GIÁO ÁN LÝ 10 - BAN TỰ NHIÊN

- Yêu cầu: Học sinh trình bày đáp án - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: Học s

Trang 1

- Hiểu rõ là muốn nghiên cứu chuyển động của chất điểm, cần thiết chọn một hệ quychiếu để xác định vị trí của chất điểm và thời điểm tương ứng.

- Nắm vững được cách xác định tọa độ và thời điểm tương ứng của một chất điểmtrên hệ trục tọa độ

2.Kỹ năng

- Chọn hệ quy chiếu, mô tả chuyển động

- Chọn mốc thời gian, xác định thời gian

- Phân biệt chuyển động cơ với các chuyển động khác

B Chuẩn bị

1.Giáo viên

- Chuẩn bị tình huống sau cho học sinh thảo luận: Bạn của em muốn đến nhà em chơinhưng chưa biết nhà Em phải dùng những vật mốc và hệ tọa độ nào để bạn đếnđược nhà thăm em?

- Xem tranh SGK, trả lời câu hỏi

+ Chuyển động cơ là gì? Vật mốc? Ví

dụ?

+ Tại sao chuyển động cơ có tính tương

đối? Ví dụ?

- Đọc SGK phần 2 Trả lời câu hỏi:

+ Chất điểm là gì? Khi nào một vật được

coi là chất điểm?Ví dụ?

+ Quỹ đạo là gì? Ví dụ?

- Trả lời câu hỏi C1

- Tìm cách mô tả vị trí của chất điểm trên

quỹ đạo

- Vẽ hình

- Đo thời gian dùng đồng hồ như thế nào?

- Cách chọn mổc (gốc) thời gian

- Biểu diễn trên trục số

- Khai thác ý nghĩa của bảng giờ tàu SGK

- Yêu cầu : học sinh xem tranh SGK vànêu câu hỏi ( kiến thức lớp 8 ) để trả lời

- Gợi ý : lấy ngay một số ví dụ về chuyểnđộng cơ ở trong phòng học

- Phân tích : Dấu hiệu của chuyển độngtương đối

- Nhận xét ví dụ của học sinh

- Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi C1

- Gợi ý: Trục tọa độ, điểm mốc , vị trí vậttại các thời điểm khác nhau

- Giới thiệu : Hình 1.5

- Giới thiệu cách đo thời gian, đơn vị

- Hướng dẫn cách biểu diễn, cách tính thờigian

- Hoạt động 2: Hiểu hệ quy chiếu và chuyển động tịnh tiến

Trang 2

- Theo gợi ý của GV, xác định vị trí của

- Xem tranh giáo viên mô tả

- Lấy một ví dụ khác về chuyển động tịnh

tiến

- Lấy 2 ví dụ, yêu cầu HS dưa ra cách xácđịnh vị trí của chất điểm trong chuyểnđộng thẳng và chuyển động cong

- Gợi ý: Vật mốc, trục tọa độ biểu diễn vịtrí, trục biểu diễn thời gian

- Nêu định nghĩa của hệ quy chiếu

- Yêu cầu:Học sinh trả lời câu hỏi C3

- Giới thiệu tranh đu quay

- Phân tích dấu hiệu của chuyển động tịnhtiến

- Yêu cầu: Học sinh lấy ví dụ về chuyểnđộng tịnh tiến

- Nhận xét các ví dụ

- Hoạt động 3 : Vận dụng, củng cố

- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc

nghiệm nội dung câu 1 -5 (SGK)

- Làm việc cá nhân giải bài tập 1, 2 (SGK)

- Ghi nhận kiến thức: Những khái niệm cơ

bản: Hệ quy chiếu; chuyển động tịnh tiến

- Trình bày cách mô tả chuyển động cơ

- Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của cácnhóm

- Yêu cầu: Học sinh trình bày đáp án

- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy

- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

- Ghi những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà- Nêu những chuẩn bị cho bài sau

Trang 3

BÀI 2: VẬN TỐC TRONG CHUYỂN ĐỘNG THẲNG

- Phân biệt, so sánh các khái niệm

- Biểu diễn độ dời và các đại lượng vật lý véctơ

B.Chuẩn bị

1.Giáo viên

- Câu hỏi liên quan đến véctơ, biểu diễn véctơ

- Chuẩn bị câu hỏi trắc nghiệm

2.Học sinh

Xem lại các vấn đề đã được học ở lớp 8 :

- Thế nào là chuyển động thẳng đều?

- Thế nào là vận tốc trong chuyển động thẳng đều?

- Các đặc trưng của đại lượng véctơ?

C.Ti ến trình dạy học:

- Nhớ lại khái niệm chuyển động thẳng

đều, tốc độ của một vật ở lớp 8

- Đặt câu hỏi cho học sinh, cho học sinh lấy

ví dụ

- Nêu câu hỏi C1

- Đọc SGK

- Vẽ hình biểu diễn véctơ độ dời

- Trong chuyển động thẳng: Viết công thức

(2.1)

- So sánh độ dời với quãng đường Trả lời

câu hỏi C3

- Yêu cầu: Học sinh đọc SGK, trả lời câuhỏi C2

- Hướng dẫn: Học sinh vẽ hình, xác địnhtọa độ của chất điểm

- Thành lập công thức tính vận tốc trung

bình (2.3)

- Phân biệt vận tốc với tốc độ (ở lớp 8)

- Trả lời câu hỏi C5, đưa ra khái niệm về

- Yêu cầu: Học sinh trả lời câu hỏi C4

- Khẳng định: Học sinh vẽ hình, xác địnhtọa độ của chất điểm

Trang 4

nghiệm theo nội dung câu 1, 2 trong

(SGK); bài tập 1, 2 (SGK)

- Làm việc cá nhân: giải bài tập 4 (SGK)

- Ghi nhận kiến thức: độ dời, vận tốc trung

bình, vân tốc tức thời

- So sánh quãng đường với độ dời; tốc độ

với vận tốc

- Trình bày cách vẽ, biểu diễn vận tốc

- Yêu cầu: Nêu câu hỏi Nhận xét câu trảlời của các nhóm

- Những sự chuẩn bị cho bài sau

- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà

- Yêu cầu: Học sinh chuẩn bị bài sau

Trang 5

- Một ống thủy tinh dài đựng nước với bọt không khí

- Chuẩn bị thí nghiệm về chuyển động thẳng và chuyển động thẳng đều

2.Học sinh

- Các đặc trưng của đại lượng véctơ?

- Giấy kẻ ô li để vẽ đồ thị

C.Tiến trình dạy học

- Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ

Nhớ lại khái niệm chuyển động thẳng đều,

tốc độ của một vật ở lớp 8

Đặt câu hỏi cho học sinh Cho học sinh lấy

ví dụ

- Hoạt động 2: Tìm hiểu chuyển động thẳng đều

- Đọc SGK Trả lời câu hỏi C2

- Cùng giáo viên làm thí nghiệm ống chứa

- Nêu câu hỏi cho học sinh thảo luận

- Cùng học sinh làm các thí nghiệm kiểmchứng

- Khẳng định kết quả

- Hoạt động 3: Thiết lập phương trình của chuyển động thẳng đều Đồ thị vận tốc theo thời gian.

Trang 6

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

- Viết công thức vận tốc từ đó suy ra công

- Yêu cầu: Học sinh chọn hệ quy chiếu

- Nêu câu hỏi cho học sinh tìm được côngthức và vẽ được các đồ thị

- Hoạt động 4: Vận dụng, củng cố

nghiệm theo nội dung câu 3, 4 (SGK); bài

tập 3 (SGK)

- Làm việc cá nhân giải bài tập 7 (SGK)

- Ghi nhận kiến thức: Chuyển động thẳng

đều, phương trình chuyển động và đồ thị

tọa độ - thời gian; vận tốc – thời gian

- Khai thác được đồ thị dạng này

- Nêu các ý nghĩa

- Yêu cầu: Nêu câu hỏi, nhận xét các câutrả lời của các nhóm

- Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà

- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà- Yêu cầu: Học sinh chuẩn bị bài sau

Trang 7

BÀ I 3 KHẢO SÁT THỰC NGHIỆM CHUYỂN ĐỘNG THẲNG

A.Mục tiêu

1.Kiến thức

- Nắm vững mục đích của việc khảo sát một chuyển động thẳng: Tìm hiểu tính nhanh,chậm của chuyển động biểu hiện ở biểu thức vận tốc theo thời gian

- Hiểu được: Muốn đo vận tốc phải xác định được tọa độ ở các thời điểm khác nhau

và biết sử dụng dụng cụ đo thời gian

2.Kỹ năng

- Biết xử lý các kết quả đo bằng cách lập bảng vận dụng các công thức tính thích hợp

để tìm các đại lượng mong muốn như vân tốc tức thời tại một thời điểm

- Biết cách vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian

- Biết khai thác đồ thị

B.Chuẩn bị

1.Giáo viên

- Chuẩn bị bộ thí nghiệm cần rung: Kiểm tra bút, mực, làm trước 1 số lần

- Chuẩn bị một số băng giấy trắng, thước vẽ đồ thị

2.Học sinh

- Học kĩ bài trước

- Chuẩn bị giấy kẻ ô li, thước kẻ để vẽ đồ thị

1.Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

Trả lời câu hỏi:

- Chuyển động thẳng?

