ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH MỤC LỤC Chương 1 1 Câu 1 Hãy phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh (tr16 17) 1 Câu 2 Hãy chứng minh rằng tư tưởng HCM là kết quả của sự vận dụng và sáng tạo. Câu 3: Độc lập dân tộc có còn là nội dung cốt lõi trong giai đoạn hiện nay không? Câu 4: Ý nghĩa của việc xây dựng kinh tế và chính trị trong thời kì quá độ đối với sự nghiệp xây dựng CNXH ở nước ta hiện nay? Câu 5: hãy phân tích những phương thức xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng HCM? Phương thức nào giữ vai trò quan trọng nhất? Vì sao? Câu 6: Nguyên tắc đoàn kết quốc tế? Trong những nguyên tắc đó, nguyên tắc nào là quan trọng nhất? Hãy lấy một ví dụ liên hệ về đoàn kết quốc tế giữa nước ta với nước bạn? Câu7: Hãy làm rõ sự vận dụng và phát triển tư tưởng văn hoá của Hồ Chí Minh với việc xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc?
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
MỤC LỤC
Chương 1: 1
Câu 1: Hãy phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh (tr16-17) 1
Câu 2: Hãy chứng minh rằng tư tưởng HCM là kết quả của sự vận dụng và sáng tạo của chủ nghĩa Mác-Lenin vào điều kiện cụ thể của nước ta 1
Câu 3: Hãy phân tích đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu của môn học? 2
Câu 4: Tại sao sinh viên phải học tập tư tưởng HCM? Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM, chúng ta phải học những gì? 2
Chương 2: 3
Câu 1: Anh/ chị hãy trình bày quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM Tại sao nói: Thời kỳ từ 1920-1930, tư tưởng HCM hình thành những nội dung cơ bản về con đường cách mạng VN? 3
Câu 2: Anh/ chị hãy chỉ ra những bước tiến trong nhận thức, những dấu mốc cơ bản trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM Tại sao đó là những bước tiến trong nhận thức, là những dấu mốc cơ bản trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM? 3
Câu 3: Anh/chị hãy phân tích cơ sở thực tiễn hình thành tư tưởng HCM? (tr22/sgk) 4
Câu 4: Anh/chị hãy phân tích những cơ sở lý luận hình thành tư tưởng HCM Theo anh chị, tiền đề lí luận nào giữ vai trò quyết định trong việc hình thành tư tưởng HCM, tại sao? (tr24/sgk) 4
Câu 5: Anh/chị hãy phân tích những giá trị của tinh hóa văn hóa nhân loại được HCM học hỏi, kế thừa và phát triển thành nền tư tưởng của mình (sgk/tr25) 4
Câu 6: Anh/chị hãy phân tích những phẩm chất cá nhân, mối quan hệ giữa hoạt động lý luận và hoạt động thực tiễn của HCM trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM? 4
Câu 7: Anh/chị hãy phân tích ý nghĩa tư tưởng HCM đối với CM VN? (2.3.1/tr37-38) 4
Câu 8: Anh/chị hãy phân tích ý nghĩa tư tưởng HCM đối với sự phát triển của nhân loại? (2.3.2/tr37-38) 4
Câu 9: Phân tích ý nghĩa sự ra đời của Tư tưởng HCM? (2.3/tr37) 4
Chương 3: 4
Câu 2: Độc lập dân tộc có còn là nội dung cốt lõi trong giai đoạn hiện nay không? 4
Câu 3: Ý nghĩa thực tiễn của mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp đối với CM VN và CM TG? 5 Câu 6: Liên hệ thực tiễn CM VN phải đi theo con đường CM vô sản? 5
Câu 7: Liên hệ vai trò lãnh đạo của Đảng trong thực tiễn CM VN? 6
Câu 8: Ý nghĩa học tập tư tưởng chủ động, sáng tạo đối với sinh viên? 7
Câu 9: Trong giai đoạn hiện nay có sử dụng phương pháp bạo lực CM nữa ko? Tại sao? 7
Câu 11: Trong giai đoạn hiện nay, Đảng ta đã vận dụng những đặc trưng, bản chất CNXH ở VN như thế nào? 8 Câu 12: Hiện nay Đảng và nhân dân ta cần làm gì để thực hiện thành công những mục tiêu của CNXH ở VN? (giống câu 11) 9
Câu 13: Ý nghĩa của việc xây dựng kinh tế và chính trị trong thời kì quá độ đối với sự nghiệp xây dựng CNXH ở nước ta hiện nay? 9
Chương 4: 9
Trang 2Câu 3: Tại sao nói Đảng CSVN là Đảng của giai cấp công nhân, nhân dân lđ và dân tộc VN Liên hệ thực tiễn CMVN? (tr134/sách hồng) (câu 41/tập 79CH) 10 Câu 5: Để góp phần xây dựng đảng cộng sản VN hiện nay trong sạch, vững mạnh? (4.3.1-tr88) 10 Câu 6: Nếu một số giải pháp khả thi nhằm phát huy quyền làm chủ cao nhất cho nhân dân? (tr124-sách hồng) 10 10 Câu 7: Trong giai đoạn hiện nay để tăng cường quản lý xã hội bằng pháp luật và đưa pháp luật vào cuộc sống,
VN cần làm gì? 11 Câu 8: Theo tư tưởng HCM, bản chất giai cấp công nhân và tính nhân dân, dân tộc của Nhà nước có mâu thuẫn với nhau không? Tại sao? Trong giai đoạn hiện nay, Đảng CSVN cần làm gì để tăng cường bản chất giai cấp công nhân của nhà nước Cộng hòa xhcn VN? 11 Câu: Hãy chứng minh rằng tư tưởng HCM là kết quả của sự vận dụng và sáng tạo của chủ nghĩa Mác-Lenin về quy luật hình thành Đảng CS ở điểm nào? Vì sao? 12 Câu 9: Tại sao trong quá trình xây dựng NN VN trong sạch vững mạnh hoạt động có hiệu lực, hiệu quả cần phải đề phòng và khắc phục trong bộ máy nhà nước? 13 Câu 11: Ý nghĩa thực tiễn của tư tưởng xây dựng NNVN trong sạch vững mạnh, có hiệu lực hiệu quả? 13
