Tự chon van 8 2020

Kế hoạch bài dạy môn Tự chọn Văn 8 99 Năm học 2020 2021 Ngày soạn / 9 /2020 Ngày dạy 8A / 9 /2020 8B /9 /2020 Tiết 1 Kiến thức cơ bản về các dạng làm văn Văn tự sự, văn miêu tả, văn biểu cảm, văn nghị[.]

Ngày soạn: / 9 /2020

Ngày dạy: 8A / 9 /2020

8B /9 /2020

Tiết 1

Kiến thức cơ bản về các dạng làm văn:

Văn tự sự, văn miêu tả, văn biểu cảm, văn nghị luận 1) Mục tiêu.

- Năng lực xã hội: Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

- Năng lực công cụ: Năng lực sử dụng ngôn ngữ

2)Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

a) GV : nghiên cứu tài liệu sgk, sgv, soạn giáo án, chuẩn kiến thức.

b) HS : Đọc sgk, trả lời câu hỏi

3 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

Hoạt động 1: Khởi động

* Mục tiêu: tạo hứng thú cho hs để vào bài

* Phương pháp và kĩ thuật dạy học: vấn đáp

* Thời gian: 3’

- GV: tổ chức HĐ khởi động:

* Giới thiệu bài.

Để làm tốt các dạng làm văn: Văn tự sự, văn miêu tả, văn biểu cảm, văn nghị luận

Cần nắm đc kiến thức cơ bản Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học.

B Hoạt động 2,3 : Hình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: Hs hiểu những nét cơ bản về văn miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận

- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận…

* Chuyển giao nhiệm vụ: Gv tổ chức cho hs thảo luận nhóm nhỏ (5’) trả lời các

Bước 1: Đọc kĩ đề, nắm yêu cầu của đề

Đề nêu ra những yêu cầu buộc phải thực hiện:

b, Lập ý

     + Lựa chọn sự kiện chính, nhân vật chính để thể hiện chủ đề

c, Lập dàn ý:

     + Mở bài: Giới thiệu câu chuyện được kể

     + Thân bài: Trình bày các chuỗi sự việc diễn ra

     + Kết bài: Kết quả của sự việc

và sau khi cơn mưa kết thúc.

– Miêu tả theo trình tự không gian, ví dụ với đề bài miêu tả cảnh dòng sông, các em

có thể xác lập trình tự miêu tả theo hướng từ xa đến gần: miêu tả quang cảnh hai bên dòng sông, sau đó là cảnh trên dòng sông,…

Bước 3: Lập dàn ý

Để tránh việc sót ý và sắp xếp các ý không logic, các em cần lập dàn ý nhằm đảm bảo bài văn được diễn đạt một cách trôi chảy, mạch lạc Dàn ý của bài văn miêu tả bao gồm:

– Tả chi tiết về cảnh: Tùy thuộc vào cảnh cần miêu tả để lựa chọn các chi tiết phù hợp

+ Miêu tả từ xa đến gần: vị trí quan sát, những chi tiết nổi bật và hình ảnh giàu sức gợi.

+ Miêu tả những chi tiết nổi bật của cảnh vật qua những hình ảnh cụ thể

Kết bài

Nêu tình cảm, cảm nghĩ của bản thân đối với cảnh vật.

Bước 4: Viết bài văn hoàn thiện

Ở bước này, các em cần sử dụng các biện pháp tu từ để câu văn trở nên hấp dẫn, sinh động Giữa các câu văn cần có sự liên kết một cách logic, hợp lí.

3 Cách làm một bài văn biểu cảm

a) Yêu cầu chung

- Phải đặt mình vào trong tình huống mà đề bài gợi ra để có những xúc cảm cụ thể, chân thực;

- Từ tình huống đã xác định mới tiến hành tìm ý, lập dàn ý: thể hiện những tình cảm gì? diễn biến ra sao?

- Lựa chọn phương thức biểu đạt phù hợp: gián tiếp hay trực tiếp, hay kết hợp cả hai? ngôn ngữ, lời văn ra sao? giọng điệu thế nào?

b) Các bước làm một bài văn biểu cảm

Bước 3: Viết thành văn

- Lựa chọn giọng văn;

- Tập trung làm nổi bật tình cảm đã định hướng ở bước 1;

- Viết thành bài theo bố cục 3 phần, diễn đạt các ý (các cung bậc, diễn biến, sắc thái tình cảm, ) theo trình tự đã dự tính trong bước 2.

Bước 4: Kiểm tra lại bài viết

- Đọc lại toàn bộ bài viết, đánh dấu những chỗ cần sửa chữa, bổ sung;

- Sửa về nội dung: có cần thêm hay bớt ý nào không? chỗ nào cần thể hiện sâu hơn nữa? các ý đã đảm bảo liên kết, mạch lạc chưa?

 Mở bài: giới thiệu vấn đề và phạm vi nghị luận

 Thân bài: hệ thống luận điểm, luận cứ, lập luận

 Kết bài: khẳng định vấn đề, mở rộng, nâng cao vấn đề

Bước 3: Viết bài

Khi tiến hành viết bài văn nghị luận, học sinh cần viết theo hệ thống dàn ý đã triển khai (mỗi luận điểm là một đoạn văn).

Bước 4: Đọc và sửa chữa

Học sinh cần đọc lại bài viết để kiểm tra xem các luận điểm, luận cứ đã được sắp xếp đầy đủ chưa Đồng thời kiểm tra lại các lỗi câu, từ và chính tả

II Bài tập

- Mục tiêu: vận dụng viết dàn ý về văn miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận

- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận…

- Thời gian: 20’

Đề 1: Lập Dàn ý Em hãy kể lại kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học

? Lập Dàn ý Em hãy kể lại kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học

HS: trả lời, nhận xét, giáo viên chốt

a.MB

Giới thiệu về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học: Trong quãng đời của mỗi con người, có

lẽ khoảng thời gian khiến ta đáng nhớ nhất đó là ngày đầu tiên đi học – ngày ta chập chững bước những bước đi đầu tiên của cuộc đời Tôi cũng vậy, những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học luôn hằn sâu trong tâm trí, không thể nào quên được.

b.Thân bài:

* Những kỉ niệm về cảnh vật

- Khung cảnh trong buổi sáng đầu tiên đi học:

   + Cây cối, hoa cỏ vẫn còn vương những hạt sương long lanh, rung rinh như đang chào đón chúng tôi tới trường.

   + Chim chóc hót líu lo trong các tán cây, khu vườn tạo thành một giai điệu vui tươi, kích thích sự háo hức, hồi hộp trong lòng mỗi cậu học sinh.

   + Con đường làng sạch sẽ, tấp nập người đi lại trong buổi tựu trường.

   + Bầu trời trong xanh, gió thổi nhè nhẹ, khoan khoái.

   + Kỉ niệm đặc biệt: đám mây trắng muốt có hình gần giống như quyển vở đang

mở ra nổi bật trên nền trời xanh thẳm.

* Những kỉ niệm của bản thân

- Được mẹ mua cho một bộ quần áo mới tinh, chiếc cặp nhỏ, sách giáo khoa, vở ô

li, bút, thước,…

- Trên con đường đến trường, tôi thích thú ngắm nhìn cảnh vật, đôi chân bước nhanh theo tiếng chim kêu khiến mẹ phải rảo bước theo cùng.

- Nhưng khi đến gần cổng trường, đôi chân như khựng lại vài nhịp, bước chậm hơn

và dần nép sau lưng mẹ Bao nhiêu vui tươi, hứng khởi như kìm lại cho nỗi e sợ, ngại ngùng khi đứng trước cổng trường cao, to và đẹp.

- Lúc này bàn tay mẹ nắm lấy đôi tay nhỏ bé của tôi, hơi ấm từ tay mẹ như thấm đến cả vào trái tim non nớt trong tôi, tiếp thêm dũng khí cho tôi bước chân vào cánh cổng trường tiểu học.

- Quang cảnh sân trường:

   + Sân trường to và rộng, trường có 2 tòa nhà 3 tầng khang trang, sạch sẽ.

   + Lối đi từ cổng vào đến sân chính được trồng 2 hàng hoa 2 bên, sau hàng hoa

là khu vườn trường.

   + Sân trường đông đúc, nhộn nhịp, nhìn ai ai cũng lạ, cũng mới, các anh chị lớp trên cười đùa vui vẻ, chúng tôi thì ai nấy đều bấu chân bố, mẹ không rời.

- Trong màn nghi lễ và diễn văn khai giảng, tôi chú tâm nhất vào bức thư chủ tịch nước gửi cho các cháu học sinh nhân ngày khai giảng Từng lời như thấm thía vào trái tim, tạo ra niềm hy vọng lớn vào một tương lai của chính mình.

C Kết bài: - Khái quát cảm nghĩ về ngày đầu tiên đi học: Dù đã rất nhiều năm trôi

qua nhưng mỗi khi nhớ lại ngày đầu tiên đi học, tôi vẫn thấy trong mình một cảm giác xôn xao đến lạ thường!

II Thân bài

1 Giải thích thuật ngữ

- Tệ nạn xã hội: Tệ nạn xã hội là những hành vi sai trái, không đúng với chuẩn mực

xã hội, vi phạm đạo đức, pháp luật, gây ảnh hưởng nghiêm trọng Tệ nạn xã hội là mối nguy hiểm, phá vỡ hệ thống xã hội văn minh, tiến bộ, lành mạnh Các tệ xã hội thường gặp là: Tệ nạn ma tuý, mại dâm, đua xe trái phép…và trong đó ma túy là hiện tượng đáng lo ngại nhất, không chỉ cho nước ta mà còn cho cả thế giới.

- Ma tuý: Là một chất gây nghiện có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp Khi ngấm vào cơ thể con người, nó sẽ làm thay đổi trạng thái, ý thức, trí tuệ và tâm trạng của người đó, khiến người sử dụng có cảm giác lâng lâng, không tự chủ được mọi hành

vi hoạt động của mình, ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ.

- Ma tuý tồn tại ở rất nhiều dạng như hồng phiến, bạch phiến, thuốc, lắc … dưới nhiều hình thức tinh vi khác nhau như uống, chích, kẹo…

2 Làm rõ tác hại của ma tuý

a Đối với cá nhân người nghiện (có thể trình bày theo ba vấn đề: Sức khoẻ, tinh thần, thể chất)

- Gây suy giảm hệ miễn dịch, giảm khả năng đề kháng làm cho người bệnh dễ mắc các bệnh khác;

- Ma tuý chính là con đường dễ dàng đi đến những căn bệnh nguy hiểm dễ lây lan đặc biệt là HIV/AIDS;

- Người nghiện ma tuý sức khoẻ yếu dần, không có khả năng lao động, trở thành gánh nặng cho gia đình, xã hội.

- Nghiện ma tuý khiến cho con người u mê, tăm tối; từ người khoẻ mạnh trở nên bệnh tật, từ đứa con ngoan trong gia đình trở nên hư hỏng, từ công dân tốt của xã

hội trở thành đối tượng cho luật pháp Khi đói thuốc, con nghiện sẽ làm bất cứ điều

gì kể cả tội ác: Cướp giật, trộm cắp, giết người…

b Đối với gia đình

- Làm cho kinh tế gia đình suy sụp

- Làm tan vỡ hạnh phúc gia đình …

c Đối với xã hội

- Là một trong những nguyên nhân dẫn đến các tệ nạn xã hội khác như trộm cắp, cướp giật, mại dâm làm cho an ninh xã hội bất ổn.

- Làm hao tiền tốn của của quốc gia (do phải phòng chống, lập trại cai nghiện, )

- Những con nghiện mà không được gia đình chấp nhận sẽ đi lang làm mất vẻ mỹ quan, văn minh lịch sự, vật vờ trên những con đường của xã hội.

