MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của những cô gái TNXP trong truyện và nét đặc sắc trong cách miêu tả nhân vật và nghệ thuật kể chuyện của Lê Minh Khuê.. Định hướng năng lự
Trang 1Ngày soạn: 24/ 03/ 2019 Ngày dạy: 25/ 03/ 2019
TUẦN: 31 – TIẾT: 151, 152
Văn bản NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI
(Trích)
LÊ MINH KHUÊ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của những cô gái TNXP trong
truyện và nét đặc sắc trong cách miêu tả nhân vật và nghệ thuật kể chuyện của Lê Minh Khuê
1 Kiến thức:
- Vẻ đẹp tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm, hồn nhiên trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ, hi sinh nhưng vẫn lạc quan của những cô gái TNXP trong truyện
- Thành công trong việc miêu tả tâm lí nhân vật, lựa chọn ngôi kể, ngôn ngữ kể hấp dẫn
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu một tác phẩm tự sự sáng tác trong thời kì chống Mĩ cứu nước
- Phân tích tác dụng của ngôi kể thứ nhất
- Cảm nhận vẻ đẹp hình tượng trong tác phẩm
3 Thái độ:Học tập nghiêm túc
Tích hợp: GDMT: Liên hệ môi trường bị hủy hoại nghiêm trọng trong chiến tranh.
4 Định hướng năng lực: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo,
năng lực quản lý bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bản thân, năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ: KT sự chuẩn bị bài của HS.
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: HD tìm hiểu chung
Nêu những nét chính về tác giả?
Bà là cây bút chuyên về thể loại nào?
Truyện ngắn được sáng tác năm nào? Hoàn cảnh đất
nước lúc đó như thế nào?
Hoạt động 2: Hướng dẫn phân tích phần 1.
GV: Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì? tự
sự
Xác định ngôi kể của văn bản? ngôi 1 - nhân vật chính
Truyện kể về mấy nhân vật? Nhân vật nào là nhân vật
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
- Lê Minh Khuê (1949) quê: Thanh Hoá
- Là cây bút nữ chuyên viết truyện ngắn với ngòi bút miêu
tả tâm lí tinh tế, sắc sảo, đặc biệt
là tâm lí nhân vật phụ nữ
2 Tác phẩm: Sáng tác năm
1971, lúc cuộc kháng chiến
Trang 2Truyện được trần thuật từ nhân vật nào?
Cách chọn vai kể như vậy có tác dụng gì trong thể hiện
nội dung? Tạo điều kiện thuận lợi để tác giả miêu tả,
biểu hiện thế giới tâm hồn, những cảm xúc và suy nghĩ
của nhân vật tạo điểm nhìn phù hợp để miêu tả hiện
thực cuộc chiến đấu ở trọng điểm trên tuyến đường
Trường Sơn
Truyện kể về ba cô gái thanh niên xung phong ở một tổ
trinh sát phá bom trên cao điểm ở họ có những nét gì
chung khiến họ gắn bó với nhau thành một khối thống
nhất và những nét gì riêng ở mỗi người?
- Gọi HS đọc những câu văn trong truyện minh hoạ
Tiết 152 Hoạt động 3: Hướng dẫn HS phân tích tiếp phần 2.
Em hãy nhắc lại nhân vật chính của truyện?
- Gọi HS đọc lại đoạn tự thuật - hồi tưởng của nhân vật
Phương Định
- HS trao đổi nhóm bàn câu hỏi 3 SGK (gợi ý: Nhân vật
tự quan sát và đánh giá về mình như thế nào ở phần
đầu truyện? Hồi tưởng của cô về tuổi niên thiếu ở Hà
Nội? Tâm trạng của cô ra sao trong lần phá bom ở cuối
truyện?)
- HS trả lời - HS khác nhận xét, bổ sung
- GV kết luận
Hỏi: Tìm dẫn chứng minh hoạ cho những đặc điểm của
Phương Định?
Em hãy nêu cảm nhận của mình về nhân vật này
Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật
của truyện và ngôn ngữ truyện? Nghệ thuật miêu tả tâm
lí tinh tế (nhân vật phụ nữ) và ngôn ngữ tự nhiên thoải
mái, trẻ trung, có chất nữ tính.
Trong truyện ngắn tác giả sử dụng câu văn như thế nào?
câu văn ngắn, nhịp nhanh phù hợp với nội dung,
nhân vật kể chuyện.
Qua truyện ngắn này, em hình dung và cảm nghĩ như thế
nào về tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống
Mĩ?
