van 9 tuan 12

- Tình yêu thương và ước vọng của người mẹ Tà-ôi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hiểu được lòng yêu quê hương đất nước và khát vọng tự do của nhân dân ta trong thời kì lịch sử [r]

Trang 1

Gv Bùi Hồng Huấn Trờng THCS Song Vân

Tuần: 12

Bằng Việt

Ngày soạn:

… / / 09 … Ngày giảng:

… / / 09 …

I Mục tiêu bài học.

1 Kiến thức: giúp học sinh cảm nhận đợc những hình ảnh, tình cảm, cảm xúc trân thành của nhân vật trữ tình: Ngời cháu, ngời bà giàu tình thơng, giàu đức

hi sinh trong bài thơ bếp lửa

Thấy đợc nghệ thuật diễn tả cảm xúc thông qua hồi tởng kết hợp miêu tả, tự sự, bình luận của tác giả trong bài thơ

2 Kỹ năng:

Rèn kỹ năng cảm thụ thơ trữ tình

3 Thái độ

Giáo dục ý thức về tình yêu quê hơng, đất nớc, cội nguồn

II Chuẩn bị

Gv Giáo án, tranh minh hoạ

Hs Học bài cũ, đọc và soạn bài mới

III Tiến trình tổ chức hoạt động.

Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung hoạt động

Hoạt động I: Khởi động

1 Kiểm tra

- Đọc thuộc lòng bài thơ “

Đoàn thuyền đánh cá” của Huy

Cận

- Phân tích hình ảnh con ngời

lao động mới trong bài thơ?

2 Giới thiệu bài

Hoạt động II: Hớng dẫn đọc tìm

hiểu chung văn bản

Gv Hớng dẫn đọc: Y/c- Đọc rõ

ràng, diễn cảm thể hiện dòng cảm

xúc của nhân vật trữ tình

Đọc mẫu

Hs 2-3 em đọc toàn bài, nhận xét

Gv Nhận xét, uôn nắn cách đọc

Hs Đọc phần chú thích *

H Nêu những nét chính về tác giả?

H Nêu hoàn cảnh ra đời của tác

phẩm?

H Em hiểu thế nào là đinh “

ninh ?”

H Hình ảnh nào khơi nguồn cảm

5

3

I Đọc – Tìm hiểu chú Tìm hiểu chú

thích

1 Đọc

2 Chú thích

a Tác giả, tác phẩm.

4 Tác giả: Tên thật là Nguyễn Bằng Việt (1941), quê ở Thạch Thất, Hà Tây

Thuộc thế hệ các nhà thơ trởng thành trong kháng chiến chống Mĩ

5 Tác phẩm: Viết năm 1963 khi tác giả còn đang là một sinh viên học tại Liên Xô

b Từ khó:

6 Đinh ninh: Nhắc đi, nhắc lại

3 Bố cục

1

Trang 2

xúc cho tác giả viết bài thơ này?

(Bếp lửa)

H Bài thơ là lời của ai? Nói với

ai? Nói về điều gì?

(Lời của cháu nhớ về bà và những

kỷ niệm với bà -> nói lên lòng kính

yêu và suy ngẫm về bà)

H.Từ đó cho biết mạch cảm xúc

của bài thơ?

H Từ mạch cảm xúc đó hãy xác

định bố cục của bài thơ?

Hs Nêu nhận xét

Gv Nhận xét, kết luận

Hoạt động III: Hờng dẫn đọc và

tìm hiểu chi tiết văn bản

Hs Đọc khổ thơ đầu

H Hình ảnh thơ nào đợc lặp lại

trong khổ thơ đầu?

H Tác dụng của việc lặp lại đó?

(Khơi nguồn cảm xúc nhớ về bà,

khẳng định nỗi nhớ về bà là dai

dẳng, sâu sắc )

H Vậy những hồi tởng của ngời

cháu về bà đợc bắt nguồn từ đâu?

H Hình ảnh Bếp lửa chờn vờn s“

-ơng sớm , Bếp lửa ấp iu nồng đ” “

-ợm có gì khác nhau?”

