ông già và biển cả

CHÀO MỪNG CÔ GIÁO VÀ CÁC BẠN ĐẾN VỚI BÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 3 Văn học phương Tây – Mĩ La tinh và định hướng tiếp nhận “Ông già và biển cả” Hemingway Vấn đề thảo luận I Tìm hiểu chung 1 Tác giả Cuộc đời.

Văn học phương Tây – Mĩ La tinh và định hướng tiếp nhận

“Ông già và biển cả”

-

II TÌM HIỂU CHI TIẾT

I TÌM HIỂU CHUNG

Hemingway ưa phiêu lưu và gắn bó với thiên nhiên

=> Ảnh hưởng sâu sắc đến những sáng tác văn học của ông

1.1 Cuộc đời

- 18 tuổi, bước vào nghề phóng viên

- Từng tham gia Thế chiến I – II và tham gia đội quân quốc tế chống phát-xít trong vai trò Phóng viên mặt trận, dựng phim và viết kịch

n

ngắn

Thời đại của chúng ta

Giã từ vũ

1.2 Sự nghiệp sáng tác

Tác phẩm tiêu biểu

Các tác phẩm tiêu biểu

• Quan niệm sáng tác: “ Viết một áng văn xuôi đơn giản và trung thực về con người”

• Là người đề xướng nguyên lý “tảng băng trôi”

Nguyên lý “ TẢNG BĂNG

TRÔI” là gì?

Nguyên lý “Tảng băng trôi” Một phần nổi- Bảy phần chìm

Nguyên lý “tảng băng trôi”

* Nhà văn không công khai phát ngôn ý tưởng của mình mà xây dựng hình tượng có sức gợi để người đọc rút ra phần ẩn ý

* Những biểu hiện của nguyên lí “ tảng băng trôi ” là lối đối

thoại, độc thoại nội tâm, dùng ẩn dụ, biểu tượng

• nhân vật hành động thay cho miêu tả

-> bộc lộ tính cách, tư tưởng của nhà văn

• văn phong giản dị, tước bỏ sự hoa mĩ trong lời văn

-> tính đa âm, mạch ngầm của văn bản

• Giọng điệu có khi vừa trữ tình vừa mỉa mai; vừa tả thực vừa biểu tượng

2 Tác phẩm “ Ông già và biển cả”

2.2 Tóm tắt

và lôi thuyền ra rất xa Đã qua một ngày mà con cá chưa nổi lên, ông phải cắt bớt dây câu nối vào một con cá khác   mắc mồi để giữ con cá lớn Nhiều lần ông ước có Ma-nô-lin giúp một tay    

• Có lần con cá quẫy mạnh kéo giật ông lão ngã dập xuống sàn

thuyền làm toạc da phía đuôi mắt Hai bàn tay ứa máu vì sợi dây   cứa mạnh Chiều hôm sau con cá bỗng ngoi lên mặt nước rồi lặn   xuống Chưa bao giờ ông thấy một con cá Kiếm to như vậy, một   con cá hùng dũng mà ông hằng mơ ước Sau nhiều lần vật lộn   quyết liệt, nguy hiểm, ông lão dùng lao cắm phập vào con cá và giết được nó Ông buộc xác con cá vào mũi thuyền và bơi vào  

bờ Trên đường về, hết đàn cá mập này đến bầy cá mập hung  

dữ khác đuổi theo rỉa thịt con cá Kiếm Dù phải đơn độc chiến   đấu đến kiệt sức với lũ cá mập, ông lão vẫn nghĩ “không một ai

cô đơn nơi biển cả” Khi ông già mệt mỏi rã rời vào đến bờ, thì   con cá chỉ còn trơ bộ xương…Đêm hôm thứ ba, lão vác cột buồm trên vai trở về lều, nằm vật xuống giường, chìm vào giấc ngủ rồi

mơ về những con sư tử Bên chiếc thuyền xương sống của con  

cá Kiếm kẻ thành một đường thẳng trơ trụi…

II Tìm hiểu chi tiết

1 Phân tích nhân vật Xantiagô

Với con cá kiếm

Với đàn cá mập

Với chính bản thân lão

1.1 Ngoại hình

- “…Ông lão gầy gò, giơ cả xương, gáy hằn sâu nhiều nếp nhăn”

- “…tay lão hằn những vết sẹo sâu bởi kéo những con cá lớn”

- “ … mọi thứ trên cơ thể lão đều toát lên vẻ già nua, trừ đôi mắt, chúng có cùng màu với nước biển vui vẻ và không hề thất bại…”