GDMT: Qua sự tàn phá khốc liệt của chiến tranh, em
có nhận xét gì môI trường thiên nhiên trong thời kì
chiến tranh?
chống Mĩ đang diễn ra vô cùng gay go, ác liệt
II Đọc hiểu văn bản:
1 Nội dung:
a Hoàn cảnh sống, chiến đấu
và đặc điểm tính cách của ba
cô gái thanh niên xung phong:
- Hoàn cảnh sống và chiến đấu:
họ ở trên một cao điểm, giữa một vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn Họ làm công việc đếm bom và phá bom rất nguy hiểm
- Đặc điểm tính cách: Đều là những cô gái Hà Nội mặc dù có những sở thích khác nhau nhưng
họ đều có điểm chung là tinh thần trách nhiệm cao, lòng dũng cảm, tình động đội gắn bó, nhiều mơ ước, hay mơ mộng
b Nhân vật Phương Định:
Duyên dáng, tâm hồn trẻ trung, lãng mạn, dũng cảm, tinh thần trách nhiệm cao, gắn bó với tình đồng đội, …
Là con người mới, tiêu biểu cho lớp trẻ thời kì kháng chiến chống Mĩ
2 Nghệ thuật:
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất, lựa chọn nhân vật người kể chuyện đồng thời là nhân vật trong truyện
- Miêu tả tâm lí nhân vật tinh
tế, ngôn ngữ nhân vật sinh động, trẻ trung
- Có lời trần thuật, lời đối thoại
Trang 3Nêu ý nghĩa của truyện?
HS đọc ghi nhớ (SGK).
Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập.
HS trả lời bài 2 phần luyện tập
Theo em, nhan đề của truyện có liên quan trực tiếp đến
nội dung được đề cập trong truyện không?
Hình ảnh "Những ngôi sao" mang ý nghĩa biểu tượng
gì? được cảm nhận qua suy nghĩ của nhân vật nào? thể
hiện ở phần nào của truyện?
tự nhiên
3 Ý nghĩa: Truyện ca ngợi vẻ
đẹp tâm hồn của ba cô gái thanh niên xung phong trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Câu hỏi: Theo em, nhan đề của truyện có liên quan trực tiếp đến nội dung được đề cập
trong truyện không? Hình ảnh "Những ngôi sao" mang ý nghĩa biểu tượng gì? Được cảm nhận qua suy nghĩ của nhân vật nào? Thể hiện ở phần nào của truyện?
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Viết một bài văn ngắn nêu cảm nhận của em về những cô thanh niên xung
phong trong truyện?
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Học bài
- Chuẩn bị bài mới: “CTĐP: Sơ lược về sáng tác VH ở Long An” Đọc và ghi ra các
nội dung chính bài học trong sách Chương trình ĐP của Long An
Trang 4Ngày soạn: 24/ 03/ 2019 Ngày dạy: 26/ 03/ 2019
TUẦN: 31 – TIẾT: 153
Văn bản Chương trình địa phương
SƠ LƯỢC VỀ SÁNG TÁC VĂN HỌC Ở LONG AN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức: Hiểu và nắm được một vài thành tựu tiêu biểu của phong trào sáng tác
VHNT tỉnh Long An qua các giai đoạn
2 Kĩ năng: Nhận biết được một số tác giả tiêu biểu ở Long An và bước đầu cảm nhận
được một số thành tựu tiêu biểu của văn học Long An
3 Thái độ:Học tập nghiêm túc.
4 Định hướng năng lực: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo,
năng lực quản lý bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp Tiếng Việt, năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SCTĐP Long An, STK
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SCTĐP Long An
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ : - Nhận xét về đặc điểm tính cách của 3 cô gái TNXP?
- Nghệ thuật nổi bật của truyện? Nêu ý nghĩa của truyện?
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu VHDG
HS đọc phần 1
VHDG bao gồm những thể loại nào?
VHDGLA có đủ các thể loại đó không?
Cho VD minh họa về từng thể loại đó?
Hình ảnh trong VHDGLA bắt nguồn từ
những hình ảnh nào? Ở miền Bắc thường
gắn liền với hình ảnh nào?
Hoạt động 2: Tìm hiểu VHTĐ
Việc học hành, thi cử ở Nam Bộ được phát
triển vào thời gian nào? Có tác dụng gì?
VH Long An đã hòa tiếng nói của mình vào
cuộc chiến đấu chống quân xâm lược Pháp
của VH Nam Bộ vào năm nào?
Điển hình là những tác giả nào?
