2,LuyÖn viÕt ®o¹n Cho đề văn :Bé Hồng trong đoạn trích Trong lòng mẹ Nguyên Hồng Là một đứa con có lòng yêu thương mẹ sâu sắc.Dựa vào đoạn trích Ngữ văn 8 hãy lam rõ nhận định trên *Tìm[r]
Trang 1Ngày soạn :
Giảng : Rèn kỹ năng viết đoạn văn
A, Mục tiêu bài dạy
-Ôn về nghệ thuật xây dựng truyện ngắn Lão Hạc
- Rèn kỹ năng nhận diện đoạn ,viết đoạn
- Kiểm tra 15 phút
B, Nội dung bài học
1,Ôn về nghệ thuật truyện ngắn Lão Hạc
H : -Trong quá trình xây dựng hình tượng Lão Hạc t/g đã để cho các nhân vật khác nhìn nhận Lão Hạc từ nhiều góc độ khác nhau Hãy chỉ ra dụng ý nghệ thuật ?
- Yêu cầu : Vợ ông giáo cho rằng Lão Hạc gàn dở
Binh Tư cho rằng Lão Hạc xin bả chó để ăn trộm
Ông giáo từ chưa hiểu đến hiểu và trân trọng
Nhân vật được soi từ nhiều góc nhìn khác nhau , càng làm nổi rõ phẩm chất cao
đẹp
t\Thể hiện cáí nhìn người nông dân :cố tìm mà hiểu ,gạt bỏ cáI bên ngoài gàn dở , tưởng chừng ngu ngốc để tìm thấy hạt nhân tính cách bên trong
*, Nghệ thuật : kết hơp nhuần nhuyễn 3 phương thức
Miêu tả nôị tâm có chiều sâu ,chân thực
Xây dựng nhân vật điển hình
2,Rèn kỹ năng dựng đoạn
Bài tập 1 : nhận diện đoạn văn
Cho đoạn văn phân tích và chỉ ra phương pháp trình bày đoạn
*Dạy văn ở phổ thông có nhiều mục đích Trước hết , nó tạo điều kiện cho học sinh tiêp xúc với một loại sản phẩm đặc biệt của con người , kết quả củamột thứ lao động đặc thù Đồng thời ,dạy văn chương chính là hình thức quan trọng giúp các em hiểu biết và sử dụng tiếng mẹ đẻ cho đúng cho hay Dạy văn chương cũng
là con đường của giáo dục thẩm mỹ
-Nội dung đoạn văn :Mục đích dạy văn chương
Câu chủ đề ;câu 1
Câu 2 : MĐ1 –hs được tiếp xúc tác phẩm
Câu 2 : MĐ2 – HS nắm vững , sử dụng tiếng mẹ đẻ
Câu 3 : dạy văn là con đường giao dục thẩm mỹ
-Đoạn diễn dịch
* Những cách chống đói chia ra làm mấy hạng : như cấm nấu rượu bằng gạo hay bắp cấm các thứ bánh ngọt … đẻ đỡ tốn ngũ cốc Như vùng này san sẻ thức ăn cho vùng khác Như ra sức tăng gia ,trồng trọt các thứ rau khoai …Nói tóm lại ,bất cứ cách gì ,hễ làm cho dân đỡ đói lúc này và ngăn ngừa nạn đói mùa sau ,chúng ta đều phảI làm cả
ND : cács biện pháp ngăn ngừa nạn đói
Trang 2Câu chủ đề : câu 4
Câu 1 : Cấm nấu rượu làm bánh để không tốn ngũ cốc
Câu 2 ;San sẻ thức ăn giữa các vùng
Câu 3 : tăng gia trồng trọt
Câu 4 : khẳng định lại – câu chủ đề
*Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học Chúng thẳng tay chém giết nhữnh người yêu nước,thương nòi của ta Chúnh tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong biển máu
ND : Tội ác của thực dân Pháp
Câu 1 : lập nhà tù nhiều hơn trương học
Câu 2 : chém giết người yêu nước
Câu 3 : tắm cuộc khởi nghĩa trong biển máu