1.2 Xantiago và các cuộc chiến

1.2.1, Cuộc chiến với con cá kiếm

• Ông lão cảm nhận được “ 1 cú quật đột ngột

và cú nảy mạnh ” do con cá gây ra

Rất lớn và đẹp

• “ 1 cái bóng đen vượt dài…đến mức lão không thể tin ”

• “ Cái đuôi lớn hơn cả cái lưỡi hái lớn, màu tím hồng ”

• “ Thân hình đồ sộ…”

• “ Cánh vi trên lưng xếp lại ”

• “ Bộ vây to sụ bên sườn xòe rộng ”

• “ Con cá lại tiếp tục lượn…trông điềm tĩnh và tuyệt đẹp”

Kiêu hùng – bất khuất

• Ngay cả khi cái chết đã cận kề, con cá vẫn không chịu buông xuôi, nó “ phóng vút lên khỏi mặt nước phô hết tầm vóc khổng lồ, vẻ đẹp và sức lực ”

 Nó là hiện thân của vẻ đẹp cao thượng bởi đến cái chết nó cũng phải

chọn cái chết oai phong lẫm liệt nhất.

Con cá là đối thủ ngang tài của ông lão Xantiagô

Con cá càng mạnh mẽ, oai hùng, dũng mãnh thì chiến thắng của ông lão càng vinh quang -> Tầm vóc của con người cũng vì thế mà trở nên lớn lao

B, Diễn biến

• Con cá mắc câu

• Khi con cá bắt đầu lượn vòng => ông đủ sức để kéo

• Khi phải cố níu sợi dây buộc con cá phải quay vòng => lão suy kiệt nhanh chóng

• Lão choáng váng rồi kiệt sức “ lú lẫn đầu óc”

• Tự động viên bản thân, phóng lao vào tim cá

 Sau cuộc đấu gay go, ông lão là người chiến thắng, chinh phục được con cá kiếm

1.2.2 Chiến đấu với đàn cá mập

• Máu con cá kiếm thu hút đàn cá mập

• Con cá mập Mako hung tợn đầu tiên xuất hiện, cắn vào phần đuôi con cá kiếm đã chết => Lão vung lao, đâm chết con cá mập

1.2.2 Chiến đấu với đàn cá mập

• Hai con cá mập mũi xẻng lao đến => lão dùng mũi dao buộc vào đầu mái chèo giết chết cả hai con

• Con thứ 3 xông vào => lưỡi dao của lão đâm trúng đính, con cá lăn mình giãy chết

1.2.2 Chiến đấu với đàn cá mập

• Cả đàn cá mập kéo đến => lão vung chày nghênh chiến nhưng bị một con ngoạm mất

Lão vô vọng nghe tiếng đàn cá mập rỉa bộ xương con cá kiếm

Con cá kiếm chỉ trơ lại bộ xương sau khi vào bờ

Bộ xương cá kiếm

 Trong cuộc chiến với đàn cá mập, dù đàn cá mập là người chiến thắng nhưng cũng không thể hạ gục được ý chí của Xantiagô

1.2.3 Cuộc chiến với chính bản thân

• Đã “ đến cái tuổi gần đất xa trời”

• Vận rủi đeo bám: 84 ngày mà không bắt được con cá nào

• Cha mẹ Manôlin không cho cậu đi theo lão nữa

 Không nản chí, quyết ra khơi thật xa, sẵn sàng đương đầu với thử thách

1.2.3, Chiến đấu với chính bản thân

Trong cuộc đấu với cá kiếm, ông lão cảm thấy: “choáng váng”, “mệt thấu xương”,

“hoa mắt”…

 nhưng vẫn kiên cường & luôn tự nhủ :

+ “ Phải cầm cự , phải bình tĩnh, giữ sức, phải tỉnh táo, phải cố thêm…”

+ “Ta không thể tự chơi xỏ mình và chết trước một con cá như thế này được”

1.2.3 Cuộc chiến với chính bản thân

• Lão nói: “ Con người sinh ra không phải để thất bại”; “ Con người có thể bị hủy

diệt chứ không thể bị khuất phục”.