- Làm suy giảm giống nòi …

3 Từ việc nêu và phân tích tác hại cần khẳng định: Phải nói "không" với ma tuý

4 Biện pháp (Sau khi khẳng định nói "không" cần dẫn để nêu lên biện pháp phòng chống ma tuý):

- Có kiến thức về tác hại, cách phòng trách ma tuý, từ đó tuyên truyền cho mọi người về tác hại của nó.

- Hãy tránh xa với ma tuý bằng mọi cách, mọi người nên có ý thức sống lối sống lành mạnh, trong sạch, không xa hoa, luôn tỉnh táo, đủ bản lĩnh để chống lại mọi thử thách, cám dỗ của xã hội.

- Nhà nước cần phải có những hình thức xử phạt nghiêm khắc, triệt để đối với những hành vi tàng trữ, buôn bán vận chuyển trái phép ma tuý.

- Đồng thời cũng phải đưa những người nghiện vào trường cai nghiện, tạo công ăn việc làm cho họ, tránh những cảnh "nhàn cư vi bất thiện", giúp họ nhanh chóng hoà nhập với cuộc sống cộng đồng, không xa lánh, kì thị họ.

- Tham gia các hoạt động truyền thống tệ nạn xã hội …

III Kết bài:

Rút ra kết luận: Ma túy kinh khủng là thế nên mỗi chúng ta phải biết tự bảo vệ mình, tránh xa những tệ nạn xã hội, tránh xa ma túy.

D.E Hoạt động 4,5: Vận dụng Tìm tòi, mở rộng

- Mục tiêu: Mở rộng bài học, giúp HS hiểu sâu sắc hơn bài học.

- Phương thức: hoạt động cá nhân

? Nhiệm vụ của các phần trong văn bản: MB+TB+KB

? Cách bố trí,sắp xếp nội dung các ý trong phần Thân bài

Ngày kí giáo án /9/2020

b Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng xác định hình thức đoạn văn, viết đúng, xác định được câu chủđề

c Thái độ:

- Giáo dục HS có ý thức trong cách dùng từ đặt câu trong sáng, giản dị

d Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực xã hội: Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

- Năng lực công cụ: Năng lực sử dụng ngôn ngữ

II Chuẩn bị.

GV: tài liệu, bảng phụ HS: Chuẩn bị theo hướng dẫn của giáo viên.

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

Hoạt động 1: Khởi động

* Mục tiêu: tạo hứng thú cho hs để vào bài

* Phương pháp và kĩ thuật dạy học: vấn đáp Thời gian: 3’

- GV: tổ chức HĐ khởi động:

* Giới thiệu bài.

Để viết tốt bài văn thì trước tiên phải viết tốt đoạn văn Tiết học hôm nay rèn kĩnăng xd đoạn văn

Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: Hs hiểu những nét cơ bản về đoạn văn

- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận….Thời gian: 20’

I Lý thuyết

Để xây dựng bài văn, cần viết tốt đoạn văn

* Chuyển giao nhiệm vụ: Gv tổ chức cho hs thảo luận nhóm nhỏ (7’) :

? Đoạn văn là gì?

? Đặc điểm của từ ngữ và câu trong đoạn văn

? Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản ? Cách kết hợp và tác dụng của các yếu tố kể, tả, và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.

* Tổ chức thực hiện: Gv quan sát giúp đỡ hs nếu cần, hoặc đôn đốc nhắc nhở

* Báo cáo sản phẩm: Hs trình bày tại chỗ với kết quả đã được ghi trong vở

- GV gọi hs khác nhận xét, bổ sung và Gv nhận xét chốt ý

- GV chốt kiến thức:

1 Đoạn văn là đơn vị trực tiếp cấu thành văn bản, diễn đạt một nội dung nhấtđịnh Hình thức được mở đầu bằng việc lùi đầu dòng, kết thúc chấm và ngắt

đoạn Nội dung của đoạn văn phù hợp, hoàn chỉnh trọn vẹn ý Những thànhphần, đơn vị khác trong đoạn văn không phải lúc nào cũng có sự hoàn chỉnh vềnội dung.

2.Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn

->; Những từ ngữ duy trì ý của đoạn văn là những từ ngữ tạo nên sự thống nhấttrong chủ đề của văn bản

-> Câu chủ đề là câu bao chứa trọn vẹn nội dung chính của đoạn văn, câu cóhình thức ngắn gọn, đầy đủ thành phần chính, có thể đứng ở đầu hoặc cuối câu. ? Nhắc lại kiến thức: đặc điểm của văn bản tự sự? Đặc điểm cơ bản của các yếutố: kể, miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự?

- VB tự sự: có nhân vật, sự việc, cốt truyện

- Kể (tự sự): Thường tập trung nêu chuỗi sự việc, ( do nhân vật với hành động tạo nên).

Kể là chủ yếu.

- Miêu tả: Tái hiện cụ thể màu sắc, diện mạo, tính chất, mức độ của sự vật, sự việc hoặc thế giới nội tâm của con người.

- Biểu cảm: bộc lộ cảm xúc, thái độ của người viết

? Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản ? Cách kết hợp và tác dụng của cácyếu tố kể, tả, và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự

- Để liên kết các đoạn văn trong văn bản có thể dùng từ ngữ có tác dụng liên kết:

quan hệ từ, đại từ, chỉ từ, các cụm từ thể hiện ý liệt kê, so sánh, đối lập, tổng kết,

khái quát,…

- Có thể dùng câu nối để liên kết các đoạn văn.

- Ở các mức độ khác nhau, các yếu tố kể tả, biểu cảm thường được sử dụng kết hợp trong các văn bản tự sự.

- Tác dụng: các yếu tố miêu tả và biểu cảm làm cho việc kể chuyện sinh động, sâu sắc hơn.

HĐ III HĐ Luyện tập

- Mục tiêu: Hs thực hành viết đoạn văn

- Phương pháp: thuyết trình, thảo luận….Thời gian: 20’

II Luyện tập

Bài 1   : Cho đề văn:

Kể lại kỉ niệm ngày đầu tiên đi học với các sự việc chính sau:

a Cảm xúc, tâm trạng của bạn trong đêm trước khi ngày mai đi học:

b Trên đường đến trường

c.Khi tới trường

d.Ngồi trong lớp học

e.Khi ra về

Hãy triển khai mỗi sự việc chính trên trình một đoạn văn hoàn chỉnh

( mỗi hs triển khai 2 đoạn)

Gợi ý:

a.Cảm xúc, tâm trạng của bạn trong đêm trước khi ngày mai đi học:

b.Trên đường đến trường

– Sau khi mặc đồng phục, cả nhà chụp một tấm hình làm ki niệm “Ngày đầu tiên tôi đi học”

– Mẹ dắt tay tôi đi học với tất cả sự háo hức tràn đầy niềm vui

– Con đường quen thuộc sao mà hôm nay bỗng nhiên thấy cái gì cũng lạ

lẫm.Con đường, hàng cây, tiếng chim hót, đường phố xe cộ đông đúc qua lại, tất cả đều lạ lẫm

– Nhìn xung quanh, tôi nhận thấy cùng cỏ nhiều bạn giống mình, cũng lần đầu tiên đến trường với biết bao điều thú vị

c.Khi tới trường

– Đứng trước cổng trường: cổng trường to lớn, hàng cây thật đẹp, bảng tên trường rất to và nghe sao thật hay… tôi như bị choáng ngợp

– Mẹ dắt tôi vào trường, còn tôi trong lòng xiết bao hồi hộp, lo lắng

– Bước vào sân trường: sàn trường thật rộng lớn, từng dãy phòng họ khang trang, đẹp đẽ khiển tôi thật thích thú

– Xếp hàng: mẹ buông tay tỏi và bao tôi vào xếp hàng với các bạn theo sự điều động của nhà trường

– Cảm xúc cùa tôi lúc này mắt rơm rớm nước mắt vì lo sự mẹ sẽ bỏ mình, bấu víu lấy áo mẹ không rời,…

– Mẹ tôi dịu dàng khuyên tôi phải mạnh dạn hơn

– Chúng tôi bước vào bài học đầu tiên trong cuộc đời mình

– Cô giảng bài thật hay Lời giảng du dương, trong treo, ngọt ngào đưa chúng tôi đến với sự thú vị của từng bà

học

– Sau tiết học, tôi cảm thấy thật thích thú và hạnh phúc khi được đi học Được

cô giáo yêu thương, được làm quen bạn bè mới Ôi thích thú làm sao!

e Khi ra về

– Vừa bước chân xuống cầu thang, tôi đã nhìn thấy mẹ mình

– Tôi vui mừng chạy đến, hôn lên má mẹ

– Mẹ hỏi tôi nhiều điều về lớp học, về cô giáo, về bài học ngày hôm nay Tôi kể

nghe mọi việc.

– Thấy tôi vui khi đi học về, mẹ cũng thấy hạnh phúc

Bài 2: Đề 2- tr37: Kỉ niệm sâu sắc về một người bạn, (cha, mẹ ,thầy, cô)

của em

Cho các sự việc chính sau:

a.Kể hiện tại

b Kể hồi ức:

-Tình huống gặp bạn

ấn tượng về ngoại hìnhcủa bạn

c Kể kỉ niệm chứng tỏ bạn học tốt, nhiệt tình giúp đỡ bạn bè

d Kỉ niệm của mình với bạn

Hãy triển khai mỗi sự việc chính trên trình một đoạn văn hoàn chỉnh ( mỗi hs triển khai 1 đoạn)

- Nhớ ngoại hình (VD bạn tên Chi)

* Kể kỉ niệm chứng tỏ bạn học tốt, nhiệt tình giúp đỡ bạn bè

* Kỉ niệm của tôi với Chi:

III Kết bài:

- Từ đó đến nay, tôi và Chi vẫn thường xuyên liên lạc qua điện thoại với nhau,cùng nhau nói chuyện chia sẻ và hứa hẹn một ngày sẽ cùng nhau đi chơi côngviên ở Hà Nội

- Hình ảnh Chi với đôi mắt buồn bã, long lanh luôn in sâu trong tâm trí tôi

Đề 3: (sgk – 38) Dàn ý bài viết số 1 lớp 8 đề 3: Tôi thấy mình đã khôn lớn

- Khoảng thời gian tôi nhận thấy mình đã khôn lớn, là khi tôi lên lớp 6.

Thân bài:

* Đặc điểm đặc biệt về thể chất

* Đặc điểm đặc biệt về tâm lý

* Kỉ niệm tôi đã khôn lớn

Kết bài: Tôi tự nhủ rằng mình sẽ phải trưởng thành hơn nữa, học tập thật tốt để

báo đáp công ơn của cha mẹ

* GV Yêu cầu mỗi hs /mỗi tổ viết thành 1 đoạn văn hoàn chỉnh, đọc, sửa trc lớp

Đoạn mẫu MB:

Trong gia đình, tôi là người nhỏ nhất nên luôn được mọi người bên ngoại yêuchiêu Hầu như mồi lần về ngoại chơi, tôi không phải làm gì hết, chỉ ngồi đóchơi là được rồi Trái lại với sự yêu chiều ờ bên ngoại, bên nhà nội hình nhưkhông mấy ai ưa tôi cả Tôi không biết vì sao nhưng chắc là tại cái sự yêu chiều

đã được nhằm vào em trai họ của tôi

Hoạt động 4,5: Hoạt động vận dụng, tìm tòi mở rộng

• Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học

• PP, KTDH: Thảo luận nhóm

• Phương thức: hoạt động cá nhân

• Thời gian ở nhà : Viết bài văn hoàn chỉnh cho 3 đề ở trên

dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

- Hiểu được tình cảnh đắng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận được tình yêu thương mãnh liệt của chú đối với mẹ

* KN :

Giao tiếp: Thể hiện sự cảm thông trước những cảm xúc đẹp của tuổi học trò, những kỉ niệm đáng nhớ

- Suy nghĩ sáng tạo: Phát hiện, phân tích diễn biến tâm trạng n/vật

- HS rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm.