Đoạn văn không có câu chủ đề Các câu ngang hàng nhău đều hướng vào nội dung chính-đoạn song hành
*Chẳng có nơi nào như sông Thao quê tôi ,rừng cọ trâp trùng Thân cọ cao vút Búp cọ dài như thanh kiếm sắc Lá cọ tròn xoè ra nhiều phiến nhọn
Câu 1 : câu chủ đề
Câu 2 : tả cụ thể thân cọ cao
Câu 3 : búp cọ dài
Câu 4 : lá cọ tròn xoè
*Kể cũng lạ ,con người sinh ra từ lúc chào đời đã khóc , chứ không phải là cười Rồi từ khi sinh ra cho lúc từ giã cõi trần gian còn có bao điều cần khóc , phải khóc.Khóc vì đau khổ oan ức buồn tủi giận hờn thương cảm trái ngang và lại cả vì vui sướng hạnh phúc Vởy thì ,xem ra tiếng khóc không phải là ít cung bậcvà càng không ít ý nghĩa so với tiếng cười Nhưng tại sao dân gian dân gian lại chỉ toàn sáng tạo ra truyện cười để gây cười mà không tạo ra truyện gây khóc
Đoạn qui nạp
*Xưa nay người giỏi dùnh binh là ở chỗ hiểu biết thời thế Được thồi và có thế thì biến mất thành còn ,hoá nhỏ thành lớn ;mất thời mà không thế ,thì trở mạnh ra yếu ,đổi yên thành nguy ,chỉ tronh trở bàn tay thôi Nay các ngươi không rõ thời thế ,chỉ giả dối quen thân há chẳng phảI hạng thất phu đớn hèn ,sao đủ nói chuyện binh được
- Đoạn tổng phân hợp
2 Viết đoạn văn
Bài tập 1
a , Cho nội dung đoạn văn : mùa xuân
Viết đoạn văn diễn dịch , qui nap ,song hành
Hướng dẫn :
Diễn dịch : C1- mùa xuân đã đến
C2- mưa phùn C3 – lộc non C4 – tiết trời C5 – mọi người chuẩn bị đón tết
Trang 3C2 – lộc non
C3 – tiết trời
C4 – mọi người chuẩn bị đón tết
C5 – thế là mùa xuân đã đến
Song hành : C1 – Mưa phùn
C2 – tiết trời
C3 – lộc non C3 – hoa đào C4 – Mọi người chuẩn bị đón tết Giáo viên hướng dẫn HS viết đoạn - đọc , nhận xét
Bài tập2 : Cho nội dung đoạn văn : mùà hè
Viết đoạn văn theo lối diễn dịch , qui nạp , song hành
Dựa vào phần a nêu cách viết ?
Diễn dịch : mùa hè nóng nực
Nắng
Gío
Hàng cây
Mặt đất
Mọi người
Qui nạp : chuyển câu chủ đề xuống cuối đoạn
Song hành : bỏ câu chủ đề
Viết đoạn
-Đọc – nhận xét
3, Kiểm tra 15 phút
Đề chẵn :
Cho nội dung đoạn văn –mùa đông
Viết đoạn văn theo cách diễn dich , qui nap
Đề lẻ :
Cho nội dung đoạn văn : mùa thu
Viết đoạn văn theo cách diễn dịch, qui nạp
3 Hướng dẫn về nhà
-Tiếp tục luyện viết đoạn văn
Trang 4Soạn :
Giảng :
ôn luyện tổng hợp
A, mục tiêu bài học :
* Ôn về giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của văn bản cô bé bán diêm
* Tiếp tục rèn kỹ năng viết đoạn
B, Nội dung bài học
1 ,Ôn về văn bản Cô bé bán diêm
a, Khi thảo luận về nguyên nhân gây nên cái chết của cô bé bán diêm trong đêm giao thừa ,mỗi bạn đưa ra một ý kiến khác nhau :bạn thì đổ lỗi cho người đời tàn nhẫn vô trách nhiệm ;ban thì qui lỗi cho người đời lạnh lùng vô tâm
Nếu em có mặt trong buổi thảo luận đó ,em sẽ bày tỏ ý kiến của mình như thế nào?
