Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung -Yêu cầu HS nhắc lại định nghĩa -Hợp chất là những chất tạo II.. CTHH CỦA HỢP hợp chất?[r]
Trang 1Tuần: 6 Ngày soạn:5/ 9 / 2015 Tiết: 11 Ngày dạy:14 / 9 / 2015
§8: BÀI LUYỆN TẬP 1
I MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
- Học sinh ôn lại 1 số khái niệm cơ bản của hóa học như: chất , chất tinh khiết, hỗn hợp, đơn chất, hợp chất, nguyên tử, nguyên tố hóa học và phân tử
- Hiểu thêm được nguyên tử là gì ? Nguyên tử được cấu tạo từ những loại hạt nào và đặc điểm của những loại hạt đó
- Kiến thức nâng cao:Xác định NTK của NTHH.
2.Kĩ năng:
- Bước đầu rèn luyện khả năng làm 1 số bài tập về xác định nguyên tố hóa học dựa vào nguyên tử khối
- Củng cố cách tách riêng chất ra khỏi hỗn hợp
3.Thái độ:Có lòng tin vào khoa học, yêu thích bộ môn
II.CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên : Hình vẽ sơ đồ về mối quan hệ giữa các khái niệm hóa học.
2 Học sinh: Ôn lại các khái niệm cơ bản ở chương I
III.CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1.Ổn định lớp
GV kiểm tra chuẩn bị bài học của học sinh
2.Kiểm tra bài củ
GV không kiểm tra bài củ
3.Vào bài mới
1.Hoạt động 1: Hệ thống lại một số kiến thức cần nhớ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
-Giáo viên yêu cầu học sinh trình bày
mối quan hệ giữa các khái niệm
-Lần lược từng học sinh trình bày các
khái niệm
- Vật thể ( Phân loại , tạo ra từ đâu )
- Chất ( được tạo ra từ đâu , có tính chất
như thế nào ?)
I/ Kiến thức cần nhớ : 1/ Sơ đồ mối quan hệ giữa các khái niệm.
2/ Tổng kết về chất, nguyên tử, phân tử.
Vật thể ( tự nhiên và nhân tạo ) được làm từ chất hoặc một số chất
Chất được tạo nên từ nguyên tố hoá học Mỗi chất có những tính chất vật lí và hóa học nhất định
Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ trung hòa về
Trang 2Nguyên tử
( định nghĩa, cấu tạo, nguyên tử gồm
loại hạt nào?, điện tích của các loại hạt,
khối lượng )
điện từ đó tạo ra mọi chất
Nguyên tử gồm:
+ Hạt nhân: Có proton ( P ) mang điện tích dương ( + )
+ Vỏ tạo bởi 1 hay nhiều electron mang điện tích
âm (-)
+ Khối lượng hạt nhân được coi là khối lượng của nguyên tử
2.Hoạt động 2: Luyện tập.
Câu 1: Hãy viết kí hiệu hóa học và cho biết nguyên tử
khối của những nguyên tử ở bảng sau:
Tên nguyên tố Kí hiệu hóa
học
Nguyên tử khối Canxi
Kali
Nhôm
Sắt
Câu 2 : Hãy so sánh xem nguyên tử lưu huỳnh
nặng hay nhẹ hơn , bằng bao nhiêu lần so với
a.Nguyên tử đồng
b.Nguyên tử oxi
-Yêu cầu HS lên bảng sửa bài tập
-Yêu cầu HS hoàn thành bài tập
*Lưu ý : kiến thức năng cao:
Câu 3: Nguyên tử X nặng gấp 2 lần nguyên tử
oxi Tính nguyên tử khối của X và cho biết X
thuộc nguyên tố nào? Viết kí hiệu hóa học của
nguyên tố đó?
