Qua ®o¹n trÝch, häc sinh thấy đợc khát vọng nhân nghĩa của tác giả, cũng nh phẩm chất cao đẹp của hai nh©n vËt Lôc V©n Tiªn vµ KiÒu NguyÖt Nga.. - Rèn luyện kĩ năng : đọc truyện thơ Nôm,[r]
Trang 1Ngày soạn: 6/10/2012
Ngày dạy: 8/10/2012
Tiết 36.
Kiều ở lầu ngng bích
( Trích Truyện Kiều của Nguyễn Du )
I Mục tiêu bài dạy :
1 Kiến thức : Học sinh cảm nhận đợc tâm trạng cô đơn buồn tủi của Thuý Kiều qua nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc, ngôn ngữ độc thoại nội tâm hoà vào ngôn ngữ tả cảnh thiên nhiên đạt đến mức cổ điển
2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc, cảm nhận, phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình
3 Giáo dục : Giáo dục tình cảm nhân văn
II Chuẩn bị :
1.GV: soạn bài, tranh Kiều ở lầu Ngng Bích
2.HS: Đọc, soạn bài
III Tiến trình bài dạy:
1 ổn định tổ chức ( 1phút )
2 Kiểm tra: ( 3-5 phút )
3 Bài mới : GV giới thiệu:
Vào lầu xanh Thuý Kiều không chấp nhận cuộc sống chung chạ, tiếp khách làng chơi nên nàng đã tự tử song không thành Trớc tình thế đó Tú bà buộc phải đa Thuý Kiều ra ở lầu Ngng Bích một mặt nhằm xoa dịu nỗi đau của nàng Kiều với lời hứa vờ “ Tìm nơi xứng đáng làm con cái nhà” nhng thực chất để thực hiện âm mu mới Đoạn trích sau đây thể hiện tâm trạng của nàng Kiều trong hoàn cảnh này
GV;Hớng dẫn học sinh đọc bài.Chú ý
tâm trạng của nàng Kiều
HS: 2-3 em đọc bài
GV : Hãy cho biết đoạn trích thuộc
phần nào của truyện Kiều?
HS:Dựa vào chú thích để trả lời
GV:Hớng dẫn học sinh tìm hiểu
GV : Hãy cho biết đoạn trích trên đợc
chia làm mấy phần? xác định nội
dung và giới hạn của từng phần?
HS:Chia bố cục văn bản
GV : HS đọc 6 câu đầu và cho biết
nội dung chính của 6 câu thơ vừa
đọc ?
GV : Tìm những từ ngữ miêu tả cảnh
lầu Ngng Bích?
GV : Tác giả sử dụng nghệ thuật gì
để miêu tả ? ý nghĩa của thủ pháp
nghệ thuật đó ?
GV : Tại sao tác giả lại viết non xa,
trăng gần ?
GV : Trớc khung cảnh thiên nhiên
vắng lặng Kiều có tâm trạng nh thế
nào?
GV : Em hiểu mây sớm đèn khuya là
I Đọc - hiểu chú thích
1 Đọc
2 Chú thích
3 Vị trí: Nằm phần thứ II gia biến và lu
lạc
4.Bố cục: 3 phần
- P1: 6 câu thơ đầu
- P2: 8 câu thơ tiếp
- P3: 8 câu thơ cuối
II Đọc - hiểu văn bản
1 Cảnh lầu Ngng Bích
- Hoàn cảnh: Bị giam lỏng ở lầu Ngng Bích
- Không gian: mênh mông, hoang vắng
- Thiên nhiên: hoang sơ, lạnh lẽo,mênh mông không một bóng ngời
- Tâm trạng Thúy kiều:
+ Sáng làm bạn với mây + Tối làm bạn với đèn
- Nghệ thuật: bút pháp tả cảnh ngụ tình
Tâm trạng bẽ bàng, xấu hổ, tủi nhục, cô đơn, buồn bã của Kiều nơi lầu Ngng Bích
Trang 2nh thế nào?
GV : Bằng lời văn của mình, em hãy
dựng lại nội dung của 6 câu thơ đầu
GV : Nhận xét
4 Củng cố:
- HS học thuộc lòng đoạn trích
5 Hớng dẫn học bài:
- HS đọc soạn tiếp tiết 2 của văn bản
Ngày soạn:610/2012
Ngày dạy: 9/10/2012
Tiết 37.
