HS: - Hình ảnh Bác hiện ra thật đẹp, trong cảnh ngục tù cực khổ tối tăm, người tù ấy hướng về trăng với một tình yêu thiên nhiên, yêu trăng say đắm và một phong thái ung dung, sự TD nội [r]
Trang 1Ngày soạn: 5/4/2020
Ngày giảng : 8/4/2020 Tiết: 85
THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP ( CÁCH LÀM )
1 Mục tiêu :
1.1 Kiến thức:
- Bổ sung kiến thức về văn thuyết minh - Đặc điểm cách làm bài văn thuyết minh
- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn tuyết minh về 1 phươngpháp(cách làm)
- Nắm được cách làm bài văn thuyết minh về 1 phương pháp (cách làm)- Sự đadạng về đối tường được giới thiệu trong văn bản thuyết minh
1.2 Kỹ năng
- Quan sát đối tượng cần thuyết minh
- Tạo lập được 1 văn bản thuyết minh theo yêu cầu: viết 1 bài văn thuyết minh vềcách làm, phương pháp có độ dài khoảng 300 chữ
1.3 Thái độ
- Có ý thức vận dụng nghiêm túc kiến thức đã học vào thực tiễn ngôn ngữ
* GD kỹ năng sống
- Ra quyết định, Giao tiếp: trình bày tri thức về đối tượng thuyết minh
* GD đạo đức: giáo dục tinh thần sống có trách nhiệm, hòa bình, tôn trọng, tự do
khi thuyết minh giới thiệu thuyết minh món ăn, món quà của dân tộc => giáo dụcgiá trị TÔN TRỌNG, TRUNG THỰC, TRÁCH NHI ỆM
- Phân tích mẫu, luyện tập, thực hành
4 Tiến trình giờ dạy
4.1 Ổn định
- Sĩ số: 1p
4.2 Kiểm tra bài cũ: 4p
? Khi viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh cần chú ý điều gì?
* Yêu cầu:
- Cần trình bày rõ ý chủ đề của đoạn, tránh lẫn ý của đoạn văn khác
- Các ý trong đoạn văn nên sắp xếp theo thứ tự nhất định, như: thứ tự cấu tạo của
sự vật, thứ tự nhận thức ( từ tổng thể -> bộ phận, từ ngoài-> trong, từ xa-> gần)hay thứ tự diễn biến sự vật trong thời gian trước sau, hặc thứ tự chính phụ
4.3 Bài mới
Trang 2* Khởi động: (1p) GV Chúng ta đã tìm hiểu các kiểu bài thuyết minh:
thuyết minh về một thứ đồ dùng, thuyết minh về một thể loại văn học Bài họcngày hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu một kiểu bài nữa của văn thuyết minh, đó
là thuyết minh về một phương pháp ( cách làm)
* Hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Giới thiệu một phương pháp (cách
làm):
- Mục tiêu : Giới thiệu một phương pháp (cách làm)
- Phương pháp - kỹ thuật : Vấn đáp, gợi tìm, động
não, trình bày một phút
- Thời gian : 15 phút
- HTTC :
? HS đọc hai văn bản mẫu sgk - T24?
GV: Tổ chức cho HS thảo luận nhóm bàn thời gian
3 phút
- Các nhóm bàn Tổ 1,2: tìm hiểu văn bản a
- Các nhóm bàn Tổ 3,4: tìm hiểu văn bản b
* Nội dung thảo luận:
- Xác định đối tượng thuyết minh
- Cấu trúc của bài văn
- Nhận xét cách trình bày và lời văn trong văn bản
HS: thảo luận nhóm trả lời
* Gv chuẩn xác trên máy chiếu: ( Như phần phụ lục)
? Vậy, khi làm bài văn thuyết minh về phương
pháp(cách làm), người viết cần chú ý gì về đối
tượng và cấu trúc của bài?
HS: trả lời=> Gv chiếu trên màn hình
GV Nếu thiếu một trong 3 mục có thể thuyết minh
được không? Vì sao?
HS: Không Vì 3 mục đó có mqhệ chặt chẽ với nhau:
có nguyên liệu mới có cách làm, có cách làm mới ra
thành phẩm
GV Trong 3 yêu cầu về nội dung yêu cầu nào là
quan trọng nhất? Nếu ta đảo lộn trình tự các mục
có được không.Vì sao?