-Yêu cầu 1 HS sửa bài tập bằng cách thảo luận
nhóm
-HS các nhóm làm bài tập
Câu 4: Có hỗn hợp vụn gồm 3 chất Sắt có
khối lượng riêng D = 7,8g/cm3 ; nhôm có D =
2,7g/cm3 và gỗ tốt (coi như là xelulozơ) có D
7,8g/cm3 Hãy nói cách làm để tách riêng mỗi
chất ra khỗi hỗn hợp vụn ( Biết rằng sắt bị
nam châm hút)
-Yêu cầu HS lên bảng sửa bài tập
-Yêu cầu HS hoàn thành bài tập
II/ Bài tập : Câu 1: Đáp án
Tên nguyên tố Kí hiệu hóa học Nguyên tử khối
Câu 2: Đáp án
Nguyên tử lưu huỳnh:
32 1
64 2
a.Nhẹ hơn, bằng: (lần) nguyên tử đồng
32 2
16
b.Nặng hơn, bằng: (lần) nguyên tử oxi
Câu 3: Đáp án
- Nguyên tử khối của X = 2 16 = 32
- X :Là thuộc nguyên tố lưu huỳnh
- Kí hiệu hóa học : S
Câu 4: Đáp án
-Dùng nam châm hút sắt, ta tách được sắt -Còn lại hỗn hợp nhôm nà gỗ cho vào nước, nhôm chìm xuống còn gỗ nổi lên Gạn và lọc tách riêng được hai chất này
4.Củng cố
Câu 1: Khoanh trọn chữ A, B, C, D duy nhất vào câu trả lời đúng:
Trang 31/ Trong số các vật thể sau, vật thể nào là vật thể nhân tạo ?
A/ Sao mộc C/ Tàu vũ trụ
B/ Mặt trăng D/ Sao hỏa
2/ Dây dẫn điện có thể được làm từ chất nào sau đây ?
A/ Nhôm
B/Sắt
C/ a và b đúng
D/ Cao su Câu 2: Khẳng định sau gồm 2 ý “ Nước cất là một hợp chất, vì nước cất sôi ở đúng 100 0 C” Hãy chọn phương án đúng trong số các phương án sau :
A/ Ý 1 đúng, ý 2 sai
B/ Ý 1 sai, ý 2 đúng
C/ Cả 2 ý đều đúng và ý 2 giải thích cho ý 1
D/ Cả 2 ý đều đúng và ý 2 không giải thích cho ý 1
E/ Cả 2 ý đều sai
5 Hướng dẫn
Học và nắm vững các khái niệm cơ bản đã học
Làm bài tập 3,4 sgk trang 31 vào vở bài tập
Đọc trước bài “Công thức hóa học” chú ý kĩ công thức hóa học của đơn chất và hợp chất
IV.RÚT KINH NGHIỆM
Tuần: 6 Ngày soạn:7/ 9/ 2015 Tiết: 12 Ngày dạy:16 / 9/ 2015
§9: CÔNG THỨC HÓA HỌC
I MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
-Công thức hóa học ( CTHH ) dùng để biểu diễn chất , gồm 1 kí hiệu hóa học (đơn chất ) hay 2,3 KHHH ( hợp chất ) với các chỉ số ghi ở chân các kí hiệu
-Lập CTHH khi biết kí hiệu hay tên nguyên tố và số nguyên tử mỗi nguyên tố có trong phân tử của chất
-Mỗi CTHH chỉ 1 phân tử của chất Từ CTHH sẽ xác định được những nguyên tố tạo ra chất, số nguyên tử của mỗi nguyên tố và PTK của chất
2.Kĩ năng: Rèn cho học sinh kĩ năng tính toán, sử dụng chính xác ngôn ngữ hóa học khi nêu
ý nghĩa CTHH
3.Thái độ:Tạo hứng thú học tập bộ môn
II.CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên : Tranh vẽ hình 1.10, 1.11, 1.12, 1.13 SGK/ 22,23
2 Học sinh: -Đọc SGK / 32,33
-Ôn lại các khái niệm: đơn chất, hợp chất và phân tử
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1.Ổn định lớp
GV kiểm tra chuẩn bị bài học của học sinh
Trang 42.Kiểm tra bài củ
GV nhắc lại bài luyện tập 1
3.Vào bài mới
Bài học trước đã cho biết chất được tạo nên từ hai nguyên tố Đơn chất được tạo nên từ một nguyên tố, còn hợp chất từ 2 nguyên tố trở lên Như vậy, dung các kí hiệu của các nguyên tố
ta có thể viết thành công thức hóa học để biểu diễn chất Bài học này sẽ cho biết cách nghi và ý nghĩa của công thức hóa học
1.Hoạt động 1: Tìm hiểu CTHH của đơn chất
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
-Treo tranh mô hình tượng trưng
mẫu khí Hiđro, Oxi và kim loại
Đồng
gYêu cầu HS nhận xét: số
nguyên tử có trong 1 phân tử ở
mỗi đơn chất trên ?