(Bếp lửa 1 gợi sự gần gũi, quen

thuộc,

Bếp lửa 2 gợi bàn tay khéo léo,

kiên nhẫn,chăm chút của ngời bà)

H Hình ảnh nắng ma gợi cho em

suy nghĩ gì?

(sự vất vả nắng ma dãi dầu )

H Những hồi tởng của ngời cháu

về bà gắn với những thời điểm

nào?

- Lên 4 tuổi

- Tám năm ròng

- Năm giặc đốt làng

H Kỷ niệm nào về bà đợc gợi lại

trong thời điểm cháu lên 4 tuổi?

H Hình ảnh mùi khói, khói cay

thể hiện điều gì?

Gv Liên hệ nạn đói năm 1945

H Trong thời điểm tám năm ròng,

kỷ niệm nào đợc gợi lại với ngời

cháu?

H Thời điểm tám năm ròng gắn

với hình ảnh ngời bà nhóm lửa gợi

cho em suy nghĩ gì?

H Những kỷ niệm về bà và hình

10

7 Mạch cảm xúc: Đi từ hồi tởng đến

hiện tại, từ kỷ niệm đến suy ngẫm

8 Bố cục (2 phần)

+ Phần 1: 5 khổ thơ đầu: Những kỷ niệm về bà và tình bà cháu

+ Phần 2: Khổ thơ cuối: Suy ngẫm về

bà, về bếp lửa và nỗi nhớ thơng bà

II.

Đọc – Tìm hiểu chú Hiểu văn bản

1 Những hồi t ởng về bà và tình bà cháu

- Đợc bắt đầu từ những hình ảnh thân

th-ơng, ấm áp về bếp lửa

+ Bếp lửa chờn vờn sơng sớm -> Hình ảnh thc gần gũi quen thuộc

+ Bếp lửa ấp u nồng đợm -> Hình ảnh t-ợng trng, gợi lên bàn tay chăm chút kiên nhẫn của ngời bà

- lúc lên 4 tuổi: -> Nhớ về những kỷ niệm tuổi thơ sống bên bà gắn với những gian khổ thiếu thốn nhọc nhằn

+ Tám năm ròng: Gắn với sự cu mang dạy

dỗ của ngời bà -Gợi sự khó khăn gian khổ, kiên trì bền bỉ của ngời bà

Trang 3

ảnh bếp lửa còn gợi lên sự liên

t-ởng nào?

( Tếng chim tu hú)

Em có nhận xét gì về tiếng chim tu

hú trong đoạn thơ?

H Những năm giặc đốt làng gợi kỷ

niệm nào về bà?

H Những lời dặn dò của ngời bà

nói lên phẩm chất gì?

H Tác giả đã tái hiện hình ảnh

ng-ời bà qua nh thế nào qua 4 khổ thơ

đầu?

H Trong khổ thơ 5 tại sao tác giả

lại viết là ngọn lửa mà không nói

là bếp lửa?

Hs Đọc khổ thơ cuối

H Nhà thơ nhớ về những thói quen

nào của bà?

H Tại sao nhà thơ lại nhớ về

những thói quen đó?

H Câu kết bài thơ với câu hỏi tu từ

mở ra điều gì?

Hoạt động IV: Hớng dẫn tổng kết,

luyện tập

H Bài thơ chứa đựng một triết lý

thầm kín?

ý nghĩa triết lý đó là gì?

H Những nét NT nổi bật của bài

thơ?

H Nêu cảm nghĩ của em về tình bà

cháu qua bài thơ?