HS: Cách làm Vì cách làm phải tư duy nhiều nhất
để có thể thuyết minh chính xác, mới đảm bảo thành
phẩm đạt yêu cầu và cũng là phù hợp với đề bài học
Nếu đảo lộn trình tự các mục thì không thể thực hiện
được
Gv Nhận xét trình tự khi thuyết minh, lời văn thuyết
minh?
HS phát biểu ý kiến như bảng ghi…
I Giới thiệu một phương pháp (cách làm):
+ VBb:Cách nấu canh raungót với thịt lợn nạc
- Cấu trúc:
+ Nguyên liệu + Cách làm + Yêu cầu thành phẩ
=> TM cách làm là quan trọngnhất
- Trình tự thuyết minh: theothứ tự hợp lí, lo gic, khoa häc
- Lời văn rõ ràng, ngắn gọn
Trang 3GV Trong 2 VB trờn, người viết đó vận dụng những
phương phỏp thuyết minh nào? Tỏc dụng?
HS: Phương phỏp trỡnh bày, giải thớch, đưa số liệu,
liệt kờ => rừ ràng, người đọc dễ nắm bắt, cú sức
thuyết phục
Gv: cần biết vdụng những phương phỏp thuyết minh
thớch hợp để đảm bảo nội dung thuyết minh được tốt
Gv Từ việc tỡm hiểu hai văn bản, hóy rỳt ra kết
luận cỏch thuyết minh về một phương phỏp (cỏch
làm)?
HS:
+ Phải quan sỏt, nhận xột, cú tri thức khỏch quan
về hai đối tượng đú và phải nắm chắc được phương
phỏp, cỏch làm
-Trình bày cụ thể, rõ ràng về điều kiên, cách thức,
trình tự thực hiện và yêu cầu chất lợng đối với sản
- Mục tiờu: HS cú kĩ năng nhận biết, vận dụng
kiến thức để giải quyết cỏc dạng bài tập
- Phương phỏp: Làm việc cỏ nhõn, thảo luận
nhúm.
- Thời gian: 25 phỳt
- Kỹ thuật: động nóo, trỡnh bày 1 phỳt
- HTTC: phõn loại
Bài tập1: Chọn 1 thứ đồ chơi quen thuộc lập dàn
bài thuyết minh về cỏch làm, cỏch chơi trũ chơi đú.
Gv: cú thể cho HS lựa chọn TM cỏch làm quả cầu
hoặc cỏch chơi đỏ cầu:
- Lấy kộo cắt 4->5 đường trũn bằng cao su
- Lấy dựi, dựi hai lỗ gần và cỏch đều tõm…
- Cắt tua rua dài 10 cm gập đụi
Trang 4- Tua cầu thẳng vuông góc với đế cầu
- Cầu nÈy, đằm
Cách chơi trò chơi đá cầu :
- MB: giới thiệu khái quát trò chơi.
- TB: +/ Số người chơi, dụng cụ chơi
+/ Cách chơi: ( luật chơi): thế nào là thắng,
thế nào là thua, là phạm luật
+/ Yêu cầu đối với trò chơi:
- KB: suy nghĩ về lợi ích, tác dụng của trò chơi.
* Gv mở rộng: Đó là cách chơi thi đấu, ngoài ra còn
có chơi cầu giải trí:
TB: + Số người chơi: 5-6 người đứng thành vòng
tròn
+ Cách chơi, luật chơi: mỗi người phát cầu, đá
cho đồng đội, cầu đến chân ai người đó phải đỡ,
không cho cầu chạm đất=> nếu chạm đất là thua
Bài tập 2: Tìm hiểu văn bản “ Phương pháp đọc
nhanh”
HS: Đọc VB “ Phương pháp đọc nhanh”
Chỉ ra bố cục của VB? Chỉ ra cách đặt vấn đề, các
cách đọc và đặc biệt là nội dung và hiệu quả của
phương pháp đọc nhanh được nêu trong bài?