- Vận tốc trung bình?

- Vận tốc tức thời?

- Dạng của đồ thị?

- Đặt câu hỏi cho học sinh

- Yêu cầu: Học sinh vẽ dạng đồ thị

-Hoạt động 2: Lắp đặt, bố trí thí nghiệm.

- Kiểm tra các dụng cụ thí nghiệm (Xe lăn,

máng nghiêng, băng giấy, cần rung…)

- Tìm hiểu dụng cụ đo: Tính năng, cơ chế,

- Giải thích nguyên tắc đo thời gian

- Hoạt động 3: Tiến hành thí nghiệm.

- Cho cần rung hoạt động đồng thời cho xe

Trang 8

- Lặp lại thí nghiệm vài lần.

- Quan sát, thu thập kết quả trên băng giấy

- Lập bảng số liệu: Bảng 1 (SGK)

- Chú ý: Cân chỉnh máng nghiêng, kiểm tra

chất liệu băng giấy, bút chấm điểm

- Quan sát học sinh làm thí nghiệm

- Điều chỉnh những sai lệch của thí nghiệm

- Thu thập kết quả đo bảng 1: Tọa độ theothời gian

- Hoạt động 4: Xử lý kết quả đo

- Vẽ đồ thị tọa độ theo thời gian H 3.2

- Tính vận tốc trung bình trong các khoảng

thời gian 0.1s (5 khoảng liên tiếp) => lập

bảng tính 2

- Tính vận tốc tức thời => lập bảng 3

Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian H 3.3

- Nhận xét kết quả: Biết được tọa độ tại

mọi thời điểm thì biết được các đặc trưng

khác của chuyển động

- Hướng dẫn cách vẽ đồ thị: Biểu diễn mẫu

1, 2 vị trí

- Quan sát học sinh tính toán, vẽ đồ thị

- Căn cứ vào kết quả gợi ý học sinh rút rakết luận

- Hoạt động 5: Vận dụng, củng cố

- Trình bày kết quả của nhóm

- Đánh giá kết quả, cách trình bày của

nhóm khác

- Trả lời câu hỏi SGK; H 3.4

- Ghi nhận kiến thức: Đặc điểm của chuyển

động thẳng Cách viết báo cáo Cách trình

bày báo cáo thí nghiệm

- Hướng dẫn viết báo cáo, trình bày kếtquả

- Yêu cầu: Các nhóm trình bày kết quả, trảlời câu hỏi SGK

- Đánh giá, nhận xét kết quả các nhóm

- Hướng dẫn học sinh giải thích các sai sốcủa phép đo, kết quả đo

Hoạt động 6 :Hướng dẫn về nhà

Trang 9

BÀ I 4 : CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀUA.Mục tiêu

1.Kiến thức

- Hiểu được gia tốc là đại lượng đặc trưng cho sự biến đổi nhanh, chậm của vận tốc

- Nắm được các định nghĩa gia tốc trung bình, gia tốc tức thời

- Hiểu được định nghĩa về chuyển động thẳng biến đổi đều, từ đó rút ra được côngthức tính vận tốc theo thời gian

2.Kỹ năng

- Biết cách vẽ đồ thị biểu diễn vận tốc theo thời gian

- Biết cách giải bài toán đơn giản liên quan đến gia tốc

B.Chuẩn bị

1.Giáo viên

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động thẳng đều và chuyển động biến đổi đều

- Biên soạn các câu hỏi 1 -4 SGK dưới dạng trắc nghiệm

2.Học sinh

- Các đặc điểm về chuyển động thẳng đều, cách vẽ đồ thị

C.Tiến trình dạy học.

- Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

- Các đặc điểm của chuyển động thẳng

đều?

- Cách vẽ đồ thị Đồ thị vận tốc theo thời

gian?

- Nhận xét trả lời của bạn

- Yêu cầu 1 học sinh lên bảng vẽ dạng đồthị

- Nhận xét các câu trả lời

- Hoạt động 2 : Tìm hiểu khái niệm gia tốc trung bình, gia tốc tức thời trong chuyển động thẳng.

- Lấy ví dụ về chuyển động có vận tốc thay

đổi theo thời gian? Làm thế nào để so sánh

sự biến đổi vận tốc của các chuyển động

này?

- Đọc SGK, hiểu được ý nghĩa của gia tốc

- Tìm hiểu độ biến thiên của vận tốc trong

1 đơn vị thời gian, đưa ra công thức tính

vận tốc trung bình, đơn vị của gia tốc

- Tìm hiểu ý nghĩa của gia tốc trung bình

- Đọc SGK (phần 1.b)

- Đưa ra công thức tính gia tốc tức thời

- So sánh công thức gia tốc tức thời và gia

Trang 10

- Xem vài số liệu về gia tốc trung bình

trong SGK

- Ghi nhận: Gia tốc trung bình và gia tốc

tức thời là đại lượng véctơ; ý nghĩa của gia

tốc

- Hoạt động 3 : Tìm hiểu chuyển động thẳng biến đổi đều

- Đọc SGK phần 2.a

- Tìm hiểu đồ thị H 4.3

- Định nghĩa chuyển động thẳng đều?

- Công thức tính vận tốc trong chuyển động

thẳng biến đổi đều?

- Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian trong

- Tính hệ số góc của đường biểu diễn vận

tốc theo thời gian, từ đó nêu ý nghĩa của

nó

- Yêu cầu: học sinh đọc SGK, tìm hiểu H4.3

- Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi

- Gợi ý: Từ công thức (4.2) để đưa ra côngthức (4.4)

- Yêu cầu học sinh vẽ đồ thị trong cáctrường hợp, xem SGK

- Hướng dẫn học sinh vẽ đồ thị

- Yêu cầu học sinh so sánh, tính toán rút ra

ý nghĩa hệ số góc

- Hoạt động 4 : Vận dụng, củng cố

nghiệm nội dung 1- 4 (SGK)

- Ghi nhận kiến thức: Gia tốc, ý nghĩa của

gia tốc, đồ thị

- Hoạt động 5 : Hướng dẫn về nhà

BÀ I 5 : PHƯƠNG TRÌNH CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

A.Mục tiêu

Trang 11

- Nắm vững các công thức liên hệ giữa độ dời, vận tốc và gia tốc.

- Hiểu rõ đồ thị của phương trình chuyển động biến đổi đều là một phần của parabol

- Biết áp dụng các công thức tọa độ, vận tốc để giải các bài toán chuyển động của mộtchất điểm, của hai chẩt điểm chuyển dộng cùng chiều hoặc ngược chiều

2.Kỹ năng

- Vẽ đồ thị của phương trình chuyển động thẳng biến đổi đều

- Giải bài toán về chuyển động của một chất điểm, của hai chất điểm chuyển độngcùng chiều hoặc ngược chiều

B.Chuẩn bị

1.Giáo viên

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi đều

- Biên soạn câu hỏi 1- 2 SGK dưới dạng trắc nghiệm

2.Học sinh

- Công thức vận tốc trong chuyển động biến đối đều, cách vẽ đồ thị

C.Tổ chức các hoạt động dạy học

- Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ

- Vận tốc của chuyển động thẳng biến đối

đều?

- Cách vẽ đồ thị Đồ thị vận tốc theo thời

gian?

- Yêu cầu 1 học sinh lên bảng vẽ đồ thị

- Hoạt động 2: Thiết lập phương trình của chuyển động thẳng biến đổi đều.