-Yêu cầu HS nhắc lại định nghĩa
đơn chất ?
-Theo em trong CTHH của đơn
chất có mấy loại KHHH?
-Hướng dẫn HS viết CTHH của 3
mẫu đơn chất g Giải thích
g CT chung của đơn chất: An
-Yêu cầu HS giải thích các chữ số
: A, n
-Lưu ý HS:
+Cách viết KHHH và chỉ số
nguyên tử
+Với n = 1: kim loại và phi kim
n ≥ 2: phi kim
? Hãy phân biệt 2 O với O2 và
3 O với O3
-Quan sát tranh vẽ và trả lời:
-Khí hiđro và khí oxi: 1 phân tử gồm 2 nguyên tử
-Kim loại đồng: 1 phân tử có 1 nguyên tử
-Đơn chất: là những chất tạo nên từ 1 nguyên tố hóa học
-Trong CTHH của đơn chất chỉ
có 1 KHHH (đó là tên nguyên tố)
- H2 , O2 , Cu -Với A là KHHH
n là chỉ số nguyên tử
- Nghe và ghi nhớ
( n =1: không cần ghi ) -2O là 2 nguyên tử oxi còn O2 là
1 phân tử oxi …
I CTHH CỦA ĐƠN CHẤT:
-CT chung của đơn chất : An
-Trong đó:
+ A là KHHH của nguyên tố
+ n là chỉ số nguyên tử -Ví dụ:
Cu, H2 , O2
2.Hoạt động 2: Tìm hiểu CTHH của hợp chất
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
-Yêu cầu HS nhắc lại định nghĩa
hợp chất?
-Vậy trong CTHH của hợp chất có
bao nhiêu KHHH ?
-Treo tranh: mô hình mẫu phân tử
nước, muối ăn gyêu cầu HS quan
sát và cho biết: số nguyên tử của
mỗi nguyên tố có trong 1 phân tử
của các chất trên ?
-Giả sử KHHH của các nguyên tố
tạo nên chất là: A, B,C,… và chỉ số
nguyên tử của mỗi nguyên tố lần
lượt là: x, y, z,…
-Hợp chất là những chất tạo nên từ 2 nguyên tố hóa học trở lên
-Trong CTHH của hợp chất có
2 KHHH trở lên
-Quan sát và nhận xét:
+Trong 1 phân tử nước có 2 nguyên tử hiđro và 1 nguyên tử oxi
+Trong 1 phân tử muối ăn có 1 nguyên tử natri và 1 nguyên tử clo
II CTHH CỦA HỢP CHẤT :
-CT chung của hợp chất: AxBy hay AxByCz
… -Trong đó:
+ A,B,C là KHHH của các nguyên tố
+ x,y,z lần lượt là chỉ số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử hợp chất
-Ví dụ:
Trang 5gVậy CT chung của hợp chất được
viết như thế nào ?
