- Hình thành sơ bộ các khái niệm: Văn bản, mục đích giao tiếp, phơng thức biểu Giới thiệu bài Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng GV giới thiệu chung về văn bản và cá
Trang 1Tuần 1
Tiết 1 Văn bản : con rồng cháu tiên
Ngày soạn: 3 / 9 / 2007 Ngày day: … / / 200 … 7
A, Mục tiêu
- Học sinh hiểu sơ lợc về truyền thống
- Hiểu nội dung ý nghĩa của truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên
- Chỉ ra và hiểu đợc ý nghĩa của những chi tiết tởng tợng, kì ảo của truyện
- Kể lại đợc truyện, bớc đầu rèn luyện đợc kỹ năng đọc văn bản nghệ thuật, nghe, kể chuyện
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên:Tài liệu tham khảo, Tranh ảnh về LLQ và Âu Cơ, bảng phụ
- Học sinh :Đọc và chuẩn bị bài ở nhà
C, Các b ớc lên lớp
1, Ôn định tổ chức:(1 phút )
Lớp : 6A…………
Lớp : 6B ………
2, Kiểm tra bài cũ:( 1 phút )
Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở đầu năm của học sinh
3, Bài mới: (3 9 phút )
Giới thiệu bài (2 phút)
Mỗi con ngời chúng ta đều thuộc về một dân tộc Mỗi dân tộc lại có nguồn gốc riêng của mình gửi gắm trong thần thoại truyền thuyết kì diệu Dân tộc kinh (Việt) chúng ta đời đời sinh sống trên dải đất hẹp và dài hình chữ S bên bờ biển Đông, bắt nguồn từ một truyền thuyết xa xăm, huyền ảo : “Con Rồng cháu tiên”
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
? Em hiểu thế nào là truyền
thuyết, kể một số truyền
thuyết mà em biết
Gv nhận xét bổ sung
Truyền thuyết là loại truyện
dân gian truyền miệng kể về
Tập quán: Thói quen của một địa phơng đợc mọi ngờilàm theo
Đ1:Từ đầu đến Long trang:
việc kết hôn của LLQ và ÂuCơ
Đ2:Tiếp đến lên đờng:
việc sinh con và chia con của LLQ và Âu Cơ
Đ3: Còn lại: Sự trởng thành của các con LLQ và Âu Cơ
Trang 2? Truyện có mấy nhân vật
chính, đó là nhân vật nào
? Truyện kểt về những sự
việc gì
? Lạc Long Quân là ai, hình
giáng của LLQ đợc miêu tả
của thần tiên đợc hoà hợp
? Theo em qua mối duyên
tình này ngời xa muốn ta
Gv cho H/s thảo luận
? Nửa cuối truyện cho ta
biết thêm điều gì về XH
phong tục tập quan của ngời
Việt cỏ xa
Gv khái quát
? ý nghĩa của truyện CRCT
? Tìm các chi tiết hoang
đ-ờng kì ảo trong truyện nêu
vai trò của nó
Truyện kể về LLQ kết duyên cùng Âu Cơ sinh ra bọc 100 trứng, nở thành 100con
LLQ là một vị thần con trai của thần Long Nữ
Hình dáng: mình rống, sốngdới nớc
Tài năng : sức khoẻ phi ờng có công với nhân dân vềnhiều mặt diệt trừ yêu quái, giúp dân làm ăn
th Nguồn gốc cao quý : thuộcdòng dõi tiên, họ thần Nôngnhan sắc tuyệt trần, bà thích
đi du ngoạn nhiều nơi
H/s thảo luận
Dân tộc ta có nguồn gốc caoquý, thiêng liêng
Sinh ra bọc trăm trứng nở thành trăm ngời con khẻo
đẹp
H/s thảo luận nhóm
Từ đồng bào có nghĩa cùng bào thai, mọi ngời trên đất nớc ta cùng chung nguồn gốc => giống nòi cao quý thiêng liêng
50 con theo mẹ lên núi
50 con theo cha xuống biển
Vì Rồng quen sống ở nớc nòi Tiên quen sống ở non cao
Ngời con trai trởng của LLQ và Âu Cơ lên làm vua gọi HV có tục truyền ngôi cho con trởng => XH còn sơ
Âu Cơ: là con thần Nông sinh đẹp tuyệt trần, yêu thiên nhiên cây cỏ
Lạc Long Quân kết duyêncùng Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng nở thành trăm ngời con trai => Giải thích mọi ngời chúng ta
đều là anh em ruột thịt docùng một cha mẹ sinh ra
b Ước nguyện muôn đời của dân tộc Việt Nam
- 50 ngời con theo mẹ lên núi 50 theo cha suống biển => Đất nớc đợc mở rông về hai hớng: Rừng
và Biển
- Tên nớc đầu tiên là Văn Lang trải qua nhiều triều
đại Hùng Vơng
III Tổng kết.
- Nội dung
- Nghệ thuậtGhi nhớ:(SGK trang8)
Trang 34, Củng cố ( 3 phút )
- Học sinh đọc phần đọc them SGK trang 9
- Em có nhận xét gì về nguồn gốc của dân tộc Việt nam
5.H ớng dẫn về nhà.( 1phút )
- Học bài làm bài tập 1 SGK
- Tập kể truyện Con Rồng cháu tiên trong vai kể của Lạc Long Quân và Âu Cơ
- Soạn bài: Bánh chng bánh giày
A, Mục tiêu
- Học sinh hiểu đợc nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Bánh trng bánh giày
- Chỉ ra và hiểu đợc ý nghĩa của những chi tiết tởng tợng, kì ảo
- Kể lại đợc truyện, tập phân tích nhân vật trong truyền thuyết
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: TLTK, tranh vẽ,
- Học sinh :Đọc và chuẩn bị bài trớc ở nhà
C, Các b ớc lên lớp
1, Ôn định tổ chức:(1 phút )
Lớp : 6A…………
Lớp : 6B ………
2, Kiểm tra bài cũ:(5 phút )
? Kể lại truyền thuyết “CRCT” trong vai kể của LLQ
? ý nghĩa sâu xa, lí thú của chi tiết cái bọc trăm trứng
3, Bài mới: (35 phút )
Giới thiệu bài
Mỗi khi tết đến, xuân về, ngời Việt Nam chúng ta lại nhớ tới câu đối quen thuộc
và rất nổi tiếng
Thịt mỡ, da hành câu đối đỏ Cây nêu, tràng pháo, bánh chng xanh”
Bánh chng và bánh giày là hai thứ bánh không những rất ngon, rất bổ không thể thiếu đợc trong mâm cỗ tết của dân tộc Việt Nam mà còn mang bao ý nghĩa sâu xa, lí thú Các em có biết hai thứ bánh ấy bắt nguồn từ một truyền thuyết nào từ thời vua Hùng ?
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
Trang 4Gv nêu một vài đặc điểm
của truyền thuyết
Truyện này gắn với giai
đoạn lịch sử của các vua
? Vua Hùng chọn ngời nối
ngôi trong hoàn cảnh nào
? Việc các Lang đua nhau
tìm lễ vật thật quý, thật hậu
? Lang Liêu tuy cũng là
lang nhng khác với các lang
H/s nhắc lại khái niệm trờng thuyết
Đoạn 1: Giới thiệu vua Hùng
và câu đố của nhà vua
Đoạn 2: Lang Liêu đợc thần mách bảo làm bánh
Đoạn 3: Lang Liêu thắng cuộc giải thích tục làm bánh chng, bánh giày
Là muốn truyền ngôi cho con
Hoàn cảnh: Vua già, giặc đã
dẹp yên các con đông
Hình thức: thử thách nhân ngày lễ tiên vơng các lang dâng lễ vật sao cho vừa ý ta
Vua Hùng không truyền ngôi theo lệ từ trớc: truyền ngôi cho con trởng Vua chú trọng tài chí hơn là trởng thứ
Chọn lễ tiên vơng để các lang dâng lễ vật => đề cao phong tục thờ cúng tổ tiên, trời đất
H/s thảo luận
Hình thức vua Hùng thử tài các con giống nh ra một câu
đố để tìm ngời tài giỏi thông minh, hiểu đợc ý mình
H/s đọc đoạn “Ngời buông nhất hình tròn”
Lang Liêu nghèo, không đợcVua u ái, không kiếm đợc lễ vật nhhw anh em, chàng cho
I Tìm hiểu chung
II Đọc – hiểu văn bản. hiểu văn bản.