- Đọc phần 1.a SGK Trả lời câu hỏi C1

- Xem đồ thị H 5.1, tính độ dời của chuyển

động

- Lập công thức (5.3), phương trình của

chuyển động thẳng biến đổi đều

- Ghi nhận: Tọa độ là một hàm bậc hai của

thời gian

- Cho học sinh đọc phần 1.a SGK, yêu cầuhọc sinh chứng minh công thức (5.3)

- Gợi ý: Chọn hệ qui chiếu, cách lập luận

- Nêu câu hỏi C1, hướng dẫn cách tính độdời

- Đặt vấn đề để học sinh đưa ra công thức(5.3)

- Ý nghĩa của phương trình

- Hoạt động 3 : Vẽ dạng đồ thị phương trình chuyển động thẳng biến đổi đều

- Vẽ đồ thị với t > 0 (trường hợp chuyển

động không có vận tốc đầu) H 5.2 SGK

- Ghi nhận: Đồ thị là một phần của Parabol

- Yêu cầu: Học sinh vẽ đồ thị

- Hướng dẫn cách vẽ

- Nhận xét dạng đồ thị

- Hoạt động 4 : Thiết lập công thức liên hệ giữa độ dời, vận tốc và gia tốc.

Trang 12

- Đọc phần 2 SGK Từ công thức (5.1), lập

luận để tìm được công thức liên hệ (5.4)

- Ghi nhận: trường hợp đặc biệt (công thức

- Thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi trắc

nghiệm nội dung câu 1, 2 SGK

- Làm việc cá nhân, giải bài tập 2, 3 SGK

- Ghi nhận kiến thức: Cách thiết lập phương

trình chuyển động từ đồ thị vận tốc theo thời

gian, mối liên hệ giữa độ dời, vận tốc và gia

tốc

- Yêu cầu: Học sinh trình bày cách đáp án

- Hoạt động 6 (…… phút): Hướng dẫn về nhà

Trang 13

- Biết cách khảo sát chuyển động của một vật bằng các thí nghiệm có thể thực hiệntrên lớp

- Hiểu được rằng gia tốc rơi tự do phụ thuộc vị trí địa lý và độ cao và khi 1 vật rơi ởgần mặt đất nó luôn có một gia tốc bằng gia tốc rơi tự do

2.Kỹ năng

- Làm thí nghiệm, quan sát thí nghiệm, tư duy lozíc

- Thu thập và sử lý kết quả thí nghiệm

B.Chuẩn bị

1.Giáo viên

- Các câu hỏi, công thức phương trình chuyển động biến đổi đều

- Biên soạn câu hỏi 1, 2 SGK dưới dạng trắc nghiệm

1.Hoạt động 1): Kiểm tra bài cũ

- Phương trình của chuyển động thẳng biến

đổi đều (vận tốc đầu bằng 0)?

- Dạng đồ thị của phương trình tọa độ theo

thời gian?

- Yêu cầu 1 học sinh lên bảng vẽ dạng đồthị

2.Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm chuyển động rơi tự do

- Quan sát thí nghiệm ống Newton

- Cùng làm TN với giáo viên

- Lực cản của không khí ảnh hưởng đến các

vật rơi như thế nào?Lấy ví dụ minh họa?

- Thế nào là sự rơi tự do?

- Khi nào một vật có thể được coi là rơi tự

do? Trả lời câu hỏi C1

- Mô tả thí nghiệm, cùng học sinh làm thínghiệm

- Gợi ý cho học sinh quan sát thí nghiệm

- Đặt các câu hỏi cho học sinh

- Nhận xét các câu hỏi

- Cho học sinh đọc định nghĩa trong SGK

- Hoạt động 3: Tìm hiểu rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều theo phương thẳng đứng

- Làm thí nghiệm hoặc quan sát tranh H6.3

- Phương và chiều của chuyển động rơi tự

do như thế nào?Ví dụ?

- Cùng giáo viên tiến hành thí nghiệm 1

- Phân tích kết quả Trả lời câu hỏi C2

- Ghi nhận: Rơi tự do là chuyển động nhanh

dần đều theo phương thẳng đứng

- Mô tả, cùng học sinh làm các thí nghiệm,quan sát tranh

- Đặt các câu hỏi cho học sinh

- Phân tích kết quả rút ra từ thí nghiệm

- Gợi ý cho học sinh tự rút ra kết luận

- Hoạt động 4: Tìm hiểu gia tốc rơi tự do

- Cùng giáo viên làm thí nghiệm 2 SGK

- Dựa vào công thức tính gia tốc của sự rơi - Mô tả, cùng học sinh làm thí nghiệm 2SGK

Trang 14

tự do.

- Làm thí nghiệm với vật nặng khác Rút ra

kết luận

- Đọc phần 5 SGK, xem bảng kê gia tốc

trong SGK

- Trả lời câu hỏi: Gia tốc rơi tự do còn phụ

thuộc vào yếu tố nào trên mặt đất?

- Hướng dẫn học sinh tính gia tốc, rút ra kếtluận

- Cho học sinh đọc SGK

- Hoạt động 5: Vận dụng, củng cố

- Thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi trắc

nghiệm nội dung câu 1, 2 SGK

- Làm việc cá nhân, giải bài tập 2, 3 SGK

- Ghi nhận kiến thức: Rơi tự do là chuyển

động thẳng nhanh dần đều theo phương

thẳng đứng Gia tốc rơi tự do phụ thuộc và

vị trí và độ cao trên mặt đất

- Yêu cầu: Học sinh trình bày cách đáp án

- Hoạt động 6 : Hướng dẫn về nhà

BÀ I 7 : BÀI TẬP VỀ CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀUA.Mục tiêu

1.Kiến thức

- Nắm được các công thức trong chuyển động thẳng biến đổi đều

- Nắm được phương pháp giải bài tập về động học chất điểm

- Biết cách vận dụng giải được các bài tập trong chương trình

2.Kỹ năng

- Rèn luyện óc phân tích, tổng hợp và tư duy lozíc

- Biết cách trình bày kết quả giải bài tập

- Tìm hiểu cách chọn hệ quy chiếu

- Xem lại kiến thức toán học giải phương trình bậc 2

- Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

- Viết phương trình của chuyển động thẳng

biến đổi đều? Công thức tính vận tốc?

- Dạng đồ thị của phương trình tọa độ theo

- Yêu cầu 1 học sinh lên bảng vẽ dạng đồ

Trang 15

thời gian? Vận tốc theo thời gian?

- Nhận xét câu trả lời của bạn

thị

- Nhận xét các câu trả lời Làm rõ cách chọntrục tọa độ, gốc thời gian

- Hoạt động 2 : Tìm hiểu các thông tin đề bài 1 SGK, đưa ra phương pháp giải 1 bài tập.

- Đọc đề bài 1 trong SGK

- Làm việc cá nhân:

Tóm tắt thông tin từ bài toán

Tìm hiểu các kiến thức, kỹ năng liên quan

bài toán yêu cầu

- Thảo luận: nêu các bước giải bài toán

- Cho 1 học sinh đọc bài toán SGK

- Gợi ý, đặt câu hỏi cho học sinh làm việc cánhân và thảo luận theo nhóm

- Nhận xét đáp án, đưa ra các bước giải bàitoán

- Hoạt động 3: Giải bài toán, trình bày kết quả

- Chọn hệ quy chiếu

- Lập phương trình chuyển động, công thức

tính vận tốc theo hệ quy chiếu đã chọn

- Lập bảng biến thiên (chú ý các vị trí cắt

trục tung và trục hoành); Vẽ đồ thị tọa độ ,

đồ thị vận tốc (H 7.1)

- Hoạt động nhóm: Căn cứ vào đồ thị, mô tả

chuyển động của vật; Từ lúc ném đến khi

vật đến độ cao nhất và rơi xuống

- Hướng dẫn học sinh, cùng học sinh chọn

hệ quy chiếu, lập phương trình và vẽ đồ thị

- Đặt các câu hỏi cho học sinh tính toán vàlập bảng biến thiên

- Yêu cầu học sinh trùnh bày kết quả , dạng

đồ thị của nhóm

- Gợi ý cho học sinh phân tích kết quả và rút

ra kết luận

- Mô phỏng chuyển động của vật

- Hoạt động 4: Tìm hiểu đề bài 2 SGK

- Đọc đề bài 2 SGK, xem H 6.4 SGK

- Xem nhanh lời giải SGK, trình bày cách

tính hiệu các độ dời?

