Bởi lẽ điều đó giúp mọi người phân biệt được những hành vi thể hiện sự liêm khiết (không liêm khiết) trong cuộc sống hàng ngày; đồng tình ủng hộ, quý trọng người liêm khiết, phê p[r]
Trang 1Ngày soạn:
Tiết 5
LIÊM KHIẾT
I Mục tiêu bài dạy:
1 Kiến thức :
- Hiểu thế nào là liêm khiết
- Nêu được một số biểu hiện của liêm khiết
- Nêu được ý nghĩa của liêm khiết
2 Kĩ năng:
- Phân biệt được hành vi liêm khiết với tham lam, làm giàu bất chính
- Biết sống liêm khiết, không tham lam
- Giáo dục kĩ năng sống: xác định giá trị, phân tích, so sánh, tư duy phê phán.
3 Thái độ:
+ Kính trọng những người sống liêm khiết; phê phán những hành vi tham ô, tham
nhũng
+ Biết kính trọng và học tập những người sống trong sạch, không toan tính nhỏ nhen, ích
kỉ, không ham danh vọng, tiền bạc; đồng thời có thái độ phê phán đối với những hành vi tham ô, tham nhũng; sử dụng tiền của, tài sản chung vào mục đích riêng của cá nhân, ăn hối lộ, làm giàu bất chính trong xã hội
* Giáo dục kĩ năng sống: xác định giá trị, phân tích, so sánh, tư duy phê phán.
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực tự học, tự giác chuẩn bị bài theo sự hướng dẫn của GV
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực hợp tác
- Tự nhận thức về giá trị của bản thân, tự chịu trách nhiệm về các hành vi và việc làm của bản thân
- Năng lực nhận thức các vấn đề đạo đức
- Năng lực điều chỉnh hành vi
- Năng lực tư duy phê phán
- Năng lực giao tiếp
II Chuẩn bị
1 Giáo viện
- SGK và SGV lớp 8, chuẩn kiến thức- kĩ năng
- Tục ngữ, ca dao, danh ngôn, câu chuyện nói về liêm khiết
- Máy tính
- Các loại báo liên quan đến pháp luật
2 Học sinh:
- SGK GDCD 8
- Nghiên cứu bài học
III Ph ¬ng ph¸p và kĩ thuật dạy học
Trang 21 Phương phỏp dạy học:
- Đàm thoại, thuyết trình, nghiờn cứu trường hợp điển hình, giải quyết vấn đề,
chơi trũ chơi
2 Kĩ thuật dạy học: động nóo, thảo luận nhóm, trình bày một phỳt, hỏi và trả lời,
lược đồ tư duy
IV Cỏc hoạt động dạy và học- Giỏo dục
1 Ổn định tổ chức : 1’
2 Kiểm tra bài cũ : 5’
Cõu 1 : Lẽ phải là gì ? Thế nào là tụn trọng lẽ phải ? ý nghĩa của việc tụn trọng lẽ phải? Cõu 2: Theo em, người HS cần làm gì để trở thành người biết tụn trọng lẽ phải ?
Đỏp ỏn + biểu điểm :
Cõu 1 :
- Lẽ phải là những điều đỳng đắn phự hợp với đạo lý và lợi ớch của xó hội
- Tụn trọng là bảo vệ, cụng nhận, tuõn theo và ủng hộ những điều đỳng đắn
- Làm lành mạnh mối quan hệ xó hội , thỳc đẩy xó hội phỏt triển lành mạnh
Cõu 2 : Biện phỏp rốn luyện
+ Chấp hành nội quy trường, lớp
+ Bảo vệ mụi trường
+ Chấp hành luật lệ giao thụng
+ Phũng chống tệ nạn xó hội
+ Giữ gìn phẩm chất đạo đức
3.Bài mới
Hoạt động 1: Khởi động 1’
- Mục đích: Giới thiệu bài, tạo tõm thế, định hướng chỳ ý cho HS.
- Phương phỏp, kĩ thuật : thuyết trỡnh
- Hỡnh thức tổ chức: cỏ nhõn.
GV đưa ra cỏc tình huống ( GV trình chiếu lờn mỏy chiếu)
Tỡnh huống 1: Em Hà HS lớp 9A nhặt được vớ tiền, nhờ cụng an trả lại người mất.
