HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động của thầy và trị Nội dung chính Hoạt động 1: HD tìm hiểu chung * Bước 1: HDHS tìm hiểu sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ: - GV yêu cầu HS n
Trang 1
Ngày soạn: 04/10/ 2020 Ngày dạy: 06/10/2020
TUẦN: 5 – TIẾT: 21
Tiếng việt
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TỪ VỰNG
(tiếp theo)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Sự biến đổi và triển nghĩa của từ ngữ.
- Hai phương thức phát triển nghĩa của từ ngữ
2 Kỹ năng:
- Nhận biết ý nghĩa của từ ngữ trong các cụm từ và trong văn bản.
- Phân biệt các phương thức tạo nghĩa mới của từ ngữ với các tu từ ẩn dụ, hốn dụ
3 Thái độ: Cĩ ý thức tìm tịi để tăng thêm vốn từ.
* Tích hợp: GDMT và KNS: dùng từ ngữ thích hợp.
4 Định hướng phát triển năng lực: Hình thành cho HS năng lực tự học, năng lực giao
tiếp, năng lực sử dụng ngơn ngữ
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
- GV: Soạn giáo án, nghiên cứu các loại sách cĩ liên quan, giáo án soạn theo chuẩn
kiến thức kỹ năng
- HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Kiểm tra bài cũ: Thế nào là lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp? Trích dẫn ý kiến
sau của Lê-nin theo cách dẫn gián tiếp: Học, học nữa, học mãi
- Dẫn dắt vào bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV
cĩ cách giới thiệu bài phù hợp)
Ngơn ngữ là một hiện tượng xã hội Nĩ khơng ngừng biến đổi theo sự phát triển của
xã hội Sự phát triển của tiếng Việt, cũng như ngơn ngữ nĩi chung, được thể hiện trên cả ba mặt: ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp Bài học này sẽ đề cập đến sự phát triển của tiếng Việt về mặt từ vựng
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động của thầy và trị Nội dung chính Hoạt động 1: HD tìm hiểu chung
* Bước 1: HDHS tìm hiểu sự biến đổi
và phát triển nghĩa của từ:
- GV yêu cầu HS nhớ lại kiến thức đã
học ở lớp 8 để giải thích nghĩa của từ
“kinh tế” trong bài Vào nhà ngục Quảng
Đơng cảm tác và trả lời câu hỏi
- Từ “Kinh tế” trong bài thơ “Vào nhà ngục
Quảng Đơng cảm tác” có ý nghĩa gì?
- GV chốt: kinh tế nói tắt là kinh bang
tế thế
I Tìm hiểu chung:
- Cùng với sự phát triển của
XH, từ vựng của ngơn ngữ cũng khơng ngừng phát triển
- Một trong những cách phát triển từ vựng TV là phát triển nghĩa của từ ngữ trên cơ sở nghĩa gốc của chúng
- Cĩ hai phương thức chủ yếu
để phát triển nghĩa của từ ngữ:
phương thức ẩn dụ và phương
Trang 2
trị nước giúp đời Cả câu thơ nói
tác giả ôm ấp hoài bão trông coi
việc nước, cứu giúp người đời.
- Ngày nay, chúng ta còn hiểu nghĩa
của từ này như trên không?
- GV chốt: Không, ngày nay từ kinh tế
có nghĩa
là toàn bộ hoạt động của con người
trong lao động sản xuất, trao đổi, phân
phối và sử dụng của cải vật chất
làm ra
- Qua đó em có nhận xét gì về nghĩa
của từ?
- GV HD HS đọc các câu thơ trong mục 1,2
(sgk), yêu cầu các em xác định nghĩa của
từ “Xuân, tay” và cho biết nghĩa nào
là nghĩa gốc, nghĩa nào là nghĩa
chuyển?
- GV yêu cầu HS xác định trường hợp
có chuyển nghĩa thì nghĩa chuyển đó
hình thành theo phương thức chuyển
nghĩa nào?
* Bước 2: HD HS kết luận kiến thức
- KT: Trình bày một phút
- Từ vựng Tiếng Việt phát triển như thế
nào?
- Một trong những cách phát triển từ vựng tiếng
Việt là gì?
