hình học 9 t31

2. Kĩ năng: - Biết vẽ hai đường tròn tiếp xúc ngoài , tiếp xúc trong ; biết vẽ tiếp tuyến chung của hai đường tròn. Biết xác định vị trí tương đối của hai đường tròn dựa và hệ thức gi[r]

Ngày soạn: 28/11/2019

Ngày giảng: /12/2019 Tiết 31

VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA HAI ĐƯỜNG TRÒN ( tiếp )

I Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :

1 Kiến thức: - Biết được hệ thức giữa đoạn nối tâm và các bán kính của hai đường tròn ứng với từng vị trí tương đối của hai đường tròn

- Biết được khái niệm tiếp tuyến chung của hai đường tròn

2 Kĩ năng: - Biết vẽ hai đường tròn tiếp xúc ngoài , tiếp xúc trong ; biết vẽ tiếp tuyến chung của hai đường tròn Biết xác định vị trí tương đối của hai đường tròn dựa và hệ thức giữa đoạn nối tâm và bán kính

- Thấy được hình ảnh của một số vị trí tương đối của hai đường tròn trong thực tế

3 Thái độ : Học tập nghiêm túc, biết liên hệ kiến thức với thực tế

Giáo dục tinh thần trách nhiệm, ý thức tự giác, khoan dung, hợp tác, đ0oàn kết trong việc xây dựng kiến thức mới

4 Tư duy: Luyện suy luận hợp lý và suy luận lôgic, khả năng diễn đạt chính xác, linh hoạt, độc lập, sáng tạo

5 Phát triển năng lực: Tính toán, tư duy, GQVĐ, tự học, giao tiếp, hợp tác

II Chuẩn bị của thày và trò :

Thày : - Bảng phụ tóm tắt các hệ thức, vẽ hình ? 3 (sgk)

Trò : - Nắm chắc các vị trí tương đối của 2 đường tròn, tính chất tiếp tuyến của (O).

III.Phương pháp- Kỹ thuật dạy học:

- Phương pháp: Đàm thoại, luyện tập thực hành, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm

- Kỹ thuật dạy học: Đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ

IV Tiến trình dạy học –GD:

1 Tổ chức : (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (5’)

HS: - Nêu các vị trí tương đối của hai đường tròn, tính chất đường nối tâm của hai đường tròn Giải bài tập 33(sgk/119)

3 Bài mới : 30 phút

Hoạt động 1 Hệ thức giữa đoạn nối tâm và các bán kính.

- Thời gian: 20 phút

- Mục tiêu: Học sinh hiểu được hệ thức giữa đoạn nối tâm và các bán kính của hai

đường tròn ứng với từng vị trí tương đối của hai đường tròn

- Hình thức dạy học: Dạy học theo phân hóa, dạy theo tình huống

- Phương pháp: Đàm thoại, luyện tập thực hành, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ

Phát triển năng lực: Tính toán, tư duy, GQVĐ, tự học, giao tiếp, hợp tác

- GV yêu cầu HS nêu các vị trí

tương đối của hai đường tròn đã

học ở tiết trước , sau đó vẽ hình

trường hợp hai đường tròn cắt nhau

Em có nhận xét gì về OO’ với R , r

a)Hai đường tròn cắt nhau

Cho (O ; R) và (O’ ; r ) cắt nhau tại A , B

 R - r < OO’ < R + r

O' O

A r R

- GV đưa ra hệ thức yêu cầu HS

thực hiện ? 1 để chứng minh hệ

thức trên

- Gợi ý : dùng BĐT trong  OAO’

- Hai đường tròn tiếp xúc nhau có

mấy trường hợp , vẽ hình minh hoạ

cho các trường hợp đó

- Nhận xét gì về OO’ với R , r

- GV đưa ra hệ thức yêu cầu HS

chứng minh hoàn thành ? 2

- Nếu A nằm giữa O và O’  ta có

công thức nào ? suy ra điều gì

- Nếu O’ nằm giữa O và A  ta có

công thức nào ? suy ra điều gì

- Hai đường tròn không giao nhau

có mấy trường hợp Vẽ hình minh

hoạ hai trường hợp đó

- Nhận xét gì về OO’ so với R , r ta

có hệ thức nào ?