1 Đọc, tìm hiểu chú thích.
- Hoàn cảnh: Vua già, thiên hạ thái bình
- Tiêu chuẩn: nối chí vua
- Hình thức thử thách: Làm vừa ý ta => ngời nốingôi vua phải có tài, có chí tiếp tục ý chí sự nghiệp của vua
b Cuộc đua tài, dâng lễ vật.
Các lang không đoán đợc
ý vua, họ suy nghĩ thông thờng hạn hẹp, làm cỗ ngon, sang trọng
Lang Liêu là con vua
nh-ng mồ côi mẹ, nh-nghèo thậtthà, chăm chỉ
Trang 5ở điểm nào Vì sao Lang
Liêu buồn nhất
? Tại sao Vua Hùng chấm
cho Lang Liêu đợc nhất Chi
? Giải thích ý nghĩa của
phong tục này
H/s thảo luận
Thần mách bảo lang Liêu ví
đó là nhân vật mồ côi, bất hạnh
Thần không làm hộ mà gợi ýmách bảo Lang Liêu phải suy nghĩ hoạt động => tự lực
=> Tài năng sáng tạo của Lang Liêu
Lễ vật của Lang Liêu vừa lạ, quen, nếm thử mùi vị ngon lành, béo, đậm đà của hai thứ bánh, Vua ngẫm nghĩ lâu
để thởng thức vị ngon của bánh, về tình cảm, nhân cáchcủa đứa con trai nghèo
- Vua đặt tên cho hai loạibánh là bánh chng, bánh giầy
- Học bài cũ làm bài tập trong SGK, SBT
- Nhập vai hùng vơng kể lại truyện bằng ngôi thứ nhất
- Soạn bài Thánh Gióng
Tuần 1
Tiết 3 Từ và cấu tạo của từ tiếng việt
Ngày soạn: 3/ 9 / 2007 Ngày day: … … ./ / 200 7
A, Mục tiêu
- Giúp học sinh hiểu đợc thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo của từ Tiếng Việt cụ thể là:
- Khái niệm về từ
- Đơn vị cấu tạo của từ (tiếng)
- Các kiểu cấu tạo của từ (từ đơn, từ phức, từ ghép, từ láy)
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Giáo án-Tài liệu tham khảo – hiểu văn bản bảng phụ
- Học sinh :Đọc và chuẩn bị bài trớc ở nhà
Trang 6cách ăn ở có mấy từ Dựa vào
dấu hiệu nào mà em biết
Gv: 9 từ ấy kết hợp lại với nhau
số lợng tiếng của mối từ và số
lợng từ trong câu sau
Em đi xem vô tuyến truyền
hình tại câu lạc bộ nhà máy
giấy
GV treo bảng phụ
? Hãy tìm các từ một tiếng, hai
tiếng trong ví dụ trên
? Hãy điền các từ trong câu
trên vào bảng phân loại sau
Từ đơn Từ, đấy, nớc ta,
chăm, nghề,và có,tục, ngày, tết, làm
2 H/s đọc ghi nhớ
Từ 1 tiếng:Từ, đấy, nớc,
ta, chăm nghề
Từ 2 tiếng: Trồng trọt, chăn nuôi, bánh chng, bánh giầy
VD từ đơn: nớc, ta, chăm nghề
Từ phức: bánh chng, bánh giầy
Giông nhau: gồm hai tiếngKhác nhau: Chăn nuôi gồm hai tiếng có quan hệ
về nghĩa trồng trọt gồm hai tiếng có quan hệ láy
âm (tr – hiểu văn bản tr)
I.
Từ là gì
1 Ví dụ
Trang 7Gv cho H/s tìm hiểu yêu cầu
bài tập 1 (Thảo luận)
? Tìm những từ đồng nghĩa với
từ nguồn gốc
Gv hớng dẫn H/s BT3
Nêu cách chế biến bánh
Nêu tên chất liệu của bánh
Nêu tính chất của bánh
Hình dáng của bánh
GV hớng dẫn H/s làm theo tổ
Mỗi tổ cử một đại diện lên
bảng làm (thi nhanh) Mỗi tổ
Từ có 2 tiếng: Nhà máy,
xe đạp, học sinh, chuồn chuồn, um tùm
H/s thảo luận
Từ đồng nghĩa với từ nguồn gốc là có thể thay thế cho từ nguồn gốc trongcâu trên mà nội dung không thay đổi
Bánh nếp, tẻ, khoai, ngô, Bánh dẻo, phồng, xốp, cứng, mềm
Bánh gối, ống, tai,
H/s đọc yêu cầu BT5
Tả tiếng cời: Ha hả, hi hí, hô hô, nhăn nhở, teo toét
Tả tiếng nói: khàn khàn, oang oang, trong trẻo, lè nhè, thỏ thẻ,
từ ghép một số từ đồng nghĩa với từ nguồn gốc :cội nguồn, tổ tiên, cha
ông, nòi giống, huyết thống, gốc gác
A, Mục tiêu
- Huy động kiến thức của H/s về các loại văn bản mà H/s đã biết
Trang 8- Hình thành sơ bộ các khái niệm: Văn bản, mục đích giao tiếp, phơng thức biểu
Giới thiệu bài
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
GV giới thiệu chung về văn
bản và các kiểu văn bản với
phơng thức biẻu đạt
Gv nêu câu hỏi ở phần 1a
? Khi muốn biểu đạt tình
“èn” ý nghĩa câu sau giải
thích rõ ý cho câu trớc
? Lời phát biểu của thầy cô
Phần b Nhấn mạnh tới sự biểu đạt đầy đủ, trọn vẹn củavăn bản
Câu ca dao trên là một văn bản gồm 2 câu giữ chí cho bền là ‘không giao động khi ngời khác thay đổi chí hớng
Chí đây là ‘chí hớng, hoài bão, lí tởng
Là một văn bản nói chủ đề thờng nêu thành tích năm qua, nêu nhiệm vụ năm học mới, kêu gọi cổ vũ GV, H/s thực hiện tốt
Chủ đề : Thông báo tình hình quan tâm đến ngời nhậnth
Tuỳ theo mục đích giao tiếp
cụ thể mà ngời ta sử dụng các kiểu văn bản
Mục đích giao tiếp
Trình bày diễn biến sự việc
Tái hiện trạng thái sự vật conngời
I Tìm hiểu chung về văn bản và ph ơng thức biểu đạt.
1 Văn bản và mục đích giao tiếp.
a Em có thể nói hoặc viết để cho mọi ngời biết
b Muốn cho ngời khác hiểu, nói phải có đầu có
e Bức th là văn bản viết
g Tất cả đều là văn bản
2 Kiểu văn bản và ph -
ơng thức biểu đạt của văn bản.
VD câu tục ngữ: “Tay
Trang 9VD tờ thuyết minh đồ dùng thuyết minh thí nghiệm trong sách Hóa, Sinh.
Đơn từ, báo cáo, giấy mời
3 Ghi nhớ
SGK tr 17
II L yện tập.
1 Bài tập 1
? Các đoạn văn, thơ trong SGK thuộc các phơng thức biểu đạt nào ? vì sao ?
a Tự sự – hiểu văn bản kể chuyện vì có ngời có việc, có diễn biến của việc
b Miêu tả, vì tả cảnh thiên nhiên: Đêm trăng trên sông
c Nghị luận, vì bàn luận ý kiến về vấn đề làm cho đất nớc giầu mạnh
d Biểu cảm vì thể hiện tình cảm tự tin, tự hào của cô gái
e Thuyết minh vì giới thiệu hớng quay của địa cầu
4, Củng cố ( 3 phút )
? Nêu các kiểu văn bản thờng gặp
? Lấy VD cho mỗi loại
A, Mục tiêu
- Học sinh nắm đợc nội dung, ý nghĩa và một nét nghệ thuật tiêu biểu của truyệnThánh Gióng
- Kể lại đợc truyện này
- Tích hợp với phần Tiếng Việt ở khái niệm: DT chung, DT riêng
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Giáo án- SGK, SGV, các bức tranh về Thánh Gióng
- Học sinh :Đọc và soạn bài ở nhà
C, Các b ớc lên lớp
1, Ôn định tổ chức:( 1 phút )
Lớp : 6A…………
Lớp : 6B ………
2, Kiểm tra bài cũ:(5 phút )
? Kể lại truyền thuyết “Bánh chng, bánh giầy”
? Qua truyền thuyết này, nhân dân ta mơ ớc những điều gì
3, Bài mới: (34 phút )
Giới thiệu bài: Nhà thơ Tố Hữu đã từng viết
Trang 10Ôi sức trẻ xa trai, Phù Đổng.
