25 Tiết :93 NGỦ MINH HUỆ NS: 03/02/17 1/ Mục đích yêu cầu: Giúp học sinh - Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng Bác Hồ trong bài thơ với tấm lòng yêu thương mênh mông, sự chăm sóc ân c
Trang 125
Tiết :93
NGỦ
MINH HUỆ
NS:
03/02/17
1/ Mục đích yêu cầu: Giúp học sinh
- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng Bác Hồ trong bài thơ với tấm lòng yêu thương mênh mông, sự chăm sóc ân cần đối với các chiến sĩ và đồng bào, thấy được tình cảm yêu quý, kính trọng của người chiến sĩ đối với Bác Hồ
- Nắm được những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ: Kết hợp miêu tả, kể chuyện với biểu hiện cảm xúc, tâm trạng, những chi tiết giản dị, tự nhiên mà giàu sức truyền cảm; thể thơ 5 chữ thích hợp với bài thơ có yếu tố kể chuyện
2/ Chuẩn bị của gv và hs:
a/ GV: Tìm đọc tư liệu về Minh Huệ và cuộc đời Bác Hồ,giáo án
PP tích hợp,gợi tìm, thỏa luận nhóm…
b/ HS: Đọc và soạn bài theo hệ thống câu hỏi
Tìm đọc các bài thơ nói về Bác
3/ Các bước lên lớp:
a) KTBC (7p) :Em hãy nêu lại tâm trạng của Prăng trước và sau buổi học?
Qua hình ảnh thầy giáo Hamen gợi cho em suy nghĩ gì?
3)Bài mới: GTB (1p) Các em đã hoc câuthơ “ Bác Hồ là vị cha chung.
Là sao bắc đẩu là vầng thái dương”
Thật vậy bác đã đem lại cuộc sống ấm no cho chúng ta,đặt biệt tình cảm ấy trong chiến tranh thể hiện một cách rỏ nhất và để phần nào hiểu rỏ tình cảm ấy chúng ta tìm hiểu ndung bài học hôm nay.
HĐ1:TÌM HIỂU CHUNG (31p)
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung chính
- Gọi học sinh đọc phần
tác giả, tác phẩm ở chú
thích
- Nêu vài nét vè tác giả
Minh Huệ?
- Hoàn cảnh và thời gian
sáng tác bài thơ?
hướng dẫn học sinh đọc
bài thơ
- Gọi học sinh đọc
- hướng dẫn học sinh tìm
hiểu nghĩa của các từ ở
phần chú thích
- Bài thơ viết theo thể loại
nào?
- Bài thơ viết theo phương
thức biểu đạt nào?
- Bài thơ kể lại câu chuyện
gì?
- Trong truyện xuất hiện
những nhân vật nào?
- nhân vật nào trực tiếp
- học sinh đọc và trả lời câu hỏi
- làm thơ từ sớm
- 1951, dựa trên sự kiện chiến dịch biên giới 1950
- học sinh đọc
HS nêu
- Kể với miêu tả, biểu cảm
- 1 đêm không ngủ trên đường đi chiến dịch của Bác
- Bác Hồ, anh đội viên
- Anh đội viên chiến sĩ
I/TÌM HIỂU CHUNG
1/Tác giả:
Minh Huệ, tên Nguyễn Thái, sinh 1927 ở Nghệ An
- Làm thơ từ thời kháng chiến chống Pháp
2 - tác phẩm:
a-Hoàn cảnh sáng tác:
Viết 1951, dựa trên sự kiện chiến dịch biên giới 1950
b-Đọc vb và chú thích (SGK)
d-Thể loại:
-Thơ ngũ ngôn,kể với miêu tả,biểu cảm
e-Nhân vật trong truyện:
-Bác Hồ,anh đội viên
->Trong bài nhân vật anh đội viên trực tiếp bộc lộ cảm xúc suy nghĩ của mình
Trang 2bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ
của mình?
Y/cầu hs kể tóm tắt ndung
bài thơ?
