Văn 8 Tuần 17

3.Bài mới Nội dung bài học Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh HĐ1: Hoạt động tỡm hiểu thực tiễn Giới thiệu bài mới :Từ cuộc đời họat động CM của PCT , giỏo viờn đi vào bài mớ

Ngày soạn: 27/12/2020

Ngày dạy:

Tiết 65

ĐẬP ĐÁ Ở CễN LễN

Phan Chõu Trinh

-I Mục tiờu bài học

1 Kiến thức, kĩ năng, thỏi độ

* Kiến thức : - Sự mở rộng kiến thức về văn học CM đầu TK XX

- Chớ khớ lẫm liệt , phong thỏi đàng hũang của nhà chớ sĩ yờu nước PCT

- Cảm hứng hào hựng , lóng mạn được thể hiện trong bài thơ

* Kĩ năng : - Đọc – hiểu văn bản thơ văn yờu nước theo thể thơ TNBC Đường

luật

- Phõn tớch được vẻ đẹp hỡnh tựơng nv trữ tỡnh trong bài thơ

- Cảm nhận được giọng điệu , hỡnh ảnh trong bài thơ

* Thỏi độ : Học tập một cỏch nghiờm tỳc tp thơ cũng như lớ tưởng sống của

PCT

2 Phẩm chất, năng lực cần hỡnh thành và phỏt triển cho học sinh.

Năng lực cảm thụ văn học (thơ)

II Chuẩn bị

- Giỏo viờn:Soạn giỏo ỏn, SGK, SGV, STK

- Học sinh: Học bài , xem trước bài mới

III Tổ chức hoạt động dạy học

1.Ổn định

2.Kiểm tra bài cũ:

Qua VB Bài toỏn dõn số giỳp em hiểu điều gỡ?

3.Bài mới

Nội dung bài học Hoạt động của giỏo

viờn

Hoạt động của học sinh HĐ1: Hoạt động tỡm hiểu thực tiễn

Giới thiệu bài mới :Từ cuộc đời họat động CM của PCT , giỏo viờn đi vào bài mới

HĐ2 Hoạt động hỡnh thành kiến thức

Mục tiờu: Đọc – hiểu văn bản thơ văn yờu nước theo thể thơ TNBC Đường luật

- Phõn tớch được vẻ đẹp hỡnh tựơng nv trữ tỡnh trong bài thơ

- Cảm nhận được giọng điệu , hỡnh ảnh trong bài thơ

I/ Đọc, Tỡm hiểu chung:

1- Đọc:

2.Tỡm hiểu chung:

a Tác giả:

Phan Châu Trinh

(1872-GV: Hớng dẫn giọng

đọc:

GV: Đọc mẫu- Gọi học sinh đọc – nhận xét.GV gọi hs

Phan Châu Trinh (1872-1926) thụn Tõy Hồ,

xó Tam phước, Tam Kỳ, Quảng Nam ễng đề

1926) thôn Tây Hồ, xã Tam

phước, Tam Kỳ, Quảng Nam

b Hoàn cảnh sáng tác bài

thơ:

- Bài thơ Đập đá ở Côn Lôn

sáng tác khi bị bắt đày ra Côn

Đảo

c Thể thơ:

Bài thơ được sáng tác theo thể

thơ thất ngôn bát cú Đường

luật

e- Phương thức biểu đạt:

Biểu cảm kết hợp với tự sự

3- Bố cục:

Bốn câu đầu: Công việc đËp

đá

Bốn câu cuối: Cảm nghĩ từ việc

đập đá

II/-T×m hiÓu v¨n b¶n:

1- Bốn câu thơ đầu:

- Khắc họa tư thế sừng sững

hiên ngang của người tù cách

mạng

- Tầm vóc khổng lồ của người

anh hùng với những hành động

phi thường

Đó là lòng kiêu hãnh, là ý chí

khẳng định mình, là khát vọng

hành động mãnh liệt

- Giọng thơ thể hiện khẩu khí

ngang tàng, ngạo nghễ của con

người dámcoi thường mọi thử

thách

2- Bốn câu thơ cuối

đọc chú thích () sgk và giới thiệu vài nét về Phan Châu Trinh

? Nªu nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ t¸c gi¶?