- GV đưa ra hệ thức  HS chứng

minh

- Gợi ý : Dựa theo công thức cộng

đoạn thẳng

Giáo dục ý thức tự giác, tinh thần

trách nhiệm trong việc xây dựng

kiến thức mới

?1 (sgk)

 OAO’ có :

R - r < OO’ < R + r ( bđt về cạnh trong  )

b ) Hai đường tròn tiếp xúc nhau :

+ (O ; R) và (O’ ; r) tiếp xúc ngoài tại A

 A nằm giữa O và O’  OO’ = R + r + (O ; R) và (O ; r) tiếp xúc trong tại A

 O’ nắm giữa A và O  OO’ = R - r

? 2 (sgk)

+) (O) và (O’) tiếp xúc ngoài tại A

 OA + O’A = OO’  OO’ = R + r +) (O) và (O’) tiếp xúc trong tại A

 OO’ + O’A = OA

 OO’ = OA - O’A  OO’ = R - r

c) Hai đường tròn không giao nhau

+ Hai đường tròn ở ngoài nhau

 OO’ > R + r + Hai đường tròn đựng nhau  OO’ < R - r

 Bảng tóm tắt (sgk)

Hoạt động 2 : Tiếp tuyến chung của hai đường tròn (10’)

- Thời gian : 10 phút

- Mục tiêu: Hiểu được khái niệm tiếp tuyến chung của hai đường tròn Thấy được

vị trí tương đối của hai đường tròn trong thực tế Nhận biết được tiếp tuyến chung của hai đường tròn và có kỹ năng vẽ tiếp tuyến chung của hai đường tròn

- Hình thức dạy học: Dạy học theo phân hóa, dạy theo tình huống

- Phương pháp: Đàm thoại, luyện tập thực hành, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm

- Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ

- Phát triển năng lực: Tính toán, tư duy, GQVĐ, tự học, giao tiếp, hợp tác

- GV yêu cầu HS đọc thông báo trong

sgk sau đó nêu khái niệm tiếp tuyến

chung của hai đường tròn

- Quan sát hình vẽ cho biết thế nào là

* Khái niệm : Đường thẳng tiếp xúc với

cả hai đường tròn  tiếp tuyến chung + ) Tiếp tuyến chung ngoài ( hình (a) )

A O' O

A

O' O

B A O' O B

A

O' O

tiếp tuyến chung ngoài và tiếp tuyến

chung trong của hai đường tròn

- GV chốt lại các khái niệm sau đó treo

bảng phụ ghi ? 3 ( sgk ) yêu cầu HS

hoạt động nhóm làm bài theo yêu cầu

- Chỉ ra các tiếp tuyến chung của hai

đường tròn

- Đại diện các nhóm trả lời

- Các nhóm nhận xét, bổ sung (nếu có)

- Gv chốt kiến thức

Thông qua hoạt động nhóm giáo dục

ý thức tự giác, tinh thần đoàn kết và

rèn luyện thói quen hợp tác, liên kết

vì một mục đích chung chịu trách

nhiệm với công việc của mình.

? Trong thực tế có những đồ vật có

hình dạng và kết cấu có liên quan đến

vị trí tương đối của hai đường tròn, hãy

lấy ví dụ

- Ðưa hình 98-Sgk và giải thích cho Hs

từng trường hợp cụ thể

HS còn biết liên hệ nội dung kiến

thức bài học với ứng dụng của nó

trong cuộc sống.

d 2

d 1

O' O

+ ) Tiếp tuyến chung trong ( hình (b))

O' O

m 2

m 1

(a)

(b)

?3 ( sgk) Hình vẽ ( bảng phụ + sgk )

+) Hình a , b ,c có tiếp tuyến chung của hai đường tròn là ( d1 ; d2 ; m) ; ( d1 ; d2) ; (d) + ) Hình d không có tiếp tuyến chung

- Lấy ví dụ trong thực tế:

+ Ðĩa và líp xe đạp có dạng hai đường tròn ngoài nhau

+ Các bánh răng của đồng hồ

+ Bộ truyền chuyển động của động cơ

4 Củng cố : (7 phút)

? Qua bài học ta cần nắm được những kiến thức cơ bản nào?

? Nêu các cách xác định vị trí tương đối của hai đường tròn?

? Quan hệ giữa vị trí tương đối, số điểm chung và hệ thức giữa d, R, r?

GV chốt bằng sơ đồ tư duy:

- Giải bài tập

35 (sgk) - GV cho HS hoạt động nhóm làm ra phiếu sau đó các nhóm kiểm tra chéo kết quả , GV gọi 1 HS đại diện lên bảng làm bài

5 Hướng dẫn: (2 phút)

- Nắm chắc ba vị trí tương đối của hai đường tròn , các hệ thức liên hệ ứng với từng trường hợp

- Hiểu thế nào là tiếp tuyến chung của hai đường tròn Cách vẽ tiếp tuyến chung

- BT 36 : Dựa vào hệ thức giữa OO’ và R , r

- BT 37 : Kẻ OH vuông góc với CD, áp dụng quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây Chứng minh:  OAC =  OBD

- Ðọc “ Có thể em chưa biết”/Sgk-124

V RKN