Kể lại ndung bài thơ
c) Củng cố(5p):Em hãy nêu lại hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
Bài thơ viết theo thể thơ gì?
d) Hướng dẫn của gv và hs.: (1p)Về nhà học bài thơ và soạn các câu hỏi tiết sau học (hướng dẫn )
e/ Rút kinh nghiệm- bổ sung của cá nhân và đồng nghiệp:
Tuần 25 Ngày soạn:17/02/2017 Tiết :94
Bài 23(VB) ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ (tt)
(Minh Huệ)
1/Mục đích yêu cầu: Giúp hs
a/ KT: Cảm nhận được hình tượng của bác với tất cả tấm lòng yêu thương, lo lắng cho
bộ đội, dân công
b/ KN: Rèn luyện kĩ năng miêu tả, kể chuyện với những cảm xúc của nhà thơ
c/TĐ: Trân trọng kính yêu Bác và hiểu được những hi sinh lớn lao của vị cha già dân tộc
2/Chuẩn bị của gv và hs
a/ GV: giáo án, bảng phụ, máy chiếu
PP: nêu vấn đề, gợi tìm, thảo luận nhóm, hỏi đáp…
b/ HS: Đọc và soạn bài ở nhà theo hệ thống câu hỏi
Sưu tầm những bài thơ nói về Bác
3/Các tiến trình trên lớp
a/ KTBC(Ko k tr )
b/ Bài mới:GV lưu ý ndung tiết 1 cho hs và hướng dẫn tìm hiểu tiết 2(1p)
HĐ2: TÌM HIỂU NDUNG (33p)
- Hình ảnh Bác Hồ hiện lên
trong thời gian, không gian
nào?( chiếu )
- Hình dáng của Bác hiện
lên qua những từ ngữ, hình
ảnh nào?( chiếu)
- Tìm những từ ngữ, hình
ảnh chỉ cử chỉ, hành động
của Bác?
- Lời nói của Bác ra sao? Tìm
những câu thơ thể hiện điều
đó?
- Qua hành động, cử chỉ, lời
nói của Bác đã nói lên điều
gì?
- Ta có thể so sánh Bác như
- Đọc sgk và trả lời theo yêu cầu
- Hs trả lời
- Vẻ mặt,mái tóc bạc,chòm râu…
- Đi đốt lửa, dém chăn, đi nhẹ nhàng
- Lời nói nhẹ nhàng, khiến người khác vững lòng tin
- Yêu thương chăm sóc ân cần…
- Trả lời theo cách hiểu
II/Tìm hiểu nội dung
1/Hình ảnh Bác Hồ.
- Trời khuya, bên bếp lửa, mưa lâm thâm, mái lều xơ xác
- Vẻ mặt trầm ngâm, mái tóc bạc, ngồi lặng yên, ngồi đinh ninh, chòm râu im phăng phắc
- Đốt lửa, đi dém chăn cho từng người, nhón chân nhẹ nhàng
- Tình yêu thương chứa chan,
sự chăm sóc ân cần, tỉ mỉ, chu đáo
- Bác như người me, người cha
Trang 3- Gv giảng thêm
Qua các phương diện trên,
hình ảnh Bác hiện ra trong
bài thơ như thế nào?
- Qua đó giúp em hiểu gì về phong
cach của Hồ Chí Minh?( tích hợp tư
tưởng HCM)
Tiếp đến anh đội viên cảm
nhận về Bác trong trạng thái
gì?
- Anh cảm nhận như thế nào
về Bác?( chiếu )
- Trong sự xúc động cao độ,
anh đội viên đã làm gì? Lúc
đó anh có tâm trạng ra sao?
- Qua lời hỏi đó, cho biết
tình cảm của anh dành cho
Bác như thế nào?
- Lần thức dậy thứ 3 vào
thời điểm nào?
- Thái độ anh đội viên có gì
thay đổi so với lần thứ nhất?
vì sao?
- Tìm những từ ngữ, ý thơ
bộc lộ tâm trạng của anh đội
viên ở lần thức dậy thứ ba?
- Gv giải thích thêm nghệ
thuật đảo ngữ
- Tại sao anh đội viên không
ngủ tiếp được?
Vậy qua đó em hiểu như thế
nào về tình cảm của anh đội
viên đối với Bác?