1 Văn học dân gian:
- Xét về thể loại, VHDG Long An hầu như có đủ các thể loại phổ biến của VHDG cả nước, chỉ khác về mức độ đậm nhạt
- VHDG Long An thể hiện nét riêng trong cách
sử dụng những hình ảnh, ngôn ngữ quen thuộc, gắn bó với đời sống địa phương như dòng sông, cây bần, rừng tràm, …
2 Văn học trung đại: Từ năm 1861, VH Long
An đã hòa tiếng nói của mình vào cuộc chiến đấu chống quân xâm lược Pháp của VH Nam Bộ qua tác phẩm của các tác giả điển hình như Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Thông, Phan Văn Đạt, …
3 Văn học hiện đại:
a Giai đoạn 1945 – 1954: VH kháng chiến
Long An khởi sắc, gắn liền với căn cứ địa Đồng Tháp Mười
Trang 5Hoạt động 3: Tìm hiểu VHHĐ
HS đọc phần 1
VHH Đ ở Long An chia làm mấy giai
đoạn?
Ở mỗi giai đoạn có những nét gì nổi bật?
Từng giai đoạn có những tác giả nào tiêu
biểu?
b Giai đoạn 1954 – 1975: Lực lượng sáng tác
tại chỗ và lực lượng từ nơi khác viết về đất và người Long An
c Giai đoạn 1975 đến nay:
- 1978, tạp chí Văn nghệ Vàm Cỏ phát hành
định kì
- 1982, báo Văn nghệ Long An ra mắt, tiếp tục nhiệm vụ của tạp chí Văn nghệ Vàm Cỏ
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
Câu hỏi: Nhắc lại tên các tác giả tiêu biểu của VH Long An?
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Tìm hiểu thêm văn học Long An giai đoạn hiện nay.
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Về sư tầm, minh họa thêm cho nội dung của bài học
- Chuẩn bị bài mới: “Biên bản” Tìm hiểu kĩ về nội dung và hình thức của một biên
bản
Trang 6b Yêu cầu
Ngày soạn: 24/ 03/ 2019 Ngày dạy: 27/ 03/ 2019
TUẦN: 31 – TIẾT: 146
Làm văn BIÊN BẢN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Nắm được yêu cầu chung của biên bản và cách viết biên bản.
1 Kiến thức: Mục đích, yêu cầu, nội dung của biên bản và các loại biên bản thường gặp
trong cuộc sống
2 Kĩ năng: Viết được một biên bản sự vụ hoặc hội nghị.
3 Thái độ:Học tập nghiêm túc.
4 Định hướng năng lực: năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng
lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp Tiếng Việt, năng lực tự học
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ : KT sự chuẩn bị bài của HS
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm của biên bản.
HS đọc thầm hai biên bản (SGK)
Hai biên bản trên viết để làm gì? (Ghi chép sự việc đang
diễn ra, mới xảy ra)
Cụ thể, mỗi biên bản ghi chép sự việc gì?
Biên bản cần đạt những yêu cầu gì về nội dung, hình thức?
(Số liệu , sự kiện phải chính xác, cụ thể; ghi chép trung
thực, đầy đủ )
Em rút ra bài học gì về một biên bản? HS đọc ghi nhớ
Em biết những loại biên bản nào?
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS cách viết biên bản.
Gọi HS đọc lại văn bản ở phần I
Biên bản trên gồm có những mục nào? các mục đó được
sắp xếp ra sao? (phần mở đầu - nội dung - kết thúc)
Phần mở đầu của biên bản gồm những mục gì?
Tên của biên bản được viết như thế nào?
Phần nội dung biên bản gồm những mục gì?
Nhận xét cách ghi những nội dung này trong biên bản?
(ngắn gọn, đầy đủ, chính xác )
I.Tìm hiểu chung
1 Đặc điểm của biên bản.
- Biên bản là loại VB ghi chép
lại một cách trung thực, chính xác, đầy đủ một sự việc đã xảy
ra hoặc đang xảy ra
- Yêu cầu của biên bản:
+ Số liệu, sự kiện phải chính xác, cụ thể
+ Ghi chép phải trung thực
2 Cách viết biên bản.
a Phần mở đầu: Quốc hiệu và
tiêu ngữ ( với biên bản sự vụ
và hành chính), tên biên bản, thời gian, địa điểm, thành phần tham dự và chức trách của họ
Trang 7Phần kết thúc biên bản gồm có những mục nào?
Lời văn ghi biên bản phải như thế nào (ngắn gọn, chính
xác)
Gọi 1 học sinh đọc ghi nhớ (SGK)
Khi trình bà một biên bản cần lưu ý điều gì?
(Tên quốc hiệu, tên biên bản cần trình bày ra sao? các
mục trong biên bản (khoảng cách giữa các mục) được
trình bày ra sao? các kết quả trình bày bằng số liệu như
thế nào? )
GV kết luận một số điểm cần lưu ý
So sánh điểm giống nhau và khác nhau giữa hai biên bản
trên? (Giống nhau về cách trình bày và các mục (một số
mục cơ bản); khác nhau về nội dung cụ thể
GV khái quát lại toàn bộ kiến thức bài học
b Phần nội dung : Diễn biến
và kết quả của sự việc
c Phần kết thúc: Thời gian
kết thúc, chữ kí và họ tên của các thành viên có trách nhiệm chính, những VB hoặc hiện vật kèm theo (nếu có)
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập.
