tiet 37 hoi huong ngau thu

quan đã làm thay đổi vóc người, tuổi tác nhưng giọng nói quê hương không thay đổi?.  Tình cảm gắn bó sâu năng và.[r]

Trang 1

Giáo viên: NGUYỄN THỊ HẰNG

Moân : NG V N 7 Ữ Ă

TRƯỜNG THCS NGUYỄN VIẾT XUÂN

VÀ CÁC EM HỌC SINH

Lớp 7a7

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

Quan sát bức tranh sau:

* Hỡnh ảnh trên gợi nhớ đến bài thơ ờng nào? Đ

* ọc thuộc lòng bài thơ (phần Đ phiờn õm v dịch thơ): à

* Nêu nội dung chớnh của bài thơ?

Trang 3

KiÓm tra bµi cò

Quan s¸t bøc tranh sau:

Néi dung : Bµi th¬ đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía tình quê hương của một người sống xa

nhà trong đêm trăng thanh tĩnh.

Trang 4

+ Đỗ Tiến Sĩ làm đến Bí thư giám

+ Ông còn để lại 20 bài thơ, trong đó bài

Hồi hương ngẫu thư là nổi tiếng

nhất

- Cuộc đời: Trẻ từ giã quê hương ra đi để

mưu tìm công danh Làm quan ở kinh đô Trường An hơn 50 năm

Năm 86 tuổi mới trở về quê hương

(659 - 744)

I Tìm hieåu chung :

TiÕt 37: NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª

(Håi h ¬ng ngÉu th ) -H¹ Tri Ch

Trang 5

¬ng-Bài thơ Hồi Hương Ngẫu Thư

- Kỳ Nhị (nguyên tác):

Bài thơ Hồi Hương Ngẫu Thư

- Kỳ Nhất (nguyên tác):

Dịch Nghĩa

Còn trẻ ra đi, lão mới về

Tóc thưa cằn cỗi, tiếng còn quê

Trẻ con trông thấy mà không biết

Cười hỏi " Khách từ mô đến tê ? "

Năm tháng xa nhà chắc đã lâu Bạn bè mất nửa, nửa về đâu

Hồ Gương trước cửa lung linh nước Gió chẳng làm thay gợn sóng sầu

Dịch Nghĩa

TiÕt 37 - NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª

Trang 6

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,

Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng.

Trẻ con gặp mặt, không quen biết,

Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?

Trẻ con nhìn lạ không chào

Hỏi rằng : Khách ở chốn nào lại chơ

(PHẠM SĨ VĨ dịch, trong THƠ ĐƯỜNG, t p I ậ

NXB Văn học, HÀ NỘI, 1987)

Trẻ đi ,già trở lại nhà, Giọng quê không đổi ,sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau

Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng ?”

(TRẦN TRỌNG SAN dịch, trong THƠ ĐƯỜNG, tập I, BẮC ĐẨU,SÀI GÒN,1966)

Trang 7

Tiết 37: HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ

I.Tìm hiểu chung:

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.

( Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê )

_ Hạ Tri Chương _

Bài thơ được viết theo thể gì ? (bản nguyên tác, bản dịch thơ)

Bài thơ có nhan đề là

gì ? Với kiến thức về

từ Hán Việt đã học, em hãy giải thích các yếu

tố đó?

Trở về Làng, quê hương Tình cờ, ngẫu nhiên Chép, viết, ghi lại

Bài thơ Hồi hương ngẫu thư

-kỳ nhất (nguyên tác)

Trang 8

2 Tác phẩm

- Sáng tác khi t¸c gi¶ vừa

đặt chân vỊ tới quª sau

bao năm xa c¸ch (năm744 )

1- Táác gi : ả

TiÕt 37 - NgÉu nhiªn viÕt nh©n buỉi míi vỊ quª

¬ng-I/ Tìm hiểu chung :

? Em hiĨu ngÉu th (ngÉu “ ”

nhiªn viÕt) ë ®©y cã

Trang 9

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,

Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng.

Trẻ con gặp mặt, không quen biết,

Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?