5

2

+ Những kỷ niệm gắn với sự lo sợ của những năm giặc đốt làng

Gợi cho tác giả thấy những đức tính hy sinh thầm lặng của ngời bà

- Hình ảnh ngọn lửa trong lòng bà là ngọn lửa trái tim con ngời của tình yêu thơng

mà ngời bà truyền cho cháu, đó là ngọn lửa của niềm tin hy vọng

2 Những suy nghĩ về bà và hình ảnh bếp lửa

Những suy ngẫm về cuộc đời bà luôn gắn với hình ảnh bếp lửa

+ Bếp lửa là tình cảm ấm áp của bà + Bếp lửa là bàn tay chăm chút của bà + Bếp luă gắn với khó khăn gian khổ cuộc

đời bà

-> Bếp lửa nhen nhóm tình yêu thơng con ngời, thể hiện nỗi nhớ, lòng biết ơn, khơi gợi cho ngời cháu một tâm hồn cao đẹp

- Câu hỏi tu từ kết thúc bài thơ thể hiện nỗi nhớ về quê hơng cội nguồn, tình yêu sâu nặng của ngời cháu đối với bà

III Tổng kết

1 Nội dung

- Những kỉ niệm xúc động về bà và tình bà cháu -> Thể hiện tình cảm đối với gia

đình, quê hơng, đất nớc

2 Nghệ thuật

- Sáng tạo hình ảnh vừa thực, vừa mang ý nghĩa biểu tợng, kết hợp miêu tả, tự sự, biểu cảm và bình luận

* Ghi nhớ – Tìm hiểu chú SGK

IV Luyện tập

* Củng cố (3’)

- Gv hệ thống lại kiến thức bài học

* H ớng dẫn về nhà (2’)

3

Trang 4

- Học thuộc lòng bài thơ, làm bài tập SGK

- Soạn bài : Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ

Tuần: 12

Tiết: 57

Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ

(Tự học có hớng dẫn)

Nguyễn Khoa Điềm

Ngày soạn:

… / / 09 … Ngày giảng:

… / / 09 …

I Mục tiờu bài học:

1 Kiến thức

Giỳp HS:

- Tỡnh yờu thương và ước vọng của người mẹ Tà-ụi trong cuộc khỏng chiến chống Mỹ cứu nước, hiểu được lũng yờu quờ hương đất nước và khỏt vọng tự do của nhõn dõn ta trong thời kỡ lịch sử này

- Giọng điệu thơ thiết tha ngọt ngào của Nguyễn Khoa Điềm qua những khỳc hỏt ru cựng bố cục đặc sắc của bài thơ

2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ thơ trữ tình

3 Thái độ: Giáo dục tình yêu quê hơng, gia đình

II Chuẩn bị:

- GV: Tranh anh về người mẹ

- HS: Đọc, tỡm hiểu văn bản theo cõu hỏi SGK

III Tiến trỡnh hoạt động:

Hoạt động I:Khởi động

1 kiểm tra :

Đọc thuộc bài thơ bbép lửa

của Bằng Việt

Phân tích nét nghệ thuật độc

đáo trong bài thơ?

2 Giới thiệu bài

Hoạt động II : Hướng dẫn tỡm hiểu

chung:

H: Giới thiệu về tỏc giả Nguyễn Khoa

Điềm và bài thơ

-GV đọc bài thơ, hướng dẫn HS đọc lại

Hoạt động III: Hướng dẫn phõn tớch

bài thơ

-HS đọc 3 phần những đoạn thơ gợi lờn

hỡnh ảnh người mẹ trong những cụng

việc cụ thể

5

10

20

I Tỡm hiểu chung:

1 Tỏc giả: Nguyễn Khoa Điềm

2 Tỏc phẩm: Trớch Đất và khỏt vọng

II Đọc – hiểu văn bản:

1.Hỡnh ảnh người mẹ Tà- ụi -Mẹ giả gạo nuụi bộ đội

Trang 5

H: Phõn tớch h/a người mẹ trong

những cụng việc cụ thể?

H: Cảm nhận những việc làm của mẹ

là những việc nào?

H: Tỡnh cảm người mẹ được thể hiện

qua những cụng việc đú như thế nào?

GV: Cỏc cụng việc thể hiện sự bền bỉ

quyết tõm khỏng chiến ,tỡnh yờu

thương con của người mẹ Tà-ụi gắn

liền với tỡnh yờu thương bộ đội, dõn

làng, đất nước

9 Hướng dẫn phõn tớch khỳc hỏt ru

H: Trong mỗi lời hỏt ru người mẹ ước

mong điều gỡ?