HS đọc yêu cầu bài tập 1 và đứng tại chỗ trả
lời
HS khác nhận xét, bổ sung
GV sửa, kết luận
HS đọc bài tập 2, GV nhấn mạnh lại
HS tập viết (ra nháp)
Gọi 3 em lên bảng trình bày
HS theo dõi và nhận xét
GV sửa, cho điểm
(Nếu không đủ thời gian, cho HS về nhà làm
tiếp)
II Luyện tập.
Bài 1: Lựa chọn tình huống viết biên bản.
- Ghi lại diễn biến và kết quả của Đại hội chi đội
- Chú công an ghi lại một vụ tai nạn giao thông
- Nghiệm thu phòng thí nghiệm
Bài 2: Tập viết biên bản.
Yêu cầu đúng quy định
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Tập viết một biên bản hoàn chỉnh, đúng quy cách.
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Biên bản là gì? Bố cục của biên bản? Những điều cần lưu ý khi viết một biên bản? Theo em, những mục nào không thể thiếu trong một biên bản?
- Chuẩn bị bài mới: “Luyện tập viết biên bản” Chuẩn bị theo sự hướng dẫn trong SGK.
Trang 8Ngày soạn: 24/ 03/ 2019 Ngày dạy: 27/ 03/ 2019
TUẦN: 31 – TIẾT: 155
Làm văn LUYỆN TẬP VIẾT BIÊN BẢN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Nắm chắc hơn những kiến thức lí thuyết về biên bản; thực hành
viết được một biên bản hoàn chỉnh
1 Kiến thức: Mục đích, yêu cầu, nội dung của biên bản và các loại biên bản thường gặp.
2 Kĩ năng: Viết được một biên bản hoàn chỉnh.
3 Thái độ: Học tập nghiêm túc.
4 Định hướng năng lực: năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng
lực tự học, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp Tiếng Việt
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ : Biên bản là gì? Bố cục của biên bản?
Những điều cần lưu ý khi viết một biên bản?
Theo em, những mục nào không thể thiếu trong một biên bản?
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu bài
phù hợp)
Trong cuộc sống có rất nhiều sự việc mà chúng ta cần ghi lại để làm bằng chứng cách ghi chép đó là biên bản Vậy biên bản đưỡ tạo lập như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Hướng dẫn ôn lí thuyết.
Gọi 1 - 2 HS trả lời câu hỏi SGK
Biên bản nhằm mục đích gì? người viết biên bản
cần phải có thái độ như thế nào?
Nêu bố cục phổ biến của biên bản
Lời văn và cách trình bày một biên bản có gì
đặc biệt?
GV khái quát lại phần lí thuyết
I Ôn lí thuyết.
1 Mục đích viết biên bản
2 Bố cục của biên bản
3 Cách trình bày một biên bản
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS luyện tập.
HS trao đổi nhóm bài tập 1
Nội dung ghi chép đã đầy đủ chưa? Cần thêm
bớt gì ý?
Cách sắp xếp các ý như thế nào? Em hãy sắp
xếp lại
Gọi HS trả lời HS khác nhận xét, bổ sung
II Luyện tập.
Bài tập 1: Viết biên bản cuộc họp dựa
vào các tình tiết đã cho
Bài tập 2: Biên bản cuộc họp lớp tuần
qua (thời gian, nội dung )
Bài tập 3: Ghi lại biên bản giàn giao
nhiệm vụ trực tuần
Trang 9GV hướng dẫn HS khôi phục lại biên bản (có
thể ghi bảng phụ, cho HS quan sát)
HS đọc yêu cầu bài tập 3: - HS thảo luận theo
nhóm thống nhất nội dung biên bản
Gọi 2 HS đại diện lên bảng trình bày
HS khác trao đổi
Gọi HS nhận xét, bổ sung
GV sửa, cho điểm
GV tổng kết, rút kinh nghiệm
Gợi ý:
- Thành phần tham dự bàn giao gồm những ai?
- Nội dung bàn giao như thế nào?
+ Kết quả công việc đã làm trong tuần + Nội dung công việc tuần tới
+ Các phương tiện vật chất và hiện trạng của chúng tại thời điểm bàn giao
Bài tập 4 (HS về nhà).
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Tự nghĩ và viết các biên bản khác.
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Về nhà làm hoàn chỉnh bài tập 4
- Chuẩn bị bài mới: "Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang" Đọc kĩ văn bản, tìm hiểu về
cuộc sống và nghị lực của Rô-bin-xơn