Trẻ con nhìn lạ không chào

Hỏi rằng : Khách ở chốn nào lại chơ

(PHẠM SĨ VĨ dịch, trong THƠ ĐƯỜNG, t p I ậ

NXB Văn học, HÀ NỘI, 1987)

¬ng-II äc - hiÓu : Đ

Trẻ đi , già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau

Trẻ cười hỏi:”Khách từ đâu đến làng ?“

(TRẦN TRỌNG SAN dịch, trong THƠ ĐƯỜNG, tập I, BẮC ĐẨU,SÀI GÒN,1966)

Thảo luận : (2ph)

Hãy nhận xét bản phiên âm với hai bản dịch thơ ?

Trang 10

Phiên âm

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,

Hương âm vô cải, mấn mao tồi.

Nhi đồng tương kiến, bất tương thức

Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?

Dịch nghĩa

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,

Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai

đã rụng.

Trẻ con gặp mặt, không quen biết,

Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau

Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng? (Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường, tập I

Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)

- DÞch kh«ng s¸t nghÜa tõ : “kh«ng chµo”

- MÊt tõ: “ cười ườ i”

Dịch thơ

Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.

Trẻ con nhìn lạ không chào Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

( Phạm Sĩ Vĩ dịch, trong Thơ Đường, tập I

NXB Văn học, Hà Nội, 1987)

-

- DÞch ch a s¸t nghÜa :”S ¬ng pha m¸i ®Çu”

-

Trang 11

Tiết 37 - Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

ơng-I Tỡm hieồu chung :

II Tỡm hieồu vaờn baỷn:

? Tác giả từ hai sự việc:

( Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi

H ơng âm vô cải, mấn mao tồi )

Khi đi trẻ, lúc về già.

Giọng quê không đổi, tóc đà khác bao

1 Hai caõu ủaàu:

Trang 12

¬ng-

 Kể và tả về sự thay đổi của bản thân nhà thơ.

1 Hai câu đầu :

?Hai câu thơ đầu là

tả hay kể? Về ai và

về những vấn đề gì?

Sự thay đổi ấy như

thế nào ? Có điều

Trang 13

ơng-( Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi

H ơng âm vô cải, mấn mao tồi )

Khi đi trẻ, lúc về già.

Giọng quê không đổi, tóc đà khác bao

1 Hai caõu ủaàu :

I Tỡm hieồu chung :

II Tỡm hieồu vaờn baỷn

Trang 14

ơng-* Nghệ thuật:

 Pheựp ủoỏi (tieồu ủoỏi),

* Tác dụng:  Taùo nhũp ủieọu caõn ủoỏi

- Thiếu tieồu > < laừo đại; li > < hồi

- H ơng âm vô cải >< mấn mao tồi

Trang 15

¬ng-* NghƯ thuËt:

* T¸c dơng:

1 Hai câu đầu :

I Tìm hiểu chung :

II Tìm hiểu văn bản

?Bằng phép đối hai câu thơ đã bộc lộ tình cảm của tác giả như thế nào?

Trang 16

II Tìm hiểu văn bản:

1.Hai câu đầu :

-Phép tiểu đối, phương thức

kể, tả.

 Quãng thời gian xa quê

làm quan đã làm thay đổi

vóc người, tuổi tác nhưng

giọng nói quê hương

không thay đổi

 Tình cảm gắn bó sâu

năng và bền chặt của nhà

thơ đối với quê hương

_ Hạ Tri Chương _

Trang 17

(Nhi đồng t ơng kiến, bất t ơng thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai ? )

Trẻ con nhỡn lạ không chào Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

ơng-1 Hai caõu ủaàu :

2 Hai caõu sau :

Trang 18

 Boùn treỷ gặp khoõng chaứo maứ hoỷi.

2 Hai caõu sau :

Có 1 tỡnh huống bất ngờ

nào đã xảy ra khi tác giả vừa đặt chân về

Trang 19

2 Hai caõu sau :

Khỏch ở chốn nào lại chơi?

? Trong lời hoỷi cuỷa trẻ

con, lời nào khiến nhà

thơ đau lũng nhất?

?Tại sao nhà thơ vốn

quê ở đó lại bị lũ trẻ xem là khách?  Khaựch ụỷ choỏn naứo laùi chụi?



 do nhaứ thụ xa queõ quaự laõu

Trang 20

1 Hai câu đầu :

I Tìm hiểu chung :

II Tìm hiểu văn bản

2 Hai câu sau :

? Nghệ thuật nào

được sử dụng trong

hai cau thơ thể hiện

tâm trạng ấy?

 Tình huống bất ngờ, câu hỏi

tu từ, hình ảnh, âm thanh vui tươi, nhưng thấp thoáng

giọng điệu bi hài.

? Việc bị bọn trẻ coi

là khách đã tác động đến thái độ và tâm trang của nhà thơ như thế nào?

 ngạc nhiên  buồn tủi  ngậm ngùi  chua xót cùng ập đến

Trang 21

2 Hai caõu sau :

ơng-? Tác giả đã kể lại sự việc lúc mới về quê ở hai câu thơ

cuối, nhằm thể hiện điều gỡ?

A Đ Đ ể nói về sự thay đổi của ể nói về sự thay đổi của mỡnh.

B Để nói về sự thay đổi của quê h ơng.

C Đ Đ ể bộc lộ nỗi ngậm ngùi, cả ể bộc lộ nỗi ngậm ngùi, cả

sự chua xót của mỡnh trong tỡnh cảm đối với quê h ơng.

Trang 22

II Tìm hiểu văn bản:

1.Hai câu đầu :

-Phép tiểu đối, phương thức kể, tả

 Quãng thời gian xa quê làm

quan đã làm thay đổi vĩc

người, tuổi tác nhưng giọng

nĩi quê hương khơng thay đổi

- Sử dụng phép đối,tạo tình huống.

- Giọng thơ vừa hóm hỉnh vừa ngậm ngùi

- Biểu cảm thông qua tự sự

Bài thơ thể hiện tình yêu quê hương chân th c ự mà sâu sắc của một người sống xa quê lâu ngày,trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân về quê cũ.

Tình quê hương là một trong những tình cảm lâu bền và thiêng liêng nhất của con người

1 Nghệ thuật:

2 Nội dung :

3 Ý nghĩa văn bản :

Trang 23

Lí Bạch

-Ở xa quê nhớ về quê

->Tình cảm quê hương thể

hiện qua nỗi sầu xa xứ.

Kết quả thảo luận :

Hãy so sánh tình yêu quê hương

của Lí Bạch (Tĩnh Dạ Tứ) và Hạ

Tri Chương ( Hồi hương ngẫu thư)

Trang 24

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Học thuộc lòng bài thơ (phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ), ghi nhớ.

• Phân tích tâm trạng của nhà thơ.

• Chuẩn bị bài mới : “Từ trái nghĩa”

+Tìm hiểu khái niệm, ví dụ, xem các bài tập + Việc sử dụng từ trái nghĩa như thế nào ?

Trang 26

Hạ Tri Chương (659 – 774)

Trang 27

• Hồi Hương Ngẫu Thư (Thơ phổ nhạc)

Thơ phóng tác: Vương Ngọc Long

(Ý thơ Hạ Tri Chương)

Nhạc: Mai Đức Vinh

Ra đi thuở hãy còn thơ

Tuổi già mới được ngày mơ trở về

Thưa rằng chẳng mất giọng quê

Tóc sương điểm bạc lòng tê tái sầu

Người quen cảnh cũ còn đâu

Bạn xưa chẳng nhận ra nhau nghẹn ngào

Trẻ con lạ lẫm lao xao

Hỏi cười “ Khách lạ phương nào đến đây ? “

Đời như gió thoảng mây bay

Xa quê nào biết tháng ngày trôi qua

Chơi vơi lá rụng sân nhà

Đìu hiu vườn cũ nhạt nhòa lệ rơi

Long đong góc bể chân trời

Bạn bè đếm được mấy người còn đây

Thoảng nghe con nước thở dài

Lung linh Hồ Kính nhà ai gợn sầu

Mặc đời lắm cảnh bể dâu

Gió Xuân chẳng đổi thay màu sóng xưa

hoihuongngauthu.mp3

Trang 29

Bài Hồi hương ngẫu thư được

viết theo thể thơ gì ?

Thất ngôn tứ tuyệt

Đường luật

Trang 30

Từ nào được xem là nhãn tự của bài thơ ?

Khách

Trang 32

Cho biết nghệ thuật thể hiện ở hai câu đầu ?

Phép đối

Trang 34

Tình yêu quê hương được viết một cách ,trong khoảnh khắc vừa mới đặt

chân trở về quê cũ

ngẫu nhiên

Định dạng
Số trang	34
Dung lượng	6,97 MB