Chương 5: 13
Câu 1: Đại đoàn kết dân tộc là gì? Tại sao Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược của cách mạng VN? Hãy lấy một ví dụ để mịnh họa Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược ở nước ta 13 Câu 2: Anh/Chị hãy phân tích tư tưởng HCM về vai trò và sức mạnh của đại đoàn kết dân tộc? Trong giai đoạn hiện nay Đảng ta cần phải làm gì để phát huy sức mạnh của khổi đại đoàn kết dân tộc? 14 Câu 3: Tại sao trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc thì giai cấp công nhân, nông dân, trí thức lại giữ vai trò nền tảng? Trong quá trình bảo vệ xà xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay, VN cần làm gì để phát huy sức mạnh của khối liên minh công - nông và trí thức? 14 Câu 5: Những điều kiên cơ bản để xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trong giai đoạn hiện nay có còn phù hợp hay không? 14 Câu 6: Anh/Chị hãy phân tích những phương thức xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng HCM? Phương thức nào giữ vai trò quan trọng nhất? Vì sao? 15 Câu 7: Vd minh họa về gắn CM VN vs CM TG? 15 Câu 9: Nguyên tắc đoàn kết quốc tế? Trong những nguyên tắc đó, nguyên tắc nào là quan trọng nhất? Hãy lấy một ví dụ liên hệ về đoàn kết quốc tế giữa nước ta với nước bạn? 16 Câu 10: Liên hệ thực tiễn nguyên tắc “độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường” trong đoàn kết quốc tế hiện nay của nước ta? 17 Chương 6: 17 Câu 1: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hóa Theo tư tưởng HCM để xây dựng văn hóa đời sống mới cần phải làm gì? Để xây dựng văn hóa đời sống bản thân sinh viên cần phài làm gì? 17 Câu 2: Hãy làm rõ sự vận dụng và phát triển tư tưởng văn hoá của Hồ Chí Minh với việc xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc? 18
Trang 3Câu 3: Văn hóa đời sống trong tư tưởng Hồ Chí Minh là gì ? (tr115) Anh chị có thể nhận xét gì về văn hóa đời sống trong sinh viên hiện nay Nêu ví dụ cụ thể? Để trở thành một người có văn hóa thì bản thân Anh/chị cần phải làm gì? Vì sao? 19 Câu 4: Anh chị hãy phân tích những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt Nam trong thời đại mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh(tr122) Hiện nay sinh viên phải làm gì để góp phần thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh một cách thiết thực, có hiệu quả? Câu 1/c 21 Câu 5: Tại sao trung với nước hiếu với dân là chuẩn mực quan trọng nhất của người cách mạng? Sinh viên hiện nay cần phải làm gì để thực hiện chuẩn mực này? 21 Câu 6: Anh/chị đã và sẽ làm gì để thực hiện tốt chuẩn mực đạo đức yêu thương con người? Hiện nay có quan điểm cho rằng yêu thương của người VN đang dần mất đi, hãy nêu ý kiến của anh/chị về quan điểm này và cho biết tại sao lại có quan điểm như thế? 21 Câu 7: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyền truyền” Hãy nói vai trò nêu gương trong việc thành thạo đạo đức CM? 22
Trang 4Chương 1:
Câu 1: Hãy phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh (tr16-17)
- Lần đầu tiên (ĐH VII): đoạn 1
- Trên cơ sở đó (ĐH XI): đoạn 3
“cẩm nang thần kỳ” đó Từ phương pháp tiếp cận đúng đắn, mạnh dạn, khoa học trong kế thừa và phát triển học thuyết Mác – Lênin, đồng thời bám sát thực tiễn Việt Nam và thế giới, Hồ Chí Minh đã có những luận điểm sáng tạo góp phần làm phong phú thêm chủ nghĩa Mác – Lênin trong vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng chế độ dân chủ mới và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở một nước phương Đông, thuộc địa nửa phong kiến, kinh tế nghèo nàn, lạc hậu
Luận điểm sáng tạo lớn đầu tiên của Hồ Chí Minh là luận điểm về chủ nghĩa thực dân và vấn
đề giải phóng dân tộc Bằng những tác phẩm “Bản chất chế độ thực dân Pháp” (1925) và “Đây công lý của thực dân Pháp ở Đông Dương”, Hồ Chí Minh đã vạch trần bản chất, quy luật vận động, địa vị lịch sử, những thủ đoạn bóc lột, đàn áp, tàn sát dã man của chủ nghĩa thực dân Pháp đối với các dân tộc thuộc địa; nêu rõ những nguyện vọng khát khao được giải phóng và những cuộc đấu tranh của các dân tộc thuộc địa Sự phân tích về chủ nghĩa thực dân của Hồ Chí Minh