- Cách đo gia tốc theo H 6.4 như thế nào?

- Cho học sinh đọc đề bài 2 SGK, xem H6.4

- Hướng dẫn học sinh cách tính

- Nêu ý nghĩa của cách đo gia tốc Cho họcsinh về nhà giải bài tập này

- Hoạt động 5 : Củng cố bài giảng

nghiệm nội dung đã chuẩn bị

- Trình bày các bước cơ bản để giải một bài

toán

- Mô phỏng lại chuyển động của vật trong

bài

Ghi nhận: Các bước giải, cách khảo sát một

chuyển động thẳng biến đổi đều

- Nêu câu hỏi nhóm Nhận xét câu trả lờicủa các nhóm

- Yêu cầu: Học sinh xem đồ thị, trình bàyđáp án

- Hoạt động 6: Hướng dẫn về nhà

Trang 16

BÀI 8 CHUYỂN ĐỘNG TRÒN ĐỀU TỐC ĐỘ DÀI VÀ TỐC ĐỘ GÓC

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Hiểu rằng trong chuyển động tròn cũng như chuyển động cong, véctơ vận tốc cóphương tiếp tuyến với quỹ đạo và hướng theo chiều chuyển động

- Nắm vững định nghĩa chuyển động tròn đều, từ đó biết cách tính tốc độ dài

- Hiểu rõ chuyển động tròn đều, tốc độ dài đặc trưng cho độ nhanh chậm của chuyểnđộng của chất điểm trên quỹ đạo

2 Kỹ năng

- Quan sát thực tiễn về chuyển động tròn đều

- Tư duy lozíc để hình thành khái niệm véctơ vận tốc

B Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Các câu hỏi, công thức về chuyển động tròn đều

- Biên soạn các câu hỏi 1 – 4 SGK dưới dạng trắc nghiệm

- Các ví dụ về chuyển động cong, chuyển động tròn đều

- Hình vẽ H 8.2 và H 8.4 Mô hình chuyển động tròn (đồng hồ)

2 Học sinh

- Ôn về véctơ độ dời, véctơ vận tốc trung bình

- Sưu tầm các tranh về chuyển động cong, chuyển động tròn

3 Gợi ý ứng dụng CNTT

- Giáo viên có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng

- Mô phỏng chuyển động tròn đều

- Sưu tầm các đoạn video về chuyển động cong, chuyển động tròn đều…

C Tổ chức các hoạt động dạy học

1. Hoạt động 1 (…… phút): Kiểm tra bài cũ

- Nêu những đặc điểm của véctơ độ dời,

véctơ vận tốc trung bình, véctơ vận tốc tức

thời trong chuyển động thẳng?

- Vẽ hình minh họa?

- Yêu cầu 1 học sinh lên bảng vẽ

2 Hoạt động 2 (…… phút): Tìm hiểu véctơ vận tốc trong chuyển động cong

3 Hoạt động 3 (…… phút): Tìm hiểu véctơ vận tốc trong chuyển động tròn đều

- Đọc định nghĩa chuyển động tròn đều

trong SGK Lấy ví dụ thực tiễn?

- Đặc điểm của véctơ vận tốc trong chuyển

- Cho học sinh đọc SGK phần 2

- Nêu các câu hỏi

Trang 17

động tròn đều? Tốc độ dài?

- So sánh với véctơ vận tốc trong chuyển

động thẳng?

- Nhận xét trả lời

- Hướng dẫn học sinh so sánh

4 Hoạt động 4 (…… phút): Tìm hiểu chu kỳ và tần số trong chuyển động tròn

- Đọc phần 3 SGK, trả lời câu hỏiL

Chuyển động tuần hoàn là gì?

Chu kỳ và đơn vị của chu kỳ là gì?

Tần số và đơn vị của tần số là gì?

- Mô tả chuyển động của các kim đồng hồ

để minh họa

- Hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi

- Cho học sinh quan sát đồng hồ, yêu cầu

- Hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi

- Hướng dẫn học sinh tìm công thức liên hệ,vận dụng để đổi đơn vị

- Hướng dẫn học sinh tìm công thức liên hệ

- Cho học sinh xem bảng SGK

6 Hoạt động 6 (…… phút): Vận dụng,củng cố

nghiệm nội dung 1 – 4 SGK

- Làm việc cá nhân giải bài tập 2, 3 SGK

- Ghi nhận kiến thức: Chuyển động tròn

đều; véctơ vận tốc, chu kỳ, tần số; tốc độ

dài, tốc độ góc; mối liên hệ giữa các đại

lượng

7 Hoạt động 7 (…… phút): Hướng dẫn về nhà

BÀI 9 GIA TỐC TRONG CHUYỂN ĐỘNG TRÒN ĐỀU

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Hiểu rõ rằng khi chuyển động tròn đều thì vận tốc chất điểm luôn thay đổi vềphương, chiều và độ lớn, vì vậy véctơ gia tốc khác không Trong chuyển động tròn

Trang 18

đều thì véctơ gia tốc là hướng tâm và có độ lớn phụ thuộc vào vận tốc dài và bánkính quỹ đạo.

- Nắm vững công thức gia tốc hướng tâm trong chuyển động tròn đèu và áp dụngtrong một số bài toán đơn giản

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động tròn đều

- Biên soạn câu hỏi 1, 2 SGK dưới dạng trắc nghiệm

- Chuẩn bị bài tập trong SGK

- Tranh vẽ H 9.1

2 Học sinh

- Ôn tập các đặc trưng của véctơ gia tốc

về gia tốc trong chuyển động tròn đều

- Lập bảng so sánh gia tốc chuyển động thẳng đều, chuyển động thẳng biến đổi đều

và chuyển động tròn đều

- Mô phỏng hình vẽ H 9.1 SGK

- Sưu tầm các đoạn video về chuyển động cong, chuyển động tròn đều

- Gia tốc là gì? Các đặc trưng của gia tốc

trong chuyển động thẳng biến đổi đều?

- Biểu diễn trên hình vẽ?

2 Hoạt động 2 (…… phút): Tìm hiểu phương và chiều của véctơ gia tốc trong chuyển động tròn đều.

- Đọc SGK phần 1, xem hình H 9.1

- Trình bày cách chứng minh véctơ gia tốc

vuông góc với véctơ vận tốc và hướng vào

tâm quay

- Ý nghĩa của gia tốc hướng tâm?

3 Hoạt động 3 (…… phút): Tìm hiểu độ lớn của véctơ gia tốc hướng tâm.

- Đọc SGK phần 2; xem H 9.1

- Thảo luận nhóm, trình bày kết quả; tìm

công thức tính độ lớn của gia tốc hướng tâm

từ công thức (9.2)

- So sánh với véctơ gia tốc trong chuyển

động thẳng biến đối đều?

- Yêu cầu: Học sinh đọc SGK, tìm hiểu H9.1

- Cho học sinh thảo luận, yêu cầu trình bàykết quả

- Gợi ý: Từ công thức (9.2) để đưa ra côngthức (9.5) và (9.6)

- Yêu cầu so sánh, nhận xét kết quả

Trang 19

4 Hoạt động 4 (…… phút): Vận dụng, củng cố

nghiệm

- Xem ví dụ SGK

- Ghi nhận kiến thức: Trong chuyển động

tròn, véctơ gia tốc luôn hướng vào tâm

quay, có độ lớn phụ thuộc bán kính và tốc

độ quay

- Cho học sinh đọc phần “Em có biết”

BÀI 10 TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐÔNG

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động tròn đều

- Biên soạn các câu hỏi 1 – 3 SGK dưới dạng trắc nghiệm

về tính tương đối của chuyển động co

- Mô phỏng về chuyển động tương đối Công thức cộng vận tốc

- Sưu tầm các đoạn video về tính tương đối của chuyển động cơ

1 Hoạt động 1 ( phút): Kiểm tra bài cũ

- Chuyển động cơ là gì? Tại sao phải chọn

hệ quy chiếu?

- Biểu diễn hệ quy chiếu của một chuyển

Trang 20

- Xem hình vẽ H 10.1, phân biệt các hệ quy

chiếu trong hình vẽ?

- Thảo luận: Lấy ví dụ về vị trí ( quỹ đạo) và

vận tốc của một vật có tính tương đối?

