mạnh mẽ, lúc lắng sâu tinh tế của Tế Hanh khi ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên, cuộc sống lao động của quê hương về hình ảnh, nhịp điệu đặc sắc của bài thơ.. - KB: Khẳng định sức hấp dẫn của b[r]
Trang 1Tiết 125: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN về một đoạn thơ, bài thơ
NS: 14/3/2019; ND: 15/3/2019
I.Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức:
-Đặc điểm, yêu cầu đối với bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
-Các bước khi làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
2 Kỹ năng:
-Tiến hành các bước làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
-Tổ chức, triển khai các luận điểm
II Hướng dẫn tự học
Học sinh: nghiên cứu sách giáo khoa, đọc kĩ bài học ể hiểu được kiến thức trọng tâm bài học
III Kiến thức trọng tâm bài học:
I Đề bài:
.1/ Cấu tạo: Có hai cách
- Đề 4, 7: không kèm theo chỉ định cụ thể
-> Chỉ định ngầm: yêu cầu NL về hình tượng người chsĩ lái xe (đề 4) và những đặc
sắc trong bài Viếng lăng Bác ( đề7).
- Đề còn lại: kèm theo những chỉ định cụ thể
2/ So sánh:
- Giống: Yêu cầu NL về một đoạn thơ, bài thơ
- Khác: + “phân tích”: nghiêng về phương pháp NL
+ “Cảm nhận”: NL trên cơ sở cảm thụ của người viết
+ “suy nghĩ”: NL nhấn mạnh tới nhận định, đánh giá của người viết
II Cách làm bài:
Đề: Phân tích tình yêu quê hương trong bài Quê hương của Tế Hanh.
1.Các bước làm bài NL về một đoạn thơ,bài thơ
a Tìm hiểu đề, tìm ý:
- Tìm hiểu đề: VĐNL- Tình yêu quê hương trong bài Quê hương của Tế Hanh.
- Tìm ý:
+ Nội dung: Nỗi nhớ quê hương thể hiện qua các tâm trạng, h.ảnh, màu sắc, mùi vị + Nghệ thuật: Cách mtả, chọn lọc h.ảnh, ngôn từ,cấu trúc, nhịp điệu, tiết tấu,…
b Lập dàn bài:
+ MB: Giới thiệu bài thơ, nêu ý kiến khái quát của mình về tình yêu quê hương trong bài thơ
+ TB: phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ
Khái quát chung về bài thơ: Một tình yêu tha thiết, trong sáng, đậm chất lí tưởng, lãng mạn
Cảnh ra khơi: vẻ đẹp trẻ trung, giàu sức sống…
Cảnh trở về: đông vui, no đủ, bình yên
Nỗi nhớ: hình ảnh đọng lại…
Trang 2+KB: Cả bài thơ là một khúc ca quê hương tươi sáng ngọt ngào Nó là sản phẩm của hồn thơ trẻ trung tha thiết
c Viết bài:
- Chú ý sự liên kết giữa các câu, các đoạn, các phần
d Đọc, sửa
2 Cách tổ chức triển khai các luận điểm:
* Bố cục:
- MB (Quê hương… rực rỡ): Giới thiệu chung về đời thơ Tế Hanh với khởi đầu
thành công xuất sắc là bài Quê hương.