đã vượt hẳn những gì mà những nhà lý luận mát – xít đề cập đến Người đã nêu lên những luận điểm sáng tạo: Cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa quan hệ chặt chẽ với cách mạng chính quốc, nhưng không hoàn toàn phụ thuộc vào cách mạng chính quốc Nhân dân các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc “có thể chủ động đứng lên, đem sức ta mà giải phóng cho ta”, giành thắng lợi trước cách mạng chính quốc và qua đó, thúc đẩy cách mạng chính quốc
Hai là, khi phân tích xã hội của các nước thuộc địa, Hồ Chí Minh tiếp thu, vận dụng quan điểm giai cấp và đấu tranh giai cấp của chủ nghĩa Mác – Lê nin một cách sáng tạo, Người tìm
Trang 5thấy con đường duy nhất đúng đắn cho dân tộc, đó là: “Làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Theo Hồ Chí Minh, ở Việt Nam cũng như các nước phương Đông, do trình độ sản xuất phát triển nên sự phân hóa giai cấp và đấu tranh giai cấp không giống như ở các nước phương Tây Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn của sự phát triển đất nước” ; gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng Thế giới, đặt cách mạng Việt Nam vào quỹ đạo cách mạng vô sản thế giới, nghĩa là Người đã quốc tế hóa những vấn đề của cách mạng nước ta
Vấn đề thứ ba là vấn đề chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước
ta, Hồ Chí Minh khẳng định: Sau khi cơ bản hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ, chúng ta nhất định phải quá độ lên chủ nghĩa xã hội Chỉ có xây dựng chủ nghĩa xã hội, chúng ta mới thực
sự giải phóng được dân tộc, xã hội và con người Đặc điểm lớn nhất của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là “từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không phải kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa”
Luận điểm thứ tư là về Đảng và xây dựng Đảng được Hồ Chí Minh nêu lên đầy mới mẻ và sáng tạo Với một đất nước thuộc địa nửa phong kiến, nông dân chiếm đa số dân cư như Việt Nam, Hồ Chí Minh đã xác định quy luật hình thành của Đảng là “kết hợp chủ nghĩa Mác- Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước, bản chất của Đảng trong điều kiện một nước nông nghiệp lạc hậu – Đảng là của giai cấp, đồng thời của dân tộc và của nhân dân lý luận, chính trị, tổ chức mà cả về văn hóa.Thứ năm, Hồ Chí Minh đã có những cống hiến sáng tạo về tư tưởng quân sự, đăht nền móng cho sự hình thành học thuyết quân sự cách mạng Việt Nam hiện đại Xuất phát từ nhiệm vụ cơ bản, hàng đầu của cách mạng Việt Nam là đánh đổ đế quốc, phong kiến, giành chính quyền về tay nhân dân, ngay từ đầu, Người đã xác định: Phải giành chính quyền bằng bạo lực, bằng khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng nếu kẻ thù ngoan cố, không chịu hạ
vũ khí Điểm thứ sáu là Nhà nước của dân, do dân và vì dân Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, sau khi cách mạng vô sản thắng lợi, giai cấp vô sản sẽ thiết lập nên nền chuyên chính vô sản Ở Hồ Chí Minh đã hình thành và phát triển một hệ thống các quan điểm sáng tạo về Nhà nước kiểu mới ở Việt Nam Người đã vận dụng sáng tạo quan điểm đó vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, một cuộc cách mạng từ giải phóng dân tộc mà phát triển lên
Câu 3: Hãy phân tích đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu của môn học?
và lối sống, suy thoái về tư tưởng chính trị, giữ vững niềm tin trong nhân dân về lãnh đạo Đảng
Trang 6Con người toàn diện là con người phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, tri thức
và năng lực nghề nghiệp chuyên sâu và thể chất lành mạnh Đó là con người đủ đức và tài để lập thân, lập nghiệp, để phục vụ Tổ quốc và nhân dân Tùy vào hoàn cảnh và diều kiện học tập công tác cá nhân để xác định và xây dựng kế hoạch phấn đấu, rèn luyện Học tập và rèn luyện tư tưởng
Hồ Chí Minh là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân
Thực trạng đạo đức sinh viên hiện nay nổi cộm nhiều vấn đề đáng lo ngại: Một bộ phận chạy theo lối sống cá nhân thực dụng, đua đòi, sa vào tệ nạn xã hội, tiếp thu thiếu chọn lọc lối sống từ bên ngoài Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc giáo dục đạo đức cho sinh viên cần đổi mới và toàn diện
Vì vậy, điều chúng ta cần đạt được khi học tập môn tư tưởng HCM và từ đó học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM là:
+ 1.4 (chương 1/tr19)
Chương 2:
Câu 1: Anh/ chị hãy trình bày quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM Tại sao nói: Thời kỳ từ 1920-1930, tư tưởng HCM hình thành những nội dung cơ bản về con đường cách mạng VN?