? Ông có những tác phẩm chính nào?

Tây Hồ thi tập, Tỉnh quốc hồn ca, Xăng-tê thi tập ( các tập thơ), Giai nhân kì ngộ (truyện thơ dịch)

? Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

? Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Thất ngôn bát cú Đường luật

? Nªu phương thức biểu đạt bài thơ

? Em hãy cho biết bố cục bài thơ? nêu nội dung chính của mỗi phần?

GV: Gọi hs đọc 4 câu thơ đầu

Chú ý vào câu đầu:

? Theo em tại sao tác giả không chọn đứng “ tại, ở”

mà chọn từ “ đứng giữa”?

? Tư cách làm trai đó đã làm sáng lên phẩm chất nào của ngêi tù trong

xướng phong trào dân chủ Hoạt động của ông đa dạng, phong phú sôi nổi ở trong nước.Thơ văn trữ tình thấm tinh thần yêu nước

Biểu cảm kết hợp với tự sự

- Bài thơ Đập đá ở Côn Lôn sáng tác khi bị bắt đày

ra Côn Đảo

=> Khắc họa tư thế sừng sững hiên ngang của người

tù cách mạng

Đó là lòng kiêu hãnh, là ý chí khẳng định mình, là khát vọng hành động mãnh liệt

“ Làm trai cho đáng nên trai

Xuống đông, đông tĩnh, lên đoài, đoài tan”

( ca dao)

Chí làm trai dặm nghìn da ngựa

Gieo thái sơn nhẹ tựa hồng mao

-Miờu tả bối cảnh đồng thời tạo

dựng tư thế của con người giữa

đất trời Cụn Đảo

=>Con người phong trần cứng

cỏi, trung kiờn, khụng sờn lũng,

đổi ý

- Bất khuất trước gian

nguy.Trung thành với lý tưởng

yờu nước.Tin tưởng mónh liệt ở

sự nghiệp yờu nước của mỡnh

Coi khinh gian lao, tự đày

- Nghệ thuật đối lập: đối

lập giữa chớ lớn của những

người cú mưu đồ sự nghiệp cứu

nước với những thử thỏch phải

gỏnh chịu được xem như việc

con con

III/- Tổng kết:

1/ Nghệ thuật:

- Giọng điệu hào hựng, ngang

tàng

- Bỳt phỏp lóng mạn khoa

trương

- Nghệ thuật ẩn dụ, hỡnh ảnh

thơ đa nghĩa

2/ Nội dung:

* Ghi nhớ: SGK

bài thơ này?

GV giải thớch cho hs quan niệm nhõn sinh truyền thống

“làm trai”

? Hai cõu thơ mở đầu cho ta biết điều gỡ Chỳ ý vào hai cõu thơ tiếp:

Xỏch bỳa đỏnh tan năm bảy đống,

Ra tay đập bể mấy trăm hũn

? Em hỡnh dung cụng

việc đập đỏ của người tự

ở Cụn Đảo là cụng vỉệc như thế nào?

? Chỳ ý vào cỏc từ: “ xỏch bỳa, đỏnh tan, ra tay, đập bể” thuộc từ loại gỡ?

Động từ “ mạnh”

? Nột bỳt khoa trương cho em cảm nhận điều gỡ

về sức mạnh của con người nơi đõy?

? Bốn cõu thơ đầu cú hai lớp nghĩa hai lớp nghĩa đú là gỡ?

? Em cú nhận xột gỡ khẩu khớ của tỏc giả qua bốn cõu thơ đầu?

Gọi h/s đọc 4 cõu thơ cuối

? Em cú nhận xột gỡ về

( Chinh phụ ngõm)

Làm trai đứng ở trong trời đất

Phải cú danh gỡ với nỳi sụng

( Nguyễn Cụng Trứ)

Đó sinh làm trai phải khỏc đời

( Phan Bội Chõu)

Miờu tả bối cảnh đồng thời tạo dựng tư thế của con người giữa đất trời Cụn Đảo

Phộp đối:

Xỏch bỳa/ đỏnh tan/ năm bảy đống,

Ra tay / đập bể / mấy trăm hũn

(H) Qua cụng việc đú tỏc giả khắc họa người tự với tầm vúc như thế nào?