- Rút ra kết luận SGK

- Cho học sinh xem hình H 10.1 SGK

- Nêu câu hỏi

- Cho học sinh lấy ví dụ

- Thảo luận tìm hiểu: Hệ quy chiếu đứng

yên, hệ quy chiếu chuyển động, vận tốc

tuyệt đối, vân tốc tương đối, vận tốc kéo

- Yêu cầu: Học sinh đọc SGK, xem hình

- Cho học sinh thảo luận, yêu cầu trình bàykết quả

- Gợi ý cách chứng minh: Chọn hệ quychiếu, lập luận đưa ra công thức (10.1)

- Gợi ý cách chứng minh: Chọn hệ quychiếu, lập luận đưa ra công thức (10.2)

- Cho học sinh đọc phần 3, vẽ hình H 10.4

- Xét các trường hợp đặc biệt (vẽ hình)

4 Hoạt động 4 ( phút): Vận dụng, củng cố

BÀI 11 SAI SỐ TRONG THÍ NGHIỆM THỰC HÀNH

Trang 21

- Biết cách phân tích để hiểu nguyên lý cơ bản của một số thiết bị thí nghiệm thô sơ

và hiện đại

- Bước đầu làm quen với việc phân tích các phương án thí nghiệm, cách phán đoán vàlựa chọn phương án thí nghiệm tạo tiền đề cho việc hình thành khả năng sáng tạocác phương án thí nghiệm khả thi

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động cơ

- Biên soạn câu hỏi 1 – 3 SGK dưới dạng trắc nghiệm

về tính tương đối của chuyển động cơ

- Mô phỏng về chuyển động tương đối, công thức cộng vận tốc

- Sưu tầm các đoạn video về tính tương đối của chuyển động cơ

C. Tổ chức các hoạt động dạy học

1 Hoạt động 1 ( phút): Sai số trong đo lường

- Đọc SGK, tìm hiểu về sai số, các loại sai

số, nguyên nhân và cách hạn chế sai số

- Trả lời câu hỏi về sai số

- Hoạt động nhóm: Thực hành đo và tính sai

- Yêu cầu học sinh đọc SGK

- Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về sai số, cácloại sai số và cách hạn chế sai số

- Nêu câu hỏi về sai số

- Nhận xét câu trả lời

- Tổ chức hoạt động nhóm

Trang 22

số của một đại lượng nào đó.

- Trình bày cách đo và tính sai số

- Yêu cầu học sinh đo và tính các loại sai sốcủa một đại lượng

- Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả

- Nhận xét và đánh giá kết quả

2 Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu về hệ đơn vị đo lường quốc tế SI

- Xem SGK

- Trả lời câu hỏi và ghi nhớ kiến thức

- Yêu cầu học sinh xem SGK

- Nêu câu hỏi trắc nghiệm

3 Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu một số dụng cụ đo đơn giản

- Quan sát giáo viên hướng dẫn

- Hoạt động nhóm, tìm hiểu một số dụng cụ

đo

- Đo thử một số đại lượng

- Giới thiệu với học sinh về một số dụng cụ

đo Sơ bộ về cấu tạo, nguyên lý hoạt động,cách đo và một số chú ý trong quá trình sửdụng Làm thí nghiệm đo mẫu

- Tổ chức hoạt động nhóm Yêu cầu cácnhóm lần lượt làm quen với các dụng cụ đo

và đo thử

- Nhận xét đánh giá kết quả của các nhóm

- Kể tên một số dụng cụ đo trong đời sống

thực tế?

- Trình bày câu trả lời

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Sai số,

các loại sai số

- Yêu cầu học sinh kể tên một số dụng cụ đotrong thực tế

- Nhận xét câu trả lời của học sinh

- Nêu câu hỏi trắc nghiệm về nội dung bài

- Yêu cầu học sinh tóm tắt các kiến thứctrọng tâm của bài

5. Hoạt động 5 ( phút): Hướng dẫn về nhà

BÀI 12 THỰC HÀNH : XÁC ĐỊNH GIA TỐC RƠI TỰ DO ( 2 TIẾT)

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Củng cố kiến thức về chuyển động dưới tác dụng của trọng trường

- Biết nguyên lý hoạt động của hai dụng cụ đo thời gian

2 Kỹ năng

- Biết cách dùng bộ cần rung và ống nhỏ giọt đếm thời gian

- Nâng cao kỹ năng làm thí nghiệm, phân tích số liệu, vẽ đồ thị và báo cáo thí nghiệmđúng thời hạn

Trang 23

- Rèn luyện năng lực tư duy thực nghiệm: Biết phân tích ưu nhược điểm của cácphương án chọn lựa, kỹ năng làm việc nhóm.

B Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Dụng cụ thí nghiệm theo SGK, phòng thí nghiệm, bàn ghế và các phụ kiện…

- Tiến hành làm hai phương án trước khi lên lớp, dự định một số số liệu cần thiết

- Chuẩn bị một số kiến thức để giải đáp thắc mắc của học sinh

2 Học sinh

- Đọc trước SGK, tìm hiểu cơ sở lý thuyết của 2 phương án thí nghiệm, chuẩn bị cácthắc mắc

- Chuẩn bị tìm kiếm một số dụng cụ đơn giản theo yêu cầu của giáo viên

- Chuẩn bị giấy để viết báo cáo thí nghiệm theo mẫu

- Chuẩn bị một số đoạn video về việc hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm, hoặc làmthí nghiệm mẫu

- Chuẩn bị một số thí nghiệm ảo về đo gia tốc rơi tự do

- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan đến bài học

1 Hoạt động 1 ( phút): Cơ sở lý thuyết và xây dựng phương án tiến hành thí nghiệm

- Nghe giáo viên giới thiệu về các dụng cụ

đo, ghi chép những điều cần thiết

- Nhớ lại hoạt động của đồng hồ cần rung và

đồng hồ hiển thị số

- Ghi nhớ yêu cầu của bài thực hành

- Trình bày các ý tưởng cá nhân

- Nêu yêu cầu của bài thực hành

- Nêu câu hỏi: Bằng một số dụng cụ đã cho

và các kiến thức đã học hãy đưa ra phương

án tiến hành thí nghiệm đáp ứng yêu cầu củabài thực hành

- Gợi ý, dẫn dắt học sinh dùng các phương

án khả thi

- Nêu kết luận về các phương án khả thi

2 Hoạt động 2 ( phút): Tiến hành làm bài thực hành

- Hoạt động nhóm

- Nhận nhiệm vụ

- Làm thí nghiệm theo nhóm:

* Phương án 1

+ Lắp ráp bộ cần rung đo thời gian, treo quả

nặng vào dây treo nối với băng giấy, luồn

băng giấy qua đồng hồ cần rung, kẹp băng

giấy lại Đặt bộ cần rung ra mép bàn, tẩm

mực cho đầu cần rung Nối bộ cần rung với

nguồn điện xoay chiều 220V- 50Hz Kiểm

tra các họat động của bộ cần rung

- Tổ chức họat động nhóm

- Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm

- Quan sát học sinh tiến hành làm thínghiệm

- Giải đáp các thắc mắc khi cần thiết

Trang 24

+ Tiến hành đo: Thả cho quả nặng rơi tự do,

băng giấy chuyển động Trên băng giấy thu

được quãng đường đi sau những khoảng

thời gian 0.02s Lặp lại thí nghiệm vài lần

với các vật nặng khác nhau, lấy một số kết

quả ghi rõ nét

+ Ghi kết quả thí nghiệm: Thu thập các băng

giấy, dùng thước đo các khoảng cách giữa

các chấm trên băng giấy

- Xử lý kết quả tạm thời: Tính gia tốc rơi tự

do theo công thức SGK

- Làm thí nghiệm xong, thu dọn dụng cụ thí

nghiệm

* Phương án 2:

+ Lắp nam châm điện N trên đỉnh giá đỡ,

cổng quang điện Q ở dưới và cách N 0.8m

+ Điều chỉnh chân giá đỡ, quan sát dây

rọi…

+ Đặt vật nặng bằng kim loại vào nam châm

điện N

+ Nhấn nút rơle cho cầu rơi Đọc kết quả

trên đồng hồ hiển thị số, ghi số liệu

+ Lặp lại thí nghiệm vài lần với các khoảng

cách NQ khác nhau

+ Xử lý số liệu và tính gia tốc rơi tự do

- Làm thí nghiệm xong, thu dọn dụng cụ thí

- Kiểm tra lại toàn bộ dụng cụ thí nghiệm

- Giải đáp các thắc mắc khi cần thiết

- Bao quát toàn bộ lớp học, theo dõi họcsinh làm thí nghiệm

- Hỗ trợ những nhóm học sinh kỹ năng thaotác yếu

- Kiểm tra toàn bộ dụng cụ thí nghiệm

- Suy nghĩ và trình bày câu trả lời

- Trả lời câu hỏi a, b phần 5 SGK

- Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi a, bphần 5 SGK

- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ làm thựchành

4 Hoạt động 4 ( phút): Hướng dẫn về nhà

- Ghi kết quả thí nghiệm, ghi nhớ yêu cầu

của giáo viên

- Yêu cầu học sinh về nhà viết báo cáo thínghiệm, thong báo thời hạn nộp báo cáo

- Yêu cầu học sinh chuẩn bị bài sau

Trang 25

CHƯƠNG II ĐỘNG LỰC HỌC CHÂT ĐIỂM

BÀI 13 LỰC , TỔNG HỢP VÀ PHÂN TÍCH LỰC

A Mục tiêu.