*Năng lực : giao tiếp, suy luận, hợp tác

2 Phẩm chất, thái độ:

Giáo dục tình cảm gắn bó với trường, lớp; trân trọng, yêu kính mẹ

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: Sách giáo khoa, giáo án, đồ dùng dạy học

- Học sinh: Sách giáo khoa, chuẩn bị bài

C Tiến trình bài dạy:

1.Hoạt động khởi động

Mục tiêu: Nhớ lại kiến thức cũ

PP, KTDH: Tạo tình huống, vấn đáp, thuyết trình…

Thời gian: 3 phút

- Kiểm tra tập vở, sách giáo khoa và bút, viết của học sinh

- Kiểm tra việc chuẩn bị của các nhóm: Sưu tầm những bài thơ, bài hát,tranh ảnh về ngày tựu trường Các nhóm báo cáo sự chuẩn bị

? Câu văn: Hằng năm cứ vào cuối thu, lá …buổi tựu trường.( trong văn

bản Tôi đi học) gợi cho em cảm xúc gì?

? Hãy chia sẻ những ấn tượng, kỉ niệm về một ngày tựu trường của mình với các bạn trong lớp

Hs bộc lộ

G: Các em ạ “Thuở còn thơ ngày hai buổi tới trường Yêu quê hương qua

từng trang sách nhỏ” nhà thơ Giang Nam đã hồi tưởng về tuôỉ thơ cắp sách tới

trường như thế Cũng trong dòng hồi tưởng ấy nhà văn Thanh Tịnh đã nhớ vềnhững kỉ niệm của mình như thế nào? Cô và các em cùng tìm hiểu qua truyện

ngắn Tôi đi học.

* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

-Mục tiêu: Nắm được những kiến thức cơ bản về tác giả, tác phẩm

1 Văn bản : Tôi đi học

- Những sáng tác của Thanh Tịnh toát lên vẻ đằm thắm, tình cảm trong trẻo, êm dịu

- Xuất xứ : Tôi đi học in trong tập Quê mẹ, xuất bản 1941.

-Thể loại : Pt Văn bản ts

-Bố cục

- Bố cục Nội dung chính: chia làm4 p:

+ P 1: “Từ đầu tưng bừng rộn rã”.

=> Khơi nguồn nỗi nhớ Thời điểm gợi nhớ: biến chuyển của cảnh vật sang

thu( đầu tháng chín)- thời điểm khai trường.Hình ảnh những em bé núp dưới nón

mẹ lần đầu tiên đi đến trường

+ P2: “Buổi mai hôm ấy trên ngọn núi”.

=> Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi trên đường đến trường.

+P3: “Trước sân trường chút nào hết

=> Tâm trạng và cảm giác của tôi khi đứng trước sân trường.

3.Hoạt động 3: Luyện tập

- Mục tiêu: Học sinh cũng cố lại phần kiến thức đã học ở phần trên

- Phương thức: hoạt động cá nhân, nhóm

- Thời gian 70 phút

II Bài tập

Bài 1 Chất thơ là một nét đẹp tạo nên giá trị tư tưởng và nghệ thuật của truyện ngắn, vậy là gì? Chất thơ của truyện thể hiện từ những yếu tố nào?

Có thể gọi truyện ngắn này là bài thơ bằng văn xuôi được không? Vì sao?

Thảo luận cặp đôi, t= 2’

HS nhận xét, bổ sung

GV: chốt

- chất thơ là một nét đẹp tạo nên giá trị tư tưởng và nghệ thuật của truyện ngắn, chất thơ được thể hiện qua những vấn đề nổi bật, đặc sắc, giàu cảm xúc

-Trước hết, chất thơ thể hiện ở dòng chảy cảm xúc êm dịu ngọt ngào

-Chất thơ toát lên từ cảnh sắc thiên nhiên rất thơ mộng

-Chất thơ tỏa ra từ giọng nói, thái độ của các nhân vật (ông đốc mẹ

-Chất thơ còn được thể hiện qua hình ảnh so sánh đẹp đẽ đầy thú vị

- Chất thơ được thể hiện ở giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng

Bài 2 Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật “tôi” trong truyện ngắn “ Tôi đi học” của Thanh Tịnh?

? Lập dàn ý đề văn trên? (HĐ cặp đôi, 4’)

HS: thảo luận, trình bày.GV chốt

Dàn ý Thân bài:

- Giới thiệu sơ lược về truyện ngắn và cảm xúc của nv “tôi”.

- Phân tích dòng cảm xúc của nv “tôi” và phát biểu cảm nghĩ:

- Những cảm xúc hồn nhiên của ngày đầu tiên đi học là kỉ niệm đẹp đẽ và thiêng liêng của một đời ngời

-Giọng kể của nhà văn giúp ta đọc sống cùng những kỉ niệm Chất thơ lan tỏa trong mạch văn, trong cách miêu tả, kể chuyện và khắc họa tâm lí đặc sắc làm nên chất thơ trong trẻo nhẹ nhàng cho câu chuyện.

Tiết 5

Bài 3 Bài 1: Trong tác phẩm “Lão Hạc”, Nam Cao viết:

“…Chao ôi ! Đối với những người sống quanh ta , … đau, ích kỉ che lấp mất…”

Từ các nhân vật: Lão Hạc,ông giáo, vợ ông giáo, Binh Tư trong tác phẩm

“Lão Hạc” ,em hãy làm sáng tỏ nhận định trên.

Gợi ý dàn ý:

- Thể loại: Giải thích kết hợp chứng minh

Nội dung: Cách nhìn, đánh giá con người cần có sự cảm thông, trân trọng conngười

Yêu cầu cụ thể

*.Mở bài:

-Dẫn dắt vấn đề:Con người là tổng hòa của các mối quan hệ xã hội nên việc

đánh giá con người phải có sự tìm hiểu cụ thể

-Đặt vấn đề:Cách nhìn, đánh giá con người qua câu nói trên

*.Thân bài(4 điểm)

a Giải thích nội dung của đoạn văn:

b Chứng minh ý kiến trên qua các nhân vật:

* Kết bài:

-Khẳng định tính triết lí của câu nói trên Đó cùng là quan niệm sống,tình cảm của tác giả

-Suy nghĩ của bản thân em

Bài tập 4: Qua hai tác phẩm Tức nước vỡ bờ và Lão Hạc, chứng minh rằng: mặc dù gặp nhiều đau khổ bất hạnh, người nông dân trước cách mang tháng Tám vẫn giữ trọn những phẩm chất tốt đẹp của mình

Dàn ý:

* Mở bài: giới thiệu tác giả, tác thẩm, nội dung chính của đề bài (ấn tượng vềngười nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám chính là cuộc sống đau khổ,bất hạnh với cảnh lầm than khổ cực )

* Thân bài:

* Kết bài: khẳng định lại ( Nhìn vào cuộc sống của người nông dân ngàynay ta càng xót xa cho cha ông thuở trước và thêm tin yêu cuộc sống mới )

* Hoạt động 4,5: vận dụng, tìm tòi, mở rộng

Mục tiêu: Học sinh cũng cố lại phần kiến thức đã học ở phần trên và tìm hiểu ký hơn nữa về văn bản Trong lòng mẹ

Phương thức: hoạt động cá nhân

Thời gian ở nhà:Gv yêu cầu học sinh về nhà làm bài: Chứng minh nhận định: Nguyên

Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng

- Gợi ý: Nguyên Hồng có nhiều tác phẩm viết về phụ nữ và nhi đồng

- Ông dành cho họ tấm lòng chan chứa yêu thương và nâng niu trân trọng

Ngày kí

Ngày soạn: / 2021

Ngày dạy: 8A / 2020 ; 8C /2021

Tiết 6,7: Ôn tập văn bản văn học nước ngoài:

Cô bé bán diêm, chiếc lá cuối cùng

– Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện ngắn hiện đại Mĩ Lòngcảm thông, sự chia sẻ giữa những người nghệ sĩ nghèo Ý nghĩa của tác phẩm nghệthuật vì cuộc sống của con người

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng phân tích nhân vật qua độc thoại, đối thoại

- Chỉ và phân tích được những chi tiết, hình ảnh, cách tạo dựng tình huống và nghệthuật kể chuyện hấp dẫn của tác phẩm

– Cảm nhận ý nghĩa nhân văn sâu sắc của truyện

3 Thái độ

- Cảm nhận sâu sắc về một em bé bất hạnh

- Nhận thức về vẻ đẹp của nghệ thuật, biết thương yêu, hi sinh vì người khác

4 Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực làm chủ và phát triển bản thân: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn

đề, năng lực sáng tạo, năng lực cảm thụ thẩm mĩ

- Năng lực xã hội: Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

- Năng lực công cụ: Năng lực sử dụng ngôn ngữ

II CHUẨN BỊ CỦA GV - HS

Hoạt động 1: Khởi động

* Mục tiêu: Khơi dậy ở học sinh những hiểu biết của mình về nhà văn An-đec-xen

và các tác phẩm của ông để vào bài

* Phương pháp và kĩ thuật dạy học: trực quan, tạo tình huống, vấn đáp

* Thời gian: 5’

- GV: tổ chức HĐ khởi động

- Gv cho hs xem chân dung nhà văn An-đec-xen

?Giới thiệu một số tác phẩm của An-đec-xen mà em đã đọc hoặc đã xem qua phimảnh?

- Hs trình bày theo cảm nghĩ riêng

Gv từ đó gợi dẫn: An-đec-xen là nhà văn Đan Mạch nổi tiếng với loại truyện kể

cho trẻ em.Nhiều truyện ông biên soạn lại từ truyện cổ tích, nhưng có những truyệnông hoàn toàn sáng tạo ra Bạn đọc khắp năm châu biết đến ông với truyện: Cô bébán diêm,Bầy chim thiên nga,Nàng tiên cá,Nàng công chúa và hạt đậu….Trongchương trình ngữ văn 8 các em được biết đến truyện Cô bé bán diêm Để hiểu rõhơn về nội dung và nghệ thuật của văn bản, 2 tiết học hôm nay chúng ta cùng tìmhiểu 2 văn bản

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

-Mục tiêu: Nắm được những kiến thức cơ bản về tác giả, tác phẩm

- Bà nội hiền hậu đã mất Mồ côi mẹ Gia tài tiêu tán.Nơi ở của 2 bố con là 1 xó tối

- Trong đêm giao thừa em đi bán diêm, k bán dc que diêm nào, trời lạnh, rét buốt,

em ngồi nép bên góc tường, quẹt diêm sưởi ấm

- Lần quẹt diêm thứ nhất: hiện ra lò sưởi bằng sắt có những hình nổi bằng đồngbóng loáng Lửa cháy tỏa ra hơi nóng dịu dàng

- Lần quẹt diêm thứ hai: hiện ra tấm rèm, bàn ăn, + khăn trải bàn trắng tinh + Bát

đĩa bằng sứ quý giá Ngỗng quay

- Lần quẹt diêm thứ ba: Cây thông Nô-en lớn trang trí lộng lẫy

-Lần quẹt diêm thứ tư:Hình ảnh người bà hiền hậu đang mỉm cười với em

-Sáng ngày mồng 1 đầu năm, ng ta thấy: Thi thể em bé ngồi giữa những bao diêm,trong đó có một bao đã đốt hết nhẵn.Mọi người bảo nhau: Chắc nó muốn sưởi choấm

- Những điều mọi người không nhìn thấy: Những cái kỳ diệu em dã trông thấy, nhất

là cảnh huy hoàng lúc hai bà cháu bay lên để đón lấy những niềm vui đầu năm

* Nghệ thuật: kể chuyện sinh động, đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng Kể kết

hợp miêu tả và biểu cảm

Kết cấu chuyện theo lối đối lập, tương phản làm cho câu chuyện mang màu sắc cổtích, phát triển diễn biến truyện

*Nội dung:

Cuộc đời cơ cực của em bé bán diêm

Lòng thương cảm sâu sắc của tác giả

II.Văn bản :Chiếc lá cuối cùng

*O Hen-ri (1862-1910) là nhà văn Mĩ chuyên viết truyện ngắn.