2.2.3 (chương 2/tr32)
Câu 2: Anh/ chị hãy chỉ ra những bước tiến trong nhận thức, những dấu mốc cơ bản trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM Tại sao đó là những bước tiến trong nhận thức, là những dấu mốc cơ bản trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM?
1) Thời kì trước ngày 5/6/1911: Hình thành tư tưởng yêu nước và có chí hướng tìm con đường cứu nước mới:
Trong thời kì này HCM tiếp thu truyền thống tốt đẹp của quê hương, gia đình và của dân tộc hình thành nên tư tưởng yêu nước và tìm đường cứu nước
Nguyễn Tất Thành - Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên ở Nghệ An – mảnh đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống yêu nước Xuất thân trong một gia đình khoa bảng, chịu ảnh hưởng bởi tinh thần yêu nước, thương dân và nhân cách sâu sắc của người cha, cũng như như sự sâu sắc tình cảm của người mẹ Hồ Chí Minh đã hấp thụ truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, nền văn hiến của nước nhà và những tinh hoa văn hoá phương Đông,
Người không đi theo con đường phong kiến, lối mòn của các bậc tiền bối Người nói: “Vào trạc tuổi 13, lần đầu tiên tôi nghe những tiếng Pháp “tự do, bình đẳng, bác ái” Thế là tôi muốn làm quen với nền văn minh Pháp, tìm xem những gì ẩn dấu đằng sau những từ mĩ miều ấy Vì thế tôi nảy ra ý muốn sang xem “Mẫu quốc” ra sao và tôi tới Pari để học hỏi” Ngày 5/6/1911, HCM
đi ra nước ngoài tìm con đường cứu nước cứu dân
2) Thời kì giữa năm 1911 đến cuối năm 1920: Dân đầu hình thành tư tưởng cứu nước, gaiir phóng dân tộc VN theo con đường CM vô sản./tr31
3) 1920-1930/tr32
Trang 74) 1930-1941/tr33
5) 1941-1969/tr35
Câu 3: Anh/chị hãy phân tích cơ sở thực tiễn hình thành tư tưởng HCM? (tr22/sgk)
Câu 4: Anh/chị hãy phân tích những cơ sở lý luận hình thành tư tưởng HCM Theo anh chị, tiền đề lí luận nào giữ vai trò quyết định trong việc hình thành tư tưởng HCM, tại sao? (tr24/sgk)
- Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN giữ vai trò quyết định: vì con người là vốn quý nhất, là nhân tố quyết định thành công của CM, dân làm gốc
Câu 5: Anh/chị hãy phân tích những giá trị của tinh hóa văn hóa nhân loại được HCM học hỏi, kế thừa và phát triển thành nền tư tưởng của mình (sgk/tr25)
Câu 6: Anh/chị hãy phân tích những phẩm chất cá nhân, mối quan hệ giữa hoạt động lý luận và hoạt động thực tiễn của HCM trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM?
Câu 7: Anh/chị hãy phân tích ý nghĩa tư tưởng HCM đối với CM VN? (2.3.1/tr37-38) Câu 8: Anh/chị hãy phân tích ý nghĩa tư tưởng HCM đối với sự phát triển của nhân loại? (2.3.2/tr37-38)
Câu 9: Phân tích ý nghĩa sự ra đời của Tư tưởng HCM? (2.3/tr37)
Chương 3:
Câu 2: Độc lập dân tộc có còn là nội dung cốt lõi trong giai đoạn hiện nay không?
