MỤC TIÊU: a Kiến thức: - Giúp học sinh nhận biết được thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì qua hình dạng và đường đi của chùm tia khúc xạ ứng với chùm tia song song tới thấu kính.. - Mộ
Trang 1TUẦN 25-TIẾT 48
Bài 44: THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Ngày soạn: 30/3/2020 Ngày dạy : 02/4/2020
A MỤC TIÊU:
a) Kiến thức:
- Giúp học sinh nhận biết được thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì qua hình dạng và đường đi của chùm tia khúc xạ ứng với chùm tia song song tới thấu kính
b) Kĩ năng:
- Dùng các tia sáng đặc biệt dựng được ảnh của một vật qua thấu kính khi vật ở xa, gần thấu kính
* SỬA BÀI TẬP VỀ NHÀ:
43.1 Chọn đáp án đúng.
- Một vật đặt trong khoảng tiêu cự của thấu kính hội tụ Đặc điểm của ảnh của vật tạo bởi thấu kính là?
A Ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật
B Ảnh ảo, cùng chiều, lớn hơn vật
C Ảnh thật, cùng chiều, nhỏ hơn vật
D Ảnh thật, ngược chiều, nhỏ hơn vật
Đáp án: B
43.2 Đặt một vật sáng AB hình mũi tên vuông góc với trục chính của thấu kính hội
tụ và nằm ngoài khoảng tiêu cự của thấu kính Ảnh A’B’ của AB qua thấu kính là?
A Ảnh thật, ngược chiều với vật
B Ảnh thật, cùng chiều với vật
C Ảnh ảo, ngược chiều với vật
D Ảnh ảo, cùng chiều với vật
Đáp án: A
43.3 Vật AB đặt trước thấu kính hội tụ cho ảnh A’B’, ảnh và vật nằm về cùng một phía đối với thấu kính Ảnh A’B’
A là ảnh thật, lớn hơn vật B là ảnh ảo, nhỏ hơn vật
C ngược chiều với vật D là ảnh ảo, cùng chiều với vật
Trang 2Đáp án: D
43.4 Vật AB đặt trước thấu kính hội tụ cho ảnh A’B’, ảnh và vật nằm về hai phía đối với thấu kính thì ảnh đó là:
A thật, ngược chiều với vật B thật, luôn lớn hơn vật
C ảo, cùng chiều với vật D thật, luôn cao bằng vật
Đáp án: A
B NÔI DUNG BÀI MỚI:
1 Đặc điểm và hình dạng của thấu kính phân kì
a) Đặc điểm
- Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính là chùm phân kì
b) Hình dạng
- Thấu kính phân kì có phần ria dày hơn phần giữa
* Kí hiệu:
2 Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính phân kì
a) Trục chính
- Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu kính, có 1 tia cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng Tia này trùng với đường thẳng được gọi là trục chính (∆) của thấu kính
∆
Trang 3b) Quang tâm
- Trục chính của thấu kính phân kì đi qua một điểm O trong thấu kính mà mọi tia sáng tới điểm này đều truyền thẳng, không đổi hướng Điểm O gọi là quang tâm của thấu kính
O
c) Tiêu điểm
- Chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính phân kì cho các tia ló có đường kéo dài cắt nhau tại điểm F nằm trên trục chính Điểm F gọi là tiêu điểm của thấu kính phân kì
- Mỗi thấu kính phân kì đều có 2 tiêu điểm F và F’ nằm về 2 phía của thấu kính, cách đều quang tâm
d) Tiêu cự
- Khoảng cách từ quang tâm tới tiêu điểm được gọi là tiêu cự của thấu kinh
OF = OF’ = f
Trang 43 Đường truyền của 2 tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì
+ Tia 1: Tia tới song song với trục chính cho tia ló có đường kéo dài đi qua tiêu điểm + Tia 2: Tia tới đến quang tâm thì cho tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới
C BÀI TẬP VỀ NHÀ
44.1: Thấu kính phân kì là loại thấu kính:
A có phần rìa dày hơn phần giữa
B có phần rìa mỏng hơn phần giữa
C biến chùm tia tới song song thành chùm tia ló hộ tụ
D có thể làm bằng chất rắn trong suốt
44.2: Tia tới song song với trục chính của thấu kính phân kì cho tia ló:
A đi qua tiêu điểm của thấu kính
B song song với trục chính của thấu kính
C cắt trục chính của thấu kính tại một điểm bất kì
D có đường kéo dài đi qua tiêu điểm
44.3: Tia sáng qua thấu kính phân kì không bị đổi hướng là:
A tia tới song song trục chính thấu kính
B tia tới bất kì qua quang tâm của thấu kính
C tia tới qua tiêu điểm của thấu kính
D tia tới có hướng qua tiêu điểm (khác phía với tia tới so với thấu kính) của thấu kính
44.4: Tia tới song song song trục chính một thấu kính phân kì, cho tia ló có đường kéo dài cắt trục chính tại một điểm cách quang tâm O của thấu kính 15 cm Độ lớn tiêu cự của thấu kính này là:
A 15 cm B 20 cm C 25 cm D 30 cm
D HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ
- Học sinh làm bài tập về nhà và gửi bài nộp cho giáo viên trước ngày 04/4/2020
- Xem và chuẩn bị trước bài 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH
Trang 51) Nêu đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì
2) Tìm hiểu cách dựng ảnh qua thấu kính phân kì?