- Tinh thần nhân đạo được thể hiện một cách cảm động là điểm nổi bật trong cácphẩm của ông

* Truyện ngắn, trích phần cuối của truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng.

+ Bác sĩ đến khám và cho biết cô đã hết bệnh

+ Cụ Bơ-men bị bệnh viêm phổi và đã chết ở bệnh việnvì cụ đã vẽ chiếc lá trêntrường trong đêm mưa tuyết

* Nghệ thuật:

-Cốt truyện được dàn dựng chu đáo, tình tiết bất ngờ.Đảo ngược tình huống gây hấpdẫn cho thiên truyện

* Ý nghĩa VB:

Chiếc lá cuối cùng là câu chuyện cảm động về tình yêu giữa những người nghệ sĩ

nghèo Qua đó tác giả thể hiện quan niệm của mình vể sáng tạo nghệ thuật

Hoạt động 3: Luyện tập

- Mục tiêu: Học sinh cũng cố lại phần kiến thức đã học ở phần trên

- Phương thức: hoạt động cá nhân, nhóm

Đề 2: Hoá thân vào những que diêm để kể lại câu chuyện Cô bé bán diêm

Mở Bài

Giới thiệu về nhân vật kể chuyện: Que diêm xưng tôi và giới thiệu về mình: Đêmgiao thừa, trời rét mướt, trong khi mọi người đang quây quần sum họp đầm ấm vàhạnh phúc trong những mái nhà rực rỡ ánh đèn thì chúng tôi - những que diêm vẫnnằm trong bao và trên giỏ của cô bé bán diêm

2 Thân Bài

· Que diêm giới thiệu về hoàn cảnh của mình và cô bé bán diêm

· Que diêm kể lại những sự việc được chứng kiến từ cô bé bán diêm

· Que diêm kể lại những hành động đốt diêm của cô bé

3 Kết Bài

Cảm nhận của que diêm về cô bé bán diêm: Trước khi chính mình bị vụt tắt, tôi đãnhìn thấy nụ cười trên môi của cô bé, đó là một nụ cười hạnh phúc, chắc hẳn côhạnh phúc hơn bao giờ hết vì đã được mãi mãi ở bên cạnh người bà thân yêu củamình, mãi mãi rời xa cái giá lạnh, đói khát và những trận đánh của cha

GỢI Ý:

- Đêm giao thừa, trời rét mướt, trong khi mọi người đang quây quần sum họpđầmấm và hạnh phúc trong những mái nhà rực rỡ ánh đèn thì chúng tôi - những que diêm vẫn nằm trong bao và trên giỏ của cô bé bán diêm

- Tôi và những que diêm khác đã cùng với cô bé đầu trần chân đất ấy đi khắp ngõngách trên phố nhưng thật buồn khi suốt cả ngày cũng chẳng có ai trong số nhữngbao diêm chúng tôi được bán đi

- Đêm giao thừa nên mùi ngỗng quay thơm lừng khắp phố, chắc hẳn cô chủ củachúng tôi đang nhớ bà nội lắm, bởi quãng thời gian có bà là những tháng ngày đầm

ấm Từ khi Thần Chết đến cướp bà đi, cuộc sống của cả gia đình đã tiêu tán, cô phảichui rúc ở một xó tối tăm, suốt ngày nghe tiếng chửi rủa của cha cô

- Cô bé ôm chiếc giỏ đựng chúng tôi vào lòng rồi ngồi nép vào một góc tường giữahai ngôi nhà, cô thu đôi chân sát vào người bởi ngay chúng tôi cũng cảm thấy trờimỗi lúc càng rét hơn Hôm nay cô đã không về nhà, chúng tôi biết vì sao, bởi chúngtôi không ai được bán đi thì cô về nhà sẽ bị cha đánh, mà tôi cũng nghĩ dù cô bé có

về nhà cũng chẳng khác hơn ở đây là bao, nơi cha con cô ở là gác sát mái nhà,những vách hở khiến gió vẫn thổi rít vào trong Hé nhìn qua bao diêm, tôi thấy bàntay cô bé đang cứng đờ, rồi bỗng nhiên tôi nghe tiếng cô thì thầm với chính mình:

· Chà! Giá quẹt một que diêm mà sưởi cho đỡ rét chút nhỉ? Giá mình có thể rút mộtque diêm ra quẹt vào tường mà hơ ngón tay nhỉ?

- Thấy cô lưỡng lự chần chừ một lúc nhưng rồi cô đã quyết định lấy từ trong đốngdiêm chúng tôi ra một bao, rút một que quẹt vào tường Bản thân chúng tôi bén lửarất nhanh, ngọn lửa lúc đầu màu xanh lam, dần dần biến đi, trắng ra, quanh que gỗrực hồng lên và ánh sáng chói trông rất vui mắt Tôi nhìn thấy cô bé hơ đôi tay bénhỏ trên que diêm sáng rực như than hồng, ánh sáng kỳ dị ấy khiến cô bé tưởngtượng ra mình đang ngồi trước một lò sưởi bằng sắt có những hình nổi bằng đồngbóng nhoáng, lửa cháy trong lò trông vui mắt và tỏa ra hơi nóng dịu dàng

- Đôi bàn tay cô bé hơ trên ngọn lửa, cô cảm thấy dễ chịu nhưng bên tay cầm diêmngón cãi đã nóng bỏng lên Với thời tiết khắc nghiệt tuyết phủ kín mặt đất, gió bấcvun vút mà được ngồi hàng giờ như thế, trong đêm đông rét buốt, trước một lò sửathì khoái biết bao Cô bé vừa duỗi chân ra thì lửa vụt tắt và lò sưởi không còn nữa,trên tay cô bé là que diêm đã tàn hẳn, vẻ mặt cô bần thần và bất giác nhớ nhiệm vụcha giao đi bán diêm, cô biết chắc về nhà sẽ ăn mắng thổi

- Rồi cô bé quẹt que diêm thứ hai, diêm lại cháy sáng rực, tôi nhìn thấy bức tườngtrước mặt mình biến thành tấm rèm bằng vải màu, nhìn thấu vào trong một ngôinhà, trong đó có bàn ăn đã dọn sẵn trải khăn trắng tinh, trên bàn toàn bát đũa quýgiá và cả một con ngỗng quay, điều kì diệu là con ngỗng đó nhảy ra khỏi đĩa mangtheo cả dao ăn, phuốc-sét cắm trên lưng tiến về phía chúng tôi

-Lời cô bé vừa dứt que diêm lại vụt tắt, thế là cô bé đem hết bao diêm ra, quẹt tất cả

số diêm còn lại trong bao với hy vọng níu kéo bà, ánh sáng diêm nối tiếp nhau làmrực sáng như ban ngày, bà của cô bé cũng to lớn và đẹp lão hơn bao giờ hết

- Tôi là que diêm cuối cùng được đốt, trong ánh sáng của chính mình tôi đã thấy bàcầm tay cô bé rồi hai bà cháu vụt lên cao, cao mãi, nơi ấy chẳng còn đói rét, khổđau nào đe dọa nữa vì họ đã về với Thượng đế

-Trước khi chính mình bị vụt tắt, tôi đã nhìn thấy nụ cười trên môi của cô bé, đó làmột nụ cười hạnh phúc, chắc hẳn cô hạnh phúc hơn bao giờ hết vì đã được mãi mãi

ở bên cạnh người bà thân yêu của mình, mãi mãi rời xa cái giá lạnh, đói khát vànhững trận đánh của cha

Đề 3: Cảm nghĩ về nhân vật cô bé bán diêm trong truyện cùng tên

Gợi ý TB,KB:

Luận điểm 1: Phần đầu tác phẩm khắc họa hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa.

- Mở đầu tác phẩm là hoàn cảnh của cô bé bán diêm: nhà nghèo, mồ côi mẹ, chânđất, bụng đói Dưới trời rét mướt của đêm giao thừa, cô vẫn phải lang thang đi bándiêm kiếm tiền.

- Tác giả xây dựng nên 2 hoàn cảnh đối lập nhau

   + Một bên là khung cảnh đêm giao thừa: nhà nhà snasg rực ánh đèn, sực nức mùithơm của thức ăn

+ Một bên là hình ảnh cô bé “ngồi nép trong góc tường”, “mỗi lúc em càng thấy rétbuốt hơn”, “đôi bàn tay cứng đờ ra” Đến cả ngôi nhà tồi tàn của cô hiện tại cũngkhông thể chắn nổi từng đợt gió rét cắt da cắt thịt

⇒ Sự đối lập ấy đã nhấn mạnh hoàn cảnh đáng thương, khổ sở của cô bé khi vừaphải chịu cái rét, vừa phải chịu cái đói, đau buốt chân tay Nhưng bên cạnh đó,chúng ta cũng thấy được phần nào sự vô cảm, thờ ơ của xã hội khi không có ai đưatay ra giúp đỡ em khỏi đêm rét buốt đó

Luận điểm 2: Hiện thực và mộng tưởng trong ánh mắt trẻ thơ của cô bé

Giữa cái giá rét, cô bé quyết định quẹt diêm để sưởi ấm cho chính mình Mỗi lầnquẹt diêm là một ước mơ giản dị, chân thành và đầy ngây thơ của cô bé:

   + Lần quẹt thứ 1: cô mơ thấy một lò sưởi to ⇒ ước được sưởi ấm, thoát khỏi cáigiá rét

   + Lần quẹt thứ 2: cô mơ thấy một bàn ăn thịnh soạn với những món ăn hoànhtráng ⇒ ước được ăn no, thoát khỏi cái đói, cái nghèo

   + Lần quẹt thứ 3: cô nhìn thấy cây thông Nô-en thật to và đầy màu sắc ⇒ ướcđược đón lễ giáng sinh như bao người khác

   + Lần quẹt thứ 4: bà hiện ra ⇒ ước được đoàn tụ với người bà thân yêu củamình

- Mỗi lần quẹt diêm là một khung cảnh trong mơ hiện ra trước mặt cô bé, nhưngnhững giấc mộng đó chỉ kéo dài trong vài giây và sau khi diêm tắt, mọi thứ lại trở

về với tối tăm, rét mướt, đói khổ Sự đan xen giữa mộng tưởng và hiện thực nhưmột nhát dao cứa vào lòng người đọc khi cảm nhận được nỗi bất hạnh, sự cô đơn,lạc long của cô gái bé nhỏ giữa xã hội

- Ở lần quẹt diêm thứ 4, cô đã nhất quyết níu tay người bà và cầu xin bà cho cô đicùng Đây được coi là chi tiết cảm động nhất Nó không chỉ thể hiện tình yêu, lòngquý trọng, nhớ thương của cô với người bà quá cố, mà còn là sự níu kéo lại nhữngphút giây hạnh phúc mỏng manh duy nhất của cuộc đời, cũng là ước muốn đượcgiải thoát khỏi khổ đau trong tâm hồn non nớt ấy

Luận điểm 3: Cái chết của cô bé bán diêm trong đêm giá lạnh

- Cuối cùng, Chúa cũng xót thương cho số phận bất hạnh của cô bé và đưa cô vềvới người bà của mình nơi Thiên đường Hình ảnh cô bé chết với đôi má hồng vàđôi môi đag mỉm cười như xoáy sâu vào lòng người đọc một nỗi bàng hoàng, xúcđộng và một câu hỏi về sự vô tâm, vô cảm của xã hội xung quanh

Luận điểm 4: Thành công nghệ thuật:

- Nghệ thuật kể hấp dẫn người đọc với các tình tiết hợp lí, logic, sự đan xen giữahiện thực với mộng tưởng làm tăng thêm hiệu quả nghệ thuật và thành công chotruyện.