Độc lập dân tộc vẫn là nội dung cốt lõi trong giai đoạn hiên nay với sự nghiệp đổi mới của nước
ta
1 Khơi dậy CN yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn lực mạnh mẽ nhất để xây dựng và bảo
vệ tổ quốc: Trong đổi mới Đảng ta luôn khẳng định tiếp tục vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về
quan hệ giữa dân tộc và giai cấp , dân tộc và quốc tế độc lập dân tộc và CNXH nhằm tạo ra nguồn lực mới để phát triển đất nước Trong đó cần phát huy tối đa nguồn nội lực , nhất là nguồn lực con người (trí tuệ, truyền thống dân tộc, vốn, tài nguyên) kiên quyết không chịu nghèo hèn, thấp kém, đẩy mạnh CNH, HĐH vững bước tiến lên CNXH
2 Nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên quan điểm của giai cấp CN: Hồ Chí Minh rất
coi trọng vấn đề dân tộc, đề cao chủ nghĩa yêu nước nhưng luôn vững vàng trên lập trường giai cấp CN trong giải quyết vấn đề dân tộc Đảng ta luôn khẳng định: Giai cấp CN VN là giai cấp độc quyền lãnh đạo CM VN từ khi có Đảng Đại đoàn kết những phải nền tảng liên minh công nông tri thức do giai cấp CN tri thức lãnh đạo Trong giành giữ chính quyền phải sử dụng bạo lực
CM của quần chúng chống lại bạo lực phản CM Ở VN, chỉ có Đảng CS VN mới là đại biểu cho lợi ích giai cấp CN, nhân dân lao động và dân tộc, mới xây dựng được khối đại đoàn kết thực hiện mục tiêu trên
3 Chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc
anh em trong đại gia đình dân tộc Việt Nam: Trong đổi mới, Đảng ta lấy mục tiêu dân giàu , nước
mạnh làm điểm tương đồng , đồng thời cũng chấp nhận những điểm khác nhưng không trái với
Trang 8lợi ích dân tộc ( 5 ngón tay có ngón dài ngón vắn , nhưng dịu dài vắn đều hợp lại nơi lòng bàn tay ) , giương cao ngọn cờ đại đoàn kết dân tộc Hồ Chí Minh để hoàn thành mục tiêu trên ĐH
IX chỉ rõ: vấn đề dân tộc và đại đoàn kết luôn có vị trí chiến lược trong CM Việt Nam , Bác Hồ chi rõ: Đồng bào miền núi có truyền thống cần cù trong CM và kháng chiến , đã có nhiều công trạng vẻ vang và oanh liệt Người chỉ thị phải chăm lo phát triển KT - XH vùng dân tộc miền núi, thực hiện đền em đáp nghĩa với đồng bào Những năm đổi mới vừa qua, đời sống các vùng dân tộc có những chuyển biến rõ rệt, song nhìn chung còn nghèo, khó khăn còn nhiều, sắp tới phải đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế hàng hóa, xóa đói nghèo, nâng cao dân trí, đào tạo cán bộ, chống kì thị dân tộc, tự ty dân tộc, dân tộc hẹp hòi
Câu 3: Ý nghĩa thực tiễn của mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp đối với
CM VN và CM TG?
Hồ Chí Minh đã vận dụng trung thành, sáng tạo, phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin phù hợp với điều kiện cách mạng Việt Nam Đây là một sự đóng góp to lớn, có ý nghĩa đối với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế cũng như đối với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa Có thể thấy rõ, tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc mang tính khoa học và cách mạng sâu sắc, thể hiện sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa dân tộc và giai cấp giữa chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng Đúng như Ph.Ăngghen từng khẳng định, những
tư tưởng dân tộc chân chính trong phong trào công nhân bao giờ cũng là những tư tưởng quốc tế chân chính
Trong xu thế toàn cầu hóa của thế kỷ XXI, việc xử lý mối quan hệ giữa dân tộc, giai cấp và nhân loại đang trở thành một vấn đề mang tính chiến lược lâu dài đối với mỗi quốc gia – dân tộc Đối với Việt Nam, để giữ vững chủ quyền, độc lập dân tộc và xây dựng đất nước đi lên CNXH, đòi hỏi Đảng và Nhà nước cần giải quyết đúng đắn mối quan hệ biện chứng giữa các nhân tố dân tộc, giai cấp, nhân loại trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… Muốn vậy, chúng ta cần kiên định nguyên tắc thống nhất giữa dân tộc và giai cấp trong tư tưởng Hồ Chí Minh Việc vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về giải quyết quan hệ dân tộc và giai cấp trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi phải giải quyết một cách toàn diện ở nhiều lĩnh vực, trong đó, trước hết tập trung giải quyết các quan hệ lợi ích: lợi ích của giai cấp công nhân với lợi ích toàn dân tộc; lợi ích của giai cấp công nhân với lợi ích các giai cấp, tầng lớp khác; lợi ích của dân tộc Việt Nam với lợi ích các dân tộc khác và lợi ích quốc tế nói chung trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế
Câu 5:
Câu 6: Liên hệ thực tiễn CM VN phải đi theo con đường CM vô sản?
Trong quá trình vận dụng lý luận cách mạng vô sản vào Việt Nam, Hồ Chí Minh đã kiên trì khắc phục những trở ngại của khuynh hướng giáo điều, nhấn mạnh một chiều đấu tranh giai cấp trong nửa sau những năm 20 và nửa đầu những năm 30 của thế kỷ XX, làm cho lý luận cách mạng giải phóng dân tộc theo khuynh hướng vô sản, mà tư tưởng cốt lõi là “không có gì quý hơn độc lập, tự do”, có sức sống mạnh mẽ, thâm nhập trong đông đảo quần chúng nhân dân và trở thành thực tiễn sinh động ở Việt Nam bằng những thắng lợi chiến lược trong những cuộc khởi nghĩa toàn dân và chiến tranh nhân dân giành và giữ nền độc lập dân tộc Những thắng lợi đó là đóng
Trang 9góp của dân tộc Việt Nam, cùng nhân loại biến thế kỷ XX trở thành một thế kỷ giải trừ chủ nghĩa thực dân trên thế giới
Đi theo con đường cách mạng vô sản, Hồ Chí Minh sớm xác định phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là “làm tư sản dân quyền cách mạng (tức cách mạng giải phóng dân tộc)
và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Sau khi giành độc lập, phải tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội Người dành nhiều tâm trí vào sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, hình thành nên những quan điểm hết sức cơ bản về chủ nghĩa
xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nước thuộc địa với những tàn tích phong kiến nặng nề; xác định những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội, mục tiêu và bước đi để đạt tới chủ nghĩa xã hội Đó là một quá trình cải biến cách mạng lâu dài, gian khổ, phải trải qua nhiều chặng đường khác nhau, tất cả vì sự nghiệp giải phóng con người, làm cho con người phát triển toàn diện, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc
Giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh kết hợp nhuần nhuyễn vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, xây dựng lý luận cách mạng giải phóng và phát triển dân tộc theo khuynh hướng vô sản, giải quyết thành công mối quan hệ giữa đất nước và thời đại, giữa dân tộc và quốc tế Đó là cống hiến xuất sắc nhất và cũng là cống hiến đầu tiên của Hồ Chí Minh trong việc vận dụng và phát triển lý luận cách mạng vô sản vào thực tiễn cách mạng Việt Nam
Câu 7: Liên hệ vai trò lãnh đạo của Đảng trong thực tiễn CM VN?