- Thảo luận nhóm3p
( chiếu )
So sánh và nhận xét tâm
trạng của anh đội viên ở lần
thức dậy thứ nhất và lần
thức dậy thứ ba? Tại sao tác
giả không kể lần thứ hai của
anh đội viên?
=> Gv quan sát, chốt ý và
chuyển ý
- Gọi hs đọc doạn thơ cuối
(chiếu)
- Thảo luận theo bàn 1p
( chiếu )
-Vì sao ở đoạn kết nhà thơ
lại viết:
“ Đêm nay bác ngồi đó
Đêm nay Bác không ngủ
Vì một lẽ thường tình
- Ngạc nhiên, xúc động…
- Sự lớn lao và gần gũi
- Tin yêu, lo lắng, yêu thương, tự hào
- Trời sắp sáng
- Hs trả lời -“ Anh đội viên nằng nặc…
Bác ơi mời bác ngủ’
- Vì anh hiểu được nổi lòng lo lắng của Bác
HS suy nghĩ trả lời
4 nhóm thảo luận
- Hs đọc
Trả lời theo cách hiểu
=> Bác thật giản dị, gần gũi, chân thực mà hết sức lớn lao Một tấm lòng yêu thương sâu nặng đối với đồng bào, chiến sĩ
2) Tâm tư của người đội
viên chiến sĩ:
a/ Thức dậy lần thứ nhất
- Ngạc nhiên, xúc động, mơ màng, thổn thức, băn khoăn
Sự xúc động cao độ, cảm nhận sự lớn lao và gần gũi của bác trong tâm trạng lâng lâng
b/ Thức dậy lần thứ 3:
- Hốt hoảng: lo lắng cho sức khỏe của Bác
=> Vui sướng: cảm nhận sâu
xa, thấm thía về tấm lòng mênh mông, tình thương và đạo đức cao cả
- Lòng kính yêu thiêng liêng gần gũi, lòng biết ơn và niềm hạnh phúc, sự tự hào về vị lãnh tụ vĩ đại mà bình dị.
3)Tình cảm của tác giả:
“ Vì một lẽ thường tình Bác là Hồ Chí Minh”
Lo việc nước, thương bộ
đội, dân công đã là một “Lẽ thường tình” của đời Bác
Trang 4Bác là Hồ Chí Minh”.
Qua đó em hiểu như thế
nào về tình cảm của tg đối
với Bác?
GV nhận xét, liên hệ đến một
số bài thơ khác nói về Bác và
chốt ý
HĐ 3:TỔNG KẾT(5p)
Tìm hiểu qua văn bản em hãy cho
biết ndung và nghệ thuật được sử
dụng trong bài? ( chiếu )
Gv chốt ý trên bảng phụ
Đọc một số câu thơ nói về Bác
HS trao đổi trả lời
HS khác nhận xét,bổ sung
III/Tổng kết
-ND : Qua bài thơ giúp ta hiểu rỏ hơn về Bác,ko phải chỉ có một đêm
ko ngủ vì lo cho đất nước Cho ta thấy được tình cảm chân thành bình dị của anh đội viên đối với Bác
-NT: Thể thơ 5 chử thích hợp cho việc kể chuyện, sử dụng nhiều phép
tu từ ẩn dụ, so sánh
c)Cũng cố (5p)
- Gọi học sinh nhắc lại nội dung bài học
- Cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm ( chiếu )
d) Hướng dẫn của gv và hs(1p)
- Về nhà học thuộc lòng bài thơ, nội dung bài
- Sưu tầm và học thuộc lòng bài thơ có liên quan
- Soạn bài “ ẩn dụ” Hiểu được thế nào là ẩn dụ, lấy được ví dụ minh họa
e/Bổ sung của cá nhân và đồng nghiệp.