- Khẳng định lại giá trị tác phẩm: Tác phẩm khắc họa lại tình ảnh đáng thương vànhững ước mơ giản dị, trong sáng, xúc động của cô bé bán diêm

- Liên hệ: Qua đó thể hiện tấm lòng nhân đạo cao cả của tác giả

Tiết 7

Đề 3: Cho đề văn: Phân tích truyện Chiếc lá cuối cùng Hãy lập dàn ý cho đề trên?

- Hình thức: Thảo luận cặp đôi, t= 5’

HS: thảo luận, trình bày

a Khái quát chung

- Giới thiệu các nhân vật: Giôn-xi, Xiu và cụ Bơ-men là những họa sĩ nghèo, thuêtrọ ở một khu phố tồi tàn phía tây công viên Oa-sinh-tơn

- Khung cảnh mùa đông và tình cảnh tuyệt vọng của Giôn-xi:

+ Nỗi sợ hãi ám ảnh tâm trạng xủa Xiu và cụ Bơ-men trong đêm mưa gió

+ Niềm tin kì quặc của Giôn-xi khi phó thác cuộc đời cho chiếc lá thường xuân

- Tình huống đảo ngược thứ nhất:

+ Tâm trạng đau khổ của Xiu khi mở cửa cho Giôn-xi Sự bất ngờ ngoài dự kiến:chiếc lá vẫn ở đó

+ Tâm trạng chờ đợi héo hắt của Giôn-xi: tuyệt vọng, thiếu niềm tin vào cuộc sống.+ Chiếc lá vẫn ở trên tường: thức tỉnh ý chí sống của Giôn-xi, giúp cô tự tin vượtqua bệnh tật Thiên nhiên thua chiếc lá, bệnh tật thua ý chí con người

- Tình huống đảo ngược thứ hai:

+ Tâm trạng Xiu: từ hồi hộp lo lắng đến khi hiểu rõ sự thật là sự hòa trộn tình yêuthương, cảm phục trước tấm lòng cao cả của cụ Bơ-men

+ Sự hi sinh cao cả đã đem đến nguồn sống cho đồng loại Nghệ thuật cao cra có thểthức tỉnh lòng tin ở con người

* Nghệ thuật:

- Kể xen tả và biểu cảm.

- Đảo ngược tình huống 2 lần -> Kết thúc độc đáo, bất ngờ

- Xây dựng tình huống hấp dẫn, sắp xếp chặt chẽ và khéo léo, gây hứng thú chongười đọc

c Nhận xét:

- Ca ngợi tình yêu thương cao cả giữa những người nghèo khổ

- Nghệ thuật chân chính là nghệ thuật của tình yêu thương, vì sự sống của conngười

3 Kết bài

- Đánh giá, nhìn nhận lại vấn đề

- Liên tưởng và suy nghĩ về bản thân

GV: yêu cầu mỗi hs / mỗi bàn triển khai 1 luận điểm thành 1 đoạn văn hoàn chỉnh, sau đó đọc trước lớp, = t = 7’

HS: viết đoạn văn, trình bày nhận xét

Dự kiến

       Cách đây 86 năm, trên bầu trời văn học nước Mĩ, một ngôi sao sáng đã lặn.Ngôi sao ấy là O Hen-ri Sự ra đi của ông quả thật, đã để lại cho nhân dân nước Mĩnhiều tiếc nuối Thế nhưng, đúng như có người đã nói: “Văn học nằm ngoài nhữngđịnh luật của băng hoại, chỉ mình nó không thừa nhận cái chết” Mặc dù ngôi sáng

ấy lặn khá lâu rồi song dư quang của nó vẫn lâp lánh toả sáng trên những trang văn

mà ông O Hen-ri để lại cho đời Sự nghiệp sáng tác của ông không đồ sộ nhưM.Gorđki, L.Tônxlôi nhưng hầu hết các tác phẩm mà nhà văn viết ra đều có giá trịlớn Chiếc lá cuối cùng là một trong những tác phẩm như thế

       Tiếp xúc với thiên truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng, ta sẽ được nhà văn đưa đếnphía Tây công viên Oa-sinh-tơn của nước Mĩ Đó là một địa điểm nhỏ, phố xánhằng nhịt không có lối ra rõ ràng Hầu như khu công viên nhỏ này bị một màn xámbao phủ, vây quanh Nó đã làm cho cuộc sống của những con người như Xiu, Giôn-

xi và bác Ba-men thiếu sinh khí: “Hãy tưởng tượng một tay thu ngàn nào đó manghoá đơn đòi tiền sơn hay giấy và vải vẽ đi qua con đường này, đột nhiên lại gặpngay chính mình quay trở ra, tiền nự không thu một xu nhỏ” Cách nói rất hình ảnhcủa tác giả đã cho ta cảm nhận được cái nghèo nàn, đạm bạc của những con người ởđây Ở đây hầu hết là giới nghệ sĩ chung sống với nhau Họ phải bỏ tiền ra thuênhững căn phòng tối om và vẽ những bức vẽ bình thường đổ kiếm sống Họ chămchỉ làm ăn là thế mà nghèo vẫn hoàn nghèo, thiếu thốn vẫn hoàn thiếu thốn Tatưởng như họ sống trong hôm nay mà chẳng đến hết ngày mai Những hoạ sĩ (Giôn-

xi, Xiu, Bơ-men) trong ý thức họ vẫn muốn hẹn một cuộc sống tốt đẹp, một tươnglai sáng lạn Thế nhưng cơ hội lại chưa mỉm cười với họ Thành ra họ chỉ còn biếtchờ đợi với tình cảm mông lung, huyễn tưởng Rõ ràng ta nhận thấy O Hen-rikhông thi vị hoá cuộc sống Ngòi bút của ông hướng về hiện thực, tái hiện chânthực những cảnh đời đói khổ

       Nhưng, để tránh hiểu lầm, có lẽ cũng cần phải nói thêm: nhà văn phản ánh hiệnthực không chỉ để phản ánh, để phơi bày hiện thực mà cái chính là qua bức ảnh

chụp đó, tác giả muốn bày tỏ thái độ đối với con người Dù chỉ là một góc phố nhỏthôi - nhà văn cũng lách ngọn bút vào để tìm tòi khám phá Những tâm tư, tình cảmcủa Bơ-men, Xiu, Giôn-xi đều được nhà văn chăm chú lắng nghe để rồi khơi lêntrong lòng độc giả những tia nước nguồn thương Nguồn thương của tác giả runglên khi nhân vật gặp tình huống éo le Ông tỏ ra rất quan tâm tới số phận của nhữngcon người này Ông thương cảm cho Giôn-xi, một “phụ nữ nhỏ bé”, thiếu máu vìnhững cơn gió hiu hiu, bị mắc chứng bệnh viêm phổi Ông đồng tình với ước mơchính đáng của bác Bơ-men: muốn có một kiệt tác để lại cho đời Với Bơ-men, tácgiả thấy con người này thật đáng thương Ông đã “ngoài sáu mươi ”, đã “múa câybút vẽ bốn mươi năm” mà vẫn không “với tới được gấu áo vị nữ thần của mình”.Nói chung, cuộc đời cơ cực nào cũng chiếm được trái tim nhân đạo của nhà văn.Ông đã viết về họ như viết về chính mình, cho nên dễ hiểu, dễ đọc, dễ làm xúc độnglòng người Cái dễ làm xúc động lòng người ấy không phải ngẫu nhiên mà có Tathấy trong thực tế, cuộc đời của tác giả cũng gặp nhiều nỗi gieo neo Ông đã từngtrải nghiệm qua rất nhiều nghề để kiếm sống, cảnh đời thật đã cho ông yêu sốngphong phú Khi viết truyện, ông đặt cái tâm nóng hồi của mình lên trang giấy Từbác Bơ-mcn đến Giôn-xi, Xiu, hầu hết đều có sự hoá thân của tác giả

       Cuộc sống sao mà đắng cay đến thế! Nhưng càng trong sự đắng cay, đen tốitâm hồn con người càng toả sáng và ngát hương Nhà văn đã phát hiện ra trên đầmbùn, trên thảo nguyên hoang dại bỗng rực cháy sáng lên “ngọn lửa Đan- cô” ngọnlửa của tình thương yêu của con người với con người

       Trước hết, ông muốn bày tỏ thái độ ca ngợi về nét đẹp trung trinh của Xiu vàGiôn-xi Với ông, ở họ có một tình hạn rất đẹp đẽ, trong sáng và rất đáng trân trọng.Cuộc sống nghèo khổ, sở thích tương đồng, tình cờ đã giúp họ xích lại gần nhau.Khi Giôn-xi bị bệnh, Xiu không lãnh đạm, không thờ ơ, không bỏ mặc bạn Ngượclại, cô chăm nom, săn sóc Giôn-xi rất chu đáo Cô mời bác sĩ về chữa bệnh cho bạn.Tình cảm của Xiu dành cho Giôn-xi thật là gắn bó, thật là cảm động Nghe bác sĩnói bệnh tình của Giôn-xi “mười phần chỉ còn hi vọng được một” thì Xiu đã vàophòng làm việc và “khóc đến ướt đẫm cả một chiếc khăn trải bàn Nhật Bản” Giọtnước mắt ấy là giọt nước mắt của tình thương Trái tim cô không hề “chai sạn” màluôn rung lên những nhịp đập đớn đau khi nghĩ đến cảnh: chỉ vài ngày nữa thôi cô

bé sẽ mất đi một người bạn yêu quý Thương thì thương vậy đấy, thế nhưng cô vẫnmuốn kìm nén nỗi đau, cố chạy trên thực tại phũ phàng (“thản nhiên”) để Giôn-xiyên tâm Rồi cô tỏ ra thực sự “lo lắng” khi phải chứng kiến ý nghĩ “kỳ quái” củabạn mình Xiu luôn muốn được ở “bên cạnh” bạn để săn sóc, luôn tìm cách độngviên an ủi Giôn-xi: “Ông bác sĩ đã nói với chị là em sẽ chóng hình phục thôi ( )khả năng khỏe là mười phần chắc chín" Thực ra, đây là một lời nói dối Nhưng sựnói dối của Xiu, trong hoàn cảnh này không hề có tội Sự nói dối của cô chẳng quachỉ là sự bất đắc dĩ, xuất phát từ tình yêu thương bạn, muôn giúp bạn bứt lo lắng và

có niềm tin, niềm hi vọng vào cuộc sống Tình yêu thương của Xiu không chỉ thểhiện qua lời nói mà còn biểu lộ qua việc làm cụ thể Cô nấu cháo cho bạn ăn Côdồn tâm sức để vẽ nhiều tranh ảnh để kiếm tiền chăm sóc cho Giôn-xi Tình cảmcủa Xiu là tình cảm chân thành Tình cảm ây làm ta rưng rưng cảm động Trong

thđm tđm Xiu, Giôn-xi lă một người em ruột Cô đê chăm bẵm bạn theo cấp độ tìnhcảm mâu thịt, chđn tình ấy.