Trong điều kiện hiện nay, sự thắng thế của một đảng cầm quyền không phải chỉ ở chỗ số đông đảng viên mà chính là ở năng lực, trí tuệ và phẩm chất cách mạng của Đảng ấy Toàn Đảng phải là khối thống nhất về tư tưởng và là một lực lượng mạnh mẽ về hành động Đảng viên phải tiên phong đi trước nhân dân, nói đi đôi với làm, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn:
“Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước”
Trên thực tế, chỉ khi nào và ở đâu, đội ngũ cán bộ, đảng viên có tâm, có đức, có trí, dũng và
có tinh thần dân chủ, sáng tạo, tiêu biểu cho trí tuệ, lương tâm, danh dự của dân tộc, đạo đức, văn minh của toàn xã hội thì lúc đó, ở đó tổ chức của Đảng mới mạnh, mới thực sự làm tròn vai trò người lãnh đạo Ngược lại, thì suy yếu, dẫn đến ngày càng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống và ắt sẽ đe dọa đến sự tồn vong của Đảng và của chế độ
“Đảng ta là một đảng cầm quyền”, điều đó thể hiện tính quy luật tất yếu của cách mạng Việt Nam Trong hoàn cảnh Việt Nam, Đảng không chia sẻ quyền lực với đảng khác trong vai trò cầm quyền của mình Đảng không liên minh, liên kết với bất kỳ đảng khác trong quá trình thực hiện vai trò lãnh đạo của mình và đó cũng là nguyên tắc đã được được Hiến định, không thể thay đổi; trở thành một kết quả tất yếu của lịch sử cách mạng Việt Nam
Như vậy, từ trong Di sản Hồ Chí Minh, có thể hiểu quan điểm “Đảng ta là đảng cầm quyền” chính là thông qua việc nắm quyền, Đảng thực hiện sứ mệnh lãnh đạo xã hội, lãnh đạo hệ thống chính trị, lãnh đạo nhân dân, để đạt được mục tiêu cách mạng mà Đảng và dân tộc đều đồng thuận Khái quát hơn, cũng: “Có nghĩa là Đảng đã trở thành người lãnh đạo thực tế của toàn xã hội”
Trang 10Với vị trí đó, Đảng càng phải “mạnh”, nghĩa là càng phải vì lợi ích của giai cấp, của dân tộc mới giữ vững được vai trò cầm quyền của Đảng, Đảng mới lãnh đạo cách mạng đi đến thành công Công cuộc đổi mới và công cuộc xây dựng, chỉnh đốn đảng đang thu được nhiều kết quả[17], góp phần nhân lên sức mạnh to lớn về mọi mặt của đất nước Theo đó, sự trong sạch, vững mạnh của Đảng được nâng lên, “đã tạo tiền đề, nền tảng quan trọng để nước ta tiếp tục đổi mới và phát triển mạnh mẽ trong những năm tới; khẳng định đường lối lãnh đạo của Đảng là đúng đắn, sáng tạo; con đường đi lên CNXH ở nước ta là phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và xu thế phát triển của lịch sử”[18] Với ý nghĩa đó, vai trò cầm quyền và vị trí lãnh đạo của Đảng chắc chắc chắn
sẽ được củng cố và phát triển, không một thế lực đen tối nào có thể khuất phục
Câu 8: Ý nghĩa học tập tư tưởng chủ động, sáng tạo đối với sinh viên?