Tuần: 24 Tiết : 95 Bài 23(TV) ẨN DỤ
NS:
04/02/17
1/ Mục đích yêu cầu: Giúp học sinh
a/ KT: Nắm được khái niệm ẩn dụ, các kiểu ẩn dụ
b/ KN: Hiểu và nhớ được tác dụng của ẩn dụ biết phân tích ỹ nghĩa cũng như tác dụng ẩn dụ trong thực tế sử dụng tiếng Việt
c/ TĐ: Bước đầu có kỹ năng tạo ra 1 số ẩn dụ (Đối với 1 số học sinh khá, giỏi)
2/ Chuẩn bị của gv và hs:
a/ GV: giáo án,bảng phụ
PP gợi tìm, hỏi đáp, thảo luận nhóm…
b/ HS: Đọc lại văn bản “Buỏi học cuối cùng” và “Đêm nay Bác không ngủ”
Soạn bài theo câu hỏi
3/ Các bước lên lớp:
a) Kiểm tra bài cũ: (6P)
- Thế nào là nhân hóa? Cho ví dụ?
- Trình bày các kiểu nhân hóa và cho ví dụ?
b) Bài mới: GTB (1p) Trong khi nói,viết người ta dùng nhiều phép tu từ để diển
đạt cho các sự vật hiện tượng có hình ảnh hơn.vậy để tìm hiểu thêm phép tu từ ẩ
dụ là gì,chúng ta tìm hiểu ndung bài học hôm nay.
HĐ1:TÌM HIỂU THẾ NÀO LÀ ẨN DỤ.(10p)
- Gọi học sinh đoc khổ thơ - học sinh đọc I/TÌM HIỂU THẾ NÀO LÀ ẨN
Trang 5- Cụm từ “Người cha” được
dùng để chỉ ai? Vì sao có
thể ví như vậy?
- Giáo viên đưa ra ví dụ
đoạn thơ của Tố Hứu viết
về Bác Hồ:
“Bác Hồ cha của
chúng em, người là cha,
là bác, là anh
- Cụm từ “người cha”
trong thơ Minh Huệ và
“Người cha” trong thơ Tố
Hữu có gì giống và khác
nhau? Tác dụng?
Khi phép so sánh có lược
bỏ vế A, người ta người tư
gọi là so sánh ngầm -> ẩn
dụ
- Vậy ẩn dụ là gì?
- Cho ví dụ?
- Cách so sánh đó gọi là
gì?
- Vậy từ đó, cho biết có
mấy kiểu ẩn dụ? Cho ví dụ?
Chỉ Bác Hồ,vì Bác lo cho
bộ đội
HS đọc và so sánh
Giống là so sánh bác với người cha
Khác 1 câu có vế A,1 câu
ko có vế A
Trả lời theo cách hiểu
Nhận xét,bổ sung
DỤ
1/Đọc khổ thơ và trả lời
- Bác Hồ trong bài thơ, Bác
Hồ chăm lo cho bộ đội như người cha chăm lo cho con
* Giống: đều so sánh Bác
Hồ với người cha
* Khác: Minh Huệ lược bỏ
về A chỉ còn vế B, Tố hữu thì không lược bỏ vế nào
=>Ẩn dụ là cách so sánh ngầm,gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên gọi sự vật khác,có nét tương đồng.
ví dụ:
Thuyền về có nhớ bến
chăng Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền
HĐ2:CÁC KIỂU ẨN DỤ (12p)
- Gọi học sinh đọc 2 câu thơ
trong phần II
- Các từ in đậm trong câu
thơ được dùng để chỉ những
hành động, sự vật nào?
- Vì sao có thể ví như vậy?
- Gọi học sinh đọc ví dụ
trong phần II.2
- “Thấy” là từ loại gì?
- “Giòn tan” thường được
dùng để chỉ đặc điểm của cái
gì?
- Đây là sự cảm nhận của
giác quan?
- “Nắng” có thể dùng vị giác
để cảm nhận được không?
- Vậy nắng giòn tan là cách
ví kỳ lạ, vì sao?