- Tầm vúc khổng lồ của người anh hựng với những hành động phi thường .- Giọng thơ thể hiện khẩu khớ ngang tàng, ngạo nghễ của con người dỏm coi thường mọi thử thỏch.Khớ thế hiờn ngang hành động quả quyết mạnh mẽ phi thường xỏch bỳa, ra tay sức mạnh ghờ gớm gần

nghĩa của câu 5, 6?

(gần, bổ sung, đối)

? Kẻ vá trời trong câu 7 theo em là người làm gì?: Cặp câu 7, 8 có quan

hệ như thế nào về nghĩa?

? Qua bài thơi cho em hình dung về người tù

CM như thế nào?

-> liên hệ đến ý chí của Bác trong giai đoạn bị Tưởng Giới Thạch cầm chân

như thần kỳ làm lở núi non, đánh tan năm,bảy đống, đập bể mấy trăm hòn

- Miêu tả công việc đËp đá

- Khắc họa con người cách mạng với khí thế hiên ngang, lẫm liệt, sừng sững giữa trời

HĐ3.Hoạt động luyện tập

Mục tiêu:Cảm nhận được giọng điệu , hình ảnh trong bài thơ

IV/ Luyện tập.

Nêu cảm nhận của em về nội

dung và nghệ thuật chung của

bài thơ.

-Bài thơ Đập đá ở Côn Lôn,lại

có tứ thơ khác : từ một công

việc lao dịch khổ sai nặng

nhọc , tg đã khái quát lên thành

một hình ảnh đẹp đẽ hiên ngang

giũa đất trời của người anh

hùng cứu nước Bài thơ có

giọng điệu hào hùng , trang

nghiêm ,mạnh mẽ

Nêu cảm nhận của em về nội dung và nghệ thuật chung của bài thơ. HS trả lời

4 Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối

Củng cố bài

Chuẩn bị Ôn tập theo đề cương

IV.Kiểm tra, đánh giá giờ học

? Bài thơ thuộc thể thơ gì?

Nêu nội dung chính của bài

? Bài thơ có nghệ thuật đặc sắc gì?

GV tổng kết, đánh giá giờ học

V Rút kinh nghiệm

………

………

………

Ngày soạn: 27/12/2020

Ngày dạy:

Tiết 66

HƯỚNG DẪN ÔN TẬP THEO ĐỀ CƯƠNG

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ

*.Kiến thức : Hệ thống hóa kiến thức

* Kĩ năng: Ôn tập theo hệ thống

* Thái độ:

2 Phẩm chất,năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh.

Năng lực tự học

Năng lực trao đổi và giải quyết vấn đề

II Chuẩn bị

- Giáo viên:Soạn giáo án, SGK, SGV, STK

- Học sinh: Học bài , xem trước bài mới

III Tổ chức hoạt động dạy học

1.Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới

Nội dung bài học Hoạt động của giáo

viên

Hoạt động của học sinh

HĐ1 Hoạt động tìm hiểu thực tiễn

HĐ2 Hoạt động hình thành kiến thức

Mục tiêu: Hệ thống toàn bộ kiến thức của cả 3 phân môn

Xây dựng đề cương kì I

(đề cương poto cho HS)

Hướng dẫn ôn tập theo

đề cương và theo cấu trúc đề của Sở

GDKHCN

Tự ôn và trao đổi với các bạn

HĐ 3.Hoạt động luyện tập

Đề thao khảo (Trong đề

cương)

