Văn bản là những lời tâm huyết của ông về việc đọc sách mà ông đã tích lũy được trong quá trình học tập và nghiên cứu.. GV nêu yêu cầu đọc.[r]
Trang 1Bài 18: BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
(Chu Quang Tiềm)
Tiết 91+92: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
A Mục tiêu cần đạt:
Học xong bài này học sinh cần nắm được:
1 Kiến thức.
- Học sinh hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
2 Kĩ năng.
- Rèn luyện thêm cho học sinh cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận sâu sắc, sinh động, giàu sức thuyết phục
3 Thái độ.
- Học sinh có ý thức vận dụng những kiến thức trong bài viết vào quá trình chọn và đọc sách
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Sưu tầm tài liệu về gương học tập trong lịch sử
- Học sinh: Đọc bài trả lời các câu hỏi sách giáo khoa và gợi ý của giáo viên
C Tiến trình tổ chức các hoạt động.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ (3’)
- Giáo viên giới thiệu sơ lược chương trình Ngữ Văn 9 - Học kì II
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài (1’)
Đọc sách là quá trình tích lũy kiến thức, nâng cao hiểu biết Giáo sư, tiến sĩ Chu Quang Tiềm nhà mĩ học và lí luận văn học Trung Quốc đã nhiều lần bàn về vấn đề đọc sách, phương pháp đọc sách Ông muốn truyền lại cho thế hệ con cháu những suy nghĩ sâu sắc và kinh nghiệm phong phú của bản thân Để hiểu được điều này
Trang 2chúng ta cùng tìm hiểu văn bản dịch của nhà văn để thấy được giá trị khoa học, thực tiễn của nó
* Hoạt động 3: Bài mới (39’)
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động
GV Gọi học sinh đọc chú thích
SGK/3
? Nêu một vài nét chính về tác
giả?
GV nêu khái quát.
Chu Quang Tiềm là nhà văn nhà
lí luận nổi tiếng TQ thế kỉ XX
Văn bản là những lời tâm huyết
của ông về việc đọc sách mà ông
đã tích lũy được trong quá trình
học tập và nghiên cứu
GV nêu yêu cầu đọc
- Giọng đọc khúc triết, rõ ràng,
thể hiện giọng lập luận
GV Đọc mẫu, học sinh đọc
? Giải thích từ học vấn, Trường
chinh, Chính trị học?
? Bài văn thuộc kiểu văn bản
nào? Vấn đề nghị luận của bài
viết này là gì?
- Đọc
- Trình bày
- Đọc
- Giải thích
- Phát hiện
I Đọc - tiếp xúc văn bản.
* Tác giả, tác phẩm
- Chu Quang Tiềm (1897 - 1986) Nhà mĩ học và lí luận văn học nổi tiếng của Trung Quốc
* Đọc.
* Từ khó.
- Sách giáo khoa
* Cấu trúc văn bản.
- Văn bản nghị luận
- Vấn đề nghị luận: Bàn về việc
Trang 3? Vấn đề nghị luận được trình
bày qua mấy luận điểm?
? Dựa vào bố cục bài viết em hãy
trình bày các luận điểm của tác
giả?
GV những luận điểm trên tập
chung làm sáng tỏ vấn đề vì sao
phải đọc sách và đọc sách như
thế nào?
GV định hướng tìm hiểu bài
GV yêu cầu học sinh đọc phần 1
? Mở đầu luận điểm tác giả đã
nêu lên vai trò của việc đọc sách
đối với học vấn của mõi con
người là gì?
? Theo nhà văn học vấn được
hiểu như thế nào?
- Phát hiện
- Trình bày
- Nghe
- Đọc
- Phát hiện
đọc sách
- 3 luận điểm
+ Luận điểm 1: Từ đầu đến phát
hiện thế giới mới tầm quan trọng,
ý nghĩa của việc đọc sách
+ Luận điểm 2: Tiếp đến lực
lượng Những thiên hướng sai lệch của việc đọc sách hiện nay
+ Luận điểm 3: Còn lại Phương
pháp đọc sách
II Đọc - hiểu văn bản.