1.3, Tiểu kết

• Xantiagô là con người hội tụ nhiều phẩm chất tốt đẹp Lão là người đánh cá lành nghề, có niềm tin bất diệt vào bản thân, có ý chị nghị lực phi thường và tình yêu biển cả sâu sắc

• Dù thành quả sau cuộc chiến đấu gay go ngoài biển cả chỉ là bộ xương cá kiếm, nhưng với khát vọng lớn lao, ý chí kiên cường, Xantiagô đã trở thành “người anh hùng” đích thực

* “Người anh hùng” Xantiagô

• Phẩm chất anh hùng của Xantiagô được bọc lộ khi nhân vật rơi vào những tình thế khó khăn

2 Hình ảnh Đàn sư tử

2.1 Lần thứ nhất: Vào đêm trước lúc xantiagô ra khơi câu cá

• Thể hiện ước mơ về vùng đất tươi đẹp

• Là niềm an ủi khi lão gặp khó khăn trong cuộc sống

• Là niềm hạnh phúc trong quá khứ với người vợ

• Tình yêu của lão với biển cả

2.2 Lần thứ 2: Khi Xantiagô ngủ quên trên thuyền sau 1 ngày

chiến đấu với con cá kiếm

• Biểu tượng của sức mạnh tuổi trẻ đầy huy hoàng, tràn đầy sức sống

• Niềm tin vào kết quả tốt đẹp về chiến thắng trong cuộc chiến đầy khốc liệt

2.3 Lần thứ 3: Khi lão trở về nhà sau cuộc chiến ngoài khơi

• Niềm tự hào về quá khứ kiêu hùng, về kỹ năng câu cá của lão

• Niềm vui chinh phục cái đẹp, chinh phục ước mơ và khát vọng

 Những con sư tử là biểu tượng hạnh phúc, niềm tự hào và sức mạnh của tuổi trẻ,

là đan xen của quá khứ tốt đẹp và thực tại đầy khó khăn

3 Nghệ thuật

3.1 Nghệ thuật xây dựng nhân vật

Chỉ một vài nét sơ sài, chủ yếu thông qua những hồi ức, những giấc mơ và chính yếu nhất là những lời độc thoại nội tâm, nhân vật trung tâm Xantiagô tự nhiên xuất hiện với đầy đủ dáng vẻ, tính cách, cuộc đời và tài năng

3 Nghệ thuật

3.2 Nghệ thuật ngôn từ

Điểm đặc biệt trong ngôn từ của Hemingway tưởng chừng như giản dị nhưng khiến người đọc suy nghĩ rất nhiều, để rồi chìm đắm trong thế giới nội tâm của con người

3 Nghệ thuật

3.3 Cốt truyện

“Ông già và biển cả” là một cuốn truyện độc đáo mà trước hết là ở tính chất gần  như không có cốt truyện của nó Cả cuốn truyện dày hơn trăm trang chỉ là câu  chuyện dài ba ngày đêm của ông lão đánh cá Xantiagô  

3 Nghệ thuật

3.4 Nguyên lý “ Tảng băng trôi” trong tác phẩm

Phần nổi: miêu tả cuộc đấu giữa ông lão và con cá kiếm Cuộc đấu dai dẳng, quyết liệt Ông

lão dù kiệt sức nhưng vẫn chiến đấu kiên cường Cuối cùng ông đã chiến thắng.

- Phần chìm: 

+ Hình tượng con cá kiếm là biểu tượng của thiên nhiên kì vĩ, trong mối quan

hệ với tự nhiên thì thiên nhiên vừa là bạn vừa là đối thủ Con cá kiếm là biểu tượng ước mơ, khát vọng lớn lao mà trong cuộc đời mỗi con người thường theo đuổi. 

+ Ông lão đánh cá là biểu tượng về người lao động có ước mơ cao đẹp, có ý chí, bản lĩnh và kinh nghiệm

+ Cuộc đấu giữa ông lão và con cá kiếm thể hiện hành trình gian khổ của con người để biến ước mơ thành hiện thực

4 Tổng kết

“Ông già và biển cả” là bản anh hùng ca ca ngợi sức mạnh phi  

thường của con người trong cuộc chiến chống lại thiên nhiên khắc nghiệt để đạt đến ước vọng của mình Nhiều trang viết ẩn chứa  

một phong cách độc đáo, giàu triết lý và chất thơ, gợi cho người đọc những liên tưởng đến những vấn đề lớn tồn tại trong xã hội Điểm   nổi bật là sự xuất hiện của một nhân vật chính duy nhất xuyên suốt toàn bộ tác phẩm Bản thân nó toát lên một phong cách cũng như   giọng điệu linh hoạt và vững vàng kết hợp với nghệ thuật “tảng băng trôi” rất “Hemingway” tạo nên hấp lực và truyền cảm rất lớn