-Các yêu cầu đối với việc tóm tắt văn bản tự sự 2/Kĩ năng: - Đọc-hiểu nắm bắt đợc toàn bộ cốt truyện của VBTS.. Từ việc tìm hiểu trên hãycho biết các yêu cầu đối với một văn bản tóm tắt?
Trang 1Tuần : 5 Tiết : 17
Từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội
a. mục tiêu .
Học xong bài này, h/s :
1/Kiến thức: - Hiểu đợc thế nào là từ ngữ địa phơng và thế nào là biệt ngữ xã
hội
-Nắm đợc hoàn cảnh sử dụng và giá trị của từ ngữ địa phơng, biệt ngữ xã hội
-Tác dụng của việc sử dụng biệt ngữ xã hội, từ ngữ địa phơng
2/Kĩ năng: - Nhận biết, hiểu nghĩa một số từ địa phơng, biệt ngữ xã hội
-Dùng từ ngữ địa phơng, biệt ngữ xã hội phù hợp tình huống gia tiếp
2 Kiểm tra bài cũ
- Nêu đặc điểm , công dụng của từ tợng hình , từ tợng thanh
- Trong các từ sau từ nào là từ tợng thanh ?
A vật vã B mải mốt (C) xôn xao D chốc chốc
3 Bài mới
Hoạt động 1 Giới thiệu bài Tiếng việt là thứ tiếng có tính thống nhất
cao Ngời Bắc Bộ , ngời Trung Bộ và ngời Nam Bộ có thể hiểu đợc tiếng nói
của nhau Tuy nhiên , bên cạnh sự thống nhất ấy , tiếng nói mỗi địa phơng
cũng có những khác biệt về ngữ âm , từ vựng và ngữ pháp sự khác biệt ấy
? Trong 3 từ trên , những từ nào
đợc gọi là từ địa phơng Tại
sao?
Hai từ '' bắp , bẹ '' là từ địaphơng vì nó chỉ đợc dùngtrong phạm vi hẹp , khôngrộng rãi
?Tìm thêm một số từ đp em
biết?
-trái thơm,mè đen,con heo
Trang 2đối thoại với bà cô ( phù hợpvới hoàn cảnh giao tiếp )
Học sinh , sinh viên
- Khanh : cách vua gọi cácquan
- Long sàng : giờng của vua Tầng lớp vua quan trong triều
đình phong kiến G: Các từ '' mợ , ngỗng , trúng
? Khi sử dụng từ ngữ địa phơng
và biệt ngữ xã hội cần chú ý
điều gì ?
- cần lu ý đối tợng giao tiếp( ngời đối thoại , ngời đọc ) + Tình huống giao tiếp : trangtrọng , nghiêm túc hay suồngsã
+ Hoàn cảnh giao tiếp : XH
đang sống , môi trờng học tập, công tác
*Chú ý :
- Tình huống giaotiếp
- đối tợng giao tiếp
- Hoàn cảnh giao tiếp
? Tại sao không nên lạm dụng
từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã
hội?
-hs nxKhông nên lạm dụng mộtcách tuỳ tiện nó dễ gây sựkhó hiểu
? Tại sao trong các tác phẩm
Trang 3? Đọc yêu cầu bài 1
( Nam Bộ ) ; thơm ; ghe ; mè
- Từ ngữ toàn dân : xa ; quả
roi ; quả dứa ; thuyền ; vừng
? Lựa chọn trờng hợp nào nên
dùng từ địa phơng , trờng hợp
nào không nên dùng ? - Nên dùng từ ngữ địa phơng :d, a
- Không nên dùng từ ngữ địaphơng : b, c, e, g
Bài 3
Hoạt động 4 4/Củng cố :
Gọi 1 em đọc bài Chú giống con bọ hung
?Nhắc lại khái niệm
5 H ớng dẫn về nhà .
- Học thuộc ghi nhớ - Làm bài 1,2, 5
- Chuẩn bị bài mới : '' Tóm tắt văn bản tự sự ''
-Su tầm một số câu ca dao, hò, vè, thơ, văn có sử dụng từ ngữ địa phơng, biệtngữ xã hội
-Đọc, sửa lỗi do lam dụng từ địa phơng trong 1 số bài TLV của bản thân *****************************************************
Ngày soạn :
Ngày giảng :
Tiết 18 Tóm tắt văn bản tự sự
a mục tiêu
Sau tiết học này, h/s :
1/Kiến thức: - Hiểu đợc thế nào là tóm tắt văn bản tự sự , mục đích , cách
thức tóm tắt văn bản tự sự
-Các yêu cầu đối với việc tóm tắt văn bản tự sự
2/Kĩ năng: - Đọc-hiểu nắm bắt đợc toàn bộ cốt truyện của VBTS.