HS: thảo luận nhóm, trình bày theo yêu cầu
GV đưa ra dàn ý:
1, Mở bài:
- Dẫn dắt về sự phát triển của KH hiện đại
- Sự cần thiết của việc đọc
HS xác định: Đọc nhanh rất cần thiết, được ứng
dụng trong học tập và đời sống Nó làm phong phú
thêm cách đọc của chúng ta
Trang 5- Tham khảo :
+ Tr¶ lêi c¸c c©u hái trong SGK
5 Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 5/ 4 /2020
Ngày giảng : 5/ 4 /2020 Tiết: 86
THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH
1 Mục tiêu :
1.1 Kiến thức
- Tiếp tục bổ sung kiến thức và kỹ năng làm bài văn thuyết minh
- Hs thấy được sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh -Đặc điểm, cách làm bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh
- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn giới thiệu về danh làm thắng cảnh
1.2 Kỹ năng
Kỹ năng bài dạy
- Quan sát danh lam thắng cảnh
- Đọc tài liệu, tra cứu thu thập, ghi chép những tri thức khách quan về đối tượng
để sử dụng trong bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh
Kỹ năng sống
- KN tư duy sáng tạo về việc vận dụng thao tác xây dựng văn bản thuyết minh về danh thắng cảnh
1.3 Thái độ
- Có ý thức yêu quý, tự hào về cảnh đẹp của quê hương đất nước
- GD đạo đức: giáo dục tinh thần sống có trách nhiệm, hòa bình, tôn trọng, tự do
khi thuyết minh, giới thiệu về phong cảnh quê hương => giáo dục giá trị TÔN TRỌNG, TRUNG THỰC, TRÁCH NHI ỆM
1.4 Phát triển năng lực
- Tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, linh hoạt trong xử lý tình huống giao tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ, tạo lập văn bản, trình bày vấn đề
2.Chuẩn bị:
- GV: SGK + sách giáo viên, Bp…
- Hs : Quan sát các danh làm thắng cảnh, ghi chép lại theo yêu cầu, soạn bài
3.Phương pháp.
- Phân tích mẫu, luyện tập, thực hành
4 Tiến trình giờ dạy-giáo dục
4.1 Ổn định tổ chức lớp.
Trang 6Sĩ số:1p
4.2 Kiểm tra bài cũ: 4p
? Giới thiệu về một phương pháp một cách làm, người viết phải làm như thế nào
+ Người viết phải tìm hiểu, nắm chắc phương pháp (cách làm) đó
+ Khi thuyết minh cần trình bày rõ điều kiện, cách thức, trình tự… làm ra sảnphẩm và yêu cầu chất lượng đối với sản phẩm đó
+ Lời văn cần ngắn gọn, rõ ràng
4.3 Bài mới.
* Gv: Bài học ngày hôm nay cô và các em cùng tìm hiểu bài văn thuyết minh về
một danh lam thắng cảnh
* Hoạt động 1: Giới thiệu một danh lam thắng cảnh
- Mục tiêu: Tìm hiểu thế nào là Giới thiệu một
? Em hiểu thế nào là danh lam thắng cảnh? Lấy VD
về danh lam thắng cảnh mà em biết?
HS: Là những cảnh đẹp núi, sông, rừng biển, thiên
nhiên hoặc do con người góp phần tô điểm thêm
VD: Vịnh Hạ Long, Sa Pa, hồ Ba Bể, rừng Cúc
Phương, …
* Gv: nhiều danh lam thắng cảnh cũng chính là di tích
lịch sử, gắn liền với 1 thời kì lịch sử, 1 sự kiện lsử,
1NV lịch sử VD: Cổ Loa, hồ Hoàn Kiếm, dinh Độc
Lập, thành Thăng Long…
? TM về 1 danh lam thắng cảnh nhằm MĐ gì?
HS: Giúp khách tham quan, du lịch hiểu tường tận
hơn, đầy đủ hơn về nơi mà họ đang tham quan, du
lịch
* Gv: Đối với chúng ta, học kiểu bài này để mỗi
chúng ta có ý thức và phương pháp tìm hiểu sâu sắc
hơn non sông, đất nước mình
? Đọc văn bản “Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn”?
HS: §äc v¨n b¶n
? Nêu xuất xứ và nội dung văn bản?
? Bài viết đã thuyết minh về đối tượng nào và cho
biết những tri thức gì về đối tượng ấy?
HS: - Đối tượng thuyết minh: Hồ Hoàn Kiếm và đền
Trang 7- Tri thức thuyết minh: Nguồn gốc, xuất xứ, truyền
thuyết, tên gọi cũ, tên gọi mới, đặc điểm hình dáng,
cấu trúc của tháp Bút, đài Nghiên, cầu Thê Húc, đền
Ngọc Sơn,…
? Muốn viết bài danh làm thắng cảnh này cần có
những tri thức gì?
