diễn đạt có sử dụng phép ẩn dụ Có tính gợi hình, gợi cảm, hàm súc Ẩn dụ có tác dụng tạo cho câu nói có tính hình tượng, biểu cảm và hàm súc hơn so với phép so sánh và cách nói bình thườ[r]
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ
?Nhân hóa là gì? Nêu các kiểu nhân hóa? Tìm phép nhân hóa trong đoạn văn sau:
“Chị Cốc thoạt nghe tiếng hát từ trong đất văng vẳng lên, không hiểu như thế nào, giật nẩy hai đầu cánh, muốn bay Đến khi định thần lại, chị mới trợn tròn mắt, giương cánh lên như sắp đánh nhau Chị lò dò về phía cửa hang tôi, hỏi…”
-Đáp án:
-3 kiểu nhân hóa
-chị, nghe, không hiểu, muốn, định thần, trợn tròn mắt, lò dò,
Trang 2Người Cha chỉ Bác Hồ
Có nét tương đồng
“Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.”
(Minh Huệ)
- Người Cha chỉ Bác Hồ
=> Ví Bác như Người Cha vì Bác Hồ với Người Cha có những phẩm chất giống
nhau (tuổi tác, tình thương yêu, sự chăm sóc chu đáo đối với con…)
1.Khảo sát, phân tích ngữ
liệu
Hãy giải thích vì sao có thể
ví Bác Hồ như Người Cha?
Trang 3So sánh đặc điểm và tác dụng của ba cách diễn đạt sau đây:(BT1/69)
Bác Hồ mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm
Bác Hồ như Người Cha Đốt lửa cho anh nằm
Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm
(Minh Huệ)
- Cách 1:
- Cách 2:
- Cách 3:
diễn đạt bình thường
diễn đạt có sử dụng phép so sánh
diễn đạt có sử dụng phép ẩn dụ
Ẩn dụ có tác dụng tạo cho câu nói có tính hình tượng, biểu cảm và hàm súc hơn so với phép so sánh và cách nói bình thường.
Không có tính nghệ thuật
(Có tính gợi hình, gợi cảm, hàm súc)
(Có tính gợi hình, gợi cảm)
Trang 4Phép so sánh và ẩn dụ có điểm gì giống và khác nhau?
Bác Hồ như Người cha Đốt lửa cho anh nằm
Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm
(Minh Huệ)
- Cách 1:
- Cách 2:
diễn đạt có sử dụng phép so sánh
diễn đạt có sử dụng phép ẩn dụ
Vế B
Vế A (ẩn đi)
Bác Hồ
- Giống nhau : có nét tương đồng, có tính gợi hình, gợi cảm.
-Khác nhau :
+ So sánh : thường có 2 vế ( vế A và vế B ) để đối chiếu.
+ Ẩn dụ : chỉ có 1 vế dùng để so sánh ( vế B ), còn vế được so sánh ( vế A ) thì ẩn đi (hiểu ngầm) Chính vì vậy ẩn dụ còn được gọi là
so sánh ngầm, kín đáo làm cho câu nói hàm súc hơn.
Trang 5Người Cha chỉ Bác Hồ
Có nét tương đồng
2.Ghi nhớ 1/68
Trang 61 “Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.”
(Minh Huệ)
-Người Cha - Bác Hồ
tương đồng về phẩm chất
2 “Về thăm nhà Bác làng Sen,
Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng”.
(Nguyễn Đức Mậu)
thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng”
(Nguyễn Tuân)
Hãy cho biết hình ảnh
“Người Cha” và “Bác Hồ” có sự tương đồng
về mặt nào?
Trang 72 “Về thăm nhà Bác làng Sen,
Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng”.
(Nguyễn Đức Mậu)
thắp lửa hồng
chỉ sự “nở hoa”
chỉ “màu đỏ” của hoa râm bụt.
Tương đồng về cách thức
Tương đồng về hình thức
- ẩn dụ hình thức
- ẩn dụ cách thức
- ẩn dụ phẩm chất
Từ “ thắp ” và “ lửa hồng ” được dùng để chỉ sự vật
hiện tượng nào?
Trang 8chuyển đổi cảm giác
- ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
2 Ghi nhớ: SGK/69
3 “Chao ôi, trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng”
(Nguyễn Tuân)
Thị giác
Vị giác (nắng) giòn tan (nắng) to, rực rỡ
1.Khảo sát, phân tích ngữ
liệu
- ẩn dụ phẩm chất
- ẩn dụ hình thức
- ẩn dụ cách thức
Trang 9Bài 2/sgk/70
b/ Gần thì , gần thì
Tìm ẩn dụ và nêu nét tương đồng giữa các sự vật hiện tượng được
so sánh ngầm với nhau?
c/ về có nhớ chăng ? thì một dạ khăng
khăng đợi
d/ Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời
Bến
Thuyền
thuyền bến
(Tục ngữ)
(Ca dao)
“ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây ”
Trang 10Bài 2/sgk/70
b/ Gần thì , gần thì
“cái xấu”
“cái tốt, cái hay, cái tiến bộ” => ẩn dụ phẩm chất
Tìm ẩn dụ và nêu nét tương đồng giữa các sự vật hiện tượng được
so sánh ngầm với nhau?
c/ về có nhớ chăng ?
thì một dạ khăng
khăng đợi
“người ở lại”
“người đi xa”
=> Ẩn dụ phẩm chất
d/ Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một
trong lăng rất đỏ. “Bác Hồ” (Viễn Phương)
mặt trời
Bến
Thuyền
thuyền bến
(Tục ngữ)
(Ca dao)
mực, đen
đèn, sáng
thuyền
bến
“ nhớ ” Ăn quả kẻ trồng cây
ăn quả
kẻ trồng cây
Sự hưởng thụ thành quả lao động
người tạo ra thành quả => ẩn dụ phẩm chất
=> ẩn dụ cách thức
a/
Trang 11Bài 3 Tìm những ẩn dụ chuyển đổi cảm giác và
nêu tác dụng.
a/ Buổi sáng, mọi người đổ ra đường Ai cũng muốn ngẩng lên
cho thấy mùi hồi chín qua mặt
(Tô Hoài)
c/ Ngoài thềm rơi chiếc lá đa
Tiếng rơi rất như là rơi nghiêng
(Trần Đăng Khoa)
d/ Em thấy cả trời sao
Xuyên qua từng kẽ lá
Em thấy cơn mưa rào
tiếng cười của bố (Phan Thế Cải)
chảy
mỏng
Ướt
Cảm nhận sự lan tỏa của mùi hồi chín
Xúc giác Thính giác Thị giác
Thị giác
Cảm nhận được niềm vui của người bố.
Xúc giác Cảm nhận được độ dày mỏng của chiếc lá rơi.
Trang 12Hướng dẫn về nhà
-Học thuộc lý thuyết
-Viết đoạn văn miêu tả có sử dụng phép ẩn dụ -Soạn bài: Luyện nói về văn miêu tả