Gọi hs đọc ghi nhớ
- Thắp lửa: Chỉ sự “Nở hoa”
- Lửa hồng: Chỉ “Màu đỏ” của hoa Dâm bụt
- “Hoa nở” -> thắp giống nhau về cách thực hiện
- “màu đỏ” -> lửa hồng hình thức tương đồng
- động từ, hành động của thị giác
- Bánh hoặc thức ăn
- Vị giác
- Vì giòn tan là âm thanh, đối tượng của thính giác được dùng cho thị giác
- Sự chuyển đổi cảm giác
II/Các kiểu ẩn dụ
Có 4 kiểu
a) ẩn dụ hình thức:
b) ẩn dụ cách thức
ví dụ:
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Ăn quả: Sự hưởng thụ thành quả lao động kẻ trồng cây: Người tạo ra thành quả lao động
c) ẩn dụ phẩm chất:
ví dụ:
Gần mực thì đen,gần đèn thí sáng
d) ẩn dụ chuyển đổi cảm giác:
ví dụ:
Tôi thấy mùi hoa sữa chảy qua mặt
* Ghi nhớ : (SGK)
HĐ3 :LUYỆN TẬP(10p)
Trang 6Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung chính
Gọi hs đọc bài tập 1 : So sánh 3 cách
diển đạt nhận xét cách nào hay?
Tìm các ẩn dụ được sử dụng trong
các ví dụ?Giải nghĩa của nó?
Gv nhận xét chốt ý đúng cho hs
Cho hs thảo luận tìmcác ví dụ của
các kiểu ẩn dụ?
GV nhận xét và đưa lên bảng phụi
cho hs tham khảo
HS đọc yêu cầu và làm
HS khác nhận xét
HS đọc và xác định:ăn quả,kẻ trồng cây,mực đen,đènsáng,mặt trời trong lăng
HS thảo luận nhóm và trình bày
III/Luyện tập
Bài 1:
-Cách 1: miêu tả trực tiếp,
có tác dụng nhận thức lý tính -Cách 2: Dùng phép so sánh, có tác dụng định danh lại
-Cách 3: Dùng phép ẩn dụ, tác dụng hình tượng hóa, làm cho câu nói có tính hàm xúc cao
Bài 2:
a) - Ăn quả: Có nét tương đồng về cách thức với “Sự hưởng thụ thành quả lao động”
- Kẻ trồng cây: Có nét tương đồng về phẩm chất với
“người lao động, người gây dựng”
b) - Mực, đen: Có nét tương đồng về phẩm chất với “cái xấu”
- Đèn sáng: Có nét tương đồng về phẩm chất với “cái tốt, hay, cái tiến bộ”
c) - Mặt trời trong lăng: Ngầm chỉ Bác Hồ, có nét tương đồng về phẩm chất
Bài 3:
a/ Thấy mùi hồi chín chảy qua mặt trời: Từ xúc giác -> Khứu giác
b/ Ánh nắng chảy đầy vai: xúc giác -> thị giác
c/ Tiếng rơi rất mỏng: xúc giác -> thính giác
d/ Ướt tiếng cười của bố: xúc giác, thị giác -> thính giác
c) Củng cố: (5p) Thế nào là ẩn dụ? có mấy kiểu ẩn dụ? (Hs dựa vào ndung ghi nhớ nêu lại )
Ẩn dụ có tác dụng như thế nào?(Sử dụng trong văn thơ,……có hình ảnh… )
d) Hướng dẫn hs tự học ở nhà: (1p) Về nhà học bài, làm btập 4
Soạn bài hoán dụ (hướng dẫn)
e/ Rút kinh nghiệm- bổ sung của cá nhân và đồng nghiệp.
Tuần:
24
Tiết :
96
LUYỆN NÓI VỀ VĂN MIÊU TẢ
NS:04/02/17
1/ Mục đích yêu cầu: Giúp học sinh
a/ KT: Nắm được cách trình bày miệng 1 đoạn, 1 bài văn miêu tả
Trang 7b/ KN: Luyện tập kỹ năng trình bày miệng những điều đã quan sát và lựa chọn theo một thứ
tự hợp lý
c/ TĐ: Cách trình bày miệng 1 đoạn văn, bài văn miêu tả, bài tập1, 2
2/Chuẩn bị của gv và hs:
a/ GV: giáo án, bảng phụ, sách tham khảo.
PP tháo luận nhóm, gợi tìm…
b/ HS: Đọc lại văn bản: “Buổi học cuối cùng, Chuẩn bị dàn ý bài tập 1, 2 SGK
3/ Các bước lên lớp:
a) Kiểm tra bài cũ: (6p)
- Muốn làm bài văn tả người ta cần làm gì?
