẬN
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
Thấy được vai trò kết hợp của các yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự và biết vận dụng viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận
2 Kĩ năng:
-Viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận;
- Phân tích được tác dụng của yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự
*/ KNS: Kĩ năng trình bày, giao tiếp, hợp tác
3 Thái độ:
Có ý thức vận dụng yếu tố nghị luận trong khi làm văn tự sự cho câu chuyện thêm sinh động
* Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị TRÁCH NHIỆM, TRUNG THỰC, HỢP TÁC.
- Tình yêu tiếng Việt, giữ gìn, phát huy vẻ đẹp của tiếng Việt
- Có ý thức sử dụng kiến thức trong khi nói và viết cho phù hợp, đạt hiệu quả
- Tự lập, tự tin, tự chủ trong việc thực hiện nhiệm vụ của bản thân và các công việc được giao
4 Năng lực: Năng lực tự xác đinh mục tiêu học tập, có kế hoach nghiên
cứu và chuẩn bị bài Năng lực giải quyết vấn đề(trong việc thực hiện các bài tập vận dụng kiến thức); năng lực hợp tác (trong việc thảo luận nhóm); năng lực quản lí bàn thân, năng lực tự kiểm soát các hành vi của bản thân trong giờ hoc, năng lực sử dụng ngôn ngữ trong tạo lập văn bản tự sự có yếu tố nghị luận…
II Chuẩn bị
1 GV: Tài liệu, Máy tính
2 HS : chuẩn bị bài
III Phương pháp
1 Phương pháp :Giảng giải, phân tích, vấn đáp, tổng hợp
2 Cách thức: hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm bàn
IV Tiến trình dạy học - giáo dục
1 ổn định lớp (1’) Kiểm tra sĩ số
2 KTra bài cũ (3’): Vai trò tác dụng của yếu tố nghị luận trong văn
tự sự? Trong văn tự sự, nghị luận thường được thể hiện ở đâu ? Bằng những hình thức gì
- Định hướng: ghi nhớ/sgk
3 Bài mới: Đv đ (1’) Trong tiết học hôm nay cô sẽ giúp các em
ôn luyện để cùng nhận diện các yếu tố nghị luận , vai trò, tác dụng của chúng trong việc làm nổi bật nội dung văn bản Đồng thời viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận
* Hoạt động 1: (10’)
- Mục tiêu: Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị
luận trong đoạn văn tự sự
- PP: đọc phát hiện, vấn đáp, phân tích –
I Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự:
1 Khảo sát ngữ liệu
* Đoạn văn bản "Lỗi lầm và sự biết ơn"
Trang 10tổng hợp
- KT: đặt câu hỏi, động não
- Cách thức: HĐ cá nhân
- GV chiếu đoạn văn bản trên BP
- 1 HS đọc
? Nội dung của đoạn văn bản trên là gì?
- Đoạn văn bản kể về hai người bạn đi trên sa
mạc và câu chuyện xảy ra giữa họ
? Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn bản
trên là gì?
- Tự sự
? Ngoài yếu tố tự sự còn có yếu tố nào khác
nữa?
- Yếu tố nghị luận
? Nếu vậy em hãy cho biết yếu tố nghị luận thể
hiện ở những câu văn nào?
- HS nhận diện trả lời
- HS khác nhận xét
- GV chiếu câu văn chứa yếu tố nghị luận trên
BP và kết luận: Có thể đưa yếu tố nghị luận vào
đoạn văn tự sự vào lời nói của nhân vật hoặc
nhận xét của người viết khi kết thúc sự việc
? Có thể tước bỏ yếu tố nghị luận trong đoạn
trích trên đi có được không? Vì sao?
- Không Vì tính tư tưởng của đoạn văn sẽ giảm,
ấn tượng về câu chuyện cũng nhạt nhoà đi
? Theo em, các yếu tố nghị luận có mặt trong
đoạn trích này có vai trò gì?
- HS trả lời
- GV chiếu kết luận trên BP
? Vậy em rút ra được bài học gì từ câu chuyện
trên?
- 1, 2 HS phát biểu
- GV kết luận: Như vậy nhờ các yếu tố nghị
luận mà bài học về sự biết ơn, lòng bao dung
được thể hiện khá sâu sắc qua câu chuyện
?Trong cuộc sống, em đã từng bao dung tha thứ
cho người khác chưa Đó là khi nào, em hãy kể
ngắn gọn câu chuyện ấy cho cô và các bạn cùng
nghe?
HS : kể ngắn gọn
? Qua phân tích, em thấy yếu tố nghị
luận có tác dụng gì trong bài văn tự
sự?
? Cách đưa yếu tố này vào bài tự sự
như thế nào?
- HS khái quát
- GV chốt, chiếu kết luận
- Các yếu tố nghị luận:
+ "Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai
có thể xóa được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người" + "Vậy mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá".
- Tác dụng : Làm cho câu chuyện trở nên giàu tính triết lí và có ý nghĩa giáo dục cao bởi bài học mà nó đề cập đến
- Bài học về sự bao dung, lòng nhân ái biết tha thứ và ghi nhớ ân tình ân nghĩa
2 Ghi nhớ:
- Đưa yếu tố nghị luận vào bài tự sự:
+ Đưa vào lới nói của nhân vật + Đưa vào phần kết câu chuyện
- Tác dụng: Tăng tính triết lý cho câu chuyện