- TB (tiếp -> … Tế Hanh): Trình bày cảm nhận về cảm xúc lúc nồng nàn mạnh
mẽ, lúc lắng sâu tinh tế của Tế Hanh khi ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên, cuộc sống lao động của quê hương về hình ảnh, nhịp điệu đặc sắc của bài thơ
- KB: Khẳng định sức hấp dẫn của bài thơ
* Nhận xét, đánh giá của người viết trong TB:
- Nhà thơ đã viết Quê hương bằng tất cả tình yêu tha thiết, trong sáng, thơ mộng của
mình:
+ Những hình ảnh đẹp như mơ,đầy sức mạnh khi ra khơi
+ Cảnh lao động tấp nập và cuộc sống no đủ, bình yên
+ Vẻ đẹp dung dị của người dân chài giữa một không gian biển trời thơ mộng
+ Hình ảnh ngôn từ của bài thơ giàu sức gợi cảm…
- Phần TB kết nối với MB tự nhiên chặt chẽ bằng các Lđiểm, lcứ, có tác dụng cụ thể hoá cho nhxét khái quát ở MB
- Từ các Lđiểm này, đã dẫn đến phần KB đánh giá sức hấp dẫn, khẳng định ý nghĩa của bài thơ
- VB thuyết phục, hấp dẫn vì lập luận chặt chẽ, dẫn chứng xác đáng -> người viết cảm thụ bài thơ khá sâu sắc, tinh tế
IV.Vận dung (15phút)
1 Phân tích một khổ thơ trong bài Sang thu (xem gợi ý)
2.Tìm hiểu, lập dàn ý, tập viết bài NL văn học (tt) qua các đề/tr99
TIẾT 126 MÂY VÀ SÓNG ( TA- GOR ) NS: 14/3/2019; ND: 18/3/2019
I.Mục tiêu cần đạt :
1.Kiến thức
-Tình mẫu tử thiêng liêng qua lời thủ thỉ chân tình của em bé với mẹ về những cuộc đối thoại tưởng tượng giữa em bé với những người sống trên mây và sóng
-Những sáng tạo độc đáo về hình ảnh thơ qua trí tưởng tượng bay bổng của tác giả
2 Kỹ năng:
- Có kỹ năng đọc hiểu văn bản thơ dịch từ tác phẩm nước ngoài
II Hướng dẫn tự học
Trang 3Học sinh: nghiên cứu sách giáo khoa, đọc kĩ bài học ể hiểu được kiến thức trọng tâm bài học
III Kiến thức trọng tâm bài học:
I: Đọc hiểu VB
1 Tác giả -tác phẩm Sgk
2.Thể thơ : tự do (thơ văn xuôi 3 Bố cục :2 đoạn
a/ Câu chuyện với mẹ về những người ở trên mây và trò chơi thứ I của em bé
b/ Câu chuyện của em bé với mẹ về những người ở trong sóng và trò chơi thứ 2 của
em bé
-> Bố cục cân đối , trình tự thuật, kể giống nhau nhưng ý và lời lại khác nhau, vì tính chất của 2cảnh vật có những nét quyến rủ khác nhau
4 Phân tích :
1/ Em bé trước lời mời gọi rủ rê của những người sống trên mây trong sóng.
-Lời mời gọi :
+ Bọn tớ chơi từ khi thức dậy chiều tà , chơi với bình minh vàng với vầng trăng bạc (mây)
+Bọn tớ ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn , ngao du nơi này nơi nọ (sóng )
- Em bé hỏi :
+ Nhưng làm thế nào đó được ? : bị hấp dẫn,tò mò ,ham vui ham chơi , nhưng lại vừa hỏi về cách đi
-Và câu trả lời chỉ cách đi thật dễ dàng
-Em lại bảo :
+ Mẹ mình đang đợi ở nhà , làm sao có thể rời mẹ mà đi được ?: Từ chối
->Biết khắc phục ham muốn chính đáng của tuổi thơ để làm vui lòng mẹ : Tình cảm đối với mẹ thật sâu nặng
2 Trò chơi của bé
- Trò chơi thứ 1: Con là mây và mẹ sẽ là trăng Hai tay con ôm lấy mẹ và mái nhà ta
là bầu trời xanh thẳm
-Trò chơi thứ 2: Con-sóng, mẹ-bến bờ kì lạ Con lăn, lăn mãi rồi cười tan vào lòng
mẹ
-Và không ai biết được mẹ con ta đang ở đâu?(CH tu từ )
-> sáng tạo thú vị, vì nó hoà hợp giữa tình yêu thiên nhiên và tình mẹ con trong ngôi nhà êm ấm của chính chúng ta
+ Tình mẫu tử thiêng liêng sâu nặng có thể biến thành sức mạnh giúp con người vượt qua những cám dỗ nhất thời Nó thành điểm tựa vững chắc trong cuộc sống của con người.
