C¶ hai ngêi «ng hái ®Òu lµ nh÷ng bËc trung thÇn nghÜa sÜ.. Cñng cè[r]
Trang 1Hửng ủaùo vửụng Traàn Quoỏc Tuaỏn
A mục tiêu bài học
- Giúp HS thấy đợc cái hay, sức hấp dẫn của một tác phẩm lịch sử
nhng đậm chất văn học qua nghệ thuật kể chuyện và khắc hoạ chân dung nhân vật lịch sử
- Hiểu đợc và cảm phục tài năng đức độ của anh hùng dân tộc Trần
Quốc Tuấn và những bài học đạo lí quý báu mà ông đã để lại cho
đời sau
B phơng tiện thực hiện
SGK, SGV.
- Thiết kế bài học.
c Tiến trìng dạy học
1 Kiểm tra bài cũ
2 Giới thiệu bài mới
GV : Cho H/S đọc tiểu
dẫn SGK.
GVH: Anh (chị) hãy cho
biết những đặc điểm cơ
bản về tác giả ?
GVH: Anh (chị) hãy trình
bày đôi nét về tác phẩm
Đại Việt sử kí, và về văn
bản ?
GVH: Anh (chị) rút ra
đ-ợc điều gì qua lời trình
bày của TQT với vua về
kế sách giữ nớc ?TQT
nhấn mạnh vào điều gì ?
I giới thiệu chung
1 Tác giả:
HSĐ&TL:
a, Lê Văn Hu (1230 – 1322), ngời quê xã Thiên Trung, huyện Đông Sơn, Tỉnh Thanh Hoá Là nhà sử học nổi tiếng
đời Trần, cũng là ngời biên soạn Đại Việt sử kí.
b, Ngô Sĩ Liên (?-?), ngời làng Chúc Lí, nay thuộc Chơng
Mĩ, Hà Tây Ông đỗ tiến sĩ năm 1442, từng làm t nghiệp
Quốc Tử Giám (hiệu trởng), là một trong những nhà sử học
nổi danh thời trung đại, ngời tiếp tục sự nghiệp làm sử của
Lê Văn Hu, cũng là tác giả chính biên soạn Đại Việt sử kí
toàn th.
2 Tác phẩm
HSĐ&TL:
* Đại Việt sử kí toàn th là bộ chính sử lớn nhất Việt Nam thời trung đại đợc Ngô Sĩ Liên hoàn tất vào năm 1479 Nó
đ-ợc xây dựng trên cơ sở của cuốn Đại Việt sử kí của Lê Văn
Hu đời Trần với nội dung ghi chép những mốc lịch sử quan trọng của nớc Nam ta từ thời Hồng Bàng đến năm 1428 –
Lê Lợi lên ngôi vua
* Đoạn trích thuộc tập 2, quyển VI, phần bản kỉ, kỉ Nhà Trần Bố cục gồm 03 phần:
+ Thợng sách giữ nớc: lời nói của TQT với vua Trần…
+ TQT với lời trăng trối của ngời cha…
+ Nhắc lại những công tích lớn và lời dặn con của Trần Quốc Tuấn
II Nội dung chính
1, Lòng trung quân ái quốc, thơng dân.
HSĐ&TL HSPB:
- Đó là lòng trung quân ái quốc Lòng trung thành với vua Trần Tất cả thể hiện ở tinh thần yêu nớc sâu sắc và có ý thức trách nhiệm công dân rất cao
+ Lời dặn dò ân cần, cặn kẽ tỉ mỉ => thể hiện trí thông minh
made by VKMDC
Trang 2GVH: Anh (chị) cho biết
phản ứng của TQT khi
đem lời cha dặn hỏi ý
kiến hai ngời gia nô và
hai con có ý nghĩa nh thế
nào ?
GVH: Anh (chị) phân tích
những dẫn chứng cho they
TQT là một Vị quan tớng
có công lao và uy tín bậc
nhất trong triều đình nhà
Trần?
GVH: Anh (chị) hãy cho
biết nghệ thuật viết sử,
khắc hoạ nhân vật có gì
đặc biệt ?
GVH: Anh (chị) hãy cho
biết chi tiết hiển linh của
TQT có ý nghĩa nh thế nào
?
uyên bác, lịch lãm, vốn kinh nghiệm dồi dào Đồng thời điều
đó cũng thể hiện tầm nhìn xa trông rộng, tấm lòng tận tuỵ với nớc với dân cho đến phút cuối
+ Điều TQT nhấn mạnh là xây dựng đội quân tinh nhuệ, một lòng đoàn kết từ cơ sở, nới sức dân làm kế sâu rễ bền gốc
2, Tích cách chân thành không tự t tự lợi.
+ Thái độ và việc làm trớc lời di huấn ghê gớm của An Sinh
Vơng Trần Liễu (anh ruột Trần Thái Tông – Cảnh), TQT đã không cho là phải Ông đã đặt quyền lợi của quốc gia lên trên quyền lợi gia đình, cá nhân
+ Trong câu chuyện với Dã Tợng và Yết Kiêu, TQT chỉ muốn kiểm chứng một lần nữa quyết định của mình và ông đã đúng Cả hai ngời ông hỏi đều là những bậc trung thần nghĩa sĩ Chi tiết ông khóc khi nghe hai gia nô trả lời là một chi tiết đắt giá,
nó cho thấy nhân cách cao cả của ông
+ Câu chuyện ông kể và thái độ của ông trớc hai phản ứng trái ngợc nhau của hai ngời con đã bộc lộ tính cách then trọng, trung nghĩa và lối giáo dục con cái trong nhà một cách công bằng và nghiêm khắc của ông
3, Vị quan tớng có công lao và uy tín bậc nhất trong triều
đình nhà Trần.
+ Khi mất ông đợc nhà vua truy tặng tớc lớn: Thợng phụ (cha
vua) Lúc còn sống đợc hởng những quyền hạn đặc biệt, có quyền phong tớc cho ngời khác
+ Nhng TQT lại là ngời rất khiêm tốn, giản dị, luôn kính cẩn giữ nghĩa vua tôi
+ Ông là chỗ dựa tinh thần cho hai vua những lúc vận nớc lâm nguy, tiến cử đợc nhiều ngời hiền tài, là soạn giả của nhiều sách huấn luyện quân sự, binh pháp
4, Nghệ thuật viết sử đậm văn
+ Văn sử triết bất phân + Chuyện đợc kể bằng những chi tiết chọn lọc, chân thực, có tác dụng khái quát t tởng cao, đặt nhân vật vào nhiều tình huống khác nhau, xen kẽ lời nhận xét phẩm bình ngắn gọn + Nghệ thuật kể chuyện mạch lạc, khúc triết, mạch truyện lôgic
+ Mục đích làm nổi bật tấm lòng thơng dân yêu nớc và khí phách của ngời anh hùng dân tộc, nét đẹp đợc bất tử trong lòng ngời
III Củng cố
- Tham khảo phần Ghi nhớ trong SGK.