Vơn vai lớn bỗng dậy ngàn cân.
Cới lng ngựa sắt bay phun lửa.
Nhổ bụi tre làng đuổi giặc Ân ”
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
GV nhắc lại khái niệm đặc
điểm truyền thuyết Thánh
Gióng là truyền thuyết về
thời đại các vua Hùng
? Theo dõi văn bản em thấy
những chi tiết nào kể về sự
ra đời của Gióng
? Câu nói đầu tiên của
Gióng là câu nói nào? Với
ai ? Trong hoàn cảnh nào ?
ý nghĩa của câu nói đó
? Tiếng nói đầu tiên của
Gióng có ý nghĩa gì ?
? Tại sao Vua cho rèn ngay
ngựa sắt, roi sắt theo đúng
yêu cầu của Gióng
1 H/s kể tóm tắt lại truyện
Tâu: Báo cáo nói với VuaTục gọi là: Thờng đợc gọi là
Đoạn 1: Sự ra đời của Gióng
Đoạn 2:Gióng đòi đi đánh giặc và đợc nuôi lớn - đánh giặc
Đoạn 3:Gióng thắng giặc và trở về trời
Đoạn 4:Đền thờ Gióng
Bà mẹ vừa mừng, giẫm lên vết chân to
Kì lạ
Để về sau Gióng thành ngời anh hùng Theo quan niệm của nhân dân ngời anh hùng thờng phi thờng kì lạ trong mọi biểu hiện kể cả lúc mới sinh
Là lời yêu cầu cứu nớc là niềm tin sẽ chiến thắng giặc ngoại xâm, đồng thời thể hiện sức mạnh tự cờng của dân tộc ta
Nhu cầu đánh giặc giữ nớc thờng trực từ tuổi bé thơ
Đánh giặc là ý chí của toàn dân Gióng là ngời thực hiện
ý chí sức mạnh toàn dân tộc
Gióng lớn nhanh nh thổi
Ngời anh hùng khổng lồ trong mọi sự việc kể cả ăn
I Tìm hiểu chung.
II Đọc hiểu văn bản.
1 Đọc , tìm hiểu chú thích.
2.
Bố cụ : 4 đoạn
Đoạn 1:Từ đầu nằm
đấy
Đoạn 2: Tiếp cứu nớc.
Đoạn 3:Tiếp theo lên
c Gióng đợc nuôi lớn để
đánh giặc
Cha mẹ làm lụng nuôi Gióng không đủ Bà con làng xóm góp gạo nuôi
Trang 11? Chi tiết: Cơm ăn mấy cũng
không no, áo vừa mặc
nói: “Ai có súng gậy gộc”
Truyện kể rằng sau khi đánh
tan giặc “Gióng cởi giáp sắt
bỏ lại rồi cả ngời lẫn ngựa
Gv khái quát bài
? Theo em tại sao trong
cuộc thi thể thao trong nhà
trờng phổ thông lại mang
Gióng vơn vai bỗng lớn trămngàn lần
Là cái vơn vai phi thờng, có khi là của cả dân tộc khi
đứng lên chống ngoại xâm
Cả những vật bình thờng nhất của quê hơng cũng cùng Gióng đánh giặc
Thể hiện quan niệm của nhân dân về ngời anh hùng:
Tất cả đều phi thờng nhân dân muốn giữ mãi hình ảnh cao đẹp, rực rỡ của ngời anh hùng cứu nớc
2 H/s đọc ghi nhớ
Vì đây là cuộc thi dành cho lứa tuổi thiếu niên H/s, lứa tuổi của Gióng trong thời đạimới
Mục đích của cuộc thi là khoẻ để học tập và lao động tốt
Gióng
d Gióng đánh thắng giặc
và trở về trời
- Gióng vơn vai thành tráng sĩ đi đánh giặc khi roi sắt gẫy Gióng nhổ tre bên đờng để đánh giặc
Đánh thắng giặc gióng trở về trời
? Bài học gì đợc rút ra từ truyền thuyết Thánh Gióng
? Chi tiết nào trong truyện để lại trong tâm chí em những ấn tợng sâu đậm, Vì
sao ?
5.H ớng dẫn về nhà.( 2 phút )
- Học bài cú lf BT trong SGK
- Vẽ tranh minh hoạ cho truyền thuyết Thánh Gióng
- Soạn: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
_
Tuần 2
Tiết 6 từ mợn
Ngày soạn: 6 / 9 / 2007 Ngày day: … … /9 / 2007
A, Mục tiêu
Trang 12- Học sinh nắm đợc thế nào là từ mợn
- Bớc đầu biết sử dụng từ mợn một cách hợp lí trong nói và viết
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Giáo án- Bảng phụ
- Học sinh :Chuẩn bị tốt bài
C, Các b ớc lên lớp
1, Ôn định tổ chức:( 1 phút )
Lớp : 6A…………
Lớp : 6B ………
2, Kiểm tra bài cũ:( 5 phút )
? Thế nào là từ ghép láy Tìm mỗi loại 5 từ
GV : Các em hay xem phim
dã sử TQ có thấy xuất hiện
trong vốn từ mợn tiếng Việt
có nguồn gốc từ tiếng của
n-ớc nào
Các từ: Phụ mẫu, phụ tử,
H/s theo rõi VD, đọc VD trên bảng phụ
Trợng: đơn vị đo độ dài bằng
10 thớc TQ cổ (0,33m)Tráng sĩ: Ngới có sức lực c-ờng tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làm việc lớn
Có từ phải có gạch ngang để nối các tiếng Rađiô,-Intơnet
Các từ đã Việt hoá cao thì
viết nh từ thuần Việt Các từ cha đợc Việt hóa cao thì thì
viết cần có dấu gạch nối giữacác tiếng
Từ tiếng Trung Quốc cổ, tiếng Hán cổ: sứ giả, buồm,
điện, gan, giang sơn
2 H/s đọc ghi nhớ
H/s trả lời
Là từ mợn của tiếng Hán dịch nghĩa: Cha mẹ, cha con,
I,T
ừ thuần Việt và từ m
Từ mợn có hai nguồn chính là tiếng Hán và tiếng ấn Âu
Từ mợn ấn Âu có hai cách viết khác nhau
Trang 13Giả = ngời (ngời nghe).
Yếu điểm : Yếu = quan
Làm cho tiếng Việt kém trong sáng, ngôn ngữ bị pha tạp
Lạm dụng tiếng nớc ngoài
có khi viết sai ngớ ngẩn
2 H/s đọc
H/s đọc yêu cầu BT1
a Mợn tiến Hán: vô cùng, ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ
b Mợn tiếng Hán: gia nhân
c Mợn tiếng A: Pốp, Intơnet, Maicơn
H/s đọc yêu cầu BT4
Có thể dùng trong hoàn cảnhgiao tiếp với bạn bè, ngời thân
Có thể dùng để viết tin, đăngbáo
Đoạn văn trong SGK
2.Nhận xét.
Khi cần thiết (Tiếng Việt cha có hoặc khó dịch) thìphải mợn Khi Tiếng Việt
có từ không nên mợn tuỳ tiện
- Học bài cũ làm bài tập trong SGK, SBT
- Viết chính tả bài 5, 1 đoạn trong văn bản Thánh Gióng
- Viết theo nhóm (1 em đọc cả nhóm viết)
Tuần 2
Tiết 7 tìm hiểu chung về văn tự sự
Ngày soạn: 8 / 9 / 2007 Ngày day: … … / 9/ 2007
A, Mục tiêu
- Giúp học sinh nắm đợc mục đích giao tiếp của tự sự
- Có khái niệm sơ bộ về phơng thức tự sự trên cơ sở hiểu đợc mục đích giao tiếp của tự sự và bớc đầu biết phân tích các sự việc trong tự sự
B, Chuẩn bị.