1 Kiến thức

- Hiểu được các khái niệm lực, hợp lực

- Biết cách xác định hợp lực của các lực đồng quy và phân tích một lực thành các lựcthành phần có phương xác định

2 Kỹ năng

- Biết giải các bài tập về tổng hợp và phân tích lực

B Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Xem lại những kiến thức đã học về lực mà học sinh đã học từ lớp 6 và lớp 8

- Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm về quy tắc hình bình hành

1 Hoạt động 1 (…… phút): Kiểm tra bài cũ

- Phát biểu khái niệm về lực

- Đọc phần 2 SGK Xem hình H 13.1

- Vẽ lực mà dây treo tác dụng lên quả rọi

- Quan sát hình 13.2 và trả lời câu hỏi C1

SGK

- Đặt câu hỏi yêu cầu học sinh nhắc lại kiếnthức về lực

- Nhận xét câu trả lời và nhấn mạnh tácdụng của lực

- Yêu cầu học sinh quan sát hình 13.1 vàchỉ rõ lực mà dây treo tác dụng lên quả rọi

- Xem SGK, suy nghĩ và đưa ra khái niệm

về tổng hợp lực

-Yêu cầu học sinh xem SGK tìm hiểu kháiniệm về tổng hợp lực

Trang 26

- Trả lời câu hỏi.

- Đọc SGK và trả lời câu hỏi

- Ghi nhận quy tắc tổng hợp lực

- Họat động nhóm kiểm nghiệm quy tắc

- Làm thí nghiệm về tổng hợp lực

- Trình bày kết quả thí nghiệm theo nhóm

- Nêu câu hỏi

- Yêu cầu học sinh đọc SGK, nêu câu hỏi vềkhái niệm tổng hợp lực

- Làm thí nghiệm minh họa về tổng hợp lực

- Nhận xét kết quả hoạt động nhóm

- Nhận xét kết quả

3 Hoạt động 3 (…… phút): Phân tích lực

- Đọc SGK phần 3, trả lời câu hỏi:

- Phân tích lực là gì?

- Lấy ví dụ thực tiễn về phân tích lực

- Yêu cầu học sinh đọc SGK phần 3

- Nêu câu hỏi

- Yêu cầu học sinh lấy ví dụ về phân tíchlực

- Hoạt động cá nhân giải bài tập 2 SGK

- Trình bày bài giảng trên bảng

- Trả lời câu hỏi 1 SGK

- Giải bài tập1 SGK

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Khái

niệm về lực, tổng hợp, phân tích lực, quy tắc

tổng hợp và phân tích lực

- Yêu cầu học sinh giải bài tập 2 SGK

- Đồng thời yêu cầu học sinh trả lời cầu hỏi

BÀI 14 ĐỊNH LUẬT I NEWTON

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Hiểu được nội dung và ý nghĩa của định luật I Newton

2 Kỹ năng

- Biết vận dụng định luật để giải thích một số hiện tượng Vật lý

- Biết đề phòng những tác hại của quán tính trong đời sống, nhất là chủ động phòngtránh tai nạn giao thông

B Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Dụng cụ minh họa thí nghiệm lịch sử của Galile

Trang 27

- Chuẩn bị dụng cụ về đệm không khí (nếu có)

2 Học sinh

Ôn tập kiến thức về lực và tác dụng lực

- Chuẩn bị một số hình ảnh, một số video về thí nghiệm lịch sử của Galile

- Chuyển các câu hỏi 1 và 2 SGK thành các câu hỏi trắc nghiệm

C Tổ chức các họat động dạy học

1 Họat động 1 (…… phút): Kiểm tra bài cũ

- Trả lời câu hỏi về lực, tổng hợp lực và

phân tích lực, công thức tổng hợp và phân

tích lực

- Nêu câu hỏi

2 Họat động 2 (…… phút): Tìm hiểu nội dung và ý nghĩa định luật I Newton

- Xem mục 1 và 2 SGK

- Trình bày quan niệm của Aristos và lập

luận của Galile

- Phát biểu định luật I Newton

- Đọc phần 3 và 4 SGK

- Trả lời câu hỏi về vật cô lập, khái niệm

quán tính

- Nêu ý nghĩa của định luật I Newton

- Yêu cầu học sinh xem mục 1 và 2 SGK

- Nêu câu hỏi về quan niệm của Aristos vàlập luận của Galile

- Hướng dẫn học sinh vận dụng tính quy nạp

để đưa ra định luật I Newton

- Nhận xét câu trả lời của học sinh và điềuchỉnh nội dung của câu trả lời cho chính xác

- Nêu câu hỏi

3 Họat động 3 (…… phút): Tiến hành thí nghiệm kiểm chứng với đệm không khí

- Quan sát giáo viên làm thí nghiệm

- Ghi và sử lý kết quả

- Nêu kết luận về thí nghiệm

- Làm thí nghiệm biểu diễn

- Yêu cầu học sinh ghi kết quả và xử lý kếtquả

- Yêu cầu học sinh nêu nhận xét và kết luận

4 Họat động 4 (…… phút): Vận dụng, củng cố

- Trả lời câu hỏi trắc nghiệm theo nội dung

câu hỏi 1 – 6 SGK

- Hoạt động nhóm: Thảo luận, giải bài tập 1

SGK

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Nội

dung, ý nghĩa của định luật I Newton

- Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi 1 – 6SGK

Trang 28

5. Họat động 5 (…… phút): Hướng dẫn về nhà

BÀI 15 ĐỊNH LUẬT II NEWTON

- Chuẩn bị một số thí nghiệm ảo minh họa định luật II Newton

- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và vận dụng củng cố

- Suy nghĩ, nhớ lại khái niệm lực, khối

lượng

- Nêu câu hỏi về khái niệm lực, khái niệmkhối lượng

- Tìm mối quan hệ giữa gia tốc, lực và khối

lượng

- Phát biểu định luật II Newton, viết công

- Yêu cầu học sinh quan sát hình 15.1

- Hướng dẫn học sinh, dẫn dắt để học sinhlập luận và tìm ra mối quan hệ giữa gia tốc,lực và khối lượng

- Yêu cầu học sinh phát biểu định luật II

Trang 29

thức (15.1)

- Đọc phần 2 SGK

- Trả lời câu hỏi về các đặc trưng của lực

- Đọc mục 3 SGK

- Trả lời câu hỏi về mức quán tính của vật

- Trả lời câu hỏi: Mối liên hệ giữa khối

lượng và mức quán tính?

Newton

- Nêu câu hỏi về các đặc trưng của lực

- Yêu cầu học sinh đọc muc 3 SGK

- Nêu câu hỏi về mức quán tính của vật

- Vận dụng kiến thức, viết biểu thức định

luật II Newton trong trường hợp gia tốc

bằng không

- Trả lời câu hỏi về điều kiện cân bằng của

một chất điểm

Ghi kết quả và xử lý kết quả

- Quan sát bức tranh và trả lời câu hỏi về

điều kiện cân bằng của quả bóng bay

- Đọc SGK và trả lời mối quan hệ giữa trọng

lượng và khối lượng

- Yêu cầu học sinh viết biểu thức của địnhluật II Newton trong trường hợp gia tốc củavật bằng không

- Hướng dẫn gợi ý học sinh đưa ra điều kiệncân bằng của một chất điểm

- Yêu cầu học sinh quan sát bức tranh, nêucâu hỏi

- Yêu cầu học sinh đọc SGK và nêu câu hỏikiểm tra sự hiểu biết của học sinh về mốiquan hệ giữa trọng lượng và khối lươngj

- Suy nghĩ và trình bày câu trả lời

- Giải bài tập 4 SGK

- Trình bày lời giải

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Nội dung

định luật II Newton, điều kiện cân bằng của

- Nhận xét, đánh giá giờ dạy

5. Hoạt động 5 (…… phút): Hướng dẫn về nhà

BÀI 16. §ỊNH LUẬT III NEWTON.