1 Tầm quan trọng, ý nghĩa của việc đọc sách.
- Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách là con đường quan trọng của học vấn
- Học vấn: là thành tựu do toàn nhân loại tích lũy ngày đêm mà có + Học vấn của ngày hôm nay đều
Trang 4? Sách có vai trò gì với học vấn?
? Đọc sách có vai trò gì đối với
con người?
?Con người muốn phát triển cần
có nhìn nhận thành quả của nhân
loại như thế nào?
? Luận điểm 1 tác giả đã dùng
phương pháp lập luận nào để
trình bày rõ luận điểm ? Em hãy
phân tích?
- Giải thích
- Nhận xét
- Suy luận
- Suy luận
do thành quả của nhân loại
- Sách ghi chép, cô đúc và lưu truyền mọi tri thức, mọi thành tựu
mà loài người tìm tòi, tích luỹ được
- Những sách có giá trị → cột mốc trên con đường phát triển của nhân loại
- Sách là kho tàng kinh nghiệm của con người nung nấu, thu lượm suốt mấy nghìn năm
- Đọc sách sẽ có được thành quả nhân loại trong quá khứ
- Đọc sách là con đường tích luỹ nâng cao vốn tri thức
- Đọc sách là cách để tạo học vấn
- Lấy thành quả của nhân loại làm điểm xuất phát
- Tác giả dùng phương pháp phân tích, tổng hợp để thuyết phục người đọc, người nghe
- Nêu luận điểm Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách sau đó nêu lí lẽ giải thích cặn kẽ về học
Trang 5? Câu văn có được sự chuẩn
bị có vai trò gì trong luận điểm
1?
? Sách có vai trò ý nghĩa tầm
quan trong như thế nào đối với
học vấn của con người?
- Phân tích
- Nhận xét
- Khái quát
vấn, về sách, đọc sách làm rõ vai trò của đọc sách với học vấn
- Câu văn khái quát, tổng hợp giàu hình ảnh
- Đọc sách sẽ có được thành quả nhân loại trong quá khứ
- Đọc sách là con đường tích luỹ nâng cao vốn tri thức
- Đọc sách là cách để tạo học vấn
* Hoạt động 4: Hướng dẫn Hoạt động nối tiếp ( 2’)
- Nắm chắc hệ thống luận điểm của bài viết
- Bài học cho bản thân về việc đọc sách
- Chuẩn bị tiết 92
Tiết 92
Trang 6C Tiến trình tổ chức các hoạt động (tiếp theo)
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ (3’)
Nêu tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài (1’)
Tiết trước chúng ta đã đi tìm hiểu ý nghĩa và tầm quan trọng của vệc đọc sách, tiết hôm nay thầy/cô trò ta sẽ tiếp tục tìm hiểu “Những thiên hướng sai lệch của việc đọc sách hiện nay và phương pháp đọc sách”
* Hoạt động 3: Bài mới (39’)
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động
GV yêu cầu học sinh đọc phần
2
? Vì sao mở đầu luận điểm 2
tác giả lại nêu lên sách vở
nhiều thì việc đọc sách lại
không dễ?
? Tác giả đã nêu lên những trở
ngại nào thường gặp trong quá
trình đọc sách?
? Những trở ngại của việc đọc
sách được tác giả lí giải cụ thể
như thế nào?
? Cách diễn đạt, hình ảnh trong
đoạn văn nêu trở ngại của việc
- Đọc
- Lí giải
- Phát hiện
- Phân tích
2 Những thiên hướng sai lệch của việc đọc sách hiện nay
- Vì tác giả đã nhìn thấy những trở ngại của việc hiện nay có nhiều sách vở
- Sách nhiều khiến người ta đọc không chuyên sâu
- Sách nhiều khiến người ta lạc hướng
- Dùng phương pháp so sánh cách đọc sách
- Diễn đạt phong phú, giàu hình ảnh
→ Sách nhiều có thể làm trở ngại
cho nghiên cứu học vấn.