Trang 14- Giáo viên: Giáo án- Bảng phụ
- Học sinh :Chuẩn bị bài ở nhà
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
? Em hiểu khái niệm văn tự
làm gì, khi nghe kể chuyện
ngời nghe muốn biết điều
gì
GV: để trả lời những câu hỏi
trên ngời ta thờng phải sử
dụng thể văn tự sự – hiểu văn bản kể
chuyện Nghĩa là để đáp ứng
yêu cầu cần tìm hiểu sự việc
con ngời câu chuyện của
? Hãy liệt kê sự việc theo
thứ tự trớc sau của truyện
? Truyện bắt đầu từ đâu,
diễn biến nh thế nào, kết
thúc ra sao
GV cho H/s liệt kê chuỗi
các chi tiết trong truyện
Tự sự: Trình bày diễn biến
sự việc
H/s trả lời
Hàng ngày em thờng nghe
kể chuyện về văn học nh cổ tích chuyện đời thờng và chuyện sinh hoạt Kể chuyện
để biết để nhận thức về ngời,
sự vật, sự việc để giải thích, khen chê
Nội dung tơng đối đầy đủ cần bổ sung Gióng đợc dân làng giúp đỡ nh thế nào Roi sắt gẫy Gióng phải làm gì
Chi tiết mở đầu: Vợ chồng nông dân nghèo làng Phù
Đổng đã già mà cha có con
Thảo luận nhóm
I, ý nghĩa và đặc điểm chung của ph ơng thức
Ngời nghe là tìm hiểu, biết
- Diễn biến của chuyện Thánh Gióng
1 Sự ra đời của Gióng
2 Thánh Gióng biết nói
và nhận trách nhiệm đánhgiặc
3 Thánh Gióng lớn nhanh nh thổi
4 Thánh Gióng vơn vai thành tráng sĩ đi đánh giặc
5 Thánh Gióng đánh tan giặc
6 Thánh Gióng lên núi cởi bỏ áo bay về trời
Trang 15Thánh Gióng.
GV nhấn mạnh: Truyện
Thánh Gióng thể hiện chủ
đề đánh giặc giữ nớc của
ngời Việt Cổ Quá trình ra
về con ngời (nhân vật) Câu
chuyện bao gồm các sự việc
(chuỗi) nối tiếp nhau để đi
đỡ Gióng lớn mạnh phi ờng – hiểu văn bản chiến đấu với giặc
th-Ân – hiểu văn bản roi sắt gãy – hiểu văn bản nhổ tre làm vũ khí – hiểu văn bản đuổi giặc chânnúi Sóc - bay về trời đợc phong Vơng, dân nhớ ơn đời
- Tìm những chi tiết biểu hiện diễn biến của truyện CRCT
- Xem trớc các bài tập trong SGK
Tuần 2
Tiết 8
tìm hiểu chung về văn tự sự
Ngày soạn: 9/ 9 / 2007 Ngày day: … 9 / 2007 /
A, Mục tiêu
- Giúp học sinh nắm đợc mục đích giao tiếp của tự sự
- Có khái niệm sơ bộ về phơng thức tự sự trên cơ sở hiểu đợc mục đích giao tiếp của tự sự và bớc đầu biết phân tích các sự việc trong tự sự
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: SGK, TLTK
- Học sinh : Chuẩn bị trớc ở nhà
Trang 16C, Các b ớc lên lớp
1, Ôn định tổ chức:( 1 phút )
Lớp : 6A…………
Lớp : 6B ………
2, Kiểm tra bài cũ:(5 phút )
? Thế nào là văn tự sự cho ví dụ
bẫy đầy lồng Chúng chí cha
chí chóe khóc lóc cầu xin
tha mạng Sáng hôm sau ai
ngờ khi xuống bếp xem, bé
Mây chẳng thấy chuột, cúng
sống cũng hơn chết
H/s đọc yêu cầu bài tập 2
Bài thơ tuy diễn đạt bằng thơ
5 tiếng nhng bài thơ đã kể lạimột câu chuyện có đầu có cuối, có nhân vật, chi tiết diễn biến sự việc nhằm mục
đích chế giễu tính tham ăn của mèo đã khiến mèo tự mình sa vào bẫy của chính mình
H/s đọc yêu cầu BT3
Văn bản đầu là một bản tin nội dunglà kể về cuộc khai mạc trại điêu khắc cuốc tế lần thứ 3 tại thành phố Huế chiều ngày 3/4/2002
I I Luyện tập.
1.
Bài tập 1.
- Phơng thức tự sự trong truyện
Kể theo trình tự (t) sự việc nối tiếp nhau, kết thúc bất ngờ, ngôi kể thứ 3
- ý nghĩa câu chuyện
Ca ngợi trí thông minh biến báo linh hoạt của
ông già
Cầu đợc ớc thấy
2.Bài tập 2.
Bài thơ là thơ tự sự kể chuyện bé Mây và mèo con rủ nhau bẫy chuột nhng mèo tham ăn nên đãmắc vào bấy
3.Bài tập 3.
Cả hai văn bản đều có nội dung tự sự với những
kể chuyện, kể việc Tự sự
ở đây có vai trò giới thiệu, tờng thuật kể
Trang 17Âu Cơ LLQ là ngời Lạc Việt mình rồng thờng rong chơi ở Thuý Phủ Âu Cơ là con gái dòng họ thần Nông giống tiên ở núi P Bắc LLQ
và Âu cơ gặp nhau, lấy nhau
Âu Cơ đẻ ra một bọc trăm trứng Trăm trứng nở ra trămcon, ngời con trởng đợc chọnlàm Vua Hùng, đời đời nối tiếp làm Vua Từ đó để tởng nhớ tổ tiên mình, ngời Việt Năm tự xng là con rồng cháutiên
chuyện thời sự hay lịch sử
- Hoàn thành các bài tập trong SGK
? Em hãy kể lại một trận đấu bóng đá vòng chung kết ở trờng em vào mùa năm nay Em thích đội bóng nào nhất ? Vì sao
A, Mục tiêu
- Học sinh hiểu :truyền thuyết “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh” nhằm giải thích hiện tợng lụt lội xẩy ra ở châu thổ Bắc Bộ thủa các vua Hùng dựng nớc và khát vọng của ngời Việt cổ trong sự giải thích và chế ngự thiên tai, lũ lụt bảo vệ cuộc sống của mình
- Tích hợp với phần TV ở khái niệm: Nghĩa của từ với TLV ở khái niệm các yếu
tố sự việc và nhân vật, vai trò của các yếu tố đó trong văn kể chuyện
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Máy chiếu , tranh về ST, TT
- Học sinh :chuẩn bị bài ở nhà
Trang 18? Kể sáng tạo truyện Thánh Gióng, nêu ý nghĩa của truyện.
3, Bài mới: (35 phút )
- Lới dẫn: Đất nớc Việt Nam ta, nhất là nhân dân miền Bắc hàng năm phải đối mặt với mùa ma bão, lũ lụt nh thuỷ, hoả, đạo, tặc hung dữ, khủng khiếp Để tồn tại, chúng ta phải bằng cánh sống chiến đấu và chiến thắng giặc nớc Cuộc chiến đấu trờngkì đó đợc bắt nguồn từ truyền thuyết “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh”
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
GV: ST,TT là một truyện
quan trọng trong truyền
thuyết về thời các vua
? Tài năng của hai thần đợc
giới thiệu nh thế nào
Cồn:dải đất (cát) nổi lên giữasông hoặc bờ biển
Ván: mâmNệp: cặp (2,đôi)
Đoạn 1: Vua Hùng kén rể
Đoạn 2: ST, TT cầu hôn và cuộc giao tranh của hai vị thần
Đoạn 3:Sự trả thù hàng năm
về sau của TT
ST, TT vì cả hai đều xuất hiện ở mọi sự việc, t tởng ý nghĩa của truyện nằm ở hai nhân vật này
ST vẫy tay về phía Đ, phía Tây nổi lên ruộng vờn, núi
đồi TT hô ma gọi gió
Vua muốn chọn cho con mộtngời chồng xứng đáng
Kén rể bằng cách thi tài dâng lễ vật sớm
Có lợi cho ST vì những thứ
đó là sản vật nơi núi rừngThảo luận nhóm
Vua biết đợc sức mạnh tàn phá cuả TT
Vua tin ST có thể thắng TT bảo vệ cuộc sống bình yên
TT chậm chân vì tìm lễ vật
I.Tìm hiểu chung II.Đọc hiểu văn bản
1 Đọc và tìm hiểu chú thích
b.Vua Hùng kén rểST,TT đều ngang tài ngang sức
Vua thách cới bằng lễ vậtkhó kiếm (voi chín ngà ,gà 9 cựa, ngựa chín hồng mao) -> có lợi chop ST
Thái độ của ngời Việt cổ
lũ lụt là kẻ thù, núi rừng
là có ích lợi, bạn bè
c Cuộc giao tranh ST – hiểu văn bản
Trang 19nào, kết quả ra sao.
? Câu “nớc dâng lên cao bao
nhiêu bấy nhiêu” hàm ý
Cuộc tấn công của TT thật khủng khiếp: Nớc dâng ngút trời, dông bão gào thét nh căm giận điên cuồng
Thế gian ngập nớc không còn sự sống con ngời
Giải thích nguyên nhân hiện tợng bão lụt, thể hiện sức mạnh và ớc mơ chế ngự bão lụt của ngời Việt cổ Ca ngợicông lao dựng nớc thời các vua Hùng
TT
- TT đánh ST vì tự ái nổi ghen vì muốn cớp lấy MN
Thần hô ma gọi gió
Thành P Châu nổi lềnh bềnh
ST dùng phép lạ bốc từngquả đồi, dời núi, nớc dâng Cuối cùng TT kiệtsức đành phải rút quân
? Kể lại toàn truyện theo bốn vai: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh, Mị Nơng, vua Hùng
? Em yêu quý nhân vật nào trong truyện Vì sao
Trang 20A, Mục tiêu
- Học sinh nắm vững:Thế nào là nghĩa của từ Một số cách giải thích nghĩa của từ
- Tích hợp với phần văn bản ST,TT với phần TLV: Sự việc và nhân vật trong văn tự sự
- Luyện kĩ năng giải thích nghĩa của từ để dùng từ một cách có ý thức trong nói và viết
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên:Soạn bài, bảng phụ
- Học sinh : Soạn bài
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
? Nếu lấy dấu hai chấm (:)
? Trong hai câu sau đây hai
từ tập quán và thói quen có
thể thay thế nhau đợc hay
Vì thói quen thờng nói nghĩahẹp hơn một ngời Tập quán nói nhiều ngời
Giải thích bằng cách diễn tả
khái niện mà từ biểu thị
3 từ có thể thay thế cho nhau
đợc vì chúng không làm cho nội dung thông báo (nội dung miêu tả) và sắc thái ý nghĩa trang trọng của câu thay đổi
Phần bên phải là nội dung giải thích nghĩa của
từ
- Từ tập quán có ý nghĩa rộng thờng gắn với chủ thể số đông
- Từ thói quen có ý nghĩahẹp thờng gắn với chủ thể
là một cá nhân
- Từ tập quán đợc giải thích bằng cách diễn tả khái niệm mà từ biểu thị
Trang 21giải ý thích nghĩa của từ nao
thích nêu lên ý nghĩa của từ
? Nghĩa của từ ứng với phần
nào trong mô hình sau Hình
thức, nội dung
? Từ mô hình trên, em hiểu
thế nào là nghĩa của từ
Có mấy cách giải nghĩa của
từ là những cách nào
Giải thích nghĩa của từ: cao
thợng bằng từ trái nghĩa
Gv khái quát nhấn mạnh
? Ví dụ giải nghĩa của từ
trung thực
Gv hớng dẫn H/s đọc lại chú
thích trong một văn bản
ST,TT
? Cho biết mỗi chú thích
giải nghĩa từ theo cách nào
Sính lễ: Lễ vật nhà trai đem
đến nhà gái để xin cới
Tâu: Tha trình
Hồng mao: bờm ngựa
Nao núng: Lung lay,không
Điền các từ trung gian,
trung niên, trung bình vào
chỗ trống cho phù hợp
H/s: Giống cách giải thích ý nghĩa của từ lẫm liệt
H/s trả lời
Bộ phận đứng sau dấu hai chấm
ứng với phần nội dung
Nội dung là cái chứa đựng trong hình thức của từ
2 H/s đọc ghi nhớ
H/s đọc lại chú thích ở phần
I Có hai cách chính (SGK)Nhỏ nhen, ti tiện đê hèn, hènhạ lèm nhèm
Đồng nghĩa: thật thà ngay thật, thẳng thắn
Trái nghĩa: dối trá, lơn lẹoH/s đọc lại các chú thích củavăn bản ST, TT
ra nh cái tán nên gọi là Tản Viên
3, Kết luận
(SGK trang 35)
II
Cách giải thích nghĩa của từ.
1, Ví dụ
Giải thích nghĩa của từ tập quán, lẫm liệt, nao núng
Trình bày khái niệm mà
từ biểu thị
Giải thích bằng từ đồng nghĩa
Trang 22Giải nghĩa từ bằng cách trình bày khái niệm mà từbiểu thị
Dùng từ traí nghĩa để giảithích
4, Củng cố ( 2 phút )
? Em hiểu thế nào là nghĩa của từ ?
? Nêu những cách giải nghĩa của từ ?
5.H ớng dẫn về nhà.( 1 phút )
- Học bài cũ, hoàn thiện bài tập (SGK)
- Xem trớc bài từ nhiều nghĩa
_
Tuần 3
Tiết 11 sự việc và nhân vật trong văn tự sự
Ngày soạn: 14 / 9 / 2007 Ngày day: … … … ./ / 2007
A, Mục tiêu
- Học sinh nắm đợc: Thế nào là sự việc ? thế nào là nhân vật trong văntự sự Đặc
điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật trong TP tự sự, Hai loại nhân vật chủ yếu là nhân vật chính và nhân vật phụ
- Quan hệ giữa sự việc và nhân vật
- Tích hợp giữa phần văn bản ST,TT với phần TV ở khái niệm: Nghĩa của từ
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Bảng phụ
- Học sinh : Đọc kĩ văn bản ST,TT biết tóm tắt truyện
C, Các b ớc lên lớp
1, Ôn định tổ chức:( 1 phút )
Lớp : 6A…………
Lớp : 6B ………
2, Kiểm tra bài cũ:( 5 phút )
? Đọc thuộc ghi nhớ SGK trang 28, làm BT 2
3, Bài mới: (34phút )
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
? Xem xét 7 sự việc trong
Sự việc khởi đầu (1)
Sự việc phát triển (2,3,4)
Sự việc cao trào (5,6)
Sự việc kết thúc (7)
Trang 23? Mối quan hệ nhân quả
? Vì sao lại xảy ra
? Xảy ra ntn(diễn biến)
? Kết quả ra sao
? Có thể xoá bỏ thời gian và
địa điểm trong truyện đợc
?Sự việc nào thể hiện mối
thiện cảm của ngời kểvới ST
Thời các vua Hùng ở đất P Châu
Nguyên nhân: Sự ghen tg của TT
Những trận đánh nhau của hai thần
TT thua hàng năm vẫn xẩy
ra cuộc chiến của hai thần
Không đợc
Cần thiết vì nh thế mới chống trọi nổi với TT
Không đợc: Vì không có lí
do để hai thần thi tài
Giọng kể trang trọng, thành kính khi nhắc đến vua Hùng,ST
Con ngời khắc phục vợt qua
lũ lụt, đắp đê thuỷ lợi
Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
Thuỷ Tinh
Nhân vật phụ Hùng Vơng,
Mị Nơng không thể bỏ đợc
Đợc gọi tên, đặt tên: Hùng Vơng, Mị Nơng,Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
Thảo luận nhóm phần 2
2 H/s đọc ghi nhớ
Có 6 yếu tố cụ thể cần thiết trong văn tự sự là: Nhân vật, không gian địa
Có nhân vật chính, nhân vật phụ
Trang 24Tuần 3
Tiết 12 sự việc và nhân vật trong văn tự sự (tiếp theo)
Ngày soạn: 14 / 9 / 2007 Ngày day: … … … ./ / 2007
A, Mục tiêu
- Học sinh nắm đợc: Thế nào là sự việc ? thế nào là nhân vật trong văntự sự Đặc
điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật trong TP tự sự, Hai loại nhân vật chủ yếu là nhân vật chính và nhân vật phụ
- Quan hệ giữa sự việc và nhân vật
- Tích hợp giữa phần văn bản ST,TT với phần TV ở khái niệm: Nghĩa của từ
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Bảng phụ
- Học sinh : Đọc kĩ văn bản ST,TT biết tóm tắt truyện
C, Các b ớc lên lớp
1, Ôn định tổ chức:( 1 phút )
Lớp : 6A…………
Lớp : 6B ………
2, Kiểm tra bài cũ:( 5 phút )
? Đọc thuộc ghi nhớ SGK trang 28, làm BT 2
Vai trò ý nghĩa của các nhânvật
- Vua Hùng:Nhân vật phụ, nhng không thể thiếu vì ông
là ngời quyết định cuộc hôn nhân
- Mị Nơng: Nhân vật phụ, nhng không thể thiếu vì
không có nàng thì không có chuyện hai thần xung đột
Thuỷ Tinh: Nhân vật chính
>< Sơn Tinh, đợc nói tới nhiều ngang với Sơn Tinh
Sơn Tinh: Nhân vật chính ngời anh hùng chống lũ lụt của nhân dân Việt Cổ
Tên hai thần, nhân vật chính của truyện
Không nên đổi vì cha rõ nội dung chính của truyện, tên thứ hai lại thừa
II Luyện tập
1.
Bài tập 1.
Tóm tắt truyện theo sự việc của nhân vật chính.Vua Hùng kén rể
Hai thần đến cầu hôn.Vua Hùng ra điều kiện kén rể
Sơn Tinh đến trớc đợc vợThuỷ Tinh đến sau mất
Mị Nơng đuổi theo cớp nàng
Trận đánh giữ dội giữa hai thần Sơn Tinh thắng, Thuỷ Tinh thua hàng năm hai thần vẫn đánh nhau mấy tháng nhng lầnnào Thuỷ Tinh cũng đều thất bại, rút lui
Trang 25Yêu cầu H/s kể một câu
chuyện “Một lần không
vâng lời” của ai đó tất nhiên
là của ngời thuộc lứa tuổi
trẻ thơ
Không vâng lời là hiện tợng
phổ biến của trẻ em, vì các
em cha hiểu ý nghĩa của các
lời dạy bảo
Chuyện xẩy ra bao giờ (VD chiều chủ nhật)
ở nhà và ở trờng Không vâng lời mẹ, cứ đi tắm sông,
bị chuột rút, bị cảm, phải nghỉ học, hối hận
2 Bài 2:
Cho nhan đề truyện: Mộtlần không vâng lời
Kể việc gì ? Diễn biến
A, Mục tiêu
-Học sinh hiểu đợc: nội dung và ý nghĩa của truyện, vẻ đẹp của một số hình ảnh trong truyện sự tích Hồ Gơm
- Kể lại đợc truyện.Tích hợp với phần môn TV ở khái niệm: Nghĩa của từ, TLV
ở các khái niệm: chủ đề dàn bài văn tự sự
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Tranh vẽ về Hồ Gơm, bảng phụ
- Học sinh : Soạn bài - Đọc trớc bài
C, Các b ớc lên lớp
1, Ôn định tổ chức:( 1 phút )
Lớp : 6A…………
Lớp : 6B ………
2, Kiểm tra bài cũ:( 6 phút )
? Kể truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh trong vai Sơn Tinh
? Cảm nhận của em về nhân vật này
3, Bài mới: (36phút )
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
Trang 26Sự tích Hồ Gơm là truyền
thuyết địa danh, loại
truyền thuyết giải thích
? Vì sao Đức Long Quân
cho nghĩa quân LS mợn
tên “thiên” nghĩa là thuận
theo ý trời, lai đợc Lê
Thận dâng cho LL Điều
đó có ý nghĩa gì
? ở truyện này xuất hiện
các chi tiết kì ảo nào
? Tác dụng của các chi tiết
P2: Long Quân đòi gơm thần
Vì lực lợng của nghĩa quân lúc này còn yếu, có gơm thần sẽ giúp họ chiến thắng kẻ thù hùng mạnh
Cuộc khởi nghĩa chống Minh của nghĩa quân L Sơn đầu TK XV
Lỡi gơm đợc vớt từ sông lên, chuôi gơm đợc LL lấy từ ngọn cây xuống chắp lại vừa nh
in li kì, hấp dẫn
Thể hiện ý nguyện đoàn kết chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta
Khẳng định tính chất chính nghĩa của nghĩa quân.KĐ
quyết tâm tự nguyện chiến đấu
hi sinh vì sự nghiệp cứu nớc, cứu dân của LL, L Thận
3 lần thả lới đều duy nhất vớt
đợc một lỡi gơm, chuôi gơm nằm ở ngọn đa
Gơm báu mở đờng để nghĩa quân đánh cho không còn một tên giặc nào trên đất nớc ta
I Tìm hiểu chung.
- Truyền thuyết Hồ Gơm
là một truyện thuộc chuỗi truyện truyền thuyết về ngời anh hùng
Lê Lợi
II Đọc hiểu văn bản.
1 Đọc, tìm hiểu chú thích.
2 Bố cục.
Gồm hai phần
Phần1:Từ đầu đất nớcPhần2: Còn lại
3 Phân tích.
a Sự tích lê lợi đợc gơm thần
- LQ cho nghĩa quân LS mợn gơm thần vì đất nớc
đang dới ánh đo hộ của giặc Minh
- Lỡi gơm lấy từ (sông)Chuôi lấy từ ngọn
đa xuống vừa nh in
- Đề cao tính chất chính nghĩa của cuộc kháng chiến chống Minh Đề cao anh hùng Lê Lợi
Gơm báu tung hoành khắp lơi khiến quân Minh lo sợ
b Sự tích Lê Lợi trả
Trang 27? Vì sao địa điểm trả gơm
lại ở hồ Lục Thuỷ mà
không phải ở T,Hoá
GV giảng khái quát
? Hãy nêu ý nghĩa của
T Hoá là nơi khởi đầu cuộc khởi nghĩa LS, nơi kết thúc ở
TL, HN Hồ gơm ở trung tâm của thủ đô, mở ra một thời kì
mới
H/s thảo luận nhóm
H/s đọc yêu cầu bài tập 2
Nếu tác giả dân gian để LL đợctrực tiếp nhận cả gơm và chuôi cùng một lúc thì TP sẽ không thể hiện đợc tính chất toàn dân trên dới một lòng của nhân dân
ta trong cuộc kháng chiến
ơm
LQ sai rùa vàng đòi gơmkhi giặc tan đất nớc thái bình
Hồ đợc đổi tên thành HồGơm
A, Mục tiêu
- Học sinh nắm đợc chủ đề đà bài của bài văn tự sự Mối quan hệ giữa sự việc và chủ đề
- Tập viết mở bài cho bài văn tự sự
- Tích hợp với phần văn: STHG, với phần TV ở khái niệm Nghĩa của từ
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Đọc TLTK , Bảng phụ
- Học sinh : Soạn đọc trớc bài
Trang 28nào của đoạn văn.
? Sự việc trong phần tiếp
Mỗi phần mang tên gọi là gì
? Nhiệm vụ của mỗi phần
Chủ đề nằm ở hai câu đầu cuả bài văn
Ta biết đợc nó là chủ đề vì
nó nói lên ý chính, vấn đề chính, chủ yếu của bài văn
Các câu sau là sự tiếp tục triển khai ý chủ đề
Không chần chừ ngay lập tức
ông chọn ca gãy chân xong đến chữa cho nhà quý tộc
Nhan đề 1: Nhắc tới cả 3 nhân vật chính của truyện
Nhan đề 2: Khái quát phẩm chất của Tuệ Tĩnh
Nhan đề3: Phẩm chất của Tuệ Tinh nhng lại dg từ HV nên trang trọng hơn
H/s đọc ghi nhớ
Có khi chủ đề toát lên toàn
bộ nội dung truyện mà không nằm hẳn ở câu nào
Không thể thiếu mở bài ngời đọc khó theo rói truyện
Không thể thiếu kết bài:
không biết câu truyện cuối cùng ra sao
Không thể thiếu TB vì đó là xơng sống của truyện
2 H/s đọc ghi nhớ
H/s đọc to truyện Phần thởngtrong truyện chủ đề không nằm trong bất cứ phâng nào, câu văn nào mà toát lên từ toàn bộ nội dung câu chuyện
Sự việc tập trung chủ đề
Câu nói của ngời nông dân với Vua
H/s xác định bố cục 3 phần khác nhau:Nhân vật trong
I.
Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự.
1 Ví dụ.
- ý nghĩa của bài văn Tuệ Tĩnh là nhà danh y lỗi lạc giúp đỡ ngời bệnh
Danh y Tuệ Tĩnh bị đặt trớc sự lựa chọn: Đi chữa cho nhà quý tộc hay đứa
đồng thời chế giễu tính tham lam cậy quyền thế của viên quan nọ
Trang 29Tuệ Tính có gì giống nhau
về bố cục và khác nhau về
chủ đề
? Sự việc trong phần thân
bài thú vị ở chỗ nào
Gv: Câu trả lời của bác nông
dân với Vua thật bất ngờ
Kết thúc bât ngờ thú vị hơn
H/s đọc yêu cầu BT2H/s làm bài
Giống Tuệ Tĩnh
Kể theo trật tự (t) 3 phần
rõ rệt
ít hành động nhiều đối thoại
- Giáo viên: Nghiên cứu soạn bài đọc TLTK ,
- Học sinh : Soạn đọc trớc bài
C, Các b ớc lên lớp
1, Ôn định tổ chức:( 1 phút )
Lớp : 6A…………
Lớp : 6B ………
2, Kiểm tra bài cũ:( 7 phút )
? Dàn bài của bài văn tự sự gồm mấy phần.
? Nhiệm vụ cụ thể của từng phần
3, Bài mới: (3 2 phút )
Trang 30Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
nghiêng về kể việc, kể ngời,
đề nào nghiêng về tờng
? Hãy ghi vào giấy dàn ý em
sẽ viết theo yêu cầu của đề
viết lời kể (chủ yếu viết
đoạn mở đầu, đoạn kết thúc
Những lời nói việc làm chứng tỏ ngời bạn đó tốt
Một câu truyện kỉ niệm khiến em không quên
2 H/s đọc ghi nhớ
H/s thảo luận
Truyện Thánh gióng đánh giặc Ân bắt đầu từ chỗ đứa
bé nghe sứ giả
Vì không phải kể ngời mẹ thụ thai, mang thai 12 tháng
Cần giới thiệu nhân vật thì
mới có nhân vật để kể
VD: Thánh Gióng là một vị anh hùng đánh giặc nổi tiếngtrong truyền thuyết
I
Đề, tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự.
1
Đề văn tự sự.
Các từ trọng tâm từng đề:Câu chuyện em thích, chuyện ngời bạn tôt, kỉ niệm ấu thơ, sinh nhật
em, quê đổi mới, em đã lớn
2.
Cách làm bài văn tự sự.
Đề 1: Tìm hiểu đề: Yêu cầu kể lại một truyện mà
em thích, kể bằng chính lời văn của mình
- MB: Đời HV thứ 6, ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão
- TB: Thánh Gióng bảo vua làm cho ngựa sắt.Thánh Gióng ăn khoẻ lớnnhanh khi ngựa sắt đến Gióng vơn vai thành tráng sĩ -> ra trận giết giặc, thắng giặc Gióng bay về trời
-KB: Vua nhớ công ơn phong là PĐTV, lập đền thờ
4, Củng cố (2 phút )
? Muốn làm tôt bài văn tự sự cần thực hiện các bớc nào
? Nhiệm vụ của từng bớc
Trang 31- Giáo viên: Nghiên cứu soạn bài đọc TLTK ,
- Học sinh :Đọc và chuẩn bị bài
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
? Kể lại câu chuyện Thánh
Gióng
Gv cho H/s lập ý của truyện
? Nhiệm vụ của bớc lập ý là
để lại chứng tích ở tre đằng ngà và tên làng Cháy
II Luyện tập.
1.Bài tập.
- Lập ý truyện Thánh Gióng, nhân vật Thánh Gióng
Sự việc Gióng 3 tuổi cha biết nói -> nghe tiếng sứ giả rao biết nói -> lớn nhanh thành tráng sĩ đi
đánh giặc -> bay về trời vua lập đề thờ phong là PĐTV -> Ca ngợi ngời anh hùng Gióng
Sự tích Hồ Gơm
Trang 32? Em hãy lập ý cho truyện
H/s thảo luận nhóm
- Ngày xa, giặc Ân xâm phạm bờ cõi nớc ta, Vua sai
sứ giả đi cầu ngời tài ra
đánh giặc Khi tới làng Gióng một đứa bé lên 3 mà không biết nói, biết cời, biết
đi tự nhiên nói đợc bảo mẹ
ra mời sứ giả vào Chú bé ấy
là Thánh Gióng
- Ngời nớc ta không ai là không biết Gióng, Gióng là ngời đặc biệt lên 3 tuổi
Cách a: Giói thiệu ngời anh hùng
Cách b: Nói đến chú bé lạ
Cách c: Nói đến sự biến đổi
Cách d: Nói đến một nhân vật mà ai cúng thích
Truyện kể về lê thận bắt
đợc lỡi gơm
Lê Lợi bắt đợc chuôi gơmlắp vào vừa khít
Lê Lợi đợc trao quyền
ời, biết đi một hôm có sứ giả
b Ngày xa tại một làng Gióng có một chú bé rất lạ.Đẫ lên 3 mà vẫn không biết nói, biết cời, biết đi
4, Củng cố (2 phút )
? Trình bày các bớc làm một bài văn tự sự
? Em hiểu thế nào là viết bằng lời văn của em
5.H ớng dẫn về nhà.( 2 phút )
- Học bài cũ, xem kỹ lại tất cả các phần lí thuyếtđã học về văn tự sự
- Ôn tập tốt chuẩn bị giờ sau viết bài TLV số 1
A, Mục tiêu
- H/s viết đợc một bài văn kể chuyện có nội dung: Nhân vật, sự việc, thời gian
đặc điểm, nguyên nhân kết quả Có đủ ba phần: MB, TB, KB
- Biết kể bằng lời văn của mình
- Bài viết phải đảm bảo nội dung trong SGK
Trang 332, Kiểm tra bài cũ:( 1 phút )
? Gv kiểm tra sự chuẩn bị của H/s
- Trình bày tóm tắt các sự việc bám sát nội dung SGK
- Sự ra đời của Gióng
- Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giặc
- Gióng vơn vai thành tráng sĩ đi đánh giặc
- Đánh tan giặc Gióng lên núi cởi bỏ áo giáp, bay về trời
- Vua lập đền thờ phong danh hiệu
- Những dấu tích còn lại của Thánh Gióng
- Xem lại dàn ý trong bài làm của mình
- Đọc trớc bài : Lời văn, đoạn văn tự sự
Tuần 5
Tiết 19
Trang 34từ nhiều nghĩa và hiện tợng chuyển nghĩa của từ
Ngày soạn: 27 / 9 / 2007 Ngày day: / / 2007
A, Mục tiêu
- HS nắm vững:Khái niệm từ nhiều nghĩa
- Hiện tợng chuyển nghĩa của từ
- Nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ
- Tích hợp với phần văn bản ở truyện SD ,với phần tập làm văn ở khái niệm :Lời
? Tại sao sự vật ấy vẫn đợc
đa vào bài thơ
Khác: Chân của cái gậy dùng để đỡ bà,chânkiềng đỡ thân kiềng, xoang, chân của cái bàn dùng để đỡ thân bànThảo luận nhóm
Bộ phận dới cùng của cơ thể ngời,đv dùng để đi đứng trênhai chân,đứng trong hàng (đàn).Bộ phận dới cùng của một số đồ vật
Có tác dụng giá đỡ các bộ phận khác:chân
-> Từ chân là một từ có nhiều nghĩa
Trang 35? Hãy cho biết nghĩa đầu
tiên của từ chân là nghĩa
nào
GV: Nghĩa đầu tiên gọi là
nghĩa gốc (nghĩa đen) nó là
Hoa nhài: Chỉ một loại hoa
Từ xuân: Chỉ mùa xuân
Từ xuân 2: Nhiều nghĩa chỉ mùa xuân, chỉ sự tơi đẹp trẻ trung
2.Nhận xét
Từ có thể có một nghĩa hay nhiều nghĩa
Bộ phận trên cùng đầu tiên, đầu danh sách, đầu bảng
Bộ phận quan trọng nhất:
Đầu đần, đầu bảng
2 Bài tập 3.
Đang nắm cơm – hiểu văn bản ba nắm cơm
Cuộn bức tranh – hiểu văn bản 3 cuộn tranh
Trang 36Gánh củi đi – hiểu văn bản 1 gánh củi.
? Chuyển nghĩa của từ là gì
? Thế nào là nghĩa gốc, nghĩa chuyển
A, Mục tiêu
- Học sinh nắm đợc hình thức lời văn kể ngơi, kể việc, chủ đề và liên kết trong
đoạn văn
- Xác định đợc đoạn văn giới thiệu và kể chuyện sinh hoạt hàng ngày
- Bớc đầu rèn luyện kĩ năng viết câu, dựng đoạn văn tự sự
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Nghiên cứu soạn bài , đọc TLTK
- Học sinh : Soạn đọc trớc bài
Trang 37? Đoạn văn 1 và văn 2 giới
thiệu những nhân vật nào
? Giới thiệu sự việc gì
? Mục đích giới thiệu để
GV khái quát nhấn mạnh
điểm 1 trong phần ghi nhớ
Để mở truyện, chuẩn bị cho diễn biến chủ yếu của câu chuyện
Không thể đảo lộn các câu1,2,3 vì nếu đảo lộn, ý những đoạn văn sẽ thay đổi hoặc khó hiểu
Có thể đảo lộn các câu 2,3 và4,5 câu 6 tiếp nối câu 1 (đoạn2) Vẫn không thay đổi
ý nghĩa cảu đoạn văn
H/s đọc đoạn 3 (SGK tr59)Các hành động đợc thể hiện theo hành động trớc sau:
nguyên nhân, kết quả, thời gian
Hành động ấy mạng lại kết quả: Lụt lớn thành P Châu nổi lềnh bềnh trên biển nớc
Lời kể gây ấn tợng hãi hùng cho ngời đọc
`H/s đọc mục ghi nhớ 1
I.Lời văn, đoạn văn tự sự.
1.Lời văn giới thiệu nhân vật.
- Đoạn 1
Câu 1: Giới thiệu nhân vật Vua hùng, MNCâu2: Sự việc: Vua muốnkén rể xứng đáng
2 Lời văn kể sự việc hoạt động các nhân vật
Thuỷ Tinh: Đến muộn không lấy đợc MN, đem quân đuổi theo hô ma gọigió, dâng nớc đánh Sơn Tinh
Đoạn 2: 6 câu: Hai thần
đến cầu hôn
Trang 38Gọi H/s đọc yêu cầu BT2.
Gv cho H/s thảo luận
Quan hệ giữa hai câu: Hành
động nối tiếp và ngày càng
Câu a ý lộn xộn: Không thể cỡi ngựa rồi mới ngồi lên lng ngựa, rồi mới đầu đóng chắc yên ngựa
Đoạn 3: Câu 1 TT đánh ST
Câu 5: Kết quả ảnh hởng của hoạt động
2.Bài tập 2.
Câu b đúng (vì đúng mạch lạc)
Câu a sai vì sai mạch lạc
4, Củng cố (2 phút )
? Khi kể ngời, việc trong văn tự sự cần chú ý điều gì
- Gv hớng dẫn H/s tìm câu chủ đề của đoạn
5.H ớng dẫn về nhà.( 5 phút )
- Học bài cũ hoàn thiện BT trong SGK
- Tập nói ngắn gọn một đoạn văn 5,6 câu với đề tài: Giới thiệu các thành viên trong gia đình( Ông, bà, anh ,chị, em) Nói cho bạn bè nghe (trong nhóm) các bạn nhận xét
_
Tuần 6
Tiết 21 văn bản: Thạch sanh
Ngày soạn: 1 / 10 / 2007 Ngày day: / / 2007
A, Mục tiêu
- H/s hiểu đợc nội dung ý nghĩa của truyện Thạch Sanh và một số đặc điểm tiêu biểu của kiểu nhân vật ngời dũng sĩ
- Kể lại đợc truyện kể đợc những tình tiết chính bằng ngôn ngữ kể của H/s
- Tích hợp với phần TV ở bài chữa nỗi dùng từ và TLV ở bài dàn ý và lời văn
đoạn văn tự sự
B, Chuẩn bị.
- Giáo viên: Nghiên cứu soạn bài , đọc TLTK
- Học sinh : Soạn đọc trớc bài
C, Các b ớc lên lớp
1,
ổ n định tổ chức:(1 phút )
Lớp : 6A…………
Trang 39phản ánh cuộc đấu tranh
chinh phục tự nhiên -> chủ
làm mấy đoạn.Nêu nội
dung của từng đoạn
? Tìm hiểu sự ra đời của
? Ví sao TS nhận lời đi
canh miếu thờ
? Điều đó đã bộc lộ đức
tính đáng quý nào của TS
1 H/s nhắc lại khái niệm truyện cổ tích
Truỵện kể về cuộc đời của nvdũng sĩ
3H/s đọc bài
1 H/s kể lại toàn truyệnH/s đọc chú thích : 3,6,7,8,9,11,12,13
C1: chia làm 4 đoạnC2: Chia làm 2 đoạn
Đ1 từ đầu thần thông
Kể về sự ra đời của Thạch Sanh
Đ2: Còn lại, kể về cách chiến
đấu của Thạch Sanh
Nguồn gốc xuất thân của Thạch Sanh có nét giống với
Thạch Sanh sống cô đơn nghèo khổ trong túp nều dới gốc đa
Ngời dũng sĩ có tài ph thờng
từ lúc mới sinh ra có thể lập
đợc nhiều chiến công Ngời dũng sĩ gần với nhân dân có cội nguồn từ nhân dân lao
động
Lí Thông lừa Thạch Sanh đi canh miếu có chăn Tinh ăn thịt ngời
Tin lời Lí Thông, vâng lời mẹnuoi
Thật thà sống có tình nghĩa
I.Tìm hiểu chung
Thạch Sanh là truyện cổ tích kể về cuộc đời của nhân vật dũng sĩ
II.Đọc- hiểu văn bản
1.Đọc và tìm hiểu chú thích
-Khác thờng: Ngọc Hoàng sai thái tử xuống
đầu thai làm con ,bà mẹ mang thai nhiều năm mớisinh TS TS đợc dạy võ nghệ
-Bình thờng : con gia
đình nôngdân sống nghèokhổ = nghề kiếm củi
a2.Những chiến công của Thạch Sanh
Thạch Sanh bị mẹ con Lí Thông lừa đi canh miếu Những thử thách màTS trải qua
Trang 40? Chiến công đầu của TS đã
? Vì sao TS nhận lời xuống
hang cứu công chúa
muốn đặt niềm tin vào tài
năng hay đạo đức của TS
? Chi tiếng đàn có ý nghĩa
gì trong truyện Thạch Sanh
phép Thạch Sanh dùng võ thuật đánh lại
Dũng cảm
SgkVì Thạch Sanh tin ở
Lí Thông biết nơi đai bàng ở
có ngời bị hại không lờng
tr-ớc đợc âm mu của Lí Thông
Có xuống vì bản tính chàng tốt bụng, muốn cứu ngời, không sợ gian nguy
SGK, dùng tên bắn đại bàng xuống hang
Cứu con vua Thuỷ Tề đợc tặng đàn thần, gẩy đàn công chúa khỏi bệnh, kể chuyện mình bị hại
Cả đạo đức tài năng nhng niềm tin vào đạo đức nhiều hơn
Quân 18 nớc ch hầu đến
đánh
Gảy đàn, đãi cơm
Nói lên sức mạnh vô địch củaThạch Sanh, tình cảm nhân
đạo độ lợng của Thạch Sanh, thể hiện khát vọng hoà bình của nhân dân ta
H/s thảo luậnSức mạnh vô địch nhân đạo của Thạch Sanh yêu chuộng hoà bình của nhân dân ta
Bị chằn tinh vồ, TS dùng búa chặt đầu chằn tinh
đem về-TS dũng cảm mu trí
TS xuống hang diệt đại bàng cứu công chúa,bị LíThông lấp cửa hang-TS bị chằn tinh đại bàng báo thù phải ngồi tù
TS thật thà chất phác có tài năng
Sau khi TS kết hôn cùng công chúa bị quân 18 nớc
ch hầu đến đánh, chàng gảy đàn quân sĩ cúi giáp xin hàng,TS nấu niêu cơm đãi kẻ thua trận