Kiều ở lầu ngng bích
( Trích Truyện Kiều của Nguyễn Du )
I Mục tiêu bài dạy:
1 Kiến thức : Học sinh cảm nhận đợc tâm trạng cô đơn buồn tủi của Thuý Kiều qua nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc, ngôn ngữ độc thoại nội tâm hoà vào ngôn ngữ tả cảnh thiên nhiên đạt đến mức cổ điển
2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc, cảm nhận, phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình
3 Giáo dục : Giáo dục tình cảm nhân văn
II Chuẩn bị :
1.GV: soạn bài, tranh Kiều ở lầu Ngng Bích
2.HS: Đọc, soạn bài
III Tiến trình bài dạy:
1 ổn định tổ chức ( 1phút ).
2 Kiểm tra: ( 3-5 phút ).
3 Bài mới : GV giới thiệu
Hs đọc 8 câu thơ tiếp
? Trong khung cảnh và tâm trạng nh
vậy Kiều đã nhớ tới những ai? Ai là
ngời nàng nhớ tới đầu tiên?
? Vì sao Kiều lại nhớ về KT trớc?
( Kiều bi MGS làm nhục và đang bị
ép tiếp khách nên nỗi đau lớn nhất
của nàng là: Tấm son gột rửa bao
giờ cho phai vì vậy ngời nàng thơng
nhớ đầu tiên là KT)
? Vậy em hiểu nghĩa câu thơ ấy ntn?
Qua đó cho thấy Kiều là ngời ntn?
? Tâm trạng của Kiều ntn khi nghĩ tới
cha mẹ?
? Tg sử dụng nghệ thuật gì khi nói về
nỗi lòng nhớ thơng cha mẹ của nàng
kiều?
2 Lòng nhớ thơng của nàng Kiều
a Nỗi nhớ th ơng Kim Trọng
Tởng ngời…
Tin sơng luống những…
- Kiều nhớ tới lời thề nguyền, tởng tợng cảnh KT ngày đêm chờ mong tin nàng Chân trời góc…
Tấm son gột rửa…
- Tâm trạng đau đớn, xót xa khi tấm lòng trinh bạch đã bị hoen ố không bao giờ có thể gột rửa
Kiều là ngời nặng tình, thủy chung, tha thiết với hạnh phúc lứa đôi
b Nỗi nhớ cha mẹ.
Xót ngời tựa cửa
Có khi gốc…
- Lòng thơng xót cha mẹ sớm chiều
Trang 3Tác dụng của biện pháp này?
? Qua đây em thấy là ngời con ntn?
Hs đọc đoạn thơ cuối
? Tg sử dụng biên pháp nghệ thuật
gì? tác dụng?
? Cảnh vật nào đợc hiện lên sau mỗi
điệp từ buồn trông ấy?
? Em có nhận xét gì về những hình
ảnh này?
? Hai câu thơ cuối gợi lên cảnh tợng
ntn? Nó báo hiệu điều gì về số phận
của Kiều?
? Qua đây ta thấy tâm trạng nào của
Kiều đợc bộc lộ qua những dòng thơ
này?
? Nêu những đặc sắc về nghệ thuật
và nội dung của đoạn trích?
? Em hiểu thế nào là bút pháp tả cảnh
ngụ tình?
(Tả cảnh để bộc lộ tình cảm, cảnh
chỉ là cái phông cái cớ để t/h cảm
xúc, tâm trạng nhân vật: Ngời buồn
cảnh có vui đâu bao giờ )
ngóng tin con, xót xa khi cha mẹ già không ai phụng dỡng, chăm sóc
- NT: Hình ảnh ẩn dụ, sử dụng điển tích
Kiều là ngời con hiếu thảo, yêu kính cha mẹ, có lòng vị tha đáng trọng
3 Tâm trạng của Thúy kiều.
- Điệp từ “ Buồn trông” tô đậm nỗi buồn của Kiều càng lúc càng dâng mãi
+ Cánh buồm thấp thoáng…
+ Hoa trôi man mác…
+ Nội cỏ rầu rầu…
Hình ảnh nhỏ bé, trôi nổi, vô định + Gió và sóng biển ầm vangCảnh t-ợng hãi hùng, báo trớc dông bão của đời nàng
âm trạng cô đơn, lẻ loi, phiêu bạt của Kiều
III Tổng kết
* Ghi nhớ (Sgk)
IV Luyện tập
4 Củng cố:
- HS học thuộc lòng đoạn trích
5 Hớng dẫn học bài:
- Học thuộc lòng đoạn trích và ghi nhớ
- Soạn: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
Ngày soạn: 6/10/2012
Ngày dạy: 11/10/2012
Tiết 38.