-Theo em CTHH của muối ăn và
nước được viết như thế nào?
*Bài tập 1:Viết CTHH của các chất
sau:
a/ Khí mêtan gồm: 1C và 4H.
b/ Nhôm oxit gồm: 2Al và 3O.
c/ Khí clo
hãy cho biết chất nào là đơn chất,
chất nào là hợp chất ?
-Yêu cầu HS lên bảng sửa bài, các
nhóm nhận xét và sửa sai
?Hãy phân biệt 2CO với CO2
gCác em có thể biết được điều gì
qua CTHH của 1 chất ?
-CT chung của hợp chất có thể là: AxBy hay AxByCz …
- NaCl và H2O
Thảo luận nhóm nhỏ:
a/ CH4
b/ Al2O3
c/ Cl2
-Đơn chất là: Cl2
-Hợp chất là: CH4, Al2O3
NaCl, H2O
3.Hoạt động 3: Tìm hiểu ý nghĩa của CTHH
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Theo em các CTHH trên
cho ta biết được điều gì ?
-Yêu cầu HS thảo luận
nhóm để trả lời câu hỏi
trên
-Yêu cầu HS các nhóm
trình bày g Tổng kết
-Yêu cầu HS nêu ý nghĩa
CTHH của axít Sunfuric:
H2SO4
-Yêu cầu HS khác nêu ý
nghĩa CTHH của P2O5
gChấm điểm
-Thảo luận nhóm (5’) và ghi vào giấy nháp:
CTHH cho ta biết:
+Tên nguyên tố tạo nên chất.
+Số nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong 1 phân tử của chất.
+Phân tử khối của chất.
-Thảo luận nhóm -CT H2SO4 cho ta biết:
+ Có 3 nguyên tố tạp nên chất là: hiđro, lưu huỳnh và oxi
+Số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong
1 phân tử chất là: 2H, 1S và 4O
+ PTK là 98 đ.v.C -Hoạt động cá nhân:
+Có 2 nguyên tố tạo nên chất là:
photpho và oxi
+Số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong
1 phân tử : 2P và 5O
+ PTK là: 142 đ.v.C
III Ý NGHĨA CỦA CTHH
Mỗi CTHH Chỉ 1 phân tử của chất, cho biết:
+ Tên nguyên tố tạo nên chất
+ Số nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong 1 phân tử của chất
+ Phân tử khối của chất
4 Củng cố
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
-Yêu cầu HS nhắc lại nội dung chính của bài học
qua hệ thống câu hỏi:
?Viết CT chung của đơn chất và hợp chất
? CTHH có ý nghĩa gì
-Bài tập 1: Tìm chỗ sai trong các CTHH sau và
sửa lại CTHH sai.
-Nhớ lại kiến thức đã học trong bài để trả lời
-Làm bài tập vào vở
Bài tập 1:
Trang 6a.Đơn chất: O2,cl2, Cu2, S,P2, FE, CA và pb.
b.Hợp chất:NACl, hgO, CUSO4 và H2O.
-Bài tập 2: Hoàn thành bảng sau:
CTHH Số nguyên tử của nguyên tố PTK củachất
SO3
CaCl2
2Na,1S,4O 1Ag,1N,3O -Hướng dẫn HS dựa vào CTHH tìm tên nguyên tố ,
đếm số nguyên tử của nguyên tố trong 1 phân tử
của chất
?PTK của chất được tính như thế nào
-Yêu cầu HS sửa bài tập và chấm điểm
a Đơn chất
b Hợp chất
Bài tập 2:
CTHH của nguyên tốSố nguyên tử của chấtPTK
5 Hướng dẫn
-Học bài
-Làm bài tập 1,2,3,4 SGK/ 33,34 Đọc bài 10 SGK / 35,36
IV.RÚT KINH NGHIỆM
KÍ DUYỆT
Nguyễn Quốc Trạng