HS: Cần có tri thức nhiều mặt của danh lam thắng
cảnh ( lịch sử, địa lí, văn hoá, kiến trúc, xã hội)
Những tri thức phải KH, đáng tin cậy, chính xác
? Làm thế nào để có tri thức ấy?
HS: Nếu có đk phải đến tận nơi để thăm thú, quan sát,
nghe, nhìn, tìm hiểu trực tiếp
- Phải đọc sách báo, tìm hiểu qua sách vở, trao đổi
với người khác óc hiểu biết về nơi ấy, ghi chép, thu
thập tài liệu
? Nếu không thực hiện những yêu cầu trên thì kết
quả TM sẽ ntn?
HS: TM sẽ không chính xác, không khách quan,
không đạt được MĐ giao tiếp => không thuyết phục
được người đọc, người nghe
? Bài viết được sắp xếp theo bố cục thứ tự như thế
nào? Theo em bài này có thiếu sót gì về bố cục?
NÕu cứ trình bày bố cục như vậy thì việc tiếp thu
của người đọc sẽ ra sao?
HS: - Bài viết đó sắp xếp 3 phần:
+ Hồ Hoàn Kiếm ( Đ1)
+ Các công trình xung quanh hồ ( Đ2)
+ Khu vực bờ hồ ngày nay ( §3)
- Nhìn tổng thể bài viết theo thứ tự không gian
* Nếu xem Đ3 là kết bài thì văn bản thiếu mở bài
* Phần thân bài: thiếu TM vị trí, độ rộng, hẹp của hồ,
vị trí của Tháp Rùa, của đền ngọc Sơn, cầu Thê Húc,
thiếu MT quang cảnh xung quanh, cây cối, màu nước
xanh, rùa nổi,…Bài viết còn khô khan do chưa sử
dụng yếu tố MT, BC lµm cho người đọc cha hình
dung rõ về vẻ đẹp danh lam thắng cảnh
=> người đọc sẽ tiếp thu 1 cách thiếu đầy đủ về sự vật
được TM
? Phương pháp thuyết minh ở đây là gì?NX lời văn
TM?
HS: -Trình bày,giải thích, liệt kê, phân tích phân loại.
? Từ phân tích ví dụ, rút ra kết luận : muốn giới
thiệuvề 1 danh lam thắng cảnh ta phải làm như thế
nào?Cần phải đảm bảo bố cục của bài văn TM ntn?
lược quá trình hình thành,
XD, vị trí, cấu trúc, têngọi.=> chính xác, khoa học
- Muốn có tri thức: phải đọcsách báo, hỏi han người khác,tham quan
* Bố cục:
-Thân bài:
+ Giới thiệu hồ + Giới thiệu các công trìnhxung quanh hồ
- Kết bài:
+ Vị trí Bờ hồ trong đờisống văn hoá ngày nay
* Phương pháp thuyết minh:trình bày, giải thích, liệtkê…
Trang 8HS: - Trỡnh bày theo ghi nhớ sgk
- Đọc ghi nhớ/ sgk
* Hoạt động Luyện tập
- Mục tiờu:HS cú kĩ năng nhận biết, vận dụng kiến
thức để giải quyết cỏc dạng bài tập
Lập lại bố cục bài văn theo trỡnh tự:
a Mở bài: Hồ…là di tớch lịch sử và danh lam thắng
cảnh của thủ đụ Nú như 1 lẵng hoa xinh đẹp giữa
lũng HN
b.Thõn bài:
- Hồ Hoàn Kiếm và sự tớch tờn gọi
- Vị trớ địa lớ, tuổi , độ rộng, hẹp của hồ
- Cỏc cụng trỡnh kiến trỳc xung quanh hồ: Hồ Hoàn
Kiếm-> Thỏp Rựa -> Thỏp Bỳt -> Đài Nghiờn -> cầu
Thờ Hỳc ->đền Ngọc Sơn.( Gthiệu và MT từng bộ
phận)
- Cảnh quan ở hồ: cõy cối, mặt nước, hiện tượng rựa
nổi ( gthiệu và MT loài rựa )
- Kết hợp TM+ MT+ BC+ bỡnh luận
c.Kết bài:
- Thắng cảnh là nơi hội tụ văn hoỏ của nhõn dõn trong
dịp lễ tết
- Giỏ trị lịch sử và vị trớ của thắng cảnh đối với đời
sống tinh thần, đời sống văn hoỏ của người HN núi
chung, người VN núi riờng
Bài 2
- Giới thiệu hồ Hoàn Kiến và đền Ngọc Sơn từ xa đến
gần, từ ngoài vào trong ta nờn sắp xếp theo thứ tự :
- Nếu viết bài này theo bố cục 3 phần:
+ Lịch sử hồ với cõu chuyện vua Lờ trả gươm, 1864
Nguyễn Siờu đứng ra sửa sang lại toàn cảnh đền Ngọc
Sơn …
2 Ghi nhớ sgk-34
II Luyện tập
Bài 1/35
Bài 2/35
Bài 3/35
Trang 9+ Văn hoá: Là nơi hội tụ của nhân dân trong ngày lễ
tết
4.4 Củng cố: 2p
? Thuyết minh một danh lam thắng cảnh ta phải làm như thế nào?