       Bơ-men, người hoạ sĩ giă, cũng lă nhđn vật được tâc giả Chiếc lâ cuối cùngdănh cho những dòng văn ưu âi, trđn trọng Như đê nói, cuộc đời ông thất bại trongnghệ thuật vă nghỉo khổ trong cuộc sống Do chí riíng không thoả, cuộc sông tẻnhạt mă ông thưc ng hay câu gắt với mọi người Nhưng điều đó không có nghĩa lẵng ta đê mất hết tình người Ông tự nhận lă “con chó xồm lớn chuyín gâc cửa bảo

vệ hai nữ nghệ sĩ trẻ ở phòng vẽ tầng trín” Khi nghe Xiu kể chuyện, Bơ-men đêquâi lo: “Sao trín đời năy lại có những người ngớ ngẩn” vậy “Lời nói của ông đíchthực lă một lời coi thường, một tiếng chửi Thế nhưng trong lời chửi “độc mồm” ấyvẫn tiềm ẩn lòng thương con người “Chă, tội nghiệp cô bĩ Giôn-xi”

       Lòng yíu thương ấy dường như lă một điểm gợi hứng, lă một điểm khơi nguồn

để bâc Bơ-men sâng tâc lín một bức tranh kiệt tâc? Có thể lă như thế Sự nguy kịch

có liín quan đến sự sống còn của một con người dường như đê thôi thúc trâi tim bâcphải lăn một điều gì đó để giúp họ Vă thế lă trong một đím khủng khiếp, bất chấp

cả mưa gió bâc Bơ-men đê đm thầm một mình cùng với chiếc đỉn, chiếc thang,chiếc bút lông ngồi hí hoây vẽ chiếc lâ thường xuđn Cuối cùng với sự cố’ gắng, vớisức mạnh của tình yíu thương, bâc đê vẽ xong bức tranh đó Tiếc thay, khi bâc hoănthănh xong tâc phẩm cũng lă lúc bâc phải vĩnh biệt cõi đời Sự ra đi của bâc chỉ lă

sự ra đi của xâc thịt, còn tđm hồn của bâc thì chắc chắn sẽ còn kết tủa lại mêi vớithời gian Với nghị lực của mình, trâi tim của mình, bâc đê cho đời một kiệt tâc.Kiệt tâc ấy chính lă kết quả của sự tích luỹ tổng hoă hơn 40 năm cầm cọ, lă sự dồn

tụ cao độ của câi tđm vă tăi trong đời nghệ sĩ Đốn đđy thì ông đê thực hiện đượcước mơ, khât vọng chây bỏng của mình từ trước “Những rìa lâ hình răng cưa đênhuộm văng úa” tượng trưng cho tuổi tâc, sự ra đi về thđn xâc của Bơ-men “Cuống

lâ còn giữ mău xanh sẫm", tượng trưng cho mảnh tđm hồn sâng trong của cả mộtđời người hoạ sĩ giă tích góp được Kiệt tâc của bâc có ý nghĩa lớn lao vô cùng Nókhông chỉ lă sự mên nguyện, thoả ước mơ của bâc mă nó còn lă bức tranh cứungười Bức tranh đê đem lại sự sống cho Giôn-xi, đê lăm cho hồn Giôn-xi sắp chếtbỗng được tâi sinh Bức tranh ấy đê đem lại cho Giôn-xi niềm tin văo cuộc sống,giúp cô nhận ra ý nghĩa của đời người: “Mình đê tộ như thế năo, muôn chết lă mộttội” Nó chính lă điểm cao trăo của tình yíu thương con người Bâc Bơ-men đê hisinh, đê trút câi sức lực còn lại của mình vì sự sống của Giôn-xi Chiếc lâ cuối cùngđúng lă điểm sâng toăn truyện Nó được vẽ giống như thật; nó đê ra đời trong mộthoăn cảnh lao động vất vả, nó dũng cảm bất chấp quy luật, vươn lín tất cả để chiếnthắng nghỉo đói, bệnh tật Tình người còn lớn hơn cả nghệ thuật, nó lăm cho nghệthuật trở thănh sự sống bất tử Vă đó mới lă tâc phẩm “đâng thờ”, xứng đâng tồn tạivới thời gian

       Ai đó đê nói rằng: Văn học nghệ thuật của ngôn từ Nếu không có bơi chỉonghệ thuật thì chiếc thuyền nội dung sẽ đứng im, bất động Nó sẽ không chuyển tảiđến được tđm hồn bạn đọc những bức thông điệp giâ trị nhđn văn

       Ở đđy, tâc phẩm năy có giâ trị nghệ thuật rất cao

       Nhà văn đã tạo nên trong tác phẩm một hơi thở riêng độc đáo Đây là một câuchuyện giàu kịch tính Nhà văn đã khéo léo đặt nhân vật vào các tình huống, cáchoàn cảnh mang tính điển hình để khắc hoạ rõ tính cách của nhân vật Với cách tạotình huống này, nhà văn tạo nên sự hấp dẫn ở độc giả (các nhân vật sẽ phản ứng nhưthế nào, giải quyết như thế nào, buộc họ phải theo dõi tiếp) Theo dõi câu chuyện, tathấy cách giải quyết từng tình huống của nhà văn rất hợp lý: Khi Giôn-xi bị bệnh,Xiu không bàng quan mà tìm mọi cách (mời bác sĩ, bán tranh kiếm tiền) để cứu bạn;hoặc khi Giôn-xi có những ý nghĩ kỳ quái, cô tỏ ra lo lắng và cố gắng giảng giải đểbạn hiểu ra sai lầm.

       Câu chuyện này còn có nhiều chi tiết bất ngờ Độc giả bị bất ngờ ngay từ lúcGiôn-xi có ý nghĩ kỳ quặc: tại sao cô lại mê tín về điều đó Tâm trạng lo lắng (Giôn-

xi sẽ chết khi chiếc lá cuối cùng rụng xuống) cứ theo độc giả suốt từ đó đến kết thúcchuyện

       Đỉnh điểm của sự thắt nút là chi tiết: Chiếc lá cuối cùng Trong vô số nhữngchiếc lá thường xuân, vẫn còn một cái trụ lại trên cành Mạch cảm xúc, suy đoáncủa người đọc bị đảo ngược: trong cảnh mưa tuyết như thế sao chiếc lá kia khôngrụng? Sự hồ nghi này được nhà văn cởi nút ở chi tiết cuối truyện: thì ra chiếc lá ấychính là bức tranh mà bác Bơ-men vẽ, vẽ giống như thật, đến các nhân vật trongtruyện cũng không nhận ra đó là chiếc lá giả

       Nội chừng ấy cũng đã đủ nói lên thành công to lớn của tác phẩm

       Với Chiếc lá cuối cùng, O Hen-ri đã gởi lại cho thế hệ sau bức thông điệp viếttrên màu xanh của lá cây: hãy thương yêu con người, hãy vì sự sống của con người

Đó là lẽ tồn tại cao nhất của nghệ thuật vì con người

GV: nhận xét, bổ sung

Đề 4: Vào vai Giôn-xi để kể lai jchuyeenj Chiếc lá cuối cùng?

HS: trình bày, nhận xét, bổ sung

Dự kiến:

Tôi là Giôn-xi, một cô hoạ sĩ nghèo của nước Mĩ xa xôi Là một người nghệ sĩ

tôi phải đi nhiều nơi để tìm cảm hứng sáng tác Vì vậy, tôi đã gặp nhiều chuyện bất ngờ Nhưng trong tất cả những điều ấy, câu chuyện bất ngờ nhất lại là câu chuyện

về chính bản thân tôi Câu chuyện “Chiếc lá cuối cùng”

Ngày ấy, tôi và Xiu - một chị bạn vô cùng thân thiết, tốt bụng - sống trong một khu nhà trọ rẻ tiền Hàng xóm của chúng tôi hầu hết đều là những người lao động nghèo, trong đó có một người hoạ sĩ già tên là Bơ- men Cụ Bơ-men cũng có một niềm đam mê rất lớn tới nghệ thuật nhưng có lẽ cụ chưa tìm được nguồn cảm hứng sáng tác Trong phòng cụ có một tấm vải vẽ căng ra đã từ lâu lắm và ông cụ suốt ngày có vẻ say khướt

        Mùa đông năm ấy, trời rét dữ dội Trong xóm trọ của chúng tôi lan tràn mộtcăn bệnh quái ác, căn bệnh viêm phổi Cuộc sống nhiều thiếu thốn, đói và rét, cộngvới thể lực vốn yếu ớt, tôi cũng bị gã khổng lồ độc ác ấy hỏi thăm Người mệt rãrời, những cơn ho dữ dội tưởng chừng không dứt khiến người tôi như tan ra thành

bụi Tôi đã hoàn toàn bị căn bệnh đánh gục Chị Xiu hoảng hốt chăm lo chạy chữacho tôi Với số tiền ít ỏi, dường như Xiu đã phải nhịn ăn nhiều bữa để lo bác sĩ Chị

ít ngủ và hay khóc thầm Ngoài Xiu và vị bác sĩ già đáng mến, cụ Bơ-men cũngthường hay lên thăm tôi Mỗi khi thấy tôi thều thào ho khan cụ đều lắc đầu ngaongán Và nhất là khi thấy tôi từ chối những thìa cháo của Xiu, cụ thường không tiếclời mắng mỏ tôi là con bé ngu ngốc

        Dần dần, tôi thấy người mình yếu đi Những cơn ho dai dẳng hơn, tôi không đủsức để mà ho lớn Tôi nằm ẹp xuống giường, không thể tự dậy được Tôi thấy sựsống đang từ bỏ mình từng ngày từng phút Căn phòng quanh tôi trống vắng, lạnhlẽo vô cùng Tôi thẫn thờ nhìn qua cửa sổ: ngoài kia, những chiếc lá thường xuânđang lặng lẽ rời cành Chao ôi! Cuộc đời tôi cũng đang lặng lẽ rời bỏ sự sống nhưthế Từng phút, từng phút một và tôi biết, khi chiếc lá cuối cùng lìa cành thì cuộcđời tôi cũng lìa bỏ nhân gian Tôi nói ý nghĩ ấy với Xiu, chị ôm lấy tôi vào lòng anủi:

- Con mèo con của chị Em đừng nghĩ vớ vẩn như thế Bác sĩ nói em sắp bình phụcrồi

        Tôi biết đó chỉ là lời nói dối Xiu đi lấy thuốc cho tôi, chị gặp cụ Bơ- men, nói

gì đó với cụ Tôi lại thấy cụ mắng tôi rất lớn:

- Ngu ngốc! Thật là con bé ngu ngốc! Ai lại đi gắn đời mình vào những chiếc lá ngớngẩn!

        Đêm hôm ấy, mưa gió dữ dội Tôi nghe ngoài trời từng đợt lá rào rạt rơi Tôibiết, ngoài kia, chiếc lá thường xuân cuối cùng sắp rụng Tôi chỉ chờ đến ngày mainhìn thân cây trơ trụi để trút hơi thở cuối cùng

        Sáng hôm sau, tôi thức dậy thấy chị Xiu vẫn ngủ gục trên bàn: tối qua có lẽ chị

đã thức khuya lắm để chăm tôi Tôi chăm chú nhìn gương mặt hốc hác, xanh xaocủa chị mà thấy thương chị vô cùng Bất giác, tôi xót xa mong chờ giây phút chiếc

lá cuối cùng rời cành để khỏi làm phiền những người xung quanh Chị Xiu thứcdậy, lại gần hỏi xem tôi có cần gì không Tôi không nhìn Xiu, lạnh lùng bảo chị kéotấm rèm lên Xiu uể oải, chán chường và lo lắng căng thẳng miễn cưỡng kéo tấmrèm lên Ô kìa! Ngoài kia một chiếc lá thường xuân vẫn còn đó! Chiếc lá kiên trungbám vào thân cây bò trên tường Chiếc lá còn xanh, chỉ rìa lá thì đã ngả vàng Trậnmưa giông dữ dội đêm qua không làm chiếc lá mất đi thì tại sao tôi lại vội rời bỏcuộc sống tươi đẹp? Rời bỏ ước mơ trở thành họa sĩ? Rời bỏ Xiu yêu quý của tôi?Tôi nhìn sang Xiu, chị cũng đang kinh ngạc trân trân nhìn chiếc lá Tôi vui vẻ bảochị lấy tôi chút chút rượu nhẹ Xiu sung sướng rời khỏi phòng