Trí tuệ và nhân cách của Hồ Chí Minh đã trở thành tấm gương sáng cho mọi tầng lớp nhân dân noi theo, đặc biệt là thế hệ trẻ - thế hệ tương lai của đất nước Bản thân em cũng đang là sinh viên nói riêng và là thế hệ trẻ của đất nước nói chung, em luôn phải làm chủ được bản thân tự tạo động lực học tập, tinh thần học tập, nâng cao tinh thần tự tìm tòi, tự khám phá, sáng tạo, hướng đến sự phát triển theo đúng khả năng và mong muốn của mình Chúng ta phải luôn học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM, rèn luyện bắt đầu từ những lời nói, việc làm, bằng thái độ, cách ứng xử trong xử lý và giải quyết vấn đề hằng ngày Đó là sự tự ý thức về trách nhiệm của mình trong việc học cũng như những công việc khác, là việc cố gắng, nỗ lực hoàn thành tốt mục tiêu, nhiệm đề ra Luôn giữ tinh thần hăng say, phấn khởi, tin tưởng, hạnh phúc, với mong muốn được cống hiến, đóng góp một phần nhỏ bé vào sự phát triển của xã hội, đất nước, chứ không phải học cho có, học để đó, không chịu vận dụng và sáng tạo Vì vậy mỗi chúng ta không ngừng rèn luyện về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, không ngừng cố gắng, nỗ lực học tập, rèn luyện để tự hoàn thiện bản thân, ngày càng tiến bộ góp phần xây dựng đất nước trong giai đoạn đổi mới CNH, HĐH và hội nhập quốc tế
Câu 9: Trong giai đoạn hiện nay có sử dụng phương pháp bạo lực CM nữa ko? Tại sao?
Ngày nay trong điều kiện hòa bình, nước ta được hưởng độc lập tự do, Đảng ta đã là Đảng cầm quyền, chính quyền đã về tay của toàn thể nhân dân lao động Việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh được đẩy mạnh thực hiện và đi vào chiều sâu Trong đó quan điểm của Bác về sử dụng bạo lực cách mạng để giành chính quyền và giữ chính quyền vẫn còn giữ nguyên giá trị trong điều kiện mới Người nói: Chiến tranh ngày nay, đánh ở mặt sau, đánh về kinh tế, về chính trị, về tinh thần không kém quan trọng như đánh ngoài mặt trận Phải biết phối hợp mọi phương pháp ấy mới
có thể đi tới thắng lợi hoàn toàn Hiện nay, cả nước ta thực hiện đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế sâu rộng trên tất cả các mặt thì nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc được đặt ra với nhu cầu ngày càng toàn diện, triệt để và sâu sắc hơn Trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực và trong nước có những diễn biến phức tạp Các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách để khôi phục lại địa vị của mình, với những nguy cơ của đất nước: Tụt hậu về kinh tế, chệch hướng
xã hội chủ nghĩa, diễn biến hòa bình và tham nhũng,…Đảng ta ta cần có đủ bản lĩnh và trí tuệ, quân đội ta phải đủ sức mạnh để đập tan những âm mưu chống phá của kẻ thù Và việc sử dụng bạo lực cách mạng để chống lại bạo lực phản cách mạng nhằm xuyên tạc, nói xấu, chống lại chế
độ, chính phủ, nhà nước và lợi ích chân chính của nhân dân ta là một điều tất yếu Chúng ta cần ghi nhớ rằng: Bạo lực cách mạng theo quan điểm của Bác đó là sức mạnh của quần chúng nhân dân được giác ngộ và tổ chức thành hai lực lượng, lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang Biểu
Trang 11hiện thành hai hình thức đấu tranh là đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự Trong đó đấu tranh quân sự là phục vụ cho đấu tranh chính trị bởi “Quân sự mà không có chính trị là vô dụng mà có hại”
Đòi hỏi cấp thiết trong tình hình cách mạng hiện nay là Đảng và Nhà nước ta cần chú trọng thực hiện chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc, bên cạnh đó, quan tâm hơn nữa việc giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức cách mạng cho quần chúng nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, những người chủ tương lai của đất nước Là thanh niên của thế hệ mới, phải có lập trường tư tưởng vững vàng, kiên định với chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tuyệt đối trung thành với sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước Bên cạnh đó, chúng ta cần tăng cường xây dựng quân đội chính quy tinh nhuệ, xứng đáng với lời khen tặng của Bác “Quân đội ta trung với Ðảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”[6] Có như vậy, ta mới đảm bảo vững về chính trị, mạnh về quân sự, cùng với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng tạo nền tảng vững chắc cho nước ta vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội, một ước mơ chung của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta
Câu 11: Trong giai đoạn hiện nay, Đảng ta đã vận dụng những đặc trưng, bản chất CNXH
ở VN như thế nào?
Tư tưởng HCM về CNXH và con đường quá độ lên CNXH ở VN là một hệ thống bao gồm các luận điểm về bản chất, mục tiêu và động lực của CNXH, về tính tất yếu khách quan của thời
kỳ quá độ và các hình thức, biện pháp, bước đi trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta
- Trong quá trình đổi mới, phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng HCM là nền tảng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng ta
- Tiếp tục đẩy mạnh việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm Nhà nước ta thực sự là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, do Đảng lãnh đạo Nhà nước chăm lo, phục vụ nhân dân, bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của mọi người dân Do
đó cần phải phát huy quyền làm chủ của nhân dân, khơi dậy mạnh mẽ, tổ chức các nguồn lực, trước hết là nguồn lực nội sinh sau đó mới có thể tranh thủ sử dụng hiệu quả các nguồn lực bên ngoài để thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
- Tiến trình phát triển của mỗi quốc gia dân tộc luôn có sự gắn bó chặt chẽ với những nhân
tố quốc tế Thắng lợi của cách mạng Việt Nam là thắng lợi của sự kết hợp thành công nhân tố dân tộc với nhân tố thời đại, sức mạnh quốc gia với sức mạnh quốc tế Ngày nay, sức mạnh của thời đại tập trung ở cuộc cách mạng KH CN, xu thế toàn cầu hóa Chúng ta cần ra sức tranh thủ tối
đa các cơ hội do xu thế đó tạo ra để nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế; phải có cơ chế, chính sách đúng để thu hút vốn đầu tư, kinh nghiệm quản lý và công nghệ hiện đại, thực hiện kết hợp sức mạnh dân tộc vs sức mạnh thời đại theo tư tưởng HCM Muốn vậy, tranh thủ hợp tác phải đi đôi với thường xuyên khơi dậy CN yêu nước, tinh thần dân tộc chân chính làm gia tăng tiềm lực quốc gia Bản lĩnh và cốt cách văn hóa dân tộc sâu sắc, mạnh mẽ mới có thể loại trừ các yếu tố độc hại, chỉ tiếp thu tinh hoa văn hóa loài người, làm giàu, làm phong phú văn hóa dân tộc
- Thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là nhiệm
vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, là vấn đề mang tính quy luật, là nhu cầu tồn tại và phát triển của Đảng Xây dựng Đảng vững mạnh toàn diện theo tư tưởng Hồ Chí Minh càng trở nên quan trọng
Trang 12đối với việc bảo đảm và tăng cường vai trò của Đảng trong quá trình lãnh đạo đất nước thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Muốn vậy, cán bộ Đảng viên phải gắn bó máu thịt với nhân dân, vừa là người hướng dân, lãnh đạo, và hết sức phục vụ nhân dân, gương mẫu trong mọi việc Cải thiện nền hành chính QG một cách đồng bộ để phục vụ đời sống nhân dân Bằng các giải pháp thiết thực, cụ thể, hình thành nền đội ngũ cán bộ liêm khiết, tận trung vs nước, tận hiếu vs dân; phát huy vai trò của nhân dân trong công cuộc chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, giữ vững sự ổn định chính trị - xã hội của đất nước Nâng cao giáo dục cho nhân, giúp nhân dân hăng hái đẩy mạnh tăng gia sản xuất, kinh doanh và gắn liền với tiết kiệm
là chính, có phát huy mạnh mẽ nội lực mới có thể tranh thủ sử dụng hiệu quả các nguồn lực bên ngoài để có thể phát huy được kết quả tốt nhất, đưa đất nước phát triển một cách toàn diện
ba loại lợi ích: lợi ích toàn xã hội, lợi ích tập thể và lợi ích cá nhân, kiên quyết chống chủ nghĩa
cá nhân, ích kỷ
Chúng ta cần nâng cao năng lực, hoàn thành tốt những nghiệm vụ được giao Đối với một sinh viên như tôi – còn ngồi trên ghế nhà trường, thì nhiệm vụ trọng tâm là việc học Tôi phấn đấu học tập thật tốt, hoạt động ngoại khoá hăng say và hoàn thành tốt những nhiệm vụ được giao Bên cạnh đó tôi cũng rất coi trọng việc học tập chính trị Đó là việc tham gia đầy đủ và có hiệu quả các buổi sinh hoạt chính trị công dân sinh viên, tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng…
Trang 13Truyền thống quý báu của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự gắn bó mật thiết, máu thịt với nhân dân Để phấn đấu được đứng trong hàng ngũ của Đảng, vì thế chúng ta cần hiểu rằng mình phải gắn bó với tập thể, với nhân dân, tích cực tham gia hoạt động đoàn thể, công tác xã hội Đối với tôi, đó chính là tập thể lớp, là ngôi trường đại học của mình Tôi cũng tham gia những hoạt động đoàn thể và công tác xã hội, như những buổi ngoại khoá, tình nguyện…
Ngoài ra, cần tham gia xây dựng Đảng ở cơ sở bằng những việc làm như: Tích cực hưởng ứng các phong trào, các hoạt động triển khai chủ trương, nhiệm vụ do đảng bộ, chi bộ đề ra với tinh thần chủ động, sáng tạo, nỗ lực phấn đấu cao nhất Góp phần tích cực đưa những chủ trương, nhiệm vụ đó vào cuộc sống Chủ động nắm bắt tình hình thực tế, những tư tưởng của quần chúng, kịp thời phản ánh đề xuất với tổ chức Đảng Tích cực mạnh dạn tham gia góp ý kiến đối với lãnh đạo của tổ chức Đảng và đội ngũ đảng viên Tích cực và kiên quyết đấu tranh bảo vệ Đảng, giữ vững ổn định chính trị - xã hội ở cơ sở, đơn vị
Câu 3: Tại sao nói Đảng CSVN là Đảng của giai cấp công nhân, nhân dân lđ và dân tộc VN Liên hệ thực tiễn CMVN? (tr134/sách hồng) (câu 41/tập 79CH)
Câu 5: Để góp phần xây dựng đảng cộng sản VN hiện nay trong sạch, vững mạnh? tr88)
(4.3.1-Câu 6: Nếu một số giải pháp khả thi nhằm phát huy quyền làm chủ cao nhất cho nhân dân? (tr124-sách hồng)