4.5 Hư ớng dẫn về nhà: 2p
- Học bài và hoàn thiện bài viết văn
- Soạn bài: Ôn tập văn bản thuyết minh
( Trả lời các câu hỏi mục I/sgk + Xem lại 4 kiểu bài của văn thuyết minh)
5 Rút kinh nghiệm.
Đảo tiết 87,88: Viết Bài TLV số 5 ( lùi lại hs đi học trở lại thực hiện)
Ngày soạn: 5 /4/2020
Ngày giảng : 9/4 /2020 Tiết: 89
TỨC CẢNH PÁC-BÓ
(Hồ Chí Minh)
1 Mục tiêu cần đạt :
1.1 Kiến thức:
- Bước đầu đọc – hiểu một tác phẩm thơ tiêu biểu của nhà thơ chiến sĩ Hồ chí Minh
- Hs thấy được đặc điểm của thơ HCM: sử dụng thể thơ tứ tuyệt để thể hiện tinh thần hiện đại của người chiến sĩ
- Cuộc sống vật chất và tinh thần của HCM trong những năm tháng hoạt động Cách mạng đầy khó khăn gian khổ và vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh trong bài thơ
1.2 Kỹ năng:
- Đọc - hiểu thơ tứ tuyệt
- Phân tích được các chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
- GD KNS:
+ KN giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tưởng về hình ảnh giản dị mà rất đỗi thân thương của Bác Hồ với cuộc đời cách mạng khó khăn gian khổ nhưng tư tưởng, ý chí luôn kiên cường, phong thái ung dung tự tại vượt lên hoàn cảnh
Trang 10+ KN tự nhận thức, xỏc định giỏ trị của cỏc biện phỏp nghệ thuật đối lập, ẩn dụ,hỡnh ảnh giản dị từ đú thấy được tõm tư, tỡnh cảm của người chiến sĩ cộng sản yờunước, kiờn cường – Hồ Chớ Minh;
+ KN tư duy sỏng tạo: phõn tớch, bỡnh luận về hỡnh ảnh đối lập để thấy tõm tư, tỡnhcảm đẹp của người cỏch mạng
1.3 Thỏi độ:
- Yờu quý trõn trọng vị lónh tụ kớnh yờu của dõn tộc
- GD tư tưởng Hồ Chớ Minh: Liờn hệ với lối sống giản dị, phong thỏi ung dung tựtại, tinh thần lạc quan và bản lĩnh người chiến sĩ cỏch mạng Hồ Chớ Minh trongthời gian ở chiến khu Việt Bắc
- GD mụi trường: qua bức tranh thiờn nhiờn của nỳi rừng Pỏc bú đó cho thấy tỡnhyờu thiờn nhiờn gắn với tỡnh yờu quờ hương của Bỏc Hồ
- GD đạo đức: Giỏo dục tỡnh yờu thiờn nhiờn, yờu quờ hương, đất nước, sống cú lýtưởng, vượt lờn mọi hoàn cảnh khú khăn, thiếu thốn và đấu tranh vỡ tự do vỡ hũabỡnh cho dõn tộc Việt Nam => giỏo dục về giỏ trị GIẢN DỊ, YấU THƯƠNG,TRÁCH NHIỆM, TỰ DO, HềA BèNH
- Phương phỏp: Đọc, phõn tớch, bỡnh giảng; nờu vấn đề, vấn đỏp
- Kỹ thuật: động nóo, trỡnh bày suy nghĩ, trao đổi, đỏnh giỏ
4 Tiến trỡnh dạy học –giỏo dục
4.3 Bài mới.:
* Khởi động: 1p GV Nhà thơ Tố Hữu đã viết:
“Ôi sáng xuân nay, xuân 41!