        Dần dần, tồi thấy tinh thần phấn chấn hơn Người thấy mạnh mẽ dần lên Bác

sĩ vào thăm bệnh cho tôi cũng thấy vui vẻ hẳn Một buổi sáng, trong lúc chờ Xiu đilấy thuốc, tôi khẽ lấy cuộn len và chiếc que đan để thử làm chút gì sau thời gian dàinằm giường bệnh Lát sau, Xiu vào phòng, tôi thấy gương mặt Xiu vô cùng xúcđộng Chị bước tới giường, nhìn sâu vào mắt tôi:

- Con mèo con của chị ! Cụ Bơ-men đã mất rồi Mất vì bệnh viêm phổi Vào cáiđêm mưa gió hãi hùng hôm trước, người ta tìm thấy cụ khi người cụ đã ướt mềm.Sau đêm ấy, cụ nằm liệt giường và vừa mất sáng nay Dưới chân tường trước cửa sổ

phòng chị em mình - Xiu hướng ánh mắt đến chiếc lá thường xuân bất động - người

ta thấy rơi vãi những chiếc bút vẽ, những bảng màu Giôn-xi! Có bao giờ em thắcmắc tại sao không bao giờ em thấy chiếc lá cuối cùng rung động ? Cụ Bơ-men đã

vẽ nó vào cái đêm tất cả những chiếc lá khác rời cành

        Nói rồi Xiu khóc nức nở Tôi trân trân nhìn chiếc lá cuối cùng Lòng trào lênniềm một xúc động vô bờ

        Giờ đây, tôi đã là một hoạ sĩ có tên tuổi Dưới mỗi bức vẽ của mình tôi đều kítên Bơ-men Hàng năm, vào ngày giỗ của cụ, tôi vẫn trở về khu nhà trọ xưa viếng

mộ cụ Kỉ niệm về cụ và chiếc lá cuối cùng tôi vẫn còn lưu giữ trọn vẹn trong tim.Tôi đã nhiều lần thử vẽ lại chiếc lá ấy nhưng lần nào cũng đành bất lực ngồi trướcmảnh vải trắng trơn Tôi biết, chỉ có lao động nghệ thuật hết mình tôi mới có thểđền đáp sự hi sinh vĩ đại của người hoạ sĩ già đáng kính ấy

GV: nhận xét, chốt theo ý chính sau:

1 Mở bài

 Nhân vật Giôn - xi giới thiệu bản thân và câu chuyện về chiếc lá cuối cùng trong đêm bão tuyết: Thân là một họa sĩ nghèo, đã từng trải qua căn bệnh viêm phổi tưởng chừng như đã lìa đời, nhưng đã có một câu chuyện xảy ra khiến cô có thêm động lực trong cuộc sống

2 Thân bài

- Thuật lời câu chuyện dưới góc nhìn của Giôn - xi: sống trong một căn nhà trọ rẻ tiền cùng Siu, hàng xóm là cụ Bơ - men Cả ba đều là họa sĩ vô danh

- Tôi bị viêm phổi, không chịu ăn uống, không có niềm tin vào cuộc sống Tôi nhìn

ra khung cửa sổ và nghĩ rằng khi chiếc lá cuối cùng trên cây rơi xuống mình sẽ lìa đời

- Trận bão tuyết khắc nghiệt ập đến Tôi chắc chắn những chiếc lá đã rụng hết Nhưng thật bất ngờ, vẫn còn một chiếc lá trên thân cây

- Tôi được nghe kể về sự hi sinh của cụ Bơ - men, tôi bỗng ngộ ra triết lý cuộc sống

và quyết định sống tiếp cuộc đời của mình. 

3 Kết bài

 Nhân vật Giôn - xi bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ và giấc mơ

D Hoạt động vận dụng, tìm tòi, mở rộng

* Mục tiêu: HS củng cố lại phần kiến thức đã học

* Phương pháp: hoạt động các nhân

? Hãy hình dung và kể lại những suy nghĩ, tâm trạng của Giôn-xi ở phần cuối truyện sau khi nghe Xiu kể về cái chết của cụ Bơ-men.

- Định hướng: HS có thể trình bày theo diễn biến tâm lí của Giôn-xi lúc đầu là bấtngờ, cảm phục sau đó là hối hận, tự trách mình và kết thúc là cô sẽ tự nhủ quyết tâmsống thật tốt để khỏi phụ lại tình yêu thương mà cô đã nhận được

? Em có suy nghĩ gì về thái độ của chúng ta đối với các nghệ sĩ và với nghệ thuật?

Kí duyệt giáo án, ngày /10/2020

1 Định hướng kiến thức, kĩ năng, phỏt triển năng lực :

*Giỳp HS hiểu được:

-Khỏi niệm về trường từ, biết cỏch xỏc lập cỏc trường từ vựng đơn giản

- Bước đầu hiểu được mối quan hệ giữa trường từ vựng với hiện tượng ngụn ngữ đó học như dồng nghĩa, trỏi nghĩa, ẩn dụ, hoỏn dụ, nhõn hoỏ…

- Nắm chắc cỏc kiến thức về:; Từ tượng hỡnh, từ tượng thanh đã đợc học

* Kĩ năng: Rốn luyện k/n lập trường từ vựng và sử dụng trường từ vựng tốt trong khi núi ,viết

* Năng lực cần hỡnh thành: Năng lực trỡnh bày suy nghĩ, nờu và giải quyết vấn đề.

Năng lực hợp tỏc, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học triển năng lực giao tiếp,năng lực giải quyết cỏc vấn đề phỏt sinh trong quỏ trỡnh học bài

I Hoạt đụ̣ng : 1.Khởi đụ̣ng

- Mục tiờu: tạo hứng thỳ cho hs để vào bài

- Phương phỏp và kĩ thuật dạy học: HĐ nhúm

- Thời gian: 3’

- GV: tổ chức HĐ khởi động từ đú dẫn dắt giới thiệu về nội dung của bài học

? Cho cỏc từ: (cõy) na, xà cừ, tỏo, ổi, bàng, phi lao, thụng, bưởi, bạch đàn, xoan, vải, nho, mận, đào, lờ, …

Gv yờu cầu học sinh chia nhúm thảo luận: chia những từ đó cho thành 2 nhúm khỏc nhau và giải thớch tại sao

II Hoạt đụ̣ng :2 Hỡnh thành kiến thức mới:

*Mục tiờu: HS nắm rừ kiến thức trường từ vựng, từ loại

*Phương phỏp và kĩ thuật dạy học: vấn đỏp

*Thời gian: 15 phỳt

tay chân, ngón chân, ngón

tay, tóc, đầu gối, được xếp

vào trường từ vựng nào?

+ Nghề nghiệp: giáo viên, bác sĩ, kĩ sư,

+ Giới tính: nam, nữ, con trai, con gái, đàn ông, đàn bà,

+ Hoạt động: suy nghĩ, tư duy, đọc, viết,

+ Tính cách: ngoan, hiền, lễ phép,

_ Một trường từ vựng có thể bao gồm những từkhác biệt nhau về từ loại

+ Trường từ vựng chỉ tính cách con người (cùng

trường với: hiền, hiền hậu, ác, độc ác, )

+ Trường từ vựng chỉ tính chất sự vật ( cùng trường

với: nguyên vẹn, mẻ, vỡ, rách, ).

+ Trường từ vựng chỉ tính chất món ăn ( cùng

trường với: bổ, bổ dưỡng, độc, ).

_ Trong thơ văn cũng như trong cuộc sống hằngngày, người ta thường dùng cách chuyển trường từvựng để tăng tính nghệ thuật của ngôn từ và khảnăng diễn đạt (phép nhân hoá, ẩn dụ, so sánh, )

Ví dụ:

Trong làng tôi không thiếu gì các loại cây, nhưng

hai cây phong này khác hẳn – chúng có tiếng nói

nước” trong đoạn thơ sau:

Trời xanh đõy là của

=> Cỏc từ gạch chõn được chuyển từ trường từ vựng

“ người” sang trường từ vựng “cõy” để nhõn hoỏ.

1.Cho các đoạn văn sau :

a, Nớc mắt tôi ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồichan hoà đầm đìa ở cằm và ở cổ Nhng khôngphải vì thấy mợ tôi cha đoạn tang thầy tôi mà chữa

đẻ với ngời khác mà tôi có cản giác đau đớn ấy.Chỉ vì tôi thơng mẹ, tôi căm tức sao mẹ tôi lại vì

sợ hãi những thành kiến tàn ác mà xa lìa anh emtôi để sinh nở một cách dấu diếm

b, Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ Cha làmcho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà quét sân Mẹlại đựng hạt giống đầy nón lá cọ treo lên gác bếp

để gieo cấy mùa sau Chị tôi đan nón lá cọ, lại đancả mành cọ và bán cọ xuất khẩu Chiều chiều chăntrâu chúng tôi rủ nhau đi nhặt những trái cọ rơi

đầy quanh gốc cọ về om

c,Càng đến gần, những đàn chim đen bay kín trời, cuốn theo sau những luồng gió buốt làm tôi rối lên hoa cả mắt Mỗi lúc

lại nghe rõ từng tiếng chim kêu náo động nh tiếng xóc những rổ tiền đồng Chim đậu chen nhau trắng xoá trên những cây chà là chim cồng cộc

đứng trong tổ vơn cánh, chim gà đẩy đầu hói nh những ông thầy tu trầm t rụt cổ nhìn xuống

chân nhiều con chim lạ rất to đậu đến quằn

nhánh cây

Bài làm1.Tìm các từ cùng trờng nghĩaa,Các từ cùng trờng nghĩa với từ đau đớn là: sợ hãi,thơng, căm tức - trờng tâm trạng, tình cảm của conngời

b,Các từ cùng trờng nghĩa cây cọ là: Chổi cọ, nónlá cọ, mành cọ, lán cọ

c,Các từ thuộc trờng nghĩa hoạt động của loài chimlà: Bay, kêu, đậu, chen, vơn, rụt cổ, nhìn, đứng

II Từ tượng hỡnh, từ tượng thanh

Hoạt động của thầy và

(Tõy Tiến- Quang Dũng)

2 Thế nào là từ tượng thanh

- Là những từ mụ phỏng õm thanh của tự nhiờn của sự vật

VD: Văng vẳng tai nghe tiếng chớch chũe Quyờn đó gọi hố quang quỏc quỏc

+ “Thõn gầy guộc, lỏ mong manh…”

+ “Khi bờ tre rớu rớt tiếng chim kờu Khi mặt nước chập chờn con cỏ nhảy.”

II.Luyện tập BT: 1.Tỡm từ lỏy tượng thanh, tượng hỡnh trong cỏc vớ dụ

sau:

a, Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cành trúc lơ phơ, gió hắt hiu

b, Năm gian nhà nhỏ thấp le te Ngõ tối đêm sâu đóm lập lòe

BT: 2.Tìm các từ tượng thanh gợi tả:

- Tiếng nước chảy: róc rách, ầm ầm, ào ào…

- Tiếng gió thổi: vi vu, rì rào…

- Tiếng cười nói: râm ran, rộn ràng…

BT: 3 Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng từ tượng

hình và từ tượng thanh

-Tham khảo đ/v sau: “Nửa đêm, bé chợt thức giấc vì

tiếng động ầm ầm Mưa xối xả Cây cối trong vườn ngả nghiêng, nghiêng ngả trong ánh chớp nhoáng nhoàng sáng lòa và tiếng sấm ì ầm lúc gần lúc xa…

Mưa mỗi lúc một to Gió thổi tung những tấm rèm và lay

giật các cánh cửa sổ làm chúng mở ra đóng vào rầm rầm.”