-Phân biệt sự khác nhau giữa tóm tắt khái quát và tóm tắt chi tiết
-Tóm tắt VBTS phù hợp với yêu cầu sử dụng
3/Thái độ: -Có ý thức tóm tắt vb sau khi học
2 Kiểm tra bài cũ
- Có các phơng tiện nào để liên kết đoạn văn trong văn bản ?
3 Bài mới
Giới thiệu bài
Tóm tắt là một kĩ năng rất cần thiết trong cuộc sống , học tập và nghiên cứu Xem một cuốn sách , một bộ phim hay ta có thể tóm tắt lại cho ngời cha
đọc , cha xem đợc biết Khi đọc tác phẩm văn học , muốn nhớ đợc lâu ngời
Trang 4đọc thờng phải ghi chép lại bằng cách tóm tắt nội dung Vậy tóm tắt văn bản là gì , chúng ta cùng tìm hiểu
G đa câu hỏi để h/s thảo
? Ngoài hai yếu tố đó còn
có yếu tố nào khác ? - Yếu tố miêu tả , biểu cảm, và nhân vật phụ
- Kể lại cốt truyện để ngời
đọc hiểu đợc nội dung cơ
bản của tác phẩm
? Yêu cầu làm câu hỏi số 2
Chọn câu trả lời đúng nhất
Hoạt động 2 : Tìm hiểu yêu
cầu của việc tóm tắt văn bản
Đọc đoạn văn trên bảng phụ
? Văn bản tóm tắt trên kể lại
nội dung của văn bản nào ?
? Dựa vào đâu mà em nhận
ra điều đó ?
Hs đọc đoạn văn Văn bản Sơn Tinh - ThuỷTinh
Dựa vào các nhân vật , sựviệc và chi tiết tiêu biểu đã
nêu trong văn bản tóm tắt
? Văn bản tóm tắt có nêu
đ-ợc nội dung chính của văn
bản Sơn Tinh - Thuỷ Tinh
không ?
-có
Trang 5? Từ việc tìm hiểu trên hãy
cho biết các yêu cầu đối với
một văn bản tóm tắt ?
- Độ dài của văn bản tómtắt ngắn hơn so với độ dàicủa tác phẩm
- Số lợng nhân vật và sựviệc trong văn bản tóm tắt
ít hơn so với tác phẩm
- Có lời văn của ngời tómtắt
- Đáp ứng đúngmục đích và yêucầu
- đảm bảo tínhkhách quan
- Đảm bảo tínhhoàn chỉnh
- Đảm bảo tínhcân đối
2 Các b ớc tómtắt văn bản
GV nêu câu hỏi
?Các bớc tóm tắt ? -hs trao đổi-ghi ra nhápB1 :Đọc kĩ vb,nắm chắc
NDB2 :Lựa chọn nv chính,svchính
B3 :Sắp xếp cốt chuyệnhợp lí
B4 :Viết bằng lời văn củamình
Gv yêu cầu h/s độc nội phần
- Chuẩn bị tóm tắt văn bản : '' Lão Hạc '' - Nam Cao
- Soạn bài :Luyện tập Tóm tắt văn bản tự sự
Học xong tiết luyện tập này, h/s :
1/Kiến thức: - - Nắm đợc bố cục văn bản , đặc biệt là cách sắp xếp các nội
dung trong phần thân bài
-T/d của việc xây dựng bố cục
2/Kĩ năng: - Sắp xếp các ĐV trong bài theo một bố cục nhất định.
Trang 6Vận dụng KT về bố cục trong việc đọc-hiểu văn bản
1 giới thiệu bài
Trong tiết học trớc chúng ta đã đợc tìm hiểu về yêu cầu tóm tắt và các bớc tóm tắt một văn bản tự sự Tiết học này chúng ta sẽ thực hành những yêu cầu và nội dung đã học ấy
sự
G treo bảng phụ ghi nội dung
bài tập –gọi hs đọc .a, Con trai lão Hạc đi phu đồn điền.b Lão Hạc có một ngời con trai , một mảnh
vờn
c Lão mang tiền dành dụm
d Vì muốn để lại
? Bản liệt kê trên đã nêu được
những sự việc tiêu biểu và các
đầy đủ nhng khá lộn xộn ,thiếu mạch lạc
? Hãy sắp xếp lại theo thứ tự
Trang 7? Gọi h/s tóm tắt truyện lão
Hạc
mảnh vờn Cuộc sống mỗi ngày một khókhăn , lão kiếm đợc gì ăn nấy và từ chối tấtcả những gì ông giáo giúp Một hôm lãoxin Binh T ít bả chó Ông giáo rất buồn khinghe Binh T kể chuyện ấy Nhng rồi lãobỗng nhiên chết - cái chết thật dữ dội Cảlàng không hiểu vì sao lão chết , chỉ cóBinh T và ông giáo hiểu
? Hãy nêu các sự việc tiêu
- Sự việc tiêu biểu : chị dậuchăm chồng bị ốm
Cai lệ và ngời nhà lí trởng
đến bắt trói anh Dậu , chị
đã đánh lại cai lệ và ngờinhà lí trởng để bảo vệchồng mình
-Chị Dậu tức quá bèn cựlại
quyết liệt đánh ngã cả 2tên
tình , chủ yếu miêu tả
những diễn biến trong đờisống nội tâm của nhânvật , ít các sự việc để kể lại
- Nếu muốn tóm tắt haivăn bản này thì chúng taphải viết lại truyện Đó làmột công việc khó khăn ,cần phải có thời gian vàvốn sống mới thực hiện đ-
ợc
3 Trao đổi
đánh giá văn bản tóm tắt
4/Củng cố :
?Nhắc lại các bớc tóm tắt vb TS
? Sắp xếp lại các bớc tóm tắt văn bản tự sự sau đây theo một trình tự hợp lí ?