- Kể các phương thức phát triển nghĩa của
từ?
GDMT: Tìm một số từ mượn nước
ngoài liên quan đến môi trường?
GD KNS: Trong giao tiếp cần sử dụng từ ngữ phù hợp
như thế nào?
Hoạt động 2: HD HS luyện tập
-GV HD-HS làm bài tập SGK
- Gọi HS đọc bài tập, xác định yêu cầu
- Bài tập 1: Xác định nghĩa của từ
“chân”
- BT 2: Xác định phương thức chuyển nghĩa của
từ “ trà”
-BT 3: Xác định phương thức chuyển nghĩa của
thức hốn dụ
II Luyện tập:
Bài tập 1: Xác định các nghĩa
của từ chân.
a/ Từ chân được dùng với
nghĩa gốc
b/ Từ chân được dùng với
nghĩa chuyển theo phương thức hốn dụ
c/ Từ chân được dùng với
nghĩa chuyển theo phương thức
ẩn dụ
d/ Giống câu c
Bài tập 2 : Trong những cách
dùng trà a-ti-sơ, trà hà thủ ơ, trà sâm, trà linh chi, trà tâm sen, trà khổ qua(mướp đắng), từ trà đã được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ
Bài tập 3: Trong những cách
dùng như đồng hồ điện, đồng hồ nước, đồng hồ xăng,…từ “đồng hồ” được dùng theo nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ, chỉ những khí cụ dùng để đo, cĩ
bề ngồi giống như đồng hồ
Bài tập 4: Học sinh về nhà
làm
Bài tập 5: Từ “mặt trời” trong
câu thơ thứ hai được sử dụng theo pháp ẩn dụ tu từ Tác giả gọi Bác là “Mặt trời” dựa trên quan hệ tương đồng giữa hai đối tượng được hình thành theo cảm nhận của nhà thơ Đây khơng phải là hiện tượng phát triển nghĩa của từ bởi vì sự chuyển nghĩa này chỉ cĩ tính chất tạm thời, nĩ khơng cĩ thêm nghĩa mới và khơng thể đưa vào giải thích trong từ điển
Trang 3
các từ đã cho
- BT4: Tìm ví dụ để chứng minh các từ đã
dẫn là từ nhiều nghĩa
- HS thảo luận, tìm ví dụ
-BT 5: GV HD HS tìm hiểu từ “mặt trời” trong
câu thơ
- HS thảo luận, trả lời
- GV nhận xét, chốt ý
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Câu hỏi: Tìm nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ "lá".
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Câu hỏi: Khuất tất vốn cĩ nghĩa là "quỳ gối, luồn cúi" Trong câu "Việc làm ăn của
cơng ty cĩ nhiều điều khuất tất.", từ này cĩ nghĩa gì? Cĩ thể giải thích như thế nào về hiện tượng này?
E HOẠT ĐỘNG TÌM TỊI, MỞ RỘNG
- Đọc một số mục từ trong từ điển và xác định nghĩa gốc, nghĩa chuyển của từ đó Chỉ ra trình tự trình bày nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ trong từ điển
- Học bài, hoàn chỉnh bài tập
- Chuẩn bị bài mới: "Đọc thêm - Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh” Đọc văn bản;
tìm hiểu cuộc sống xa hoa của chúa Trịnh, sự nhũng nhiễu của bọn quan lại
Trang 4
Ngày soạn: 16/ 09/ 2018 Ngày dạy: 18/ 09/ 2018
TUẦN: 5 – TIẾT: 22
Văn bản Đọc thêm - CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích Vũ trung tùy bút)
PHẠM ĐÌNH HỔ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Sơ giản về thể văn tuỳ bút thời trung đại
- Cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự nhũng nhiễu của bon quan lại thời Lê - Trịnh
- Những đặc điểm nghệ thuật của một văn bản viết theo thể loại tuỳ bút thời kỳ trung
đại ở Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh.
