+ Löïc ma saùt nghæ xuaát hieän khi coù ngoaïi löïc taùc duïng leân vaät nhöng khoâng ñuû laøm cho vaät thu gia toác. + Phöông truøng vôùi maët tieáp xuùc hai vaät[r]
Trang 1Ngày soạn : 25/10/2009
Tiết : 27
Bài : LỰC MA SÁT I/ Mục tiêu :
1/ Kiến thức :
+ Hiểu được những đặc điểm của lực ma sát trượt và sát nghỉ
+ Viết được biểu thức của lực ma sát trược và ma sát nghỉ
2/ Kỹ năng :
+ Vận dụng kiến thức giải thích một hiện tượng trong thực tế , và giải một số bài tập
3/ Thái độ :
II/ Chuẩn bị :
1/ Giáo viên :
+ Thí nghiệm : lực kế , máng , vật , các quả cân
2/ Học sinh :
III/ Tiến trình tiết dạy
1/ Oån định tổ chức :Kiểm tra sỉ số
2/ Kiểm tra bài cũ : Khi nào xuất hiện lực đàn hồi, nêu đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo 3/ Bài mới :
15Ph Hoạt động 1: Sự xuất hiện và
đặc điểm của lực ma sát
nghỉ :
+ Làm thí nghiệm : hình 20.1
Mô tả các dụng cụ :
Kéo vật qua lực kế tăng dần
lên và dừng từng giá trị qua
số chỉ của lực kế
C1 : Với lực tác dụng lên vật
với giá trị nhỏ vật không
trượt Em hãy giải thích tại
sao vật không trượt ?
Lực xuất hiện khi vật không
trượt gọi là lực ma sát nghỉ
C2 : Lực cân bằng với ngoại
lực có đặc điểm gì ?
Nêu các đặc điểm về độ lớn
của lực ma sát nghỉ
Hoạt động 1:
Ghi nhận chức năng của các dụng cụ thí nghiệm
Quan sát giá trị của lực tác dụng lên vật qua số chỉ của lực kế
Trả lời câu hỏi C1
Trả lời câu C2 : Từ vật cân bằng suy ra phương chiều lực
ma sát nghỉ
I/ Lực ma sát nghỉ : + Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi có ngoại lực tác dụng lên vật nhưng không đủ làm cho vật thu gia tốc
+ Phương trùng với mặt tiếp xúc hai vật
Chiều ngược chiều ngoại lực tác dụng lên vật
+ Độ lớn : Fmsn = F
- Lực ma sát nghỉ FM FM
là lực lớn nhất làm vật trượt
- Lực ma sát nghỉ tỷ lệ với áp lực Fmsn = n N
- n phụ thuộc vào tính chất mặt tiếp xúc
- Fmsn = Fx thành phần // mặt tiếp xúc
15Ph Hoạt động 2 : Sự xuất hiện
và đặc điểm của lực ma sát
trượt :
Làm thí nghiệm : hình 20.2
Kéo vật trượt cho học sinh
quan sát số chỉ của lực kế
C3: Khi nào xuất hiện lực ma
sát trượt ?
Hoạt động 2 :
Quan sát thí nghiệm qua số chỉ của lực kế
Trả lời câu hỏi C3 và C4
II/ Ma sát trượt : + Xuất hiện khi hai vật trượt lên nhau
+ Phương trùng với mặt tiếp xúc
+ Ngược chiều với vận tốc tương đối của vật này đối với vật kia
+ Độ lớn tỷ lệ với áp lực
C4 : Nhận xét phương chiều Ghi nhận sự xuất hiện , Fmst = t N
Trang 2của lực ma sát nghỉ ?
Làm thí nghiệm trên nhưng
tăng và giảm áp lực :
C5 : Nhận xét về độ lớn của
áp lực khi mặt tiếp xúc không
đổi ?
Cho HS xem bảng 1 tr 91
C6 : Nhận xét gì về hệ số ma
sát trượt và ma sát nghỉ ?
phương và chiều Quan sát và trả lời câu C5
Quan sát bảng 1 và trả lời câu
C6 Ghi nhận tính chất của 2 hệ số ma sát
t không phụ thuộc vào diện tích mặt tiếp xúc mà phụ thuộc vào bản chất mặt tiếp xúc
Trong mọt số trường hợp :
t n 5ph Hoạt động 3: Lực ma sát lăn C7 : Yêu cầu giảm lực ma sát ta làm thế nào ? Nêu đặc điểm lực ma sát lăn Hoạt động 3: Trả lời câu C7 Ghi nhận đặc điểm của lực ma sát lăn III/ Ma sát lăn : + cản trở chuyển động lăn + Độ lớn giống như lực ma sát trượt nhưng có nhỏ hơn 5ph Hoạt động 4: vai trò của ma sát trong đời sống : C8 : Cho HS nhận xét tác dụng có lợi và có hai của các loại lực ma sát Hoạt động 4: Thảo luận nhóm trả lời câu C8 Nêu một số thí dụ IV/ Vai trò của ma sát : Lợi và hại từng loại lực ma sát 5ph Hoạt động 5: Củng cố , bài tập về nhà : Sự xuất hiện và đặc điểm của từng loại lực ma sát , Câu 1 tr 93 Bài tập 3,4,5, SGK Tr 93 IV/ Rút kinh nghiệm bổ sung :