A Mục tiêu

Trang 30

- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và vận dụng, củng cố.

- Chuẩn bị một số video về các ví dụ thực tế có liên quan đến định luật III Newton

1 Hoạt động 1 (…… phút): Kiểm tra bài cũ.

- Suy nghĩ và nhớ lại các đặc trưng của lực

và định luật II Newton

- Nêu câu hỏi về đặc trưng của lực, yêu cầuhọc sinh phát biểu và viết biểu thức địnhluật II Newton

2. Hoạt động 2 (…… phút): Tìm hiểu nội dung định luật III Newton, lực và phản lực

- Đọc ví dụ 1 và quan sát hình 16.1 SGK, trả

lời câu hỏi:

Tác dụng của bạn An lên bạn Bình và ngược

- Trình bày kết quả thí nghiệm

- Phát biểu định luật III Newton

- Đọc SGK mục 3, trả lời câu hỏi về lực tác

dụng và phản lực

- Yêu cầu học sinh đọc ví dụ 1 và quan sáthình 16.1

- Nêu câu hỏi

- Yêu cầu học sinh đọc ví dụ 1 và quan sáthình 16.2

- Nêu câu hỏi

- Hướng dẫn học sinh, dẫn dắt để học sinhlập luận và tìm ra tương tác có tính haichiều

- Làm mẫu thí nghiệm SGK, yêu cầu họcsinh quan sát, ghi và xử lý kết quả thínghiệm

- Yêu cầu học sinh làm thí nghiệm tương tự

- Yêu cầu học sinh trình bày kết quả thínghiệm theo nhóm

- Hướng dẫn học sinh khái quát các thínghiệm thành định luật

Trang 31

- Yêu cầu học sinh đọc mục 3 SGK

- Nêu câu hỏi về lực tác dụng và phản lực,các đặc điểm của lực và phản lực

- Suy nghĩ và trình bày câu trả lời theo câu

hỏi 1-3 trong phần 4 SGK

định luật III Newton, lực tác dụng và phản

BÀI 17 LỰC HẤP DẪN

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Hiểu được rằng tác dụng hấp dẫn là một đặc điểm của mọi vật trong tự nhiên

- Nắm được biểu thức, đặc điểm của lực hấp dẫn, trọng lực

- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan tới lực hấp dẫn

- Chuẩn bị một số video về tác dụng của lực hấp dẫn, đặc biệt là các đoạn phim vềchuyển động của hệ mặt trời, về chuyển động của vũ trụ

- Suy nghĩ, nhớ lại các đặc điểm của sự rơi

tự do

- Nêu câu hỏi về đặc điểm của sự rơi tự do

2. Hoạt động 2 (…… phút): Tìm hiểu nội dung định luật vạn vật hấp dẫn, biểu thức của giatốc rơi tự do

- Quan sát, mô phỏng chuyển động của các

hành tinh trong hệ mặt trời

- Yêu cầu học sinh quan sát các video, hoặchình dung các chuyển động của các hành

Trang 32

- Xem hình H 17.1.

- Đọc SGK phần 1, xem tranh trong SGK

- Phát biểu định luật vạn vật hấp dẫn

- Viết công thức (17.1)

- Đọc SGK phần 2 Trình bày ý kiến để đưa

ra biểu thức gia tốc rơi tự do (17.3)

- Trả lời câu hỏi C2 SGK

tinh trong hệ mặt trời

- Yêu cầu học sinh đọc SGK, xem tranh

- Nêu câu hỏi yêu cầu học sinh nêu hiểu biếtcủa mình về lực hấp dẫn

- Nêu câu hỏi C1 SGK

- Yêu cầu học sinh vận dụng định luật vạnvật hấp dẫn rút ra biểu thức của gia tốc rơi

tự do

3 Hoạt động 3 (…… phút): Trường hấp dẫn, trường trọng lực.

- Đọc SGK phần 3

- Trình bày hiểu biết của mình về trường

hấp dẫn, trường trọng lực; gia tốc trọng

trường

- Nêu câu hỏi đánh giá hiểu biết của họcsinh về trường hấp dẫn , trường trọng lực;gia tốc trọng trường

- Trả lời ác câu hỏi 1- 4 (SGK)

- Giải bài tập 1, 2 SGK

- Trình bày đáp án

định luật vạn vật hấp dẫn, biểu thức gia tốc

rơi tự do

- Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi 1 - 4(SGK)

- Nêu hai bài tập 1, 2 SGK

BÀI 18 CHUYỂN ĐỘNG CỦA MỘT VẬT BỊ NÉM

- Biết vận dụng các công thức để giải bài tập về vật bị ném

- Trung thực, khách quan khi quan sát các thí nghiệm kiểm chứng

B Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Thí nghiệm dùng vòi phun nước để kiểm chứng các công thức hoặc tranh ảnh

Trang 33

- Viết công thức và phương trình của

chuyển động biến đổi đều

- Nêu câu hỏi

2 Hoạt động 2 (…… phút): Quỹ đạo của một vật bị ném và các đặc điểm chuyển động của vật bị ném.

- Quan sát, suy nghĩ Trả lời câu hỏi: Quỹ

đạo của vật bị ném có hình dạng như thế

- Trình bày kết quả hoạt động nhóm

- Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi C1,

- Gợi ý về hình dạng của quỹ đạo vật bịném

- Nêu bài toán trong phần đầu bài, yêu cầuhọc sinh bằng các kiến thức của mình đi xâydựng phương trình quỹ đạo

- Tổ chức các hoạt động nhóm

- Yêu cầu học sinh trình bày kết quả

- Lần lượt nêu các câu hỏi C1, C2, C3

- Yêu cầu học sinh vận dụng các kết quảtrong phần trên để giải bài toán vật némngang

3 Hoạt động 3 (…… phút): Thí nghiệm kiểm chứng

- Đọc SGK, xem hình 18.4

- Quan sát giáo viên làm thí nghiệm

- Tiến hành làm thí nghiệm, ghi kết quả thí

nghiệm, xử lý kết quả thí nghiệm

- Làm thí nghiệm, hướng dẫn học sinh lắpráp, tiến trình, thu nhận kết quả thí nghiệm,

xử lý kết quả thí nghiệm

- Nhận xét việc thực hiện thí nghiệm củahọc sinh

Trang 34

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

- Trả lời các câu hỏi 1, 2 SGK

- Giải các bài tập phần 4 SGK

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Phương

trình quỹ đạo, tầm cao, tầm xa, hình dạng

của quỹ đạo

- Nêu các câu hỏi 1, 2 SGK

- Nhận xét lời giải của học sinh

- Nêu bài tập phần 4 SGK

BÀI 19 LỰC ĐÀN HỒI

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Hiểu được khái niệm về lực đàn hồi

- Hiểu rõ các đặc điểm của lực đàn hồi lò xo và dây căng, biểu diễn được các lực đótrên hình vẽ

- Từ thực nghiệm thiết lập được hệ thức liên hệ giữa lực đàn hồi và độ biến dạng của

- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan đến lực đàn hồi

- Chuẩn bị một số đoạn video về tác dụng của lực đàn hồi, vận động viên nhảy cầu,nhảy sào

1 Hoạt động 1 (…… phút): Lực đàn hồi, một vài trường hợp thường gặp

- Quan sát hình ảnh người bắn cung Chỉ ra

lực làm mũi tên bay đi?

- Đọc SGK phần 1 Trả lời câu hỏi về

địnhnnghĩa, điều kiện xuất hiện lực đàn hồi

- Tiến hành thí nghiệm H19.3 và H 19.4 để

đưa ra công thức (19.1)

- Trình bày kết quả thí nghiệm

- Trả lời câu hỏi C1, C2

- Yêu cầu học sinh quan sát nêu câu hỏi

- Nêu câu hỏi

- Hướng dẫn học sinh tiến hành thí nghiệm

- Yêu cầu học sinh trình bày kết quả thínghiệm

- Nhận xét kết quả thí nghiệm

- Hướng dẫn học sinh tiến hành thí nghiệm

Trang 35

- Trình bày về ý nghĩa hệ số cứng k.