2 Kỹ năng:
- Quan sát các sự việc được kể trong đoạn trích trên bản đồ
- Cảm nhận sức trỗi dậy kì diệu của tinh thần dân tộc, cảm quan hiện thực nhạy bén, cảm hứng yêu nước của tác giả trước những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc Liên hệ những nhân vật, sự kiện trong đoạn trích với văn bản liên quan
3 Thái độ: GD học sinh lịng yêu nước, lịng tự hào dân tộc, căm thù bọn bán nước hại
dân
4 Định hướng phát triển năng lực: Hình thành cho HS năng lực tự học, năng lực đọc
hiểu, năng lực sử dụng ngơn ngữ, năng lực hợp tác
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
- GV: Soạn giáo án, nghiên cứu SGK, SGV, giáo án theo chuẩn kiến thức kỹ năng.
- HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Kiểm tra bài cũ: Vẻ đẹp và số phận của nhân vật Vũ Nương?
Nguyên nhân gây ra cái chết của Vũ Nương? Ý nghĩa văn bản Chuyện người con gái Nam Xương?
- Dẫn dắt vào bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV
cĩ cách giới thiệu bài phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động của thầy và trị Nội dung chính Hoạt động 1: HD tìm hiểu chung
* Bước 1: Tìm hiểu tác giả
- Em biết gì về tác giả Phạm Đình Hổ?
- GV chốt lại, nhấn mạnh những điểm
chính
* Bước 2: Tìm hiểu tác phẩm
- Văn bản thuộc thể loại gì?
- GV nhấn mạnh chủ đề tác phẩm “Vũ
trung tuỳ bút”
- Nêu xuất xứ văn bản?
- “Vũ trung tuỳ bút” có nghĩa là gì?
I Tìm hiểu chung:
- Tác giả : Phạm Đình Hổ là nho sĩ sống trong thời phong kiến khủng hoảng nên muốn ẩn cư và sáng tác văn chương
- Tác phẩm : Vũ trung tùy bút là
tác phẩm văn xuơi ghi lại một cách sinh động, hấp dẫn hiện thực nước
ta thời đĩ
Trang 5
Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS đọc –
hiểu văn bản.
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu nội dung
* Bước 1: HD HS tìm hiểu cuộc sống
hưởng thụ của chúa Trịnh Sâm
- Thói ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh và
các quan lại hầu cận được miêu tả
thông qua các chi tiết nào?
- Chúa còn cho tìm thu những gì của
người dân?
-Việc đưa 1 cây đa to về phủ được tác giả
miêu tả như thế nào?
* Bước 2: HD HS tìm hiểu thói nhũng
nhiễu của bọn quan lại
- GV hướng dẫn HS phân tích đoạn 2 văn
bản:
- Đoạn còn lại viết về những kẻ nào
trong phủ chúa? Đó là những kẻ như
thế nào? Vì sao chúng như thế ?
- Thủ đoạn của bọn nầy như thế nào?
- Để tăng thêm sức tố cáo Tác giả
kể thêm 1 sự việc gì? Của ai?( Bà mẹ
tác giả sai chặt 1 cây lê và 2 cây lựu quí
trong vườn nhà mình để tránh tai hoạ)
- Chốt: Tất cả những sự việc ấy cho
thấy bản chất của bọn hoạn quan,
khéo xu nịnh chúa nên được chúa
sủng ái ỷ thế hà hiếp dân.
* Bước 3: HD HS tìm hiểu thái độ của
tác giả
- Thái độ của tác giả được thể hiện
qua đâu?
Chi tiết? (triệu bất thường, … )
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu nghệ
thuật
- Nhận xét gì về cách lựa chọn ngôi
kể, sự việc kể, ngôn ngữ ?
- Theo em, thể văn tuỳ bút trong bài
có gì khác so với thể truyện mà em
đã học ở bài trước?
+ Giống: cùng loại tự sự – văn xuôi –
có sự việc chi tiết.)