Trắng rừng biên giới nở hoa mơ
Bác về! Im lặng Con chim hót, Thánh thót bờ lau, vui ngẩn ngơ!“
Trang 11Đó là những câu thơ phản ánh sự kiện: sau hơn 30 năm bôn ba khắp năm châubốn bể, tháng 2/1941 Nguyễn Ái Quốc đã bí mật về nớc để trực tiếp lãnh đạo cáchmạng Việt Nam Ngời sống trong hang Pắc Bó ( đúng tên là Cốc-Bó, nghĩa là đầunguồn) ở Cao Bằng, với điều kiện sống, sinh hoạt rất gian khổ Nhng dù trongcảnh nào, ta luôn bắt gặp ở Bác vẻ đẹp của ngời chiến sĩ – ngời nghệ sĩ Trongngời chiến sĩ cách mạng vĩ đại ấy vẫn có một “khách lâm tuyền” và bài thơ “Tứccảnh Pắc-Bó” đã phản ánh phần nào điều đó.
* Hỡnh thành kiến thức:
Hoạt động 1: Giới thiệu tỏc giả, tỏc phẩm
- Mục tiờu: Hs nắm được những nột cơ bản về
?Cỏc em đó tỡm hiểu về CT HCM qua cỏc TP của
người Hóy gt hiểu biết của em về Chủ tịch Hồ Chớ
Minh?
- HS: Trỡnh bày theo hiểu biết của mỡnh
Chiếu thụng tin thờm về Bỏc:
+/ Sinh trưởng trong 1 gia đỡnh nho học cú truyền
thống yờu nước Thuở nhỏ: tờn là Nguyễn Sinh
Cung, ham học, yờu lao động, căm ghột bất cụng, yờu
thương những người nghốo khổ
+/ Bỏc Hồ tham gia CM từ rất sớm Thời thanh niờn,
Bỏc lấy tờn là Nguyễn Tất Thành 1911, từ bến cảng
nhà Rồng (Sài Gũn), Bỏc đó ra đi tỡm đường cứu
nước với 2 bàn tay trắng Nhưng với nghị lực và
quyết tõm lớn, Bỏc đó bụn ba khắp nơi, làm mọi nghề
để kiếm sống, để đi tỡm chõn lớ
+/ Khi hoạt động ở Phỏp Bỏc lấy tờn là Nguyễn Ái
Quốc
+/ Sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài, thỏng 2- 1941
Bỏc về nước trực tiếp lónh đạo phong trào CM trong
nước, sống và làm việc ở Pắc Bú (Cao Bằng) Ở đõy
Bỏc được gọi là ụng già Kộ, là Hồ Chớ Minh Thỏng
8- 1942, từ Pắc Bú, Bỏc đi Trung Quốc để liờn lạc với
lực lượng chống Nhật, bị chớnh quyền Quốc dõn Đảng
bắt giam, bị giải đi hơn 30 nhà lao -> thỏng 4/ 1943
mới được thả tự do
+/ Bỏc đó lónh đạo nhõn dõn đi hết từ thắng lợi này
đến thắng lợi khỏc đến hoà bỡnh, thống nhất đất nước
Với người VN, Bỏc vừa là cha, là bỏc, là anh,…vĩ đại
A Giới thiệu chung:
1.Tỏc giả: Hồ Chí Minh
(1890 - 1969)
- Lãnh tụ vĩ đại, anh hùnggiải phúng dân tộc, nhà văn,nhà thơ lớn, danh nhân vănhoá thế giới
Trang 12mà gần gũi, giản dị.
+/ Dù Bác không nhận mình là nhà văn, nhà thơ
nhưng những sáng tác của Người đã chứng tỏ Người
là 1 nhà văn, nhà thơ lớn Các tác phẩm gắn liền với
cuộc đời hoạt động CM của Người, với rất nhiều thể
loại:
- Khi ở Pháp: Kịch Con rồng tre, truyện ngắn Vi
hành, những trò lố…, thơ.
- Bị bắt giam ở nhà tù TGT bác viết Nhật kí trong tù
- Ở Pác Bó: có nhiều bài thơ hay, nổi tiếng: Tức
cảnh Pác Bó, Cảnh rừng Việt Bắc, Cảnh khuya,…
- Kháng chiến chống Mĩ: Các bài thơ chúc Tết, Tin
thắng trận,…
=> Cả thế giới biết đến, tự hào và khâm phục Người
? Hãy cho biết hoàn cảnh ra đời của bài thơ “Tức
cảnh Pác bó”?