A Xác định nội dung chính cần tóm tắt : lựa chọn những sự việc tiêu biểu
và nhân vật quan trọng
B Sắp xếp các nội dung chính theo một trật tự hợp lí
C Đọc kĩ toàn bộ tác phẩm cần tóm tắt để nắm chắc nội dung của nó
D Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình
Đọc thêm bài trang 62,63
5 H ớng dẫn về nhà .
- Xem lại các yêu cầu , các bớc tóm tắt văn bản tự sự
- Bài tập : Viết phần tóm tắt đoạn trích : '' Tức nớc vỡ bờ ''
Trang 8+ Yêu cầu viết trong khoảng 10 dòng
- Soạn bài : Cô bé bán diêm
Học xong tiết này, h/s :
- Ôn lại kiến thức về kiểu văn bản tự sự kết hợp với tóm tắt tác phẩm tự sự
- Hs nhận thấy những u điểm đã làm đợc trong bài viết của mình và nêu hớngkhắc phục những nhợc điểm
- Rèn luyện các kĩ năng về ngôn ngữ và kĩ năng xây dựng văn bản
b chuẩn bị
G: Giáo án , bài kiểm tra đã chấm và trả bài trớc cho h/s
H: Phát hiện u và nhợc điểm ( những lỗi còn mắc ) trong bài viết của mình
c Tiến trình tổ chức các hoạt động
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ ( kết hợp với kiểm tra sự chuẩn bị của h/s )
3 Bài mới
Giới thiệu bài
ở tiết học trớc chúng ta đã viết bài văn số 1 Văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm Tiết trả bài hôm nay cô và các em sẽ phát hiện ra những u điểm và những nhợc điểm hay mắc phải để có hớng khắc phục cho những bài viết sau
Hoạt động 1 : Hớng dẫn h/s
tìm hiểu đề , nhận xét u -
nh-ợc điểm
? HS nêu lại đề bài ?
? Xác định các yêu cầu trong
- Tâm trạng khi nhớ lại
- Kể lại diễn biến tâm trạngtrong ngày đầu tiên đi học
- Hôm trớc ngày đi học + Bố mẹ chuẩn bị chu
đáo
1.Đề bài
Kể lại những kỉniệm về ngày
đầu tiên đihọc
A.Tìm hiểu chung
1/Tìm hiểu đề
2/ Lập dàn bài :
a, Mở bài
b, Thân bài
Trang 9- Buổi sáng trớc khi đihọc
+ Trên đờng tới trờng + Trên sân trờng + Khi vào trong lớp học Khẳng định lại cảm xúcmãi mãi không bao giờquên
Hs đối chiếu bài làm
c, Kết bài
B Nhận xét và sửa lỗi.
Sửa lại : '' Ai đã từng là h/schắc hẳn sẽ có những kỉniệm đẹp về thời cắp sách Với tôi , kỉ niệm về ngày
đầu tiên đi học đã để lại ấntợng sâu sắc trong tôi ''