*Yêu cầu : hs tổng hợp cả hai ý kiến
b, Có ý kiến cho rằng trong truyện Cô bé bán diêm mặc dù dùng ngôi kể thứ ba nhưng có nhiều lúc , tác giả vẫn chú trọng ngôn ngữ độc thoại (để nhân vật bày tỏ cảm xúc suy nghĩ của mình ) Chính ngôn ngữ độc thoại góp phần làm tăng thêm
sự đồng cảm sâu sắc giữa tg và nhân vật
Theo em ý kiến đó đúng hay sai Hãy lấy dẫn chứng trong tác phẩm để làm sáng
tỏ quan điểm của mình ?
Yêu cầu : tg chú trọng ngôn ngữ độc thoại
DC : chà giá quẹt một que diêm mà sưởi cho đỡ rét một chút nhỉ ? …
Chắc hẳn có ai vừa chết ,em bé tự nhủ …
Thật là dễ chịu …
Chợt nghĩ ra rằng đêm nay cha em đã giao em đI bán diêm Đêm nay thể nào về cha cũng mắng
- Ngôn ngữ độc thoại làm tăng thêm sự đồng cảm sâu sắc giữa tg và nhân vật c.theo em kết thúc truyện có hậu hay không ? Vì sao ?
* Kết thúc chuyện là cái chêt của em bé bán diêm Đó là bi kịch Song bằng ngòi bút nhân đạo và trái tim chan chứa yêu thương,nhà văn miêu tả cái chết của em thật huy hoàng và cao đẹp chết mà đôi môi mỉm cười một cách hạnh phúc và mãn nguyện bởi những điều kỳ diệu em đã thấy đêm qua , gửi vào đó là niềm tin mãnh liệt vao mộng tưởng Vì vậy đó là bi kịch lạc quan
*Vớí câu chuyện về cuộc đời em bé bán diêm Anđéc xen đã gửi bức thông điệp
đến mọi người mọi thời đại : hãy thương yêu con trẻ , hãy giành cho con trẻ một cuộc sống bình yên và hạnh phúc hãy cho con trẻ một mái ấm gia đìnhhãy biến mộng tưởng đằng său ánh lửa diêm thành hiện thưc cho trẻ thơ giá trị sâu sắc của
Trang 52,Luyện viết đoạn
Cho đề văn :Bé Hồng trong đoạn trích Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng ) Là một
đứa con có lòng yêu thương mẹ sâu sắc.Dựa vào đoạn trích Ngữ văn 8 hãy lam rõ nhận định trên
*Tìm hiểu đề :
Thể loại ;Nghị luận văn học
Luận đề : bé Hồng là đứa con yêu thương mẹ sâu sắc
Phạm vi dẫn chứng : đoạn trích
Lập dàn ý phần thân bài
a, Xa mẹ bé Hồng dành cho mẹ tình yêu thương tha thiết
-Không rơI vào cạm bẫy của bà cô :nhận ra giọng rất kịch và vẻ mặt cay độc của
bà cô
-Thương mẹ bị những thành kiến tàn ác đày đoạ ,không dám về chăm sóc anh
em tôi
-Bảo vệ mẹ :nhận ra rắp tâm tanh bẩn ,tin tưởng rằng nhất định đến giỗ mẹ sẽ về
b, Gặp mệ bé hồng vô cùng hạnh phúc sống trong lòng mẹ
Thấy một người giống chạy theo –hình ảnh so sánh –khát khao được gạp mẹ
và nỗi thất vọng cùng cợc nếu người đó không phảI là mẹ
-chạy theo ríu cả chân ,oà khóc –xúc động tủi thân
- Thấy mẹ đẹp hơi thở mẹ thơm tho –nhìn bằng ánh mắt yêu thương
- Mẹ ấm áp êm dịu, muốn bé lại để được mẹ vuốt ve và gãi rôm cho- tình mẹ đã sưởi ấm cho bé Hồng sua đi cái giá lạnh mà bé phảI chịu đựng
- Quên đI lời nói cay độc của bà cô- tình cảm của người mẹ đã xoa dịu nỗi đau cho bé
* Lời văn dịu dàng, tràn đẫy cảm xúc
Bài tập 1
Viết đoạn một theo cách diễn dịch
Giáo viên cho học sinh viết đoạn văn- đọc nhận xét
Bài tập 2
Dùng câu văn nối đoạn 1 với đoạn 2
Viết đoạn 2 theo cách diễn dịch hoặc quy nạp
Giáo viên cho học sinh viết đoạn- đọc- nhận xét
Bài tập 3
Viết đoạn đánh giá
Nội dung: đánh giá về nhân vật bé Hồng- và tình yêu thương mẹ
Đánh giá về nghệ thuật truyện và tấm lòng của tác giả
Yêu cầu học sinh viết- đọc-và nhận xét
3) Hướng dẫn về nhà
Tập kể truyện cô bé bán diêm
Tiếp tục tập viết đoạn
Trang 6
Soạn
YếU Tố MIÊU Tả Và BIểU CảM TRONG VĂN Tự Sự
A Mục đích yêu cầu
-HS nắm được văn tự sự cần có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Bước đầu rèn kỹ năng viết đoạn văn có yếu tố miiêu tả và biểu cảm
B Nội dung bài daỵ
1 Tạị sao văn tự sự lại cần có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Tự sự : cốt truyện , sự kiện
Nếu chỉ có tự tự truyên đơn giản , khó khăn trong biểu đạt
-Nhân vật cần sống động : đặc điểm chân dung cử chỉ , thế giới nội tâm Tác động thiên nhiên , ngoại cảnh
- Nhà văn sống cùng nhân vật , vui buồn hạnh phúc , chia sẻ cảnh đời do mình sáng tạo nên - cần có thêm miêu tả biểu cảm ( gv kể chuyện nhà văn Ban Dắc viết lão Gri gô ri)
a/ Yếu tố miêu tả
-Miêu tả nhân vật :ngoại hình , trạng thái hoạt động (việc làm , lời nói )
Miêu tả trạng thái tình cảm và thế giới nội tâm ( yêu ,thương giận dữ , vui buồn…)
-Miêu tả thiên nhiên tạo nền cho diễn biến tâm trạng
- Miêu tả cảnh sự việc với hoạt động của các nhân vật
Mục đích : nhân vbật , sư việc hiện lên cụ thể sống động
b Yếu tố biểu cảm trong văn tự sự
-Biểu cảm ý nghĩ cảm xúc của nhân vật ( ngôn ngữ độc thoại )
-Biêủ cảm thông qua cảm xúc nhà văn
2 Luyện tập
Bài tập 1
Đoạn văn :
“ Nhưng ! Ô kìa ! Sau cơn mưa vùi dập và những cơn gió phũ phàng kéo dài suốt cả một đêm tưởng chừng như không bao giờ dứt vẫn còn một chiếc lá thường xuân cuối cùng ở trên cây ở gần cuống lá còn giữ màu xanh sẫm nhưng cuối rìa lá hình răng cưa đã nhuốm mằu vàng úa Chiếc lá vẫn dũng cảm treo bám vào cành cách mặt đất chừng 20 bộ ”
Đoạn 2 3 4
“ Ngày hôm đó trôi qua và ngay cả trong cảnh hoàng hôn , họ vẫn có thể trông thấy chiếc lá đơn độc níu vào cái cuống của nó trên tường Thế rồi , cùng với màn đêm buông xuống , gió bấc ào ào , trong khi mưa vẫn đập mạnh vào cửa
sổ và rơi lộp đọp xuống đất từ mái hiên tháp kiểu Hà lan
Trời vừa hửng sáng thì Giônxi con người tàn nhẫn ra lệnh kéo mành lên
Chiếc lá vẫn còn đó ”
Trang 7Hỏi : các yếu tố miêu tả và biểu cảm xen lẫn trong lời kể chuyện đã giúp nhà văn hình thành hình tượng chiếc lá cuối cùng như thế nào ?