H: Hỡnh ảnh mặt trời ở khổ thơ 2 giỳp

ta cảm nhận thờm về tỡnh cảm người

mẹ đối với con như thế nào ?

H: Tỡnh cảm khỏt vọng người mẹ càng

rộng lớn qua mỗi khỳc hỏt ru, hóy

chứng minh?

Hoạt độngIV: Hướng dẫn tổng kết:

HS tổng kờt nội dung nghệ thuật bài

thơ?

-GV chốt kiến thức HS đọc ghi nhớ

5

Nhịp chày nghiờng

Mồ hụi mẹ rơi

Vai mẹ gầy

* mẹ vất vả cực nhọc, ý thức bền bỉ

- Mẹ đang tỉa bắp trờn nỳi Ka-lư Lưng nỳi thỡ to mà lưng mẹ nhỏ

* Sự gian khổ giữa nỳi rừng mờnh mụng heo hỳt

- Mẹ chuyển lỏn đạp rừng

* Tham gia chiến đấu, tinh thần quyết tõm, tin vào thắng lợi

2 Những khỳc hỏt ru và khỏt vọng của người mẹ

-Lưng đưa nụi và tim hỏt thành lời

*Lời hỏt mẹ gửi gắm ước mong con ngủ ngoan, khụn lớn

Hỡnh ảnh ẩn dụ: Mặt trời của mẹ

em

* Tỡnh yờu tha thiết của mẹ đối với con, con là niềm tin, nguồn hạnh phỳc của mẹ

III Tổng kết :

* Ghi nhớ: SGK

IV Luyện tập :

1 Đọc diễn cảm bài thơ

* Củng cố (3’)

Đọc diễn cảm bài thơ

* Dặn dũ: (2’)

Học thuộc lũng bài thơ

Chuẩn bị: Ánh trăng

5

Trang 6

Tuần: 12

Nguyễn Duy

Ngày soạn:

… / / 09 … Ngày giảng:

… / / 09 …

1 Kiến thức

Giỳp HS:

- Hiểu được ý nghĩa của h/ảnh vầng trăng, thấm thớa cảm xỳc õn tỡnh với quỏ khứ gian lao Từ đú rỳt ra bài học về cỏch sống cho mỡnh

- Cảm nhận được sự kết hợp hài hũa giữa yếu tố trữ tỡnh và yếu tố tự sự trong

bố cục giữa tớnh cụ thể và tớnh khỏi quỏt trong hỡnh ảnh của bài thơ

2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ thơ trữ tình

3 Thái độ: Giáo dục tình yêu quê hơng, gia đình

- GV: Tranh, ảnh

- HS: Chuẩn bị bài

III Tiến trỡnh hoạt động

Hoạt động I: Khởi động

1.kiểm tra

Đọc thuộc lòng bài thơ khúc hát

ru những em bé lớn trên lng mẹ

của Nguyễn Khoa Điềm ?

2.Giới thiệu bài

Hoạt động II: Hướng dẫn tỡm hiểu

chung:

H: Giới thiệu về tỏc giả Nguyễn Duy

và xuất xứ bài thơ Ánh trăng bài thơ?

-GV đọc bài thơ, hướng dẫn HS đọc

lại

Hoạt động III : Hướng dẫn phõn tớch

bài thơ:

H: Tỏc giả hồi tưởng vầng trăng trong

quỏ khứ ở những thời điểm nào?

Tỡnh cảm giữa trăng và người lỳc đú

ra sao?

10.HS đọc đoạn 2

H:Tỏc giả lớ giải vỡ sao trăng tở

thành người dưng?

5

7

I Tỡm hiểu chung:

1 Tỏc giả: Nguyễn Duy

2 Tỏc phẩm:

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Vầng trăng tỡnh nghĩa:

- Hồi nhỏ sống với đồng

- Hồi chiến tranh ở rừng

- Trăng thành tri kỷ

* Cuộc sống hồn nhiờn, con người gần gũi hũa hợp với thiờn nhiờn

2 Trăng húa thành người dưng:

- Ánh điện cửa gương => cuộc sống

Trang 7

cỏch lớ giải như thế cú gần gũi với

thực tế khụng?