2 Sửa lỗi.
a Lỗi chính tả:
b Lỗi diễn đạt
- Lỗi dùng từkhông chínhxác
- Đặt câu viết
đoạn còn dài,lan man
- Dựng đoạncha hợp lí
4/Củng cố:
- Đọc tham khảo 2,3 bài làm tốt
-Đọc 1 bài yếu nhất –yêu cầu chỉ ra lỗi điển hình –cách sửa
-Trao đổi bài cho nhau-nhận xét
Trang 105/ H ớng dẫn học và làm bài ở nhà
-chú ý những thiếu sót của bài làm và có ý thức khắc phục trong những bàisau
- Ôn lại kiến thức về văn tự sự
-Về nhà viết tiếp bài văn theo đề bổ sung và gợi ý sau
Ngày soạn : Ngày giảng :
1.Kiến thức: -Biết đọc-hiểu một đoạn trích trong TP truyện
-Những hiểu biết bớc đầu về tác giả An -đéc –xen
-NT kể chuyện, cách tổ chức các yếu tố hiện thực mộng tởng trong tác phẩm.-Sự thể hiện của tinh thần nhân đạo của t/g với em bé bất hạnh
2 Kĩ năng: - Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt đợc tp
-Phân tích đợc tác dụng của nghệ thuật tơng phản , đối lập
-Phát biểu cảm nghĩ về một đoạn truyện
3.Thái độ:
- Giáo dục lòng yêu mến , biết thông cảm , xẻ chia với những ngời bất hạnh
b chuẩn bị
Trang 11G: Giáo án , tập truyện An-đéc-xen tranh ảnh minh hoạ,t/g
H: Soạn bài và trả lời các câu hỏi
c Tiến trình tổ chức các hoạt động
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Hãy cho biết trong truyện ngẵn “Lão Hạc” nv lão Hạc chết vì lí do gì:
A Quá thơng con C Quá đau khổ và bế tắc
B Quá tự trọng D Quá ân hận vì đã đánh lừa một con chó mà
lão vô cùng yêu qúy
? Em chọn nguyên nhân nào trong số những nguyên nhân trên ? Hãy giải
thích vì sao ?
3 Bài mới
Giới thiệu bài
Trên thế giới có không những nhà văn chuyên viết truyện cổ tích dành cho trẻ em
Nh-ng NhữNh-ng truyện cổ tích do nhà văn Đan Mạch - An-đéc-xen sáNh-ng tạo thì thật tuyệt
vời Không những trẻ em khắp nơi vô cung yêu thích , say mê đón đọc mà ngời lớn đủ
mọi lứa tuổi cũng đọc mãi không chán : '' Cô bé bán diêm '' là truyện nh thế Nhà văn
Nga Pau-xtop-xki từng cho rằng An-đéc-xen là nhà văn của những ngời nghèo khổ
đạt
Hoạt động 1: Hớng dẫn h/s.
Cho hs quan sát chân dung t/
Nhân vật trong truyện của An đec xen thờng là các em nhỏ, đồ dùng,cây cỏ, loàivật…
Truyện của An đec xen giàu chấtnhân văn, đợm màu sắc h ảo và thơ
mộng, ngộ nghĩnh và thông minh,
đáng yêu Cốt truyện hấp dẫn, cách
kể sinh động, lời văn nhẹ nhàng,trong sáng….Tất cả tạo nên vẻ đẹplâu bền của truyện cổ tích An-đec-xen
1/ Tác giả :
(1805
-1875 ), Lànhà văn
Đan Mạchnổi tiếngchuyênviết truyệncho trẻ em
Trang 12GV ông sinh trởng trong 1 gđ lđ nghèo,cha là thợ giày,14 t ông dời quê lên thủ đô lập nghiệp.Năm 24t đI khắp nớc ĐM du lịch nhiều nớc châu Âu.Năm 30 t tại Y ông sáng tác loại truyện kể in thành Truyện kể cho trẻ em gồm 168 truyện“ ”
Th t h nh phỳc khi lo i ng ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt ười cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt i cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt c Andersen Ng ười cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt đài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt i n ụng cú g ương mặt ng m t ặt
kh c kh n y ó gỡn gi ph n t ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt đ ữ phần tươi trẻ nhất trong mỗi con người bằng những ần tươi trẻ nhất trong mỗi con người bằng những ương mặt i tr nh t trong m i con ng ẻ nhất trong mỗi con người bằng những ất trong mỗi con người bằng những ỗi con người bằng những ười cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt ằng những i b ng nh ng ữ phần tươi trẻ nhất trong mỗi con người bằng những chuy n k c a mỡnh C tớch c a Andersen d nh cho m i l a tu i, khụng cú b t ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt ọi lứa tuổi, khụng cú bất ứa tuổi, khụng cú bất ất trong mỗi con người bằng những
k s phõn bi t ranh gi i n o ó l con ng ới nào Đó là con người, thỡ sẽ đọc Andersen và tỡm thấy ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt Đó là con người, thỡ sẽ đọc Andersen và tỡm thấy ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt ười cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt i, thỡ s ẽ đọc Andersen và tỡm thấy đọi lứa tuổi, khụng cú bất c Andersen v tỡm th y ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt ất trong mỗi con người bằng những mỡnh trong ú Cú th ai ú s cho r ng ó sang th k 21, con ng đ đ ẽ đọc Andersen và tỡm thấy ằng những đ ế kỷ 21, con người đó xuống ỷ 21, con người đó xuống ười cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt đ i ó xu ng ống
t n n i sõu nh t c a bi n v ang tỡm cỏch chinh ph c khụng gian thỡ vi c gỡ ơng mặt ất trong mỗi con người bằng những ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt đ ục khụng gian thỡ việc gỡ
ph i nghe c tớch v tin v o i u huy n ho c Khụng õu, ú l i u cú th t ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt đ ều huyễn hoặc Khụng đõu, đú là điều cú thật ễn hoặc Khụng đõu, đú là điều cú thật ặt đ đ ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt đ ều huyễn hoặc Khụng đõu, đú là điều cú thật trong trỏi tim v tõm h n m i ng ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt ồn mỗi người, khụng thể bị đỏnh trỏo hoặc tiờu diệt Bởi ỗi con người bằng những ười cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt i, khụng th b ỏnh trỏo ho c tiờu di t B i ị đỏnh trỏo hoặc tiờu diệt Bởi đ ặt ởi khi nh ng i u nh th m t i, trỏi ữ phần tươi trẻ nhất trong mỗi con người bằng những đ ều huyễn hoặc Khụng đõu, đú là điều cú thật ư ế kỷ 21, con người đó xuống ất trong mỗi con người bằng những đ đất trong mỗi con người bằng những ẽ đọc Andersen và tỡm thấy ởi t s tr nờn quỏ c n c i v nh ng n ằng những ỗi con người bằng những ài người cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt ữ phần tươi trẻ nhất trong mỗi con người bằng những ục khụng gian thỡ việc gỡ
c ười cú được Andersen Người đàn ụng cú gương mặt ẽ đọc Andersen và tỡm thấy i s khụng cũn mang h ương mặt ng v c a cỏc bụng hoa ị đỏnh trỏo hoặc tiờu diệt Bởi ( Ngô Thị Kim Cúc – báo Thanh niên 1/6/2004)
-Viết vào năm
1845, khi nhàvăn đã có trên 20năm cầm bút
G nêu yêu cầu đọc : giọng chậm ,
Trang 13t-sởi Hết một bao diêm thì em bé chết cóng trong giấc mơ cùng bà nội lên trời.Sáng hôm sau-mồng 1 Tết, mọi ngời qua đ ờng vẫn thảnnhiên nhìn cảnh tợng thơng tâm.
? Đoạn trích có thể chia làm mấy
phần , nội dung của từng phần ? -hs chia đoạn Chia làm:- P1: Từ đầu cứng đờ
ra : H/cảnh của cô bé bándiêm
- P2: Tiếp theo về chầuthợng đế : Những lần quẹtdiêm và mộng tởng
- P3 : Còn lại : Cái chết củacô bé bán diêm
- Bố cục : 3phần
?Em có nx gì về cách kể chuyện của
gian và sự việc Cách kể phổ biến trong truyện cổ tích
đánh đập , chửi rủa
1 Hoàn cảnh của cô bé bán diêm
> Đáng
th-ơng, thiếu thốncả vật chất lẫntinh thần
? Cô bé bán diêm xuất hiện trong
thời điểm đặc biệt nào ?
Đêm giao thừa- là thời
điểm quan trọng kết thúc năm cũ mở đầu năm mới , mọi ngời đều sum họp đầmấm
H/ả em bé bándiêm trong đêmgiao thừa :
? Trong khi đó hình ảnh em bé bán
diêm hiện ra ntn ?
? Để làm nổi bật tình cảnh tội nghiệp
của em bé bán diêm trong đêm giao
thừa , tác giả sử dụng nghệ thuật gì ?
(NT tơng phản đối lập)
+ Bụng đói, rét+ Ngồi nép trong 1 góc t-ờng, Không dám về nhà
-> sự thiếu thốn, đói rét
sợ hãi của em bé
-"Cái xó tối tăm"
+ Cửa sổ mọi nhàsáng rực ánh đèn.+ Sực sức mùingỗng quay
-> sự vui vẻ, ấm
áp, no đủ của những ngời xung quanh
"Ngôi nhà xinh
Trang 14? Cảnh tợng nào trong đêm giao thừa
hiện ra trớc mắt em bé bán diêm ? ><cô bé đầu trần , chânđất
-> cô bé phong phanh
rách rới
xắn có dây thờng xuânbao quanh"
-Trời đông giá réttuyết rơi
-> tơng phản giữa khung cảnh thiên nhiên lạnh giá
? Qua phân tích , em có nhận xét gì
về hoàn cảnh em bé bán diêm ? -hs khái quát-đa ra nx, không nhận đợc bất kỳ
một sự quan tâm nào
NT tơng phản đốilập->Nhỏ nhoi,
đơn độc, đói rét,
bị đày ải Đó làmột em bé khốnkhổ và vô cùng
Gv đa câu hỏi thảo luận :
? Mỗi lần quẹt diêm tác giả đã để cho em
bé mơ thấy những gì? Sau mỗi lần mộng
tởng em bé lại trở về với thực tại của
mình ntn ?
( Hình thức chia 2 nhóm )
GV treo bảng phụ lật theo phát biểu của
các nhóm
Trang 15quẹt
diêm
Lần 2 Bữa ăn thịnh soạn Muốn đợc ăn no Bức tờng dày đặc, lạnh lẽo Lần 3 Cây thông nô en Muốn đợc vui chơi -Tất cả những ngọn nến bay
lên, gợi cho em suy nghĩ về
cái chết.
Lần 4 Bà em mỉm cời với em Muốn đợc yêu
thơng ảo ảnh về bà biến mất. Lần 5 muốn níu bà lại …Hai bà Hai bà
cháu vụt lên cao …Hai bà về
- Cuộc sống chỉ là đau buồn ,
đói rét đối với ngời cùng khổ ,chỉ có cái chết mới giải thoát
Trang 16cho họ
- Hạnh phúc của họ có nơi ợng đế chí nhân
bé bán diêm
?Em nhận đợc t/c nào từ t/
g?
->Nỗi đau to lớn của An-đec-xen Ông muốn nhắc khẽ
ai đó đang đợc sống trong vòng tay yêu thơng của bố
mẹ nên biết cảm thông với nỗi khổ tâm, nỗi đau thơngcủa các bạn nhỏ bất hạnh Bởi lẽ biết san sẻ cùng đồngloại cũng là 1 hạnh phúc
G: Câu chuyện phát triển có sự đan xen giữa thực tế và ảo mộng giống hệt nh trong một câu chuyện cổ tích Khi ánh lửa que diêm sáng bùng lên thì thế giới tởng tợng mơ ớc cũng xuất hiện Nhng chỉ trong vài tích tắc , ánh lửa trên đầu que diêm vụt tắt thì em bé lại trở về với cảnh hiện thực Cảnh thực thì chỉ có một duy nhất nhng cảnh ảo thì biến hóa 5 lần phù hợp với ớc mơ cháy bỏng của em bé
? Cảnh huy hoàng lúc hai
bà cháu bay lên trời đón
niềm vui đầu năm có thật
hay cũng là ảo ảnh ? Điều
?Qua đó t/g muốn nói lên
tiếng nói nào?
-hs phát hiện-thờ ơ ,lạnh nhạt,bình thản trớccái chết
->Lên án XH thờ ơvới những nỗi bấthạnh của ngờinghèo, không manglại hạnh phúc chotrẻ thơ
-> Nhà văn viết trong niềm xót thơng vô hạn; tình thơng yêu sự cảm thông ấy đã khiến nhà văn miêu tả hình ảnh đau thơng nhng rất đẹp của cô bé bán diêm.
Trang 17?Tác giả đã sử dụng nt đặc
sắc nào trong truyện?
?Thông điệp đa ra qua
truyện là gì? Nội dung?
Yêu cầu h/s đọc ghi nhớ /
SGK
- Nghệ thuật tơng phản
- Cách kể chuyện hấp dẫn , đan xen giữa hiện thực vàmộng tởng
- Hãy biết yêu thơng những số phận bất hạnh
-Truyện biểu hiện niềm thơng cảm của tác giả
đối với trẻ thơ lam lũ đã nói lên ớc mơ đợc sống tốt đẹpcủa trẻ thơ
* Ghi nhớ SGK / 68
4/Củng cố:
? Khi thảo luận về nguyên nhân gây nên cái chết cô bé bán diêm , mỗi bạn
đa ra một ý kiến khác nhau : bạn thì đổ lỗi cho ngời cha tàn nhẫn vô trách
nhiệm , bạn thì quy tội cho ngời đời lạnh lùng vô tâm Vậy ý kiến của em
ntn?
Hình thức thảo luận nhóm -đa ra ý kiến
Bài 1 : Nhận định nào nói đúng nhất về tính chất của truyện '' Cô bé bán
diêm ''
A Cô bé bán diêm là một truyện ngắn có hậu
B Cô bé bán diêm là một truyện cổ tích có hậu
C Cô bé bán diêm là một truyện cor tích thần kì
B Gián tiếp nói lên bộ mặt của xã hội nơi cô bé bán diêm sống , đó là một
cõi đời không có tình ngời
C Thể hiện niềm thơng cảm của nhà văn đối với những em bé nghèo khổ
D Cả ba nội dung trên đều đúng
5 H ớng dẫn về nhà .
- Tại sao có thể nói : '' Cô bé bán diêm '' là một bài ca về lòng nhân ái với
con ngời nói chung , với trẻ em nói riêng
- Học thuộc ghi nhớ ,tìm đọc truyện cổ tích An-đec-xen
- Soạn bài : '' Đánh nhau với cối xay gió ''
Trang 18Học xong bài này,h/s :
1/Kiến thức: - Hiểu đợc thế nào là trợ từ , thế nào là thán từ , các loại thán từ.
-Nhận biết và hiểu tác dụng của trợ từ, thán từ
A Là từ ngữ đợc sử dụng phổ biến trong toàn dân
B Là từ ngữ chỉ đợc sử dụng ở một hoặc một số địa phơng nhất định
C Là từ ngữ đợc sử dụng ở một số dân tộc thiểu số phía Bắc
D Là từ ngữ đợc sử dung ở một số dân tộc thiểu số phía Nam
? Biệt ngữ xã hội là gì ?
A Là từ ngữ chỉ đợc sử dụng ở một địa phơng nhất định
B Là từ ngữ đợc sử dụng trong tất cả các tầng lớp nhân dân
C Là từ ngữ chỉ đợc sử dụng trong một tầng lớp xã hội nhất định
D Là từ ngữ đơc sử dụng trong nhiều tầng lớp xã hội
- HS 2 : Khi sử dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội , cần chú ý
đến điểm gì ?
A Tình huống giao tiếp C Địa vị của ng ời nói trong xãhội
B Tiếng địa phơng của ngời nói D Nghề nghiệp của ngời nói
? Trong giao tiếp chúng ta có nên sử dụng thờng xuyên các từ ngữ địa phơng
và biệt ngữ xã hội không ?
A Có B Không
Hãy lí giải vì sao ?
3 Bài mới
Hoạt động 1 Giới thiệu bài
Từ ngữ TV vốn rất phong phú Ngoài vốn từ toàn dân , mỗi địa
ph-ơng , mỗi tầng lớp lại có một số lợng từ ngữ mang đặc điểm riêng , phù hợp với từng vùng miền nhất định Vậy sử dụng vốn từ ngữ ấy ntn để đem lại hiệu qủa cao Chúng ta cùng tìm hiểu bài học.
Trang 19tìm hiểu khái niệm trợ từ
Gv treo bảng phụ ghi sẵn ví
dụ
Gọi h/s đọc VD
? Nghĩa của các câu có gì
khác nhau ? Vì sao lại có sự
khác nhau đó ?
G: Nh vậy câu 2 và 3 ngoài
việc thông báo thông tin còn
có s đánh giá , nhấn mạnh sự
việc
Hình thức hoạt động tậpthể
Hs đọc VD
- Câu 1 : thông báo kháchquan
- Câu 2 : Có ý kiến nhấnmạnh , đánh giá việc nó ănhai bát cơm là nhiều quá
mức bình thờng
- Câu 3 : nhấn mạnh , đánhgiá việc nó ăn hai bát là
- Tôi đã gọi đích danh nó
- Bạn không tin ngay cả tôi
nữa à Nhấn mạnh đối tợngnói đến là mình , nó , tôi
Hs khái quát lại
'' Này '' : tiếng thốt ra gây
sự chú ý của ngời đối thoại
- '' A '' : tiếng thốt ra biểuthị thái độ tức giận
- '' Vâng '' : dùng để đáp lạilời ngời khác một cách lễphép
Hình thức hoạt động cá
nhân
HS khách quan chọn đáp * Ghi nhớ /70
Trang 20- ái ! tôi đau qúa
- ừ ! cái cặp ấy đẹp đấy
Hs đọc lại ghi nhớ
Hoạt động 3 : Hớng dẫn h/s
Gv chép nội dung BT ra bảng
phụ , yêu cầu h/s đọc và chọn
câu trả lời đúng Hs suy nghĩ trả lời : Câu có
d, '' cứ '' : nhấn mạnh sựviệc lặp đi lặp lại
Bài 2 : Giải
thích nghĩa củatrợ từ
? Yêu cầu h/s đọc bài ? Hình thức làm cá nhân :
Các thán từ :
a Này , á d chao ôi
b ấy e hỡi ơi
- Học thuộc ghi nhớ - Làm bài tập 4 , 6
- Chuẩn bị bài mới : '' Tình thái từ ''
*************************************************************
Ngày soạn :21/9/2010 Ngày giảng : 24/9/2010
Tiết 24
Trang 21Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
a mục tiêu :
Học xong bài này, h/s :
1/Kiến thức: - Nhận ra và hiểu vai trò của yếu tố kể, yếu tố miêu tả, biểu
cảm trong văn bản tự sự
-Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
2/Kĩ năng: - Nhận ra và phân tích đợc t/d của yếu tố miêu tả, biểu cảm trong
Hoạt động 1 Giới thiệu bài
ở lớp 6 , 7 văn miêu tả , tự sự , biểu cảm đợc tách rời nh là những phơng thức biểu đạt độc lập Việc giới thiệu nh thế nhằm giúp h/s nắm chắc
đặc trng của từng phơng thức Trong thực tế , ít có tác phẩm nào lại chỉ dùng một phơng thức biểu đạt , phản ánh mà thờng là sự kết hợp , đan cài nhiều phơng thức trong một văn bản Vậy miêu tả , biểu cảm đợc sử dụng ntn trong văn bản tự sự Chúng ta cùng tìm hiểu bài học
? Sự việc ấy đợc kể lại
bằng những chi tiết nào ?
Hs đọc đoạn văn
Kể lại cuộc gặp gỡ đầycảm động của nhân vật ''tôi '' với ngời mẹ xa cáchlâu ngày
-hs tìm-Mẹ tôi vẫy tôi , tôi chạytheo
I Sự kết hợp các yếu tố kể , tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
Trang 22mẹ kéo tôi lên xe , tôi oàlên khóc , mẹ tôi cũng sụtsùi theo
miêu tả , biểu cảm thì việc
kể chuyện trong đoạn văn
- Mẹ tôi không còm cõi
- Gơng mặt ( còn sungtúc ) gò má
Hay tại sự còn sung túc ( suy nghĩ )
Tôi thấy những thơm tholạ thờng ( cảm nhận ) Phải bé lại êm dịu vô
cùng ( cảm tởng nhân vật tôi )
Các yếu tố trên không
đứng tách riêng mà đanxen vào nhau, vừa kể , vừatả , vừa biểu cảm
VD : '' Tôi ngồi lạ thờng''
Hs trả lời-Nếu bỏ yếu tố miêu tả ,biểu cảm thì đoạn văn sẽtrở nên khô khan , khôngkhơi gợi tình cảm từ ngời
đọc
Làm cho việc kể chuyệnthêm sinh động và sâu sắchơn
Nếu bỏ yếu tố kể thì đoạnvăn không còn là câuchuyện vì không có nhânvật và sự việc
Hs tự rút ra nội dung ghinhớ
* Ghi nhớ SGK/
74
Trang 23Thảo luận theo nhóm
Cử đại diện trình bày
( hình dáng , mái tóc )
- Lại gần thấy ra sao ?Hành động của mình vàngời thân , tả chi tiết khuônmặt , quần áo
- Những biểu hiện tình cảmcủa hai ngời sau khi đã gặp
nh thế nào ? ( Vui mừng ,xúc động thể hiện bằng cácchi tiết nào ? Ngôn ngữ ,hành động , lời nói cử chỉ ,nét mặt )
II Luyện tập
Bài 1 : Văn bản
'' Tôi đi học '' ;'' Tức nớc vỡbờ' ; '' Lão Hạc''
Trang 24(Xéc-van-tet)
a mục tiêu
Học xong văn bản này, h/s đạt đợc :
1/Kiến thức: - Cảm nhận đúng về các hình tợng và cách xây dựng các nhân
vật này trong đoạn trích
-Đặc điểm thể loại truyện với nhân vật, sự kiện, diễn biến truyện qua 1 đoạn trích trong TP Đôn Ki-hô-tê
-ý nghĩa của cặp nhân vật bất hủ Đôn-ki-hô-tê ; Xan-chô Pan-xa tơng phản
về mọi mặt góp vào văn học nhân loại
2/Kĩ năng: - Nắm bắt diễn biến các sự kiện trong truyện.
Chỉ ra đợc những chi tiết tiêu biểu cho tính cách mỗi vật đợc miêu tả trong
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu những biện pháp NT chủ yếu đợc tác giả An-đéc-xen sử dụng trong truyện '' Cô bé bán diêm '' Phân tích dẫn chứng cụ thể ?
? Nhận định nào nói đúng nhất nội dung truyện '' Cô bé bán diêm ''
A Kể về số phận bất hạnh của một em bé nghèo phải đi bán diêm cả vào
Hoạt động 1* Giới thiệu bài ?Em hiểu gì về đất nớc Tây Ban Nha?
Tây Ban Nha là đất nớc ở phía tây châu Âu , trong thời đại phục hng đất nớc
này đã sản sinh ra một nhà văn vĩ đại Xéc-van-tet với tác phẩm bất hủ ''
Đôn-ki-hô-tê '' Trong truyện ta thấy hiệp sĩ Đôn-ki-hô-tê và ngời giám mã Xan-chô Pan-xa quyết định chu du thiên hạ để cứu khổ phò nguy , lập lại công bằng xã hội Hiệp sĩ anh hùng lại chỉ gặp thất bại Vì sao lại nh vậy ? Câu hỏi ấy sẽ đợc làm rõ trong bài học
1 Vài nét về tác giả