Hướng dẫn giải quyết một số đề thao khảo trong đề cương

Tự học và trao đổi với bạn

4 Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối

-Học bài

- Chuẩn bị bài:Thuyết minh về một thể loại văn học

IV Kiểm tra, đánh giá giờ học

GV tổng kết, đánh giá giờ học

V Rỳt kinh nghiệm

Ngày soạn: 28/12/2020

Ngày dạy

Tiết 67

THUYẾT MINH VỀ MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC

I Mục tiờu cần đạt

1 Kiến thức, kĩ năng, thỏi độ

* Kiến thức:- Rốn luyện năng lực quan sỏt, nhận thức, dựng kết quả quan sỏt để làm

bài văn thuyết minh

* Kĩ năng :- Thấy được muốn làm bài văn thuyết minh chủ yếu phải dựa vào quan

sỏt, tỡm hiểu, tra cứu

*.Thỏi độ :- ý thức khỏm phỏ những đặc điểm của cỏc thể loại văn học.

2 Phẩm chất,năng lực cần hỡnh thành và phỏt triển cho học sinh.

Năng lực tự học

Năng lực tạo lập văn bản TM về thể loại văn học

II Chuẩn bị

- Giỏo viờn:Soạn giỏo ỏn, SGK, SGV, STK

- Học sinh: Học bài , xem trước bài mới

III Tổ chức hoạt động dạy học

1.Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ:

Nờu cỏch làm bài văn thuyết minh

3 Bài mới

Nội dung bài học Hoạt động của giỏo

viờn

Hoạt động của học sinh HĐ1 Hoạt động dẫn dắt vào bài

Giới thiệu bài mới :Dựa trờn mục tiờu bài học để tạo tõm thế vào bài cho học sinh

HĐ2 Hoạt động hỡnh thành kiến thức

Mục tiờu:Sự đa dạng của đối tợng giới thiệu trong văn bản thuyết minh

- Việc vận dụng kết quả quan sát, tìm hiểu về một tác phẩm cùng thể loại để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học

I/- Từ quan sát đến mô tả,

Thuyết minh về một thể loại văn

học:

* Đề bài: Thuyết minh

đặc điểm thể thơ thất

ngôn bát cú.

GV gọi học sinh đọc đề bài sgk và nờu cõu hỏi

? Đề bài yờu cầu thế nào về phương thức biểu đạt? Nội dung?

.Đọc kĩ hai bài thơ Vào nhà ngục

Quảng Đông cảm tác và bài Đập đá ở Côn Lôn

1- Quan sát

Đập đá ở Côn Lôn

- Bài thơ có 8 dòng, mỗi dßng có 7

tiếng (thất ngôn bát cú), Số dòng

trong mỗi bài và số tiếng trong mỗi

câu bắt buộc phải đủ không thể tùy ý

thêm bớt

- Kí hiệu bằng, trắc

- Về Đối: Có các cặp câu:3-4 và 5-6

- Về Niêm:Các câu gần nhau cùng

thanh với nhau là:Câu 2-3, 4-5, 6-7,

8-1=> gọi là niêm với nhau

- Hiệp vần

Bài thơ có các tiếng Lôn, non, hòn,

son, con, hiệp vần với nhau Vần

bằng các tiếng hiệp vần ấy nằm ở vị

trí cuối câu 1,2 ,4,6,8

- Nhịp thơ

Do có sự luân phiên bằng trắc như

thế nên thể thơ thất ngôn bát cú có

nhịp 2/2/3 hoặc 4/3 => nhịp chẵn

trước, nhịp lẻ sau

2- Lập dàn ý:

a/Mở bài:

Muốn làm được đề bài này, em phải làm những gì?

Gv treo bảng phụ ghi bài thơ Đập đá ở Côn Lôn để học sinh quan sát

? Bài thơ có mấy dòng?

Mỗi dòng có mấy tiếng? Số dòng và số chữ ấy có bắt buộc không? Có thể tùy ý thêm bớt được không?

? Em hãy ghi ký hiệu bằng trắc cho từng tiếng một trong hai bài thơ

đó (thanh huyền và thanh ngang = tiếng bằng Ký hiệu B; thanh sắc, nặng, hỏi, ngã tiếng trắc Ký hiệu là T)

Hs thùc hiÖn

? Nhận xét quan hệ bằng trắc giữa các dòng với nhau?