GV: Cuộc sống hiện đại bủa võy, con

người khụng cú điều kiện hũa vào

thiờn nhiờn, gần gũi với thiờn nhiờn,

trăng trở thành người dưng

- Gọi HS đọc khổ thơ 4:

H: Tỡnh huống nào núi đến sự xuất

hiện của trăng đột ngột ?

H: Cảm xỳc của nhõn vật trữ tỡnh

trước hỡnh ảnh vầng trăng như thế

nào?

H: Ánh trăng im phăng phắc gợi suy

nghĩ gỡ?

GV: Trăng xuất hiện đột ngột gợi tả

niềm vui sướng ngỡ ngàng, sự xỳc

động trước quỏ khứ hiện về với những

kĩ niệm của năm thỏng gian lao Trăng

biểu tượng cho quỏ khứ nghĩa tỡnh, vẽ

đẹp vĩnh hằng , trăn cũn biểu tượng

cho chiều sõu tư tưởng, quỏ khứ đẹp

đẽ chẳng thể phai mờ

Hoạt động IV : Hướng dẫn tổng kết

bài thơ:

- Khỏi quỏt nội dung và nghệ thuật bài

thơ

- GV chốt kiến thức HS đọc ghi nhớ

Tổ chức luyện tập: Đọc diễn cảm bài

thơ

5

4

5

hiện đại, con người xa cỏch thiờn nhiờn

- Trăng => người dưng

* Cỏch lớ giải thực tế: Cuộc sống hối

hả, con người khụng cú điều kiện để nhớ về quỏ khứ

3 Trăng nhắc nhỡ tỡnh nghĩa:

- Trăng xuất hiện: thỡnh lỡnh, đột ngột,thức tỉnh con người nhớ về kỉ

niệm

- Mặt nhỡn mặt, rưng rưng

- đồng, bể, sụng, nguồn

* Thiờn nhiờn bỡnh dị gần gũi hiện về, quỏ khứ nghĩa tỡnh khụng phai mờ

- Trăng im phăng phắc: nhắc nhỡ con người khụng được quờn quỏ khứ

III Tổng kết:

* Ghi nhớ: SGK

IV Luyện tập :

1 Đọc diễn cảm bài thơ

2 Tưởng tượng mỡnh là nhõn vật trữ

tỡnh trong Ánh trăng em hóy diễn tả

dũng cảm nghĩ trong bài thơ bằng một bài văn xuụi ngắn

Dặn dũ:

Học thuộc lũng bài thơ

Chuẩn bị: Tổng kết từ vựng

7

Trang 8

Tuần: 12

Ngày soạn:

… / / 09 … Ngày giảng:

… / / 09 …

Giỳp HS:

- Biết vận dụng những kiến thức về từ vựng đó học để phõn tớch những hiện tượng ngụn ngữ trong thực tiễn giao tiếp

GV: Kiến thức liờn quan cỏc lớp dưới

HS: ễn lại kiến thức đó học

Hoạt độngI : Khởi động

1 - kiểm tra :

Kiểm tra vở soạn bài

2 Bài mới:

Hoạt độngII : So sỏnh 2 dị bản của

cõu ca dao:

11.HS đọc yờu cầu bài tập, GV cho

thảo luận theo bàn, so sỏnh từ

gật đầu, gật gự Trong 2 bản

trờn chọn từ nào hợp hơn, vỡ

sao?

Nhận xột nghĩa từ ngữ:

- Một HS túm tắt truyện cười, GV

hướng dẫn HS trả lời cỏ nhõn

H: Cỏch hiểu nghĩa từ ngữ của người

vợ cú gỡ đỏng cười?

Tỡm từ ngữ được dựng theo nghĩa

gốc, nghĩa chuyển

-HS đọc yờu cầu BT3, gv hướng dẫn

trả lời cỏ nhõn

- BT4: Gọi HS trả lời cỏ nhõn

- BT5: Gọi HS đọc đoạn trớch

H: Cỏc sự vật hiện tượng trờn được

đặc tờn theo cỏch nào?