Tỡnh huống 2: Chỳ Minh cảnh sỏt giao thụng khụng nhận tiền của người lỏi xe khi họ vi
phạm phỏp luật
Tỡnh huống 3: Giỏm đốc hải quan tỉnh L nhận hối lộ của những người buụn lậu qua biờn
giới
HS: Quan sỏt cỏc tình huống trờn
? Những hành vi trờn thể hiện đức tớnh gỡ?
- HS: Suy nghĩ trả lời
- Gọi HS phỏt biểu ý kiến
Trang 3* GV : Trong cuộc sống, chúng ta ai cũng muốn sống thanh thản, thoải mái, vui tươi
Để đạt được điều này chúng ta cần phải rèn luyện cho mình tính liêm khiết Liêm khiết là gì? Chúng ta tìm hiểu ở bài học hôm nay
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài 12’
- Mục đích: Cung cấp cho học sinh một số biểu hiện về sống liêm khiết.
- Phương pháp: đàm thoại, thuyết trình, thảo luận nhóm
- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút
- Hình thức tổ chức: cá nhân, nhóm
Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
- Gọi 3 HS đọc mục đặt vấn đề
GV nhận xét
- GV trình chiếu các câu hỏi thảo luận
Hướng dẫn HS thảo luận theo 3 nhóm:
Nhóm 1 : Bà Ma- ri Quy-ri đã có
những việc làm gì ? Hành động đó thể
hiện đức tính gì ?
Nhóm 2: Em có nhận xét gì về cách suy
nghĩ của Dương Chấn?
Nhóm 3: Em có nhận xét gì về cách suy
nghĩ của Bác Hồ qua bài viết của nhà
báo Mĩ ?
- HS thảo luận nhóm, cử thư kí ghi
chép, đại diện trả lời
* HS nhóm 1 có thể trả lời :
- Bà Ma- ri Quy-ri và chồng đã có
những đóng góp cho thế giới những sản
phẩm có giá trị khoa học và kinh tế
- Không giữ bản quyền sáng chế cho
mình, sẵn sàng sống túng thiếu
- Bà gửi biết tài sản cho trẻ mồ côi
- Không nhận món quà của tổng thống
-> Bà Ma - ri Quy- ri không vụ lợi,
tham lam sống có trách nhiệm với gia
đình và xã hội.
Nhóm 2 trả lời các ý sau :
- Từ chối vàng bạc Vương Mật mang
đến biếu
- Ông nói tiến cử người làm việc tốt
chứ không cần vàng
-> Đức tính thanh cao , vô tư không
vụ lợi.
I ĐẶT VẤN ĐỀ
- Điểm chung: Sống thanh cao, không vụ lợi, không hám danh, làm việc một cách
vô tư, có trách nhiệm mà không đòi hỏi
Trang 4GD TRUNG THỰC, TRÁCH NHIỆM
Nhóm 3 trả lời :
- Cụ sống như những người Việt Nam
bình thường
- Khước từ nhà cửa, quân phục, huân
huy chương
-> Bác Hồ là người Việt Nam trong
sạch và liêm khiết.
* GD TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG,
GIẢN DỊ
* GD HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM
GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH về
tấm gương liêm khiết của Bác
- HS trả lời tự do rút ra bài học :
? Những cách xử sự đó có điểm gì
chung?
- HS trao đổi, trả lời cá nhân
?Em có suy nghĩ gì về cách cư xử đó ?
->Việc học tập đó làm cho cuộc sống
tốt đẹp hơn nên rất cần thiết và có ý
nghĩa
* GV : Nhận xét, kết luận : Cách xử sự
của 3 nhân vật trên là những tấm gương
sáng để chúng ta học tập, noi theo và
kính phục
? Trong điều kiện hiện nay, theo em,
việc học tập lối sống liêm khiết có còn
phù hợp nữa không? có ý nghĩa gì
không ?
- Chia lớp làm 2 nhóm , yêu cầu HS
thảo luận câu hỏi sau :
Nhóm 1 : Nêu những hành vi biểu
hiện lối sống liêm khiết trong cuộc
sống hành ngày ?
Nhóm 2 : Nêu những hành vi trái với
đức tính liêm khiết.
GV: Hướng dẫn HS tìm những biểu
hiện liêm khiết và trái với liêm khiết.