II Đọc –hiểu văn bản:
1 Nội dung:
a Cuộc sống hưởng thụ của chúa Trịnh và các quan lại hầu cận :
- Xây dựng nhiều cung điện, đình đài, chơi đèn đuốc
- Những cuộc dạo chơi của chúa
ở Tây hồ: diễn ra thường xuyên, huy động rất đơng người hầu hạ, bày đặt nhiều trị giải trí lố lăng và tốn kém
- Để thoả mãn thú chơi trân cầm dị thú, cổ mộc, quái thạch, chậu hoa cây cảnh,…chúa đã cướp đoạt của quý trong thiên hạ về tơ điểm cho phủ chúa
b Thĩi nhũng nhiễu của bọn quan lại:
- Thủ đoạn: nhờ giĩ bẻ măng, vu khống, …
- Hành động: doạ dẫm, cướp, tống tiền,…
2 Nghệ thuật:
- Lựa chọn ngơi kể phù hợp
- Lựa chọn sự việc tiêu biểu, cĩ
ý nghĩa phản ánh bản chất sự việc, con người
- Miêu tả sinh động
- Ngơn ngữ khách quan nhưng vẫn thể hiện rõ sự bất bình của tác giả
3 Ý nghĩa: Hiện thực lịch sử và
thái độ của “kẻ thức giả” trước những vấn đề của đời sống XH
Trang 6
+ Khác: Tuỳ bút: Kết cấu tự do, lõng
lẽo, tản mạn tuỳ theo cảm xúc của
người viết- cốt truyện đơn giản, có khi
không có cốt truyện, chi tiết sự việc
chân thực
Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu ý nghĩa
văn bản
- Văn bản giúp tái hiện lại điều gì?
- Gọi HS đọc ghi nhớ
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Câu hỏi: Em hiểu thế nào về thể văn tùy bút trong văn học trung đại? Theo em bài tùy
bút này hay ở những điểm nào? Hãy giải thích và chứng minh dực trên những hiểu biết của
em về tác phẩm
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Câu hỏi: Qua văn bản và bài đọc thêm (SGK trang 63/ 64) em hãy viết đoạn văn ngắn
trình bày những điều mà em nhận thức được về tình trạng đất nước ta vào thời vua Lê - chúa Trịnh cuối thế kỉ XVIII
E HOẠT ĐỘNG TÌM TỊI, MỞ RỘNG
- Học bài Tìm đọc một số tư liệu về Vũ trung tùy bút
- Hiểu và sử dụng một số từ Hán Việt thơng dụng trong văn bản
- Chuẩn bị bài mới: "Hồng Lê nhất thống chí" (Hồi 14).
+ Đọc tác phẩm và chú thích, tìm đại ý
+ Hình tượng người anh hùng Nguyễn Huệ được thể hiện như thế nào?
+ Tìm những chi tiết cho thấy sự thất bại thảm hại của quân Thanh?
Trang 7
Ngày soạn: 16/ 09/ 2018 Ngày dạy: 19 - 20/ 09/ 2018
TUẦN: 5 – TIẾT: 23, 24
Văn bản
HỒNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
(Trích: hồi 14)
NGƠ GIA VĂN PHÁI
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Những hiểu biết chung về nhĩm tác giả thuộc Ngơ gia văn phái về phong trào Tây Sơn và người anh hùng dân tộc Quang Trung – Nguyễn Huệ
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác TP viết theo thể loại tiểu thuyết chương hồi
- Một trang sử oanh liệt của dân tộc ta: Quang Trung đại phá 20 vạn quân Thanh, đánh đuổi giặc ngoại xâm lược ra khỏi bờ cõi
2 Kỹ năng:
- Quan sát các sự việc được kể trong đoạn trích trên bản đồ
- Cảm nhận sức trỗi dậy kì diệu của tinh thần dân tộc, cảm quan hiện thực nhạy bén, cảm hứng yêu nước của tác giả trước những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc
- Liên hệ những nhân vật, sự kiện trong đoạn trích với những văn bản liên quan
3 Thái độ: HS lịng tự hào về truyền thống dân tộc, càng yêu quê hương đất nước.
Tích hợp: GDQP và AN: Hình ảnh bộ đội kéo pháo, dân cơng chở lương thực trong
chiến dịch Điện Biên Phủ
4 Định hướng phát triển năng lực: Hình thành cho HS năng lực tự học, năng lực đọc
hiểu, năng lực sử dụng ngơn ngữ, năng lực hợp tác
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
- GV: Soạn giáo án, nghiên cứu SGK, SGV, giáo án theo chuẩn kiến thức kỹ năng.
- HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Kiểm tra bài cũ: Thĩi ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh và các quan lại hầu cận được
miêu tả qua những chi tiết nào ?
- Dẫn dắt vào bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV
cĩ cách giới thiệu bài phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động của thầy và trị Nội dung chính
Hoạt động 1:HD tìm hiểu chung
- GV giới thiệu hoàn cảnh lịch sử
lúc bấy giờ
* Bước 1: Tìm hiểu tác giả
- Những nét cơ bản về tác giả
Ngô Gia văn phái?
* Bước 2: Tìm hiểu tác phẩm
- Tác phẩm “Hồng Lê nhất thống chí”
viết theo thể gì?
I.Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: Ngơ gia văn phái gồm
những tác giả thuộc dịng họ Ngơ Thì -dịng họ nổi tiếng về văn học lúc bấy giờ (Thanh Oai, Hà Nội), hai tác giả chính là Ngơ Thì Chí và Ngơ Thì Du
2 Tác phẩm:
+ Thể loại: tiểu thuyết chương hồi + Là cuốn tiểu thuyết lịch sử cĩ quy
Trang 8
- Chí là lối văn như thế nào?
- Nêu xuất xứ đoạn trích?
- GV HD HS tĩm tắt văn bản
- Bố cục văn bản?
- Ý chính mỗi đoạn?
TIẾT 24 Hoạt động 2: HD HS đọc - hiểu văn
bản
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu nội
dung
* Bước 1: Tìm hiểu hình tượng người
anh hùng Nguyễn Huệ và sức mạnh
dân tộc trong cuộc chiến đấu
chống xâm lược Thanh qua các sự
kiện lịch sử
- Nhận được tin cấp báo quân
Thanh chiếm Thăng Long, Nguyễn
Huệ có thái độ và quyết định
như thế nào? Điều đó chứng tỏ
ông là người có phẩm chất gì?
-Nghe tin giặc đến Thăng Long, ông
không nao núng.
- Lên ngôi hoàng đế (Quang
Trung)
- Tuyển và duyệt binh, định kế
hoạch hành quân và cả kế
hoạch đối phó với nhà Thanh sau
chiên thắng.
* Chốt: Nguyễn Huệ là người chỉ
huy quân sự cực kì sắc sảo, nhà
chính trị có nhãn quan rất nhạy
bén, tự tin.
- Qua những lời phủ dụ của vua
Quang Trung Trong buổi duyệt binh
lớn ở Nghệ An, với bọn Sở, Lân,
Thì Nhậm và cuộc trò chuyện
với Nguyễn Thiếp, chứng tỏ nhà
vua có phẩm chất gì?
- GV đọc lời hịch:”Đánh cho để
dài tóc”
“ Đánh cho để đen răng.
Đánh cho nó chích luân
mơ lớn, phán ánh những biến động lịch
sử nước nhà từ cuối TK XVIII đến những năm đầu TKXIX.Viết bằng chữ Hán
+ Gồm 17 hồi, đoạn trích nằm ở hồi thứ 14 viết về sự kiện vua QT đại phá quân Thanh
II Đọc –hiểu văn bản:
1 Nội dung:
a Hình tượng người anh hùng Nguyễn Huệ
- Ngày 20, 22, 24 tháng 11, Nguyễn Huệ lên ngơi hồng đế và xuất quân ra Bắc ngày 25 tháng 12 năm Mậu Thân (1788)
- Con người hành động mạnh mẽ, quyết đốn: lên ngơi hồng đế và xuất quân thần tốc
- Trí tuệ sáng suốt, nhạy bén: gặp người cống sĩ Nguyễn Thiếp, tuyển mộ binh lính, duyệt binh, phủ dụ tướng sĩ ở Tam Điệp
- Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trơng rộng
- Tài dụng binh như thần
- Hình ảnh lẫm liệt trong chiến trận
Trang 9
bất phản.
Đánh cho nó phiến giáp
bất hoàn.
Đánh cho sử tri NQ sơn hà
tri hữu chủ”
- Tìm hiểu tài dùng binh, tài chỉ
huy chiến đấu giành chiến thắng
của vua Q.Trung?