- Phát biểu định luật Húc

- Biểu diễn lực căng của dây H 19.7

đối với 3 lò xo để tìm ra ý nghĩa của độcứng k

- Yêu cầu học sinh nêu ý nghĩa của hệ sốcứng k

- Yêu cầu học sinh phát biểu định luật Húc

2 Hoạt động 2 (…… phút): Tìm hiểu ứng dụng của lực đàn hồi: Lực kế

- Đọc SGK phần 3, xem hình H 19.8

- Trình bày cấu tạo, nguyên tắc, phân loại

lực kế

- Nêu câu hỏi yêu cầu học sinh, gợi ý về cấutạo, nguyên tắc cấu tạo của lực kế

- Suy nghĩ và trả lời câu hỏi 1-4 SGK

- Ghi tóm tắt nội dung kiến thức cơ bản:

Định luật Húc, biểu diễn các lực đàn hồi của

lò xo, sợi dây

- Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi

- Nêu bài tập 2, 3 SGK

BÀI 20 LỰC MA SÁT

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Hiểu được những đặc điểm của lực ma sát trượt và ma sát nghỉ

- Viết được biểu thức của lực ma sát trượt và ma sát nghỉ

- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan tới lực ma sát

- Chuẩn bị một số đoạn video về tác dụng của lực ma sát

- Trả lời câu hỏi: Thế nào là lực đàn hồi? - Nêu câu hỏi

Trang 36

Điều kiện xuất hiện lực đàn hồi?

- Xem tranh trong SGK Giải thích tác dụng

của băng truyền vận chuyển than

- Gợi ý lực đã giữ cho than trên băng chuyểnđộng

- Yêu cầu học sinh đọc SGK phần 1

- Yêu cầu học sinh đọc phần 2 SGK

- Yêu cầu học sinh quan sát bảng hệ số masát và cho nhận xét

- Nêu câu hỏi so sánh giữa ma sát trượt và

ma sát lăn

3 Hoạt động 3 (…… phút): Vai trò của ma sát trong đời sống

- Lấy các ví dụ về lực ma sát

- Xem hình H 20.3, cho ý kiến nhận xét

- Nêu câu hỏi yêu cầu học sinh lấy các ví dụthực tế có liên quan tới 3 loại lực ma sát, masát có lợi và có hại

câu 1- 8 (SGK)

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Điều

kiện xuất hiện 3 loại lực ma sát, và tác dụng

của chúng, vai trò của lực ma sát trong đời

- Đánh giá nhận xét kết quả giờ dạy

Trang 37

BÀI 21 HỆ QUY CHIẾU CÓ GIA TỐC LỰC QUÁN TÍNH

- Chuyển một số câu hỏi trong SGK thành câu hỏi trắc nghiệm

- Chuẩn bị một số video về chuyển động của các vật trong hai hệ quy chiếu

1. Hoạt động 1 (… phút): Kiểm tra bài cũ

- Phát biểu 3 định luật Newton

- Trình bày câu trả lời - Nêu câu hỏi về 3 định luật Newton- Nhận xét câu trả lời

2 Hoạt động 2 (… phút): Tìm hiểu về hệ quy chiếu phi quán tính và lực quán tính

- Quan sát hình 21.1, tìm hiểu cuộc đối thoại

- Đọc phần 1 và 2 SGK

- Quan sát giáo viên làm thí nghiệm H21.2

SGK; định nghĩa, công thức về lực quán

tính (21.1)

- Yêu cầu học sinh quan sát hình ảnh 21.1SGK

- Nêu câu hỏi phía dưới hình 21.1

- Yêu cầu học sinh đọc phần 1 và 2 SGK

- Làm thí nghiệm như hình 21.1, yêu cầuhọc sinh quan sát

3 Hoạt động 3 (… phút): Bài tập vận dụng, củng cố

- Đọc phần bài tập vận dụng trong SGK - Yêu cầu học sinh đọc phần bài tập vận

Trang 38

câu 1, 2 SGK

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Hệ quy

chiếu phi quán tính Lực quán tính và đặc

4. Hoạt động 4 (… phút): Hướng dẫn về nhà

BÀI 22 LỰC HƯỚNG TÂM VÀ LỰC QUÁN TÍNH LY TÂM.

HIỆN TƯỢNG TĂNG, GIẢM, MẤT TRỌNG LƯỢNG

A Mục tiêu

1.Kiến thức

- Hiểu rõ khái niệm, biểu thức của lực hướng tâm và lực quán tính ly tâm

- Hiểu rõ hiện tượng tăng, giảm và mất trọng lượng

- Chuyển một số câu hỏi trong SGK thành câu hỏi trắc nghiệm

- Chuẩn bị một số đoạn video về chuyển động của các vật trong hệ quy chiếu phiquán tính chuyển động tròn

- Hệ quy chiếu phi quán tính, lực quán tính

là gì?

- Gia tốc trong chuyển động tròn đều?

- Nêu câu hỏi về hệ quy chiếu phi quán tính,lực quán tính và các đặc điểm của nó

- Nhận xét câu trả lời-Nêu câu hỏi về gia tốc trong chuyển độngtròn đều

Trang 39

2 Hoạt động 2 (…… phút): Tìm hiểu về lực hướng tâm, lực quán tính ly tâm

- Đọc SGK phần 1 Tìm hiểu: thế nào là lực

hướng tâm? Thế nào là lực quán tính ly

tâm?

- Gợi ý cho học sinh nhận biết về lực hướngtâm và lực quán tính ly tâm

3 Hoạt động 3 (…… phút): Hiện tượng tăng, giảm, mẩt trọng lượng

- Trình bày hiểu biết của mình về trọng lực,

trọng lượng và trọng lượng biểu kiến

- Nêu câu hỏi đánh giá hiểu biết của họcsinh về trọng lực, trọng lượng và trọnglượng biểu kiến

câu 1-4 SGK

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Lực

hướng tâm, lực quán tính ly tâm, hiện tượng

tăng, giảm, mất trọng lượng

- Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi 1- 4SGK

- Nêu bài tập 1 SGK

BÀI 23 BÀI TẬP VỀ ĐỘNG LỰC HỌC

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Hiểu phương pháp giải bài tập động lực học

- Vẽ được hình biểu diễn các lực chi phối chuyển động của vật

2 Kỹ năng

- Biết vận dụng các định luật Newton để giải bài toán về chuyển động của vật

- Tư duy lozíc và giải bài tập

Trang 40

- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm.

- Mô phỏng các bước giải bài tập

- Suy nghĩ, nhớ lại về lực ma sát, lực hướng

tâm

- Nêu câu hỏi về lực ma sát, lực hướng tâm

2 Hoạt động 2 (…… phút): Tìm hiểu chung về hai loại bài toán động lực học

- Ghi nhớ các bước giải bài toán động lực

học

- Yêu cầu học sinh đọc to rõ rang cho cả lớpnghe 1 phần đề bài

- Nêu câu hỏi nhận biết đại lượng chung cho

cả hai loại bài toán

- Yêu cầu học sinh đọc bài 1 và bài 2 SGK

- Nêu câu hỏi yêu cầu học sinh đưa ra cáchgiải bài toán động lực học

- Gợi ý về các bước giải bài toán động lựchọc

- Nhận xét câu trả lời Nhấn mạnh các bướcgiải

3 Hoạt động 3 (…… phút): Bài tập vận dụng, củng cố

- Suy nghĩ và trả lời bài tập 1 SGK

- Trình bày lời giải bài tập 2

- Trình bày lời giải bài tập 3

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Phương

pháp giải bài toán động lực học

- Nêu bài tập1 SGK

- Nhận xét lời giải bài 2 và 3 SGK

BÀI 24 CHUYỂN ĐỘNG CỦA HỆ VẬT

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Hiểu được khái niệm hệ vật, nội lực, ngoại lực

- Biết cách phân tích bài toán chuyển động của hệ vật

2 Kỹ năng

Tiêu đề	Giáo án lý 10 - Ban tự nhiên
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	98
Dung lượng	1,16 MB

GIÁO ÁN LÝ 10 - BAN TỰ NHIÊN

Hoạt động 1 ( phỳt): Kiểm tra bài cũ

TRỌNG TÂM A Mục tiờu