Trang 7đọc sách hiện nay như thế nào?
GV bằng sự quan sát, chiêm
nghiệm của bản thân mình qua
quá trình nghiên cứu tích lũy
lâu dài tác giả đã truyền cho
chúng ta một bài học quí báu
? Bài học đó là gì?
GV yêu cầu học sinh đọc phần
3
? Tác giả đã nêu lên ý kiến cần
lựa chọn sách khi đọc như thế
nào?
? Vì sao tác giả lại cho rằng
chúng ta phải đọc nhiều loại
sách?
? Tác giả đề xuất những
phương pháp đọc sách nào?
- Nhận xét
- Nhận xét
- Đọc
- Phát hiện
- Lí giải
- Phát hiện
3 Lựa chọn sách và phương pháp đọc sách.
- Không ham đọc nhiều, đọc lung tung mà chọn cho tinh, đọc cho kĩ
- Cần đọc kĩ các cuốn sách chuyên sâu
- Nên đọc đủ các loại sách chuyên sâu và thường thức
→ Vì trên đời không có học vấn nào
là cô lập, tách rời các học vấn khác
- Không biết rộng thì không thể chuyên, không thông thái thì không thể nắm gọn
* Phương pháp đọc sách
- Không nên đọc lướt qua, đọc chỉ để trang trí bộ mắt mà đọc vừa suy nghĩ trầm ngâm tích luỹ, tưởng tượng tự
do nhất là các quyển sách có giá trị
- Không đọc tràn lan theo kiểu hứng
Trang 8? Đối với sách trình bày kiến
thức phổ thông ta đọc như thế
nào?
? Với sách trau dồi chuyên môn
ta nên đọc như thế nào?
? Hình ảnh so sánh giống như
con chuột có ý nghĩa gì?
GV câu kết luận của tác giả
Không biết rộng đã thể hiện
được vai trò của học vấn
? Từ bài văn em rút ra bài học
gì về việc đọc sách?
- Phân tích
- Phát hiện
- Suy luận
- Nghe
-Liên hệ
thú cá nhân mà cần đọc có kế hoach,
có hệ thống, đọc để rèn luyện, rèn tính cách làm người
→ lấy từ 3 đến 5 quyển đọc cho kĩ tổng cộng
- Đọc rộng, biết đến các học vấn có liên quan
- Nhắc nhở chúng ta nên đọc các loại sách có liên quan
- Hiện nay sách vở nhiều phải biết lựa chọn sách để đọc
- Đã đọc cuốn nào thì phải đọc cho
kĩ, miệng đọc tâm ghi
- Phải kết hợp đọc sách chuyên môn
và đọc sách để có kiến thức phổ thông
- Khi đọc sách chuyên môn cần kết hợp đọc rộng, đọc sâu
Trang 9GV khái quát đó chính là kinh
nghiệm mà nhà văn muốn
truyền lại cho chúng ta
? Bài văn thuyết phục người
đọc ở điều gì?
GV khái quát ghi nhớ
- Nghe
- Khái quát
- Đọc G
nhớ
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật
- Nội dung bài viết và cách trình bày thấu tình đạt lí
- Các ý kiến nhận xét xác đáng, có lí lẽ
- Phân tích trình bày cụ thể qua giọng văn tâm tình trò chuyện thân
ái chia sẻ kinh nghiệm
- Bố cục bài viết chặt chẽ, hợp lí, dẫn dắt tự nhiên, hình ảnh so sánh độc đáo sinh động
2 Nội dung
*Ghi nhớ: SGK IV: Luyện tập:
- Phát biểu những suy nghĩ của em sau khi học xong văn bản Từ văn bản em rút ra được bài học gì về việc đọc sách
* Hoạt động 4: Hướng dẫn Hoạt động nối tiếp ( 2’)
Trang 10- Nắm chắc hệ thống luận điểm của bài viết.
- Bài học cho bản thân về việc đọc sách
- Chuẩn bị bài "Tiếng nói của văn nghệ"