- Hình ảnh vua Q.Trung trong chiến
trận được miêu tả như thế nào?
* Bước 2: Tìm hiểu sự thảm bại
của quân tướùng nhà Thanh
- Quân tướng nhà Thanh thất bại
như thế nào? (nhục nhã)
* Bước 3: Tìm hiểu hình ảnh vua
quan Lê Chiêu Thống
- Bè lũ bán nước và tay sai gồm
những ai?
( vua Lê Chiêu Thống- Lê
Quýnh-Trịnh Hiến)
-Những người đó phải chịu số
phận như thế nào?
- Chịu nỗi nhục của kẻ cầu cạnh
van xin, chịu chung số phận với
giặc Đó là hạng người hèn
nhát, bất tài, nhẩn tâm bán rẻ
đất nước.
- GV cho HS biết thêm về tình
cảnh vua tôi LCT khi đã chạy sang
Tàu phải cạo đầu, tết tóc, ăn
mặc giống như người Mãn Thanh
và cuối cùng chết ở bên ấy
Tích hợp: GDQP và AN: Em cĩ suy nghĩ gì về
hình ảnh bộ đội kéo pháo, dân cơng chở lương
thực trong chiến dịch Điện Biên Phủ
Từ đĩ rút ra bài học về việc giữ gìn đất nước
trong thời bình hiện nay
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu nghệ
thuật
- Nhận xét gì về trình tự kể, giọng
điệu kể?
+ Nâng cao:Vì sao tác giả Ngô Gia
b Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh :
- Bọn giặc xâm lược kiêu căng, tự mãn, chủ quan, khinh địch
- Tơn Sĩ Nghị là tên tướng bất tài, khi quân Tây Sơn đánh đến nơi thì "sợ mất mật … chuồn trước qua cầu phao"
- Quân thì lúc lâm trận "ai nấy…sợ hãi", bỏ chạy hoặc xin hàng, "giày xéo lên nhau mà chết"
c Số phận thảm hại của bọn vua tơi bán nước hại dân :
- Chạy bán sống bán chết, cướp cả thuyền dân mà chạy, luơn mấy ngày khơng ăn
- May gặp người thổ hào thương tình cho ăn và chỉ đường cho chạy trốn
- Nhìn nhau than thở, ốn giận chảy nước mắt"
2 Nghệ thuật:
- Lựa chọn trình tự kể theo diễn biến các
sự kiện lịch sử
- Khắc hoạ nhân vật lịch sử: Nguyễn Huệ, bọn giặc, vua tơi LCT với ngơn ngữ kể, tả chân thật, sinh động
- Giọng điệu trần thuật thể hiện thái độ của tác giả với vương triều nhà Lê, với chiến thắng của dân tộc và với bọn giặc cứớp nước
3 Ý nghĩa: Ghi lại hiện thực lịch sử hào
hùng của dt và hình ảnh người anh hùng
NH trong chiến thắng mùa xuân năm Kỉ Dậu (1789)
Trang 10
là người chịu ơn sâu nặng của
nhà Lê mà họ lại viết những sự
việc phản ánh chân thực như
thế?
Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu ý
nghĩa văn bản
- Văn bản giúp ghi lại điều gì?
- Gọi HS đọc ghi nhớ
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Câu hỏi: Dựa theo tác phẩm, hãy viết đoạn văn ngắn miêu tả lại chiến cơng thần tốc
đại phá quân Thanh của vua Quang Trungtừ tối 30 Tết đến ngày mùng 5 tháng giêng năm Kỉ Dậu (1789)
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Câu hỏi: Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của em về việc giữ gìn đất nước trong thời
bình hiện nay
E HOẠT ĐỘNG TÌM TỊI, MỞ RỘNG
- Học bài
- Nắm được diễn biến các sự kiện lịch sử trong đoạn trích
- Cảm nhận và phân tích được một số chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong văn bản
- Hiểu và dùng được một số chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong đoạn trích
- Chuẩn bị bài mới: "Sự phát triển của từ vựng" (tiếp theo) Tìm hiểu cách tạo từ ngữ
mới