Hỏi : tại sao đoạn 2, 3, 4 mỗi đoạn chỉ có một câu ?Nêu tác dụng cách miêu tả
? Yêu cầu :
a- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn trên đã giúp người đọc thấy
rõ thiên nhiên rất khắc nghiệt ( gió mưa tuyết dữ dội ) và chiếc lá cuối cùng đang héo tàn , mỏng manh trước thiên nhiên , theo qui luật thiên nhiên nó sẽ rụng đó là điều không tránh khỏi
b- Đoạn 3,4 mỗi ddoanj chỉ có một câu gây ấn tượng : các sự kiện này vô cùng quan trọng :
- Hành động tuyệt vọng của giôn xi
- Chiếc lá cuối cùng vẫn dũng cảm bám trên cây thường xuân
- Đặc biệt câu văn “ chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó “ đứng một mình một
đoạn khẳng định bất ngờ về sự tồn tại của chiếc lá cuối cùng : vì nó nó là bức vẽ của Bơmen Cụ đã vẽ trong đêm mưa tuyết dữ dội , lúc chiếc lá thường xuân cuối cùng rơi xuống
Bài tập 2 :
Cho đoạn văn tự sự :
“ Một buổi chiều nhơ thường lệ tôi xách cần câu ra bờ sông Bỗng nhiên tôI nhìn thấy một chú bé trạc tuổi mình ngồi câu cá tự bao giờ Tôi định lên tiếng chào làm quen nhưng vì ngại nên thôi
Thế là lặng lẽ lùi xa , nhưng thỉnh thoảng vẫn nhìn trộm cậu ta Lóng ngóng thế nào , tôi để tuột cả mồi câu cả xuống sông Ngán ngẩm , tôi cuốn cần câu , định về Chưa kịp đứng dậy , tôi đã nhìn thấy cậu bé đứng sừng sững ngay trước mặt Trên tay cậu ta là một hộp mồi câu đầy Cậu lẳng lặng san nửa số mồi cho tôi Thế là chúng tôi quen nhau “
H : hãy thêm yếu tố miêu tả và biểu cảm để viết đoạn tự sự trên cho sinh động , hấp dẫn hơn ?
Yêu cầu :
-Yếu tố miêu tả : có thể khung cảnh thiên nhiên ,nắng , gió dòng sông , tiếng cá đớp mồi
Có thể tách ra thành câu có thể xen vào câu trần thuật Chú ý dùng từ ngữ có hình ảnh gợi tả cao ( từ láy tượng hình tượng thanh )
- Yếu tố biểu cảm : thái độ ngạc nhiên khi nhìn thấy cậu bé , sự tò mò về cậu ta , sự bực mình khi rơi hộp mồi
Có thể dùng câu cảm , câu hỏi để biểu cảm
HS viết - đọc , nhận xét
Bài tập 3
Cho đoạn văn :
“ Sáng nay , gió bấc tràn về Vậy mà , tôi lại quên mang theo áo ấm Bỗng nhiên tôi thấy mẹ với chiếc áo len trên tay Mẹ xin phép cô giáo cho tôi ra khỏi lớp , rồi giục tôi mặc nó Đây là chiếc áo mẹ đan tặng tôi năm ngoái Khoác chiếc áo vào , tôI thấy thật ấm áp
Tôi muốn nói thành lời “ Cám ơn mẹ ,”
Trang 8Yêu cầu : HS tìm yếu tố biểu cảm và tự sự cho vào đoạn văn
- Khung cảnh thiên nhiên : gió bấc , bầu trời , hàng cây , hình ảnh người mẹ , chiếc áo
- Cảm giác lạnh , thái độ xúc động khi thấy mẹ
- Cảm giác khi mặc áo
- Có thể dùng câu cảm câu hỏi
HS vận dụng viết đoạn văn
- Chú ý vế nội dung : bám sát đề tài đoạn văn gốc không thay đổi đề tài
- Về hình thức : thay đổi cách diễn đạt ( thêm , bớt câu chữ , đổi kiểu câu , sắp xếp lại trật tự câu ) xen lẫn miêu tả , biểu cảm
- HS viết đoan , đọc , nhận xét
Bài tập 4
Hãy chuyển các câu kể sau thành câu kể có yếu tố miêu tả và biểu cảm:
-TôI nhìn theo bóng thằng bé đang khuất dần cuối con đường
-TôI ngước nhìn lên , thấy vòm phượng vĩ đã nở tự bao giờ
-Nghe tiếng hò của cô láI đò trong bóng chiều tà , lòng tôI chợt buồn và nhớ quê
- Cô bé lặng lẽ cánh chim nhỏ trên bầu trời
Yêu cầu HS nêu cách làm ? Hiệu quả ?