(theo luật: nhÊt, tam, ngũ bất luận Nhị, tứ, lục phân minh)

? Nhịp của những câu thơ như thế nào ?

- Mỗi bài thơ có 8 dòng, mỗi dßng có 7 tiếng (thất ngôn bát cú), Số dòng trong mỗi bài và số tiếng trong mỗi câu bắt buộc phải đủ không thể tùy ý thêm bớt

HS: Tìm hiểu về vần của bài thơ

- Bài thơ có các tiếng Lôn, non, hòn, son, con, hiệp vần với nhau Vần bằng các tiếng hiệp vần

ấy nằm ở vị trí cuối câu 1,2 và các câu chẵn

-Nờu một định nghĩa chung về thể

thơ thất ngụn bỏt cỳ Đường luật

Một thể thơ dược cỏc nhà thơ cổ

điển VN thường sử dụng để sỏng tỏc

thơ

b/Thõn bài:

Thuyết minh luật thơ bằng cach nờu

cỏc đặc điểm của thể thơ

- Số cõu, số chữ trong mỗi bài

- Quy luật bằng trắc của thể thơ

* Luật bằng trắc

* Luật đối

* Luật niờm

=> nếu khụng đỳng luật thỡ bài thơ

thất luật, xem như hỏng bài thơ

- Cỏch gieo vần của thể thơ

- Cỏch ngắt nhịp của thể thơ

c/ Kết bài:

Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc

điệu của thể thơ

* Ghi nhớ sgk

- Do cú sự luõn phiờn bằng trắc như thế nờn thể thơ thất ngụn bỏt cỳ

cú nhịp 2/2/3 hoặc 4/3

=> nhịp chẵn trước, nhịp lẻ sau

Gv giỳp hs lập dàn ý đề bài

Mở bài:

Nờu một định nghĩa chung về thể thơ thất ngụn bỏt cỳ Đường luật

Một thể thơ dược cỏc nhà thơ cổ điển VN thường sử dụng để sỏng tỏc thơ

Thõn bài:

Thuyết minh luật thơ bằng cach nờu cỏc đặc điểm của thể thơ

- Số cõu, số chữ trong mỗi bài

- Quy luật bằng trắc của thể thơ

* Luật bằng trắc

* Luật đối

* Luật niờm

=> nếu khụng đỳng luật thỡ bài thơ thất luật, xem như hỏng bài thơ

- Cỏch gieo vần của thể thơ

- Cỏch ngắt nhịp của

Hs trả lời, đọc nội dung phần ghi nhớ

thể thơ.

Kết bài:

Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ

? Như vậy theo em khi thuyết minh một thể thơ thỡ ta cần phải tiến hành như thế nào ?

HĐ3.Hoạt động luyện tập

Mục tiờu:Biết cỏch thuyết minh một thể loại văn học

II/- Luyện tập:

* Bài tập :

Mở bài: Định nghĩa về truyện ngắn.

Thõn bài:

-Cỏc yếu tố tạo nờn truyện ngắn:

-Yếu tố tự sự là yếu tú chớnh quyết

định cho sự tồn tại của một truyện

ngắn gồm sự việc chớnh và con

người chớnh,

-Yếu tố miờu tả, biểu cảm là những

yếu tố hỗ trợ giỳp cho truyện ngắn

sinh động hấp dẫn

-Kết cấu thường là sự sắp đặt đối

chiếu để làm nổi bật chủ đề

-Chủ đề cú thể đề cập đến vấn đề

lớn của xó hội

GV: Gọi học sinh

đọc yêu cầu của bài tập 1:

? Hãy thuyết minh

đặc điểm chính của truyện ngắn trên cơ sở truyện ngắn đã học: Tôi

đi học, Lão Hạc, Chiếc lá cuối cùng

Hs đọc tài liệu tham khảo ở sỏch giỏo khoa

để hiẻu biết về thể loại văn học này mà lập dan ý.