- HS trao đổi, tự do trả lời , có thể đưa
ra một số VD sau : GV trình chiếu:
* Biểu hiện của lối sống liêm khiết :
- Làm giàu bằng tài năng , sức lực
bất cứ một điều kiện vật chất nào
> Những cách xử sự của bà Ma ri Quy
-ri, Dương Chấn và Bác Hồ là những tấm gương sáng để chúng ta kính phục học tập
và noi theo
Trang 5
- Kiên trì học tập , vươn lên bằng sức
lực của mình
- Trưởng thôn làm việc tận tuỵ không
đòi hỏi vật chất
- Lớp trưởng vất vả hết mình với phong
trào của lớp không đòi hỏi quyền lợi
riêng - Ông B bỏ vốn xây dựng công ty
giải quyết công ăn việc làm cho mọi
người…
* Biểu hiện không liêm khiết :
- Lợi dụng chức quyền tham ô…
- Lâm tặc móc nối với công an , cán bộ
kiểm lâm ăn cắp gỗ
- Công ty A làm ăn gian lận
- Công ty B trốn thuế nhà nước
- Bạn A không quan tâm đến phong trào
của lớp, chỉ lo vun vén cho cá nhân
mình
- Không tham gia các hoạt động công
ích……
GV: Nhận xét, kết luận :
Trong điều kiện hiện nay, lối sống
thực dụng, chạy theo đồng tiền có xu
hướng ngày càng gia tăng, việc học tập
những tấm gương đó càng trở nên cần
thiết và có ý nghĩa Bởi lẽ điều đó giúp
mọi người phân biệt được những hành
vi thể hiện sự liêm khiết (không liêm
khiết) trong cuộc sống hàng ngày;
đồng tình ủng hộ, quý trọng người liêm
khiết, phê phán những hành vi thiếu
liêm khiết; giúp mọi người có thói quen
biết tự kiểm tra hành vi của mình để rèn
luyện bản thân có lối sống liêm khiết
Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung bài
học 12’
- Mục đích: HS biết khái quát thành nội
dung bài học
- Phương pháp: vấn đáp, trực quan,
giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm, chơi
trò chơi
II NỘI DUNG BÀI HỌC
1 Khái niệm
Trang 6- Kĩ thuật: động não, trình bày một
phút, hỏi và trả lời
- Hình thức tổ chức: cá nhân.
* GV: Nói đến liêm khiết là nói đến sự
trong sạch trong đạo đức cá nhân của
từng người, dù là người dân bình
thường hay là cán bộ có chức có quyền
Từ xưa đến nay chúng ta rất tôn trọng
những người có đức tính liêm khiết
* GD TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG,
GIẢN DỊ, HỢP TÁC
? Qua phần tìm hiểu trên em hiểu thế
nào là liêm khiết ?
- Nhận xét, chốt lại nội dung bài học 1
( SGK -8 ) Yêu cầu HS đọc
- Giảng giải : Trong điều kiện hiện nay,
lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền
có xu hướng ngày càng gia tăng, việc
học tập lối sống liêm khiết càng trở nên
cần thiết và có ý nghĩa
? Vậy phẩm chất liêm khiết có ý nghĩa
như thế nào trong cuộc sống ?
- HS t rút ra ý nghĩa
- GV : Nhận xét, chốt lại nội dung bài
học 2 ( SGK-8 ) yêu cầu HS đọc
GV: Giới thiệu một số câu thơ, ca dao,
tục ngữ nói về liêm khiết
+ “Người mà không liêm, không
bằng súc vật”- Khổng Tử.
+ “Ai cũng ham lợi thì nước sẽ
nguy”-Mạnh Tử
? Liêm khiết có tác dụng gì trong cuộc
sống hàng ngày ?
- GV : Nhận xét, chốt lại , ghi bảng
? Theo em, muốn trở thành người
liêm khiết cần rèn luyện những đức
tính gì?
- HS trao đổi đưa ra cách rèn luyện
Hoạt động 4: Thực hành hướng dẫn
- Liêm khiết là một phẩm chất đạo đức của con người thể hiện lối sống trong sạch, không hám danh, hám lợi, không bận tâm về những toan tính nhỏ nhen, ích kỷ
2 Ý nghĩa:
- Làm cho con người thanh thản
- Được mọi người tin cậy, quý trọng
- Làm xã hội trong sạch, tốt đẹp hơn
3 Tác dụng
- Biết phân biệt hành vi liêm khiết và không liêm khiết
- Đồng tình ủng hộ, quí trọng người liêm khiết, phê phán hành vi thiếu liêm khiết
- Thường xuyên rèn luyện để có thói quen
sống liêm khiết
4 Cách rèn luyện
- Thật thà, trung thực trong quan hệ với gia đình, bạn bè, xã hội Chú tâm học tập tốt, dựa vào sức mình; kiên trì phấn đấu
để đạt kết quả cao bằng chính sức lực của mình
Trang 7luyện tập những nội dung kiến thức
đã học
- Mục đích: Giúp học sinh củng cố lại
kiến thức của toàn bài
HS biết thực hành vận dụng xử lí tình
huống rèn luyện cách ứng xử có văn
hóa.
- Phương pháp: thảo luận nhóm, nêu và
giải quyết vấn đề, thuyết trình
- Kĩ thuật: động não, trình bày một
phút.
- Hình thức: Cá nhân, nhóm
phút
Hướng dẫn HS làm bài tập 1 ,2 SGK
- HS: Đọc yêu cầu BT1
- HS: Trình bày BT
- GV : Nhận xét , đánh giá kết quả
GV : Đưa tình huống: Trong giờ làm
bài kiểm tra, Lan - bạn ngồi cạnh em
đã quay cóp, xem tài liệu để làm bài
Em sẽ làm gì trong trường hợp trên.
- HS trình bày
- GV : Nhận xét, liên hệ thực tế
II BÀI TẬP Bài tập 1 ( SGK - 8 )
- Hành vi thể hiện liêm khiết : a ,c ,đ , g
- Hành vi thể hiện sống không liêm khiết:
b, d, e
Bài tập 2 ( SGK - 8 )
4 Củng cố ( 2’)
? Thế nào là liêm khiết? Những biểu hiện của liêm khiết
GV: Kể cho HS nghe câu chuyện
Truyện: "Lưỡng quốc Trạng nguyên"
Mạc Đĩnh Chi (1284 - 1361) quê ở Lam Khê, thuộc tỉnh Hải Dương, là dòng dõi khoa bảng lâu đời, đỗ Trạng nguyên, là quan to trong triều nhưng gia cảnh vẫn rất thanh bần Có lần nhà vua sai người đang đêm mang vàng bạc đến để ở cửa nhà ông, cốt thử lòng ông Sáng hôm sau vào chầu, ông đem số vàng bạc đó bỏ vào kho Nhà vua giả vờ ngạc nhiên nói rằng: Số của ấy là của trời cho cớ sao không nhận? Ông tâu rằng của cải không phải do mồ hôi công sức ông làm ra thì ông sẽ không nhận và xin nộp vào công quĩ Năm 1308, ông được cử đi sứ ở Trung Quốc Có thể nói trong sự nghiệp giao bang này, ông đã để lại nhiều giai thoại được người đời nhắc đến như một bài học về sự thông minh, mẫn tiệp hiếm có Chính vì thế mà vua quan nhà Minh đã phải phong ông là:
"Lưỡng quốc trạng nguyên"
Trang 8(Phỏng theo Truyện Làng Nho
NXB văn hoá 1999)
GV kết luận toàn bài:
Nói đến liêm khiết là nói đến sự trong sạch trong đạo đức cá nhân của từng
người Liêm khiết rất cần cho mỗi người và cho xã hội Sẽ tốt đẹp biết bao khi mọi người biết
sống thanh cao, trong sáng, có trách nhiệm với mình, với mọi người, biết đem sức mình xây dựng cuộc sống cho mình, gia đình, xã hội ngày càng tốt đẹp hơn Nhân dân ta rất coi trọng liêm khiết, chê bai ghét bỏ những kẻ trộm cắp, tham nhũng HS chúng ta phải
biết tôn trọng, học tập, noi gương những người có đức tính liêm khiết.
5- Hướng dẫn học bài và chuẩn bị bài ở nhà (3’)
a Học thuộc phần “ Nội dung bài học”:
+ Thế nào là liêm khiết
+ Biểu hiện của liêm khiết
+ Ý nghĩa của liêm khiết
- Sưu tầm ca dao, tục ngữ ,danh ngôn nói về liêm khiết
Tư liệu tham khảo :
- Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư
- Cây thẳng bóng ngay, cây cong bóng vẹo
- Cây ngay không sợ chết đứng
- Sưu tầm truyện nói về liêm khiết
b Làm các bài tập còn lại trong Sgk
c Chuẩn bị bài mới: :"Tôn trọng người khác"
- Nghiên cứu phần đặt vấn đề và nội dung bài học theo câu hỏi gợi ý Sgk:
+ thế nào là tôn trọng người khác
+ những biểu hiện của sự tôn trọng người khác
+ ý nghĩa của việc tôn trọng người khác
- Sưu tầm tục ngữ, ca dao, danh ngôn nói về việc tôn trọng người khác
IV Rót kinh nghiÖm
…
……