1.So sỏnh dị bản 2 bai ca dao

- gật gự: đồng tỡnh, tỏn thưởng

- gật đầu: động tỏc cuối, ngẩng đầu

2.Nhận xột cỏch hiểu nghĩa của từ

- chõn ( sỳt): người ghi bàn (nghĩa chuyển)

3 Tỡm hiểu từ ngữ:

- chõn, miệng, tay: nghĩa gốc

- vai,đầu : nghĩa chuyển

4 Tỡm trường từ vựng:

- đỏ, xanh, hồng: màu sắc

- lửa, chỏy, tro, ỏnh :lửa

5 Cỏch đặt tờn sự vật,hiện tượng: Dựng

từ ngữ cú sẵn với một nội dung mới dựa vào đặc điểm SVHT

* Vớ dụ: cỏ kiếm, cỏ chuồng

Trang 9

-BT6: HS đọc truyện cười, cho biết

truyện cười phờ phỏn điều gỡ?

6.Truyện phờ phỏn thúi sớnh chữ

Củng cố-dặn dũ:(4’)

- Hoàn thành BT

Chuẩn bị: Luyện tập viết đoạn văn tự sự

Tuần: 12

Tiết: 60

Luyện tập viết đoạn văn tự sự

có sử dụng yếu tố nghị luận

Ngày soạn:

… / / 09 … Ngày giảng:

… / / 09 …

Giỳp HS:

- Biết cỏch đưa yếu tố nghị luận vào bài văn tự sự một cỏch hợp lớ

- Rốn kĩ năng viết đoạn văn tự sự cú yếu tố nghị luận

GV: Bảng phụ ghi cỏc đoạn văn mẫu

HS: Soan bài ở nhà

1 Ổn định - kiểm tra :

2 Bài mới:

tỡm hiểu yếu tố nghị luận trong văn

tự sự:

12.GV cho HS đọc đoạn văn lỗi

lầm và sự biết ơn và trả lời cỏc

cõu hỏi SGK

Hướng dẫn thực hành viết đoạn văn:

1 Một HS đọc yờu cầu BT 1

H: Ngụi kể là ngụi thứ mấy? Khi núi

lời thuyết phục em đặt thành lời thoại

hay suy nghĩ của mỡnh?

- GV hướng dẫn HS viết, trỡnh bày

đoạn văn cỏc bạn khỏc nhận xột

10

25

I Thực hành tỡm hiểu yếu tố nghị luận

trong đoạn văn tự sự:

1 Đọc đoạn trớch Lỗi lầm và sự biết ơn

II Thực hành viết đoạn văn tự sự cú

sử dụng yếu tố nghị luận:

BT1: Kể lại buổi sinh hoạt lớp (thời gian, người điều khiển )

- Nội dung buổi sinh hoạt là gỡ? Em đó phỏt biểu về vấn đề gỡ? Tại sao lại phỏt biểu về việc đú?

- Em đó thuyết phục cả lớp rằng Nam là người bạn tụt như thế nào? (Lớ lẽ, vớ dụ,

9

Trang 10

2 BT2: Cho HS đọc văn bản

thamkhảo Bà nội, gợi ý để HS luyện

tập viết,sau 10 phút gọi HS trìh bày

=>lớp nhận xét

Tổng kết:

- GV nhắc lại yêu cầu viết đoạn văn tự

sự ó sử dụng yệu tố nghị luận

- HS đọc lại bài vừa viết

phân tích)

(HS viết đoạn văn nêu lời thuyết phục)

BT2: Tham khảo bài Bà nội

Các yếu tố nghị luận trong đoạn văn:

a Nhận xét suy nghĩ của tác giả trước cách sống của người bà

b Thông qua chính lời dạy của người bà

- Luyện viết đoạn văn

Củng cố-dặn dò:(4’)

- Hoàn thành BT.

- Viết thành bài văn kể về bà

- Chuẩn bị bài viết số 3

- Bài soạn: Làng

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	126 KB