Trở về Làng, quê hương Tình cờ, ngẫu nhiên Chép, viết, ghi lại Bài thơ Hồi hương ngẫu thư -kỳ nhất nguyên tác... Quãng thời gian xa quê làm quan đã làm thay đổi vóc người, tuổi tác nh
Trang 1Giáo viên : Tr n Văn Hùng ầ
T : Văn Nh c - Ngo i ng ổ ạ ạ ữ
Ngữ văn 7
Trang 2• Hình ảnh trên gợi nhớ đến bài thơ Đường nào?
• Đọc thuộc lòng bài thơ (phần phiên âm và dịch thơ)?
• Nêu nghệ thuật và nội dung của bài thơ?
Trang 4I Tác giả - tác phẩm
Hạ Tri Chương (659 – 744), tự Quý Chân, hiệu Tứ Minh cuồng khách, quê ở Vĩnh Hưng, Việt Châu( nay thuộc huyện Tiêu Sơn, tỉnh Chiết Giang), đỗ tiến sĩ năm 695, sinh sống, học tập, làm quan trên 50 năm ở kinh đô Trường An, rất được Đường Huyền Tông vị nể Lúc xin
từ quan về quê làm đạo sĩ, vua có tặng thơ, thái tử và các quan đều đưa tiễn
Ông là bạn vong niên ( bạn chơi với nhau không kể tuổi chênh lệch ) của thi hào Lí Bạch, từng gọi Lí Bạch là “ trích tiên”
(tiên bị đày) Thích uống rượu, tính tình hào phóng, ông còn để lại 20 bài thơ,
trong đó hai bài Hồi hương ngẫu thư là
nổi tiếng nhất Bài được chọn để học là bài 1.
Trang 5I.Tác giả - tác phẩm
1.Tác giả:
- Hạ Tri Chương (659-744), tự
Qúy Chân, hiệu Tứ Minh cuồng
khách Được người đời thường
gọi là Ngô trung tứ sĩ (4 danh sĩ
đất Ngô).
- Quê : Vĩnh Hưng, thuộc Việt
Châu( nay là huyện Tiêu Sơn,
tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc)
- Làm quan trên 50 năm, đến
năm 85 tuổi mới trở về quê.
Em hãy giới thiệu cho cả lớp về tác giả
Hạ Tri Chương ?
Trang 6B ài thơ có nhan đề là
gì ? Với kiến thức về
từ Hán Việt đã học , em hãy giải thích các yếu
tố đó?
Trở về Làng, quê hương Tình cờ, ngẫu nhiên Chép, viết, ghi lại
Bài thơ Hồi hương ngẫu thư
-kỳ nhất (nguyên tác)
Trang 7Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.
Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi : “Khách từ đâu đến làng ?”
( Trần Trọng San dịch )
Thảo luận : (2ph)
Hãy nhận xét bản phiên âm với hai bản dịch thơ ?
Trang 8a.Hai câu đầu :
-Phép tiểu đối, phương thức kể, tả
Quãng thời gian xa quê làm quan
đã làm thay đổi vóc người, tuổi
tác nhưng giọng nói quê hương
không thay đổi
Hé lộ tình yêu quê hương của
ta biết được điều gì ?
Sử dụng phép đối :
+ Thiếu >< lão + Tiểu >< đại + Li gia >< hồi + Hương âm >< mấn mao + Vô cải >< tồi
Cho bi ết giọng điệu của hai câu
thơ đầu?
Giọng quê không thay đổi có ý nghĩa gì đối với tác giả ? Qua đó hé lộ cho chúng ta biết được
điều gì ?
Trang 9I.Tác giả - tác phẩm
II Tìm hiểu văn bản
1.Đọc :
2 Phân tích:
a.Hai câu đầu :
-Phép tiểu đối, phương thức kể, tả
Quãng thời gian xa quê làm quan
đã làm thay đổi vóc người, tuổi
tác nhưng giọng nói quê hương
không thay đổi
Hé lộ tình yêu quê hương của
nhà thơ
b.Hai câu sau :
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai ?
(Trẻ con gặp mặt, không quen biết, Cười hỏi : Khách ở nơi nào đến ?)
So sánh giọng điệu của hai câu thơ này với hai câu đầu?
Sự thay đổi qúa nhiều của tác giả đã dẫn đến điều gì, khi ông vừa mới đặt chân
về quê ?
- Trẻ con không nhận ra ông
- Xem ông là khách.