+ Hạnh phúc không phải là điêu gì xa xôi bí ẩn ,do ai ban phát, mà ở ngay trên thế gian này, trong mái nhà thân yêu của chúng ta Và chính con người đã tự mình tạo ra hạnh phúc của chính mình
Trang 4-Mối quan hệ giữa tình yêu và sự sáng tạo ,Chính sức mạnh của tình yêu sẽ chắp cánh thành sức mạnh cho sự sáng tạo không ngừng của con người
+ Tổng kết : -GHI NHỚ sgk
IV Vận dụng
1 Đọc diến cảm bài thơ
2 Viết bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của tình cảm con cái
dành cho cha mẹ
Tiết 127: ÔN TẬP VỀ THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
NS: 14/3/2019; ND: 18/3/2019
I.Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức
- Hệ thống những kthức về các văn bản thơ đã học
2.Kĩ năng
-Tổng hợp, hệ thống hoá kiến thức về các tác phẩm thơ đã học
II Hướng dẫn tự học
Học sinh: nghiên cứu sách giáo khoa, đọc kĩ bài học ể hiểu được kiến thức trọng tâm bài học
III Kiến thức trọng tâm bài học:
I Lập bảng thống kê:
( Gồm: Tên bài thơ, tác giả, năm sáng tác, thể thơ, t.tắt ndung, đặc sắc NT)
II.Sắp xếp theo thời gian:
(g.đoạn lịch sử: 45-54, 54-75, 75- nay)
III Nội dung khái quát:
1 Tái hịên h.ảnh đất nước & con người VN suốt một thời kì lịch sử qua nhiều g.đọan:
- Trong 2 cuộc KC với nhiều gian khổ hi sinh nhưng rất anh hùng
- Công cuộc lao động XD đất nước & những qhệ tốt đẹp của con người
- Yêu nước, tình yêu quê hương
- Tình đồng chí, sự gắn bó với CM, lòng kính yêu Bác
- Tình mẹ con, bà cháu trong sự thống nhất với những tcảm chung rộng lớn
( Tìm dẫn chững cho mỗi nội dung)
IV So sánh những bài có đề tài gần nhau:
1 Tình mẹ con: “Con cò”, “Khúc hát ru…” -> Tình mẹ con thiêng liêng, thắm thiết,
có âm điệu lời ru…
- Con cò: Khai thác hình tượng con cò trong ca dao để ca ngợi tình mẹ & ý nghĩa của
lời ru trong cuộc sống của con người
- Khúc hát…: Thể hiện sự thống nhất tình yêu con gắn bó với lòng yêu nước & CM, ý
chí chiến đấu của người mẹ dân tộc Tà Ôi trong hoàn cảnh gian khổ của cuộc kháng chíên chống Mĩ
Trang 52 Đồng chí, Bài thơ về …, Ánh trăng: Viết về người lính với những phẩm chất tốt
đẹp, hình ảnh đẹp về anh bộ đội cụ Hồ
- Đồng chí: Ca ngợi tình đồng đội gắn bó keo sơn.
- Bài thơ…: Ca ngợi những phẩm chất, tính cách: anh dũng, gan dạ, lạc quan, sôi nổi,
trẻ trung, của người lính
- Ánh trăng: Người lính sau cuộc chiến -> Nhắc nhở thái độ sống: Uống nước nhớ
nguồn
V So sánh bút pháp sáng tạo hình ảnh thơ:
- Đồng chí: BP hiện hthực, hình ảnh chân thực + H.ảnh đẹp giàu ý nghĩa tượng trưng.
- Đoàn thuyền…: BP chủ yếu tượng trưng phóng đại với nhiều tầng liên tưởng mới
mẻ, độc đáo
- Bài thơ…: BP hiện thực, mtả cụ thể chi tiết từ hình dáng chiếc xe -> sinh hoạt của
người lái xe
- Ánh trăng: Có nhiều h.ảnh thực nhưng chủ yếu để gợi tả để hướng tới ý nghĩa khái
quát & biểu tượng của hình ảnh
IV.Vận dụng:
Trình bày cảm thụ:
1 Phát hiện những hình ảnh nào là hay, có ý nghĩa, để lại cho em những ấn tượng sâu sắc nhất Viết đoạn văn trình bày những cảm thụ ấy
2 Trình bày cảm thụ sâu sắc nhất của em về một đọan thơ