III Hoạt động 3: vận dụng

* Hoạt động luyện tập

- Mục tiêu: Học sinh cũng cố lại phần kiến thức đã học ở phần trên

- Phương thức: hoạt động cá nhân

- Thời gian 5 phút

- Thời gian ở nhà:

Viết một đoạn văn kể kỉ niệm về 1 ng bạn trong đó có sử dụng trường từ vựng

IV Hoạt động 4: Tìm tòi, mở rộng

- Mục tiêu: Học sinh cũng cố lại phần kiến thức đã học ở phần trên và tìm hiểu

ký hơn nữa về văn bản Trong lòng mẹ

- Phương thức: hoạt động cá nhân

- Đọc thêm bài: Cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ ở nhà

- ? Viết đoạn văn có sử dụng ít nhất 2 trường từ vựng (gạch chân và chỉ rõ)

- Chuẩn bị bài: sau

Ngày kí giáo án /10/2020

- Có ý thức sö các bptt trong giao tiÕp cô thÓ.

4 Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực làm chủ và phát triển bản thân: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn

đề, năng lực sáng tạo

- Năng lực xã hội: Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

- Năng lực công cụ: Năng lực sử dụng ngôn ngữ

B Chuẩn bị

- GV: Soạn GA, bảng phụ

- HS: Chuẩn bị bài

C.Tiến trình lên lớp:

   * Hoạt động 1: Khởi động

Mục tiêu: Kích thích tư duy và khả năng quan sát, hứng thú khi bước vào giờ học

PP, KTDH: Tạo tình huống, vấn đáp, thuyết trình…

Hình thức : 4 đội thi

Thời gian: 6 phút

Gv kiểm tra tập vở, sách giáo khoa và bút, viết của học sinh.

Gv cho Hs tham gia cuộc thi : Ai nhanh tay hơn

Thời gian : 3 phút

Các đội chuẩn bị cử đại diện lên bảng thi

? Kể tên các biện pháp tu từ đã học trong chương trình 6, 7 đã học ?

Hết thời gian giáo viên nhận xét kết thúc cuộc thi, cơng bố đội chiến thắng và

đề nghị cả lớp thưởng 1 tràng pháo tay

Gv từ cuộc thi giới thiệu bài mới: Ở lớp 6, 7 các em đã được học một số biện pháp nghệ thuật Giờ học hơm nay cơ trị ta cùng tìm hiểu một số biện pháp nghệ thuật nữa đĩ là nĩi quá

Trước hết cơ trị chúng ta sẽ tìm hiểu nĩi quá và tác dụng của nĩi quá

* Hoạt đợng 2: Hình thành kiến thức mới

Gv yêu cầu Hs nêu mục tiêu của bài học.

Mục tiêu: Hs nắm được kn, tác dụng của các bptt

PP& KTDH: vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề, dự án…

Hình thức tổ chức dạy học: nhĩm hoặc cặp đơi

Chuyển giao nhiệm vụ học tập và dự kiến sản phẩm đạt được.

Hoạt đợng của giáo viên Hoạt đợng của học sinh Nợi dung cần đạt

?/ Cách nĩi quá như vậy cĩ

- Tác dụng nhấn mạnh, gây ấntượng

Ngồi so sánh, ẩn dụ, nhân hĩathì Nói giảm nói tránh =biện pháp tu từ

I.Lí thuyết 1.Nĩi quá và tác dụng của nĩi quá

Nĩi khơng đúng

sự thật, phĩng đạiquá độ

- Tác dụng nhấnmạnh, gây ấntượng

2 Nĩi giảm, nĩitránh

Ngồi so sánh, ẩn

dụ, nhân hĩa thìNói giảm nóitránh = biệnpháp tu từ Nói giảm nóitránh là mộtbiện pháp tutừ:

- Diễn đạt tế nhị,uyển chuyển

cách nói tỉnh lược (nói bỏ

Gv yêu cầu Hs làm việc cá

nhân đặt câu với thành ngữ

Gợi ý: HS hỉểu ý nghĩa của

thành ngữ

a Sỏi đá cũng thành cơm

b Đi lên đến tận trời

c thét ra lửa

a Chó ăn đá, gà ăn sỏi

b Buồn gan, tím ruột

- TD: tránh gâycảm giác đaubuồn ghê sợ, nặngnề

- Tránh thô tục,thiếu lịch sự

II Luyện tập

II.1.BT Nói quá

BT1.Phát hiệnbiện pháp tu từnói quá, nêu tácdụng

3, B/t3:

cuộc thi, công bố kết quả.

Bài 5: Viết đoạn văn có sử

Bt Nói giảm, nói tránh

Bài 1: Gv yêu cầu đọc bài

Hs làm việc cá nhân, lên bảng viết đoạn văn

Hs khác nhận xét, sửa bài cho bạn

e Đi bước nữa

- Dự kiến trả lời: a2, b2, c1, d1,e2

1- Bài thơ của anh dở lắm

-> Bài thơ của anh chưa đượchay lắm

2- Chị ấy xấu quá

-> Chị ấy không được xinh lắm3- Giọng hát của anh ấy chualoét

-> Giọng hát của anh ấy chưađược ngọt lắm

2- Chị ấy xấuquá

-> Chị ấy khôngđược xinh lắm3- Giọng hát của

Bài 4: thảo luận cặp đụi:

?Trường hợp nào khụng

nờn dung núi giảm núi

trỏnh?

Thời gian thảo luận: 3 phỳt

chuựng ta caàn sửỷ duùng

caựch noựi giaỷm noựi

traựnh cho phuứ hụùp, caàn

xeựt quan heọ thửự baọc

xaừ hoọi tuoồi taực, taõm

traùng

-Khi cần phờ bỡnh nghiờm

khắc, núi thẳng, núi đỳng mức

độ sự thật.Từ đú họ thấy cần phải thay đổi hoặc cố gắng phấn đấu để mỡnh trở nờn hoàn thiện hơn

- Khi cần thụng tin chớnh xỏc, trung thực

(nhất là với văn bản hànhchớnh bản tường trỡnh, đơn, bỏocỏo…

anh ấy chua loột.-> Giọng hỏt củaanh ấy chưa đượcngọt lắm

- Khi cần thụng tin chớnh xỏc, trung thực

(nhất là vớivăn bản hànhchớnh bản tườngtrỡnh, đơn, bỏocỏo…

*  Hoạt đụ̣ng: tỡm tũi mở rụ̣ng.

- Mục tiờu: Nhằm vận dụng kiến thức đó học để đỏnh giỏ, giỳp HS cú mong muốn

tỡm hiểu thờm cỏc văn bản khỏc, hay cỏc đoạn văn, đoạn thơ cú biện phỏp núi giảm núi trỏnh.

- Nhận biết và vận dụng các phơng pháp thuyết minh thông dụng

- Rèn luyện khả năng quan sát để nắm bắt đợc bản chất của sự vật

- Tích luỹ và nâng cao tri thức đời sống

- Phối hợp sử dụng các phơng pháp thuyết minh để tạo lập văn bản thuyết minh theo yêu cầu.

- Lựa chọn phơng pháp phù hợp nh định nghĩa, so sánh, phân tích, liệt kê

để thuyết minh về nguồn gốc, đặc điểm, công dụng của đối tợng

3 Thái độ:

- Tự xây dựng cách thuyết minh các bài đơn giản

4.Định hướng phỏt triển năng lực:

- Năng lực làm chủ và phỏt triển bản thõn: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn

đề, năng lực sỏng tạo

- Năng lực xó hội: Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tỏc

- Năng lực cụng cụ: Năng lực sử dụng ngụn ngữ

II Chuẩn bị:

GV: Soạn bài, sgk, sgv…

HS: Tỡm hiểu bài, vở ghi, sgk…

III Cỏc hoạt đụ̣ng dạy – học.

* HĐ 1: KHỞI ĐỘNG(3p)

- Mục tiờu: Tạo tõm lớ hứng khởi cho học sinh trước khi vào bài học mới, đồng thời bước đầu giỳp học sinh cú được những hiểu biết cơ bản về nội dung của bài học.

- Phương phỏp dạy học: cụng nóo

- Kĩ thuật dạy học: đặt cõu hỏi

- Hỡnh thức: hoạt động cỏ nhõn

- ND : Thế nào là văn bản thuyết minh? Trong văn thuyết minh, người viết phải

đảm bảo được cỏc yờu cầu gỡ?

*HĐ 2: HèNH THÀNH KIẾN THỨC

- Mục tiờu : Hs nắm được đặc điểm, tác dụng của các phơng pháp thuyết minh.

- Phương phỏp dạy học : nờu vấn đề, động nóo, thảo luận cỏ nhõn ,cặp đụi, nhúm

- Kĩ thuật dạy học : đặt cõu hỏi, gợi mở, nhúm, tia chớp

* Ghi nhớ: SGK

*HĐ3: LUYỆN TẬP

- Mục tiêu : Củng cố KT về

c¸c ph¬ng ph¸p thuyÕt minh

- Phương pháp dạy học : nêu

vấn đề, động não, thảo luận

cá nhân ,cặp đôi, nhóm

- Kĩ thuật dạy học : đặt câu

hỏi, gợi mở, nhóm, tia chớp

- Thời gian:25’

Gọi HS đọc, xác định yêu

cầu của bài tập 1

Yêu cầu HS tự suy nghĩ làm

bài

Gọi HS trình bày bài

Nhận xét

Các tri thức ấy có đúng đắn

và đáng tin cậy không?

Gọi HS đọc, nêu yêu cầu

HS trình bày bài làm, nhận xétbài của bạn

* Dự kiến câu trả lời của HS:

Bài viết thể hiện kiến thức củamột bác sĩ, kiến thức củangười quan sát đời sống xãhội, của một người có tâmhuyết đối với vấn đề xã hộibức xúc

Các tri thức đều đúng đắn vàđáng tin cậy

HS trình bày bài làm, nhận xétbài của bạn

* Dự kiến câu trả lời của HS:

Các phương pháp thuyết minhtrong bài là: so sánh, đốichiếu; phân tích từng tác hại;

Các tri thức đềuđúng đắn và đángtin cậy

Bài 2.

Các phương phápthuyết minh trongbài là: so sánh, đốichiếu; phân tíchtừng tác hại; nêu sốliệu

Bài 3.

- TM đòi hỏi kiếnthức phải cụ thể,chính xác, khoahọc

- Các phươngpháp thuyết minh:dùng số liệu, các

sự kiện cụ thể

Yêu cầu HS tự suy nghĩ,

* Dự kiến câu trả lời của HS:

- Đòi hỏi kiến thức phải cụthể, chính xác, khoa học

- Các phương pháp thuyếtminh: dùng số liệu, các sựkiện cụ thể

- Do lười Do hoàn cảnh

- Do trống kiến thức

Bài 4.

Cách phân loạihợp lí:

Tất cả đều họcyếu, song có nhữngnguyên nhân khácnhau:

- Do lười

- Do hoàn cảnh

- Do trống kiếnthức

* HĐ4 VẬN DỤNG.

Mục tiêu: Học sinh cũng cố lại phần kiến thức đã học ở phần trên

Phương thức: hoạt động cá nhân

Thời gian:2’

ND: Nêu các phương pháp thường sử dụng khi làm bài văn thuyết minh?

* HĐ 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG.

-Mục tiêu: củng cố và mở rộng bài hoc

- KT/PP: đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ…

Thời gian ở nhà:

- Học bài, nắm chắc các nội dung cần ghi nhớ - SGK

- Chuẩn bị nội dung bài cách làm bài tm

Ngày kí /11/2020Ngày soạn : /2021

Ngày dạy: 8A: /2021

8 C /2021

TIẾT 11: CÁCH LÀM BÀI VĂN THUYẾT MINH.

A.Mục tiêu cần đạt:

1.Định hướng phát triển năng lực và kiến thức:

-Giúp HS: Hiểu đề văn và cách làm bài văn thuyết minh Đặc biệt ở dây phải làm cho HS thấy làm bài văn thuyết minh không khó, chỉ cần HS biết quan sát, tích luỹ tri thức và trình bày có phương pháp là được

-Rèn kĩ năng làm văn thuyết minh

- Năng lực làm chủ và phát triển bản thân: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn

đề, năng lực sáng tạo Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác.Năng lực sử dụng ngônngữ

2.Phẩm chất , thái độ: