giao an van 6-ki I

⇒ Bài ca dao là một văn bản: nó có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc và diễn đạt một ý trọn vẹn - Lời phát biểu của thầy cô hiệu trởng :+ Đây là một văn bản vì đó là chuỗi lời nói

Tuần 1 - Tiết 1 Ngày soạn :16-8-2010

CON RồNG CHáU TIÊN

-Su tầm một số tranh ảnh liên quan đến bài học

Học sinh: -Soạn bài

? Hãy kể tóm tắt truyện từ 5-7 câu

? Em hãy giải nghĩa các từ: ng tinh,

mộc tinh, hồ tinh và tập quán?

? Theo em trruyện có thể chia làm mấy

phần? Nội dung của từng phần?

?Đọc phần chú thích hãy nêu khái niệm

truyền thuyết?

I.Đọc và tìm hiểu chung

1 Đọc và kể:

- Đọc Rõ ràng, rành mạch, nhán giọng ở những chi tiết kì lạ phi thờng

2.Chú thích:

3 Bố cục: 3 phần

a Từ đầu đến long trang ⇒ Giới thiệu Lạc Long Quân và Âu Cơ

b Tiếp lên đờng ⇒ Chuyện Âu Cơ sinh

nở kì lạ và LLQ và Âu Cơ chia con

c Còn lại ⇒ Giải thích nguồn gốc con Rồng,cháu Tiên

4 Khái niệm truyền thuyết:

- Truyện dân gian truyền miệng kể về các nhân vật, sự kiện cí liên quan đến lịch sử thời quía khứ

-Hiểu đợc định nghĩa sơ lợc về truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên

- Chỉ ra và hiểu đợc ý nghĩa của những chi tiết tởng tợng kì ảo

Ngay từ những ngày đầu tiên cắp sách đến trờng chúng ta đều đợc học và ghi nhớ câu ca dao:

Bầu ơi thơng lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhng chung một giàn

1

- Thờng có yếu tố tởng tợng kì ảo.

- Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật LS

Âu Cơ dòng dõi Tiên - Rồng mang ý

nghĩa thật sâu sắc Bởi rồng là 1

trong bốn con vật thuộc nhóm linh

mà nhân dân ta tôn sùng và thờ cúng

Còn nói đến Tiên là nói đến vẻ đẹp

toàn mĩ không gì sánh đợc Tởng

t-ợng LLQ nòi Rồng, Âu Cơ nòi Tiên

phải chăng tác giả dân gian muốn ca

ngợi nguồn gốc cao quí và hơn thế

nữa muốn thần kì hoá, linh thiêng

hoá nguồn gốc giống nòi của dân tộc

sự kết tinh những gì đẹp đẽ nhất của

con ngơì, thiên nhiên, sông núi

? Âu Cơ sinh nở có gì kì lạ?

? Nó có ý nghĩa gì?

* GV bình: Chi tiết lạ mang tính chất

hoang đờng nhng rất thú vị và giàu ý

nghĩa Nó bắt nguồn từ thực tế rồng,

rắn đề đẻ trứng Tiên (chim) cũng để

trứng Tất cả mọi ngời VN chúng ta

đều sinh ra từ trong cùng một bọc

II.Tìm hiểu văn bản 1.Giới thiệu lạc long quân - âu cơ

Lạc Long Quân -Vị thần thuộc nòi rồng,con trai thần Long Nữ

-Thần mình rồng ở dới nớc,có sức khoẻ vô địch

-Có nhiều phép lạ,giúp dân diệt trừ yêu quái

-Thần dạy dân cách trồng trọt,chăn nuôi,ăn

ở

Âu Cơ

-Sống ở vùng núi cao phơng Bắc

-Dòng họ Thần Nông

-Xinh đẹp tuyệt trần

-Dạy dân các phong tục lễ nghi

⇒ Đẹp kì lạ, lớn lao với nguồn gốc vô cùng cao quí

2 Diễn biến truyện:

a Âu Cơ sinh nở kì lạ:

- Sinh bọc trăm trứng, nở trăm con, đẹp đẽ, khôi ngô, không cần bú mớm, lớn nhanh nh thổi

⇒ Chi tiết tởng tợng sáng tạo diệu kì nhấn mạnh

sự gắn bó keo sơn, thể hiện ý nguyện đoàn kết giữa các cộng đồng ngời Việt

2

trứng (đồng bào) của mẹ Âu Cơ

DTVN chúng ta vốn khoẻ mạnh,

c-ờng tráng, đẹp đẽ, phát triển nhanh

⇒ nhấn mạnh sự gắn bó chặt chẽ,

keo sơn, thể hiện ý nguyện đoàn kết

giữa các cộng đồng ngời Việt

?Em hãy quan sát bức tranh trong

SGK và cho biết tranh minh hoạ cảnh

gì?

? Lạc Long Quân và Âu Cơ chia con

nh thế nào?

? Việc chia tay thể hiện ý nguyện gì?

? Bằng sự hiểu biết của em về LS

chống ngoại xâm và công cuộc xây

dựng đất nớc, em thấy lời căn dặn

của thần sau này có đợc con cháu

thực hiện không?

* GV bình: LS mấy ngàn năm dựng

nớc và giữ nớc của dân tộc ta đã

chứng minh hùng hồn điều đó Mỗi

khi TQ bị lâm nguy, ND ta bất kể trẻ,

già, trai, gái từ miền ngợc đến miền

xuôi, từ miền biển đến miền rừng núi

xa xôi đồng lòng kề vai sát cánh

đứng dậy diết kẻ thù Khi nhân dân

một vùng gặp thiên tai địch hoạ, cả

n-ớc đều đau xót, nhờng cơm xẻ áo, để

giúp đỡ vợt qua hoạn nạn và ngày

nay, mỗi chúng ta ngồi đây cũng đã,

đang và sẽ tiếp tục thực hiện lời căn

dặn của Long Quân xa kia bằng

những việc làm thiết thực

? Trong tuyện dân gian thờng có chi

tiết tởng tợng kì ảo Em hiểu thế nào

là chi tiết tởng tợng kì ảo?

? Trong truyện này, chi tiết nói về

LLQ và Âu Cơ; việc Âu Cơ sinh nở

kì lạ là những chi tiết tởng tợng kì ảo

Vai trò của nó trong truyện này nh

thế nào?

b Âu Cơ và Lạc Long Quân chia con:

- 50 ngời con xuống biển;

- 50 Ngời con lên núi

- Cùng nhau cai quản các phơng, dựng xây đất ớc

n-⇒ Cuộc chia tay phản ánh nhu cầu phát triển DT: làm ăn, mở rộng và giữ vững đất đai Thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất DT Mọi ngời ở mọi vùng đất nớc đều có chung một nguồn gốc, ý chí

và sức mạnh

* ý nghĩa của chi tiết t ởng t ợng kì ảo:

- Chi tiết tởng tợng kì ảo là chi tiết không có thật

đợc dân gian sáng tạo ra nhằm mục đích nhất

định

- ý nghĩa của chi tiết tởng tợng kì ảo trong truyện:+ Tô đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ của các nhân vật, sự kiện

+ Thần kì hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi, dân tộc để chúng ta thêm tự hào, tin yêu, tôn kính tổ tiên, dân tộc

+ Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm

3 Kết thúc tác phẩm:

- Con trởng lên ngôi vua, lấy hiệu Hùng Vơng, lập 3

- Gọi HS đọc đoạn cuối

? Em hãy cho biết, truyện kết thúc

bằng những sự việc nào?

? Việc kết thúc nh vậy có ý nghĩa gì?

? Vậy theo em, cốt lõi sự thật LS

trong truyện là ở chỗ nào?

* GV: Cốt lõi sự thật LS là mời mấy

đời vua Hùng trị vì còn một bằng

chứng nữa khẳng định sự thật trên đó

là lăng tởng niệm các vua Hùng mà

tại đây hàng năm vẫn diễn ra một lễ

hội rất lớn đó là lễ hội đền Hùng Lễ

hội đó đã trở thành một ngày quốc

giỗ của cả dân tộc, ngày cả nớc hành

quân về cội nguồn:

Dù ai đi ngợc về xuôi

Nhớ ngày giỗ tổ mùng mời tháng ba

và chúng ta tự hào về điều đó Một lễ

hội độc đáo duy nhất chỉ có ở VN!

Hoạt động 4:

?Theo em, tại sao tuyện này đợc gọi

là truyền thuyết? Truyện có ý nghĩa

- Soạn bài: bánh chng, bánh giầy

- Tìm các t liệu kể về các dân tộc khác hoặc trên thế giới về việc làm bánh hoặc quà dâng vua

A.Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

-Hiểu nội dung, ý nghĩa của truyện

-Chỉ ra và hiểu đợc ý nghĩa của chi tiết tởng kì ảo

-Tìm hiểu, tập phân tích nhân vật trong truyện truyền thuyết

-Kể đợc truyện

B Chuẩn bị:

Giáo viên:+ Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Su tầm tranh ảnh về cảnh nhân dân ta chở lá dong, xay đỗ gói bánh chng, bánh giầy

Học sinh:Soạn bài

C Các b ớc lên lớp:

Hoạt động 1: Khởi động

1.Kiểm tra bài cũ:

1 Em hiểu thế nào truyền thuyết? Tại sao nói truyện Con Rồng, cháu Tiên là truyện truyền thuyết?

2 Nêu ý nghĩa của truyền thuyết "Con Rồng, cháuTiên"? Trong truyện em thích nhất chi tiết nào? Vì sao em thích?

2.Bài mới: Hàng năm cứ mỗi khi tết đến, xuân về, nhân dân ta, con cháu của vua Hùng

từ miền ngợc đến miền xuôi, vùng rừng núi cũng nh vùng biển lại nô nức, hồ hởi chở lá dong, xay gạo, giã gạo gói bánh quang cảnh ấy làm sