Bài giảng sốt xuất huyết trẻ em

Mục tiêu Nêu được cơ chế bệnh sinh của SXHD Xác định đúng 3 giai đoạn LS của bệnh SXHD Chẩn đoán và phân chia đúng 3 mức độ SXHD Nếu được các dấu hiệu cận lâm sàng của SXHD Nêu đúng nguyên tắc điều trị SXHD TÁC NHÂN GÂY BỆNH Bệnh do virus Dengue gây ra, thuộc nhóm Flaviviridae. Có 4 type: Den 1, Den 2, Den 3, Den 4. (Tất cả các type đều gây bệnh nặng tử vong) Trẻ em (+++), người lớn, nhũ nhi (510%) Biến chứng: sốc, xuất huyết, suy tạng, tử vong…

SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE

Ở TRẺ EM

MUÏC TIEÂU

1 Nêu được cơ chế bệnh sinh của SXHD

2 Xác định đúng 3 giai đoạn LS của bệnh SXHD

3 Chẩn đoán và phân chia đúng 3 mức độ SXHD

4 Nếu được các dấu hiệu cận lâm sàng của SXHD

5 Nêu đúng nguyên tắc điều trị SXHD

ĐẠI CƯƠNG

PHÂN BỐ SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE

Miền Bắc 5.378 ca 7,7%

Miền Trung 3.421 ca 4,9%

Tây Nguyên

481 ca 0,7%

Miền Nam 60.596 ca 86,7%

Binh ThuanQuang Binh

Binh PhuocLong AnHoa Binh

Quang Ngai

Khanh HoaBac Giang

An Giang

Ha Tay

Thua Thien Hue

Soc TrangBen TreDong Thap

Thai Nguyen

Ninh Thuan

Bac LieuTra Vinh

Binh DuongTien GiangThai Binh

Can Tho

Nam DinhHai Duong

Hau Giang

Ninh Binh

TP.Ho Chi Minh

Ba Ria Vung Tau

Da Nang

Kien Giang

TP Hai Phong

TÁC NHÂN GÂY BỆNH

- Bệnh do virus Dengue gây ra, thuộc nhóm Flaviviridae.

- Có 4 type: Den 1, Den 2, Den 3, Den 4.

(Tất cả các type đều gây bệnh nặng tử vong)

- Trẻ em (+++), người lớn, nhũ nhi (5-10%)

- Biến chứng: sốc, xuất huyết, suy tạng, tử vong…

DEN-1 DEN-2 DEN-3 DEN-4

DEN-1 DEN-2 DEN-3 DEN-4

DEN-1 DEN-2 DEN-3 DEN-4

DEN-1 DEN-2 DEN-3 DEN-4

DEN-1 DEN-2 DEN-3 DEN-4

DEN-1 DEN-2

DEN-1 DEN-2 DEN-3 DEN-4 DEN-1

DEN-2 DEN-3 DEN-4

DEN-1 DEN-2 DEN-3 DEN-4

DEN-1 DEN-2 DEN-3 DEN-4

Gubler 2005

Vector truyền bệnh

• Vector truyền bệnh từ người bệnh sang người

lành là muỗi Aedes aegypti

• Các vector khác: A.albopictus,

A.polynesiensis A.scutellaris

• Muỗi Aedes thường đẻ trứng ở các vật dụng chứa nước ở gần người hoặc ở trong nhà.

• Gây bệnh quanh năm, nhiều nhất vào mùa mưa (tháng 7,8,9,10)

Chu kỳ lây truyền

• Muỗi Aedes hút máu ban ngày và thường hút

máu nhiều nhất vào sáng sớm và chiều tối

• Muỗi đốt hút máu người bệnh ở pha nhiễm virut huyết

– Giai đoạn ủ bệnh ở muỗi kéo dài 8 – 10 ngày – Giai đoạn ủ bệnh ở người kéo dài 3 – 14 ngày (trung bình 4 – 7 ngày)

• Muỗi có khả năng truyền trực tiếp virus sang thế

hệ kế tiếp

CƠ CHẾ BỆNH SINH

Cơ chế xuất huyết trong Dengue

• Giảm số lương và rối loạn chức năng tiểu cầu:

Ab anti-Plat, Dengue Ab, tủy xương

• Tổn thương tế bào nội mạch, phóng thích yếu tố đông máu hoạt

hóa cơ chế đông máu, tăng yếu tố chống đông, tiêu thụ các chất

kháng đông, đóng vai trò quan trọng trong xuất huyết trên bệnh nhân SXH-D Dengue

Activation of endothelial cells, coagulation and fibrinolysis in children with Dengue virus infection.