-Cách làm : bổ sung nhừng từ ngữ có sức gợi tả hình ảnh , màu sắc âm thanh , trạng thái Hoặc bổ sung từ ngữ vế câu bộc lộ tâm trạng của chủ thể được nói tới trong câu
- Về hình thức : mở rộng thành phần câu , bổ sung vế câu
- Tôi nhìn theo cái bóng gầy gò liêu xiêu của thằng bé … con đường mù sương
- TôI ngước nhìn lên ! ÔI hoa phượng …thắp lửa rực rỡ , lung linh
-Nghe tiếng hò man mác lòng tôI nao nao … nơI có người mẹ già tóc bạc mằu sương gió
Hướng dẫn về nhà
-Tập lập dàn ý bài viết số 3
Trang 9Soạn :
Giảng :
LUYệN LậP DàN ý BàI VĂN Tự Sự Có YếU Tố MIÊU Tả BIểU CảM
a Mục tiêu bài học
-HS lập được dàn ý bài văn tự sự có yếu tố miêu tả biểu cảm
-Luyện cách trình bày dàn ý , luyện viết đoạn
B , Nội dung bài học
Yêu cầu HS nêu bố cục bài văn tự sự ?
Đề 1: kể lại một lần em mắc khuyết điểm khiiến thầy cô buồn
HS lựa chọn sự việc : khuyết điểm gì ? 2HS lập – chú ý cách trình bày Lập dàn ý
1,Mở bài
- Giới thiệu khuyết điểm gì với thầy cô giáo ( không học bài , giở sách ,thái
độ không đúng mực )
-Khái quát suy nghĩ của mình
2, Thân bài
*Tập trung kể về khuyết điểm : xảy ra ở đâu ? với thầy cô nào ? chuyện xảy
ra như thế nào ? ( mở đầu , diễn biến , kết quả )
Suy nghĩ cảm xúc của em ?
*Yếu tố miêu tả :hình ảnh cô , thái độ biểu hiện của em
*Yếu tố biểu cảm : tháI độ thầy cô , sự day dứt của em
2, Kết bài
Suy nghĩ bài học qua sự việc đó
Đề 2
Kể về một sự việc khiến bố mẹ vui lòng
Yêu cầu HS chọn sự việc ngôi kể
Lập dàn ý
1, M ở bài
-Giới thiệu sự việc làm cha mẹ vui lòng ( được điểm cao , chăm em , giúp việc nhà )
-Khái quát suy nghĩ của mình
2, Thân bài
* Kể về sự việc khiến cha mẹ vui lòng :
-Sự việc xảy ra trong hoàn cảnh nào ? chuyện xảy ra như thế nào ? Thái độ bố mẹ
? niềm vui của em ?
* Yếu tố miêu tả : hình ảnh thiên nhiên , hình ảnh bố mẹ , công việc của mình
*Biểu cảm : tâm trạng , thái độ bố mẹ , tâm trạng bản thân
Trang 103,Kết bài
Suy nghĩ , bài học qua sự việc đó
Bàì tập
A, Viết đoạn văn có yếu tố miêu tả biểu cảm ( phần thân bài ) ở đề 1
B ,Viết đoạn văn có yếu tố miêu tả biểu cảm ( Phần thân bài , nội dung tự chọn )
ở đề 2
Yêu cầu học sinh viết đoạn - đọc –nhận xét – chú ý cách đưa yếu tố miêu tả và biểu cảm hiệu quả, hợp lý
Hướng dẫn về nhà :
Chuẩn bị viết bài số 3