HS trả lời

4 Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối

Củng cố bài

Chuẩn bị : Chương trỡnh địa phương (Trời chiều bơi thuyền trờn sụng)

IV Kiểm tra, đỏnh giỏ giờ học

?Khi thuyết minh về thể loại thơ cần chỳ ý điều gỡ?

? Khi thuyết minh về thể loại văn xuụi cần chỳ ý điều gỡ?

GV tổng kết, đánh giá giờ học.

V Rút kinh nghiệm

Ngày soạn: 28/12/2020

Ngày dạy

Tiết 68

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

(PHẦN VĂN)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ

Kiến thức

-Cách tìm hiểu các nhà văn, nhà thơ ở địa phương

-Cách tìm hiểu về tác phẩm văn thơ viết về địa phương

Kĩ năng

-Sưu tầm, tuyển trọn tài liệu văn thơ viết về địa phương

-Đọc -hiểu và thẩm bình văn viết về địa phương

-Biết các thơng kê tài liệu,thơ văn viết về địa phương

Thái độ

-Quan tâm đến truyền thống văn học địa phương

- Tình yêu quê hương qua việc chọn chép một bài văn, thơ viết về dịa phương

2 Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh.

Năng lực tự học

Năng lực cảm thụ thơ

II CHUẨN BỊ :

- Giáo viên: sgk , tài liệu chuẩn , giáo án

- Học sinh : vở soạn, vở ghi

III T Ổ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định : Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs

3 Bài mới:

Nội dung bài học Hoạt động của giáo

viên

Hoạt động của học

sinh

HĐ1 Hoạt động tìm hiểu thực tiễn

HĐ2 Hoạt động hình thành kiến thức

Mục tiêu

1 Văn bản

TRỜI CHIỀU BƠI THUYỀN

TRÊN SƠNG

I/ Tìm hiểu chung

Gv cho HS đọc

HS: đọc tác giả và tác

1.Tác giả:

-Tạ Quốc Bửu (1879 - 1945) hiệu

là Tinh Anh

- Quê: Giá Rai – BL

- Thơ ông thể hiện tình yêu quê

hương đất nước và chí lớn giúp

đời

2 Tác phẩm:

Thể hiện cảm xúc nhẹ nhàng, thanh

thoát, lắng đọng tình yêu thiên

nhiên, quê hương đất nước tha

thiết

3.Đọc VB

4 Thể loại: Thơ Đường luật

II/ Tìm hiểu văn bản

Trời chiều bơi thuyền trên

sông là một bài thơ cảm tác được

sáng tác theo thể thơ Đường luật

Bằng nhiều thủ pháp nghệ thuật,

tác giả đã khắc họa nổi bật vẻ đẹp

của thiên nhiên trong một buổi

chiều bơi thuyền trên dòng sông

quê hương Trong bài thơ có vẻ đẹp

hài hòa giữa cảnh thiên nhiên và

tâm hồn nhà thơ Ngoại cảnh

thoáng đãng, rộng rãi, trong sáng,

mát mẻ hài hòa với tâm cảnh thảnh

thơi, thư thái, nhẹ nhàng

Bài thơ thể hiện tình yêu thiên

nhiên, tình yêu quê hương đất nước

của nhà thơ

Cho HS đọc tác giả, tác phẩm

? Thể loại của bài thơ?

? Trong nhan đề bài thơ

đã gợi ra bối cảnh không gian, thời gian

Em hãy chỉ ra điều đó?

? Chỉ ra hệ thống hình ảnh gợi cảm giác nhẹ nhàng, rảnh rang, thanh thản, thoáng đãng, thảnh thơi?

GV kết luận

phẩm

HS phát biểu

HS phát biểu

Thảo luận 2 phút

HS phát biểu, bổ sung

HĐ 3.Hoạt động luyện tập

Mục tiêu: Biết một số tác giả, tác phẩm văn học của địa phương

2. Đọc thêm

CÔN ỐC BƯƠU

(Tạ Quốc Bưởi)

BUỔI THƠ ẤU

(Tố Phang)

HẬN NGHÌN ĐỜI

( Phi Vân)

thêm