Sosothikul D, Seksarn P, Pongsewalak S, Thisyakorn U, Lusher

J Thromb Haemost 2007 Apr;97(4):627-34.

Nhiễm Dengue tiên phát

Thời kỳ ủ bệnh TK phát bệnh Hồi phục

7 -7

IgM (90 days) IgA (45 days)

IgG

Sốt

Nhiễm virus máu

IgM ELISA HI

Virus Neutralisation Assay

Nhiễm Dengue thứ phát

Thời kỳ ủ bệnh TK phát bệnh Hồi phục

7 -7

Sốt

Nhiễm virus máu

CÁC GIAI ĐOẠN LÂM SÀNG

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

Không triệu chứng

95%

Có triêu chứng

5% SXH Dengue có dấu hiệu cảnh báo SXH Dengue

SXH Dengue nặng

Nhiễm virus Dengue

CHẨN ĐOÁN LÂM SÀNG SXH

DENGUE

Lâm sàng:

• * Sốt cao: 2- 7 ngày.

• * Xuất huyết: Dấu dây thắt, XH tự

nhiên

• * Sốc

Xét nghiệm:

• * TC  100.000/ mm 3

• * Hct tăng  20 % bt hoặc Dấu hiệu

thất thoát huyết tương (TDMP, báng bụng)

CHẨN ĐOÁN LÂM SÀNG SỐT

DENGUE

Sốt 2 - 7 ngày kèm  2 triệu chứng sau :

 Đau đầu

 Đau sau hốc mắt

 Đau cơ/ đau khớp

 Rash da

 Buồn nôn, ói

 Biểu hiện xuất huyết (dấu dây thắt (+), petechia, chảy máu

mũi, chảy máu chân răng, XHTH, rong kinh)

  bạch cầu (Hct bt, TC bt hoặc ).

Diễn tiến bệnh sốt xuất huyết

Biến đổi thể tích huyết tương theo

ngày bệnh

Biến đổi Hct theo ngày bệnh

Biến đổi BC, TC theo

ngày bệnh

CHẨN ĐOÁN

• Dịch tễ

• Lâm sàng

• Cận lâm sàng

CHẨN ĐOÁN

SỐT CAO - dấu hiệu quan

trọng

39- 40C, 2 - 7 ngày.

39- 40C

Daáu daây thaét (tourniquet

Chẩn đoán căn nguyên:

- IgG: 2 lần cách nhau 1 tuần

2 PCR, phân lập virút trong giai đọan sốt

prM E NS1 2a 2b NS3 4a 4b NS5 C

Protein không cấu trúc CAP 5’ N.C.R

~ 100 nt

(P Despres, 2004)

Cấu trúc virus dengue

33

(Hội thảo PDVI, 12/07) 34

PHÂN ĐỘ

Phân độ SXHD 2019

* Chảy máu mũi, máu chân răng.

* Ói máu, tiêu ra máu.

Severe GI bleeding in fatal DHF (Nath, 1997)

Gan to- Tổ n thương gan

* Gan to 87-94%.

Thailand, gan to 85-93% (Kalayanarooj,2000); ở

Philippines, India 4-20% (Hayes et al.,1988,

Agarwal et al.,1999)

Bằng chứng thất thoát huyết tương

(Suchitra N., 2003) (Hung NT, 2004)

Tích tụ dịch nặng gây suy hô hấp

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

NGUYỄN TẮC ĐIỀU TRỊ

Đánh giá nhanh ngay khi tiếp nhận bệnh nhân:

-Hỏi bệnh sử -Khám lâm sàng -Làm xét nghiệm: thường qui và đặc hiệu cho SXH

Chẩn đoán, đánh giá giai đoạn và độ nặng

Quyết định điều trị

-Không có dấu hiệu cảnh báo , VÀ:

-Có thể uống đủ lượng dịch cần thiết -Đi tiểu ít nhất 6 giờ / lần

-Không có bệnh lý kèm theo -Điều kiện chăm sóc tốt

XN:

CTM, Hct

Điều trị:

-Nghỉ ngơi -Uống nhiều nước -Hạ sốt paracetamol -Lau mát

-Diệt muỗi

* Tái khám mỗi ngày để theo dõi diễn tiến bệnh:

-Giảm bạch cầu -Giảm sốt

-Dấu hiệu báo động

* Dặn các dấu hiệu cần tái khám ngay

* Phiếu theo dõi tại nhà