Lục vân tiên cứu kiều nguyệt nga
( Trích Truyện Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu)
I Mục tiêubài dạy.
- Kiến thức : Học sinh nắm đợc những nét chủ yếu về cuộc đời sự nghiệp của
Nguyễn Đình Chiểu, nội dung cốt truyện Lục Vân Tiên Qua đoạn trích, học sinh thấy đợc khát vọng nhân nghĩa của tác giả, cũng nh phẩm chất cao đẹp của hai nhân vật Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga
- Rèn luyện kĩ năng : đọc truyện thơ Nôm, phân tích nhân vật qua ngôn ngữ đối
thoại
- Giáo dục : T tởng nhân văn.
II Chuẩn bị :
1 GV: soạn bài, tranh ảnh về Nguyễn Đình Chiểu.
2 HS : Đọc soạn bài.
III Tiến trình bài dạy.
1 ổn định tổ chức.(1-2’).
2 Kiểm tra bài cũ(4-5’)
? Đọc thuộc đoạn trích Kiều ở lầu Ngng Bích?
Trang 4? Phân tích tâm trạng của Kiều qua 6 câu thơ đầu?
3 Bài mới.
GV : Giới thiệu : HS quan sát tranh Nguyễn Đình Chiểu
Hoạt động của thày và trò Nội dung bài học
GV: Dựa vào chú thích SGK em hãy
tóm tắt những nét chính về cuộc đời sự
nghiệp của Nguyễn Đình Chiểu?
- Về quê quán ?
-Về sự nghiệp ?
-Những phẩm chất, tính cách, bài học
từ cuộc đời và sự nghiệp của tác giả ?
Học sinh: thảo luận theo nhóm?
GV yêu cầu HS đại diện nhóm trình
bày ?
HS: Đại diện nhóm trình bày và nhận
xét ?
GV: Nhận xét, củng cố, kết luận
GV: Giới thiệu về tác phẩm Truyện Lục
Vân Tiên?
GV: Yêu cầu HS tóm tắt tác phẩm
Học sinh: thảo luận theo nhóm?
HS :Đại diện nhóm trình bày ?
GV:Yêu cầu đại diện nhóm nhận xét ?
GV: Nhận xét, củng cố, kết luận bằng
các hình ảnh thơ góp phần làm cho câu
chuyện thêm sinh động
GV: Truyện Lục Vân Tiên đợc kết cấu
theo kiểu thông thờng và giống với loại
truyện nào trong văn học dân gian
HS:Tuyện cổ tích
GV : Đối với văn chơng nhằm mục
đích tuyên truyền thì kết cấu nh vậy có
ý nghĩa nh thế nào?
I Giới thiệu tác giả tác phẩm 1.Tác giả.
- Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888)
- Quê nội : Huế
- Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh:
+ Trên đờng đi thi mẹ qua đời
+ ốm đau, bệnh tật, bị bội hôn,bị mù loà
- Về quê: dạy học, tham gia kháng chiến
- Ông để lại sự nghiệp thơ văn đồ sộ
mà tiêu biểu là Truyện thơ Lục Vân Tiên.
- Ông là tấm gơng sáng về nghị lực sống và cống hiến
2 Tác phẩm : Truyện thơ Nôm Lục
Vân Tiên Sáng tác vào những năm
50 của thế kỉ XIX
- Truyện gồm khoảng 2082 câu thơ lục bát
II Tóm tắt: (SGK).
- Lục Vân Tiên đánh tan bọn cớp đ-ờng cứu Kiều Nguyện Nga, chàng trai 16 tuổi quê ở Đông Thành, theo thày học văn, luyện võ trên núi
- Lục Vân Tiên gặp nạn đợc thần và lão tiều phu cứu giúp
- Khi Kiều Nguyệt Nga gặp nạn đợc phật bà Quan Âm cứu giúp
- Kết thúc câu chuyện chàng Lục Vân Tiên và Kiều Nguyện Nga đợc
đoàn tụ
Lục Vân Tiên là tác phẩm có nhiều yếu tố tự truyện, nhiều chi tiết
sự việc trong truyện trùng với cuộc
đời của tác giả
Truyện kết thúc có hậu, Lục Vân Tiên sáng mắt, thi đỗ, thắng giặc, gặp lại Kiều Nguyện Nga và hởng hạnh phúc
Truyện tập trung xây dựng hình t-ợng nhân vật lí tởng, thể hiện khát vọng về ngời anh hùng trung quân, hiếu, tiết nghĩa
Trang 54- Củng cố:4p
Em hãy cho biết truyện Lục Vân Tiên giống với thể loại nào của văn học dân gian? Vì sao?
5- Hớng dẫn học bài:1p
- Nắm đợc nội dung cốt truyện cũng nh giá trị của tác phẩm Lục Vân Tiên
- Đọc soạn văn bản Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
………
Ngày soạn:1/10/2012
Ngày dạy: 11/10/2012
Tiết : 39
Lục vân tiên cứu kiều nguyệt nga
( Trích Truyện Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu)
I Mục tiêubài dạy.
- Kiến thức : Học sinh nắm đợc những phẩm chất cao đẹp của hai nhân vật
Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga Thấy đợc khát vọng nhân nghĩa của tác giả, cũng nh quan niệm sống, lí tởng sống của ông thể hiện qua nhân vật Lục Vân Tiên
- Rèn luyện kĩ năng : phân tích nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại.
- Giáo dục : T tởng nhân văn.
II Chuẩn bị :
1 GV: Nghiên cứu, soạn bài, tranh ảnh về Nguyễn Đình Chiểu.
2 HS : Đọc, soạn bài.
III Tiến trình bài dạy
1 ổn định tổ chức.(1-2 phút).
2 Kiểm tra bài cũ.
? Giới thiệu những nét chính về tác giả NĐC và tác phẩm Truyện LVT
3 Bài mới.
GV : Giới thiệu : HS quan sát tranh Nguyễn Đình Chiểu.
GV :Hớng dẫn HS đọc văn bản
GV : Chú ý thể hiện đúng lời của từng
nhân vật
GV : Dựa vào văn bản hãy cho biết văn
bản trên đợc chia làm mấy phần?
Xác định nội dung và giới hạn của từng
phần
GV: Học sinh đọc phần 1
GV : Hình ảnh Lục Vân Tiên đánh tan bọn
cớp đợc tác giả miêu tả tập trung qua
I Đọc hiểu chú thích.
1.Đọc.
2 chú thích (SGK) 3.Bố cục văn bản.
*Chia làm hai phần
P1: 14 câu đâu Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
P2 Phần còn lại Cuộc trò chuyện giữa Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga
II Đọc hiểu văn bản
1 Nhân vật Lục Vân Tiên.
- Chàng trai dũng cảm, sẵn sàng
hi sinh bản thân, chủ động đánh
Trang 6những hình ảnh thơ nào ?
GV : Qua cách miêu tả cho ta liên tởng tới
nhân vật nào trong tác phẩm Tam quốc chí
của Trung Quốc ?
GV : Tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào
khi miêu tả? Hãy nêu tác dụng của thủ
pháp nghệ thuật đó?
GV : Sau khi đánh tan bọn cớp đờng chàng
trai Lục Vân Tiên đã có lời lẽ nh thế nào?
GV : Qua đây em nhận xét gì về chàng trai
họ Lục?
GV : Thông qua Lục Vân Tiên tác giả đã
đa ra quan niệm nh thế nào về ngời anh
hùng ?
Học sinh đọc phần 2
GV : Qua lời dãi bày của Kiều Nguyệt
Nga giúp ta hiểu đợc đó là một cô gái nh
thế nào?
GV: Học sinh trả lời
GV: Nhận xét, củng cố, kết luận
GV : Qua phân tích em có nhận xét gì về
cách sử dụng ngôn ngữ của tác giả ?
GV : Trình tự kể chuyện ở đây nh thế nào?
GV : Hãy nêu ý nghĩa của đoạn trích?
GV : Tác giả ngợi ca điều gì? Phê phán
điều gì?
tan bọn cớp đờng : Vân Tiên tả đột
Khác nào Triệu Tử…
- Nghệ thuật so sánh Ví Lục Vân Tiên nh Triệu Tử Long, một nhân vật trong Tam Quốc Chí diễn nghĩa của Trung Quốc
- Hành động : + Hỏi ai than khóc…
+ Đáp rằng ta đã trừ …
Một con ngời hào hiệp, trọng nghĩa khinh tàì, nhân hậu, chân thành
- Quan niệm về ngời anh hùng:
Nhớ câu kiến ngãi bất vi Làm ngời thế ấy cũng phi anh hùng
Lí tởng sống của ngời anh hùng trong Xã hội phong kiến
2 Nhân vật Kiều Nguyệt Nga.
- Một tiểu th có học thức văn hoá, nết na, khiêm nhờng
- Khi đợc chàng họ Lục ra tay cứu thì băn khoăn tìm cách trả
ơn
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật
- Ngôn ngữ thơ mộc mạc giản dị, giàu sắc thái Nam Bộ
- Trình tự kể theo thời gian
2 Nội dung
- Ngợi ca phẩm chất cao đep của con ngời, đồng thời phê phán cái
ác, cái xấu trong xã hội
- Thể hiện quan niệm về ngời anh hùng
4- Củng cố:4p
- Bằng ngôn ngữ của mình em hãy thuật lại cảnh Lục Vân Tiên đánh tan bọn
c-ớp đờng để cứu Kiều Nguỵêt Nga
5- Hớng dẫn học bài:1p
- Nắm đợc nội dung cốt truyện cũng nh giá trị của tác phẩm Lục Vân Tiên
- Đọc soạn văn bản Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
………
Ngày soạn :6/10/2012
Ngày dạy :12/10/2012
Tiết 40
Trang 7miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự.
I Mục tiêu bài dạy:
Giúp HS:
- Kiến thức : Hiểu đợc vai trò của miêu tả nội tâm và mối quan hệ giữa nội tâm
và ngoại hình trong khi kể chuyện
- Rèn luyện kĩ năng : kết hợp kể chuyện với miêu tả nội tâm nhân vật khi viết
văn bản tự sự
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Nghiên cứu, soạn giáo án
2 Học sinh: Học bài cũ, trả lời trớc các câu hỏi
III Tiến trình bài dạy:
1 ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ:
Gv: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: GV nêu vai trò, ý nghĩa của miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
Họat động của thầy và trò Nội dung bài học
HS: đọc đoạn trích “Kiều ở lầu Ngng Bích”
GV: Tìm những câu thơ miêu tả ngoại cảnh
và những câu thơ miêu tả tâm trạng Thuý
Kiều?
HS: đọc, thảo luận, trình bày
HS: nhận xét, bổ sung
GV: Dấu hiệu nào cho thấy đoạn đầu miêu
tả cảnh và đoạn sau miêu tả nội tâm?
GV: Những câu thơ tả cảnh có mối quan hệ
nh thế nào với việc miêu tả nội tâm nhân
vật
GV : Liên hệ với văn học dân gian không
miêu tả tâm trạng, nội tâm?
GV: Miêu tả nội tâm có tác dụng nh thế nào
đối với việc miêu tả nhân vật trong văn bản
tự sự?
HS: suy nghĩ trả lời
HS: đọc to ghi nhớ
HS: thuật lại đoạn trích, chú ý những câu
miêu tả nội tâm của Thuý Kiều
HS: chuyển thành văn xuôi theo ngôi 1 hoặc
ngôi 3
HS: đọc, nhận xét
GV: nhận xét, đánh giá
GV: đọc đoạn văn tham khảo
-Cố gắng miêu tả tâm trạng Thuý Kiều lúc
gặp Hoạn Th
+ Đóng vai Thuý Kiều
+ Xng tôi kể lại vụ án.
+ Chú ý dẫn lời, dẫn ý
- GV: lu ý HS: việc không hay mà mình gây
I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự.
1.Ví dụ(SGK)
2 nhận xét
+ Tả cảnh:
- Trớc lầu… ghế ngồi.
+ Miêu tả nội tâm:
Tấm son… vừa ngời ôm.
Biết đợc điều đó nhờ các dấu hiệu:
- Miêu tả bên ngoài bao gồm cảnh sắc thiên nhiên, và ngoại hình của con ngời, sự vật có thể quan sát đợc
- Miêu tả nội tâm bao gồm những suy nghĩ của nàng Kiều: nghĩ về thân phận cô đơn, bơ vơ nơi đất khách, nghĩ về cha mẹ chốn quê nhà ai chăm sóc, phụng dỡng lúc tuổi già
3 Kết luận : Ghi nhớ
II Luyện tập:
*Bài tập 1:
*Bài tập 2.
Trang 8ra cho bạn là việc gì, diễn ra nh thế nào, đặc
biệt lu ý tâm trạng sau khi gây ra việc
không hay đó
HS :về nhà viết
GV: cho HS nghe đoạn văn tham khảo
*Bài tập 3.
4 Củng cố:4p
- HS đọc lại ghi nhớ, GV nhấn mạnh các ý
5 Hớng dẫn học bài:1p
- Hớng dẫn học sinh ôn tập chuẩn bị kiểm tra truyện trung đại