- HS: Trình bày
- G: chốt ghi.Chiếu bổ sung:
Năm 1941 Bác bí mật về nước trực tiếp lãnh đạo
CM Người sống ở hang Pác Bó Cuộc sống hết sức
gian khổ, khó khăn: ở trong hang, khi trời mưa to, rắn
rết chui vào cả chỗ nằm; Bác sốt rét luôn, không có
gạo, ăn toàn cháo bẹ hàng tháng nhưng Bác vẫn lạc
quan, vẫn vui, vẫn thích nghi 1 cách rất tự nhiên với
niềm tin thời cơ độc lập đang tới gần
Hoạt động 2: Đọc – hiểu văn bản
Bước 1: Đọc, chú thích
- Mục tiêu: Hs biết cách đọc và bước đầu cảm nhận
hình ảnh HCM trong hoàn cảnh kháng chiến đầy khó
Chiếu bài thơ
*/ Gv: Nêu yêu cầu đọc:
- To, rõ ràng, giọng vui tươi, sảng khoái pha chút
hóm hỉnh
- Ngắt nhịp: 4/3; 2/2/3
- Đọc mẫu
*/ HS đọc bài –> Nhận xét , sửa chữa cách đọc
*/ GV yêu cầu HS theo dõi các từ ngữ được chú
thích:
2 Tác phẩm:
- Viết tháng 2/1941 tại PácBó
B Đọc - hiểu văn bản:
1 Đọc, chú thích:
( SGK – T28 )
Trang 13? Trong các chú thích vừa đọc, từ nào là từ địa
phương? Tìm từ toàn dân tương ứng?
- HS xác định từ: bẹ - ngô.
? Bài thơ thuộc thể thơ gì? Kể tên 1 số bài thơ cùng
thể loại này mà em đã học?
- HS xác định thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
+/ Các bài thơ viết theo thể thất ngôn bát cú đã học:
Hồi hương ngẫu thư, Bánh trôi nước, Tĩnh dạ tứ,
Rằm tháng giêng, …
? Nhắc lại đặc điểm của thể thơ ấy?
- HS nhớ lại kiến thức và trình bày
Chiếu đáp án: (hiệu ứng qua bài thơ )
- Thể thất ngôn tứ tuyệt vốn là thể thơ du nhập vào
Việt Nam từ thời trung đại
- Mỗi bài có 4 câu, mỗi câu 7 tiếng;
- Bố cục: chia làm 4 phần: khai, thừa, chuyển, hợp;
- Vần chân: cuối các câu 1, 2, 4;
*/ Gv kết luận: Thời hiện đại, vẫn còn 1 số bài thơ
dùng thể thơ này, trong đó có bài thơ “Tức cảnh Pắc
Bó”-> Bài thơ tuân thủ khá chặt chẽ qui tắc và theo
sát mô hình cấu trúc chung của 1 bài thơ tứ tuỵệt
nhưng vẫn toát lên sự phóng khoáng, mới mẻ qua
giọng điệu của bài thơ
*/ Gv: - Đây là lối làm thơ truyền thống của ông cha
ta xưa kia Bác là người hiểu biết sâu rộng văn thơ cổ
nên Bác đã dùng lối thơ xưa để viết bài thơ này
- Nhịp: 4/3 hoặc 2/2/3
H Thông thường, thể thơ tứ tuyệt được viết với
giọng điệu trang nghiêm, nhưng ở bài thơ này, Bác
lại viết với giọng điệu khác Hãy nhận xét giọng
điệu chung của bài thơ và xác định PTBĐ chính
của bài
- HS: Giọng điệu chung của bài thơ là vui đùa hóm
hỉnh, tự nhiên, thoải mái Đây là nét đặc sắc tạo nên
cái hồn của bài thơ
- GV: Giọng điệu vui đùa, hóm hỉnh, thoải mái đã
cho thấy niềm vui thích, sảng khoái của Bác khi sống
giữa thiên nhiên, núi rừng Đó cũng chính là mạch
cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ
? Em hiểu như thế nào về nhan đề của bài thơ?
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
- Giọng điệu vui đùa, hómhỉnh, thoải mái