- Bố cục của bài văn tả người?
b) Bài mới GTB (1p) Khi còn ngồi trên ghế nhà trường vấn đề luyện nói của các
em là rất quan trọng vì nếu ko tập nói các em ko diển đạt được ý của mình,để 1 lần nũa khắc sâu Nội dung chính trên tiết học hôm nay các em thực hành luyện nói HĐ1: YÊU CẦU CỦA TIẾT LUYỆN NÓI (5p)
- Kiểm tra việc Chuẩn bị
bài của học sinh
- Gọi 1 học sinh trình bày
miệng 1 sự việc hay 1 câu
chuyện cụ thể?
- nhận xét việc trình bày
miệng của bạn?
- Từ đó hãy rút ra tầm
quan trọng của trình bày
miệng?
- học sinh trình bày
- học sinh nhận xét
- Rèn luyện khả năng diễn đạt, tự tin…
I/ YÊU CẦU Ý NGHĨA CỦA TIẾT LUYỆN NÓI
- Tập nói, tập trình bày trước tập thể 1 nội dung bằng lời của mình
- Rèn luyện kỹ năng diễn đạt
- Tạo sự tự tin ở bản thân
- Nội dung gắn liền với vbản ko tuỳ tiện.
HĐ 2:THỰC HÀNH LUYỆN NÓI (27p)
- Gọi học sinh đọc bài tập 1
- Cho học sinh 5 phút Chuẩn
bị; có thể trao đổi thảo luận
hướng giải quyết?
- Gọi học sinh trình bày? Gọi
học sinh nhận xét?
- Giáo viên nhận xét kết quả
trình bày của học sinh, ghi
điểm
- Gọi học sinh đọc đề bài tập
2
- Dành 5 phút cho học sinh
trao đổi cách giải quyết vấn
đề?
- Gọi học sinh trình bày?
- Gọi học sinh nhận xét?
- Giáo viên nhận xét,và chốt
HS đọc bài tập theo yêu cầu Trao đổi thảo luận nhóm,rút ra nhận xét
Lần lượt trình bày bài nói của mình
II/THỰC HÀNH
1 - bài tập 1:
- học sinh phải trình bày được các chi tiết:
+ giờ học gì? Thầy Hamen làm gì? học sinh của thầy làm gì?
+ không khí, quang cảnh trường lớp lúc ấy như thế nào?
+ Âm thanh tiếng động nào đáng chú ý?
2 - bài tập2 :
- học sinh phải trình bày được các chi tiết:
+ Dáng người, nét mặt, quần
áo mà thầy mặc lên lớp trong buổi học cuối cùng?
+ Giọng nói? Lời nói? Hành
Trang 8ý trên bảng phụ cho hs tham
khảo
- Gọi học sinh trình bày kết
quả Chuẩn bị của mình về
bài tập 3?
- Giáo viên nhận xét, ghi
điểm
Giáo viên tổng kết giờ luyện
nói
Trình bày bài nói của mình
động?
- Cách ứng xử của thầy khi Ph.Răng đến muộn
Thầy Hamen là người như thế nào?
- Cảm xúc của em về thầy?
3 - bài tập3 :
- Đi cùng ai? Tâm trạng? Cảnh nhà thầy 5 năm sau? thầy đón học trò như thế nào? Khi nhận ra họpc trò cũ, thầy có thái độ tâm trạng gì? Câu nói nào của thầy làm em nhớ nhất? Phút chia tay như thế nào?
c) Củng cố: (5P)
-Qua giờ học này, em rút ra được kinh nghiệm, ỹ nghĩa gì cho bản thân trong tiết luyện nói - trình bày miệng 1 vấn đề?(HS tự nêu theo cách hiểu)
d) Hướng dẫn của gv và hs: (1p)
- Học lý thuyết văn miêu tả
- Làm bài tập: Tự miêu tả lại tâm trạng, cử chỉ, hành động… của mình trong tiết sinh hoạt lớp năm học lớp 6
- Chuẩn bị: “Trả bài tả cảnh viết ở nhà”
e/ Bổ sung của cá nhân và đồng nghiệp.