Trang 10II Tìm hiểu văn bản
1.Đọc :
2 Phân tích:
a.Hai câu đầu :
-Phép tiểu đối, phương thức kể, tả
Quãng thời gian xa quê làm quan
đã làm thay đổi vóc người, tuổi
tác nhưng giọng nói quê hương
không thay đổi
Hé lộ tình yêu quê hương của
nhà thơ
b.Hai câu sau :
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai ?
(Trẻ con gặp mặt, không quen biết, Cười hỏi : Khách ở nơi nào đến ?)
Thảo luận : (2ph)
Vì sao từ “khách” được nhiều nhà nghiên cứu cho rằng : là từ đắt nhất, quan trọng nhất (nhãn tự) của bài thơ ?
- Làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương
- Tạo duyên cớ để tác giả viết bài thơ, ngay khi tác giả mới đặt chân.
- Tạo nên kịch tính, mang phong vị bi hài.
Bởi vì :
2:00 1:05 56 599876543210Hết giờ
Trang 11I.Tác giả - tác phẩm
II Tìm hiểu văn bản
1.Đọc :
2 Phân tích:
a.Hai câu đầu :
-Phép tiểu đối, phương thức kể, tả
Quãng thời gian xa quê làm quan đã
làm thay đổi vóc người, tuổi tác
nhưng giọng nói quê hương không
thay đổi
Hé lộ tình yêu quê hương của nhà
thơ
b.Hai câu sau :
-Giọng điệu bi hài, hóm hỉnh
Sự ngỡ ngàng xót xa, đau khổ của tác giả
khi bị coi là khách lạ ngay chính trên
mảnh đất quê hương
Tình yêu quê sâu sắc
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai ?
(Trẻ con gặp mặt, không quen biết, Cười hỏi : Khách ở nơi nào đến ?)
Vậy sự xuất hiện của trẻ
con với tiếng cười hỏi, đã
tác động đến tác giả như
thế nào?
Tóm lại ở hai câu thơ cuối có giọng điệu thế nào ? Qua đó, thể hiện tâm trạng gì của tác
giả ?
Trang 12II Tìm hiểu văn bản
1.Đọc :
2 Phân tích:
a.Hai câu đầu :
-Phép tiểu đối, phương thức kể, tả
Quãng thời gian xa quê làm quan đã
làm thay đổi vóc người, tuổi tác nhưng
giọng nói quê hương không thay đổi
Hé lộ tình yêu quê hương của nhà thơ
b.Hai câu sau :
-Giọng điệu bi hài, hóm hỉnh
Sự ngỡ ngàng xót xa, đau khổ của tác giả khi
bị coi là khách lạ ngay chính trên mảnh
bài thơ Hồi hương ngẫu thư ?
Bài thơ được biểu hiện một cách chân thực mà sâu sắc, hóm hỉnh
mà ngậm ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày, trong
khoảnh khắc vừa mới đặt chân trở về quê cũ.
Ghi nhớ (SGK / 128)
Trang 13I.Tác giả - tác phẩm
II Tìm hiểu văn bản
1.Đọc :
2 Phân tích:
a.Hai câu đầu :
-Phép tiểu đối, phương thức kể, tả
Quãng thời gian xa quê làm quan đã
làm thay đổi vóc người, tuổi tác nhưng
giọng nói quê hương không thay đổi
Hé lộ tình yêu quê hương của nhà thơ
b.Hai câu sau :
-Giọng điệu bi hài, hóm hỉnh
Sự ngỡ ngàng xót xa, đau khổ của tác giả khi
bị coi là khách lạ ngay chính trên mảnh
Kết quả thảo luận :
- Một người ở xa quê thì nhớ về quê, còn một người ở quê thì nghĩ về quê.
- Một bên thể hiện nỗi sầu xa xứ, một bên thể hiện nỗi sầu ngay chính trên quê hương.
Trang 15• Học thuộc lòng bài thơ (phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ), ghi nhớ.
• Phân tích tâm trạng của nhà thơ.
• Chuẩn bị bài mới : “Từ trái nghĩa”
+Tìm hiểu khái niệm, ví dụ, xem các bài tập + Việc sử dụng từ trái nghĩa như thế nào ?
Trang 16Chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Cảm ơn các em học sinh
Trang 17Thất ngôn tứ tuyệt
Đường luật
Trang 18Khách
Trang 19quê hương ông ?
Thời gian
Trang 20Phép đối
Trang 21của quê hương ?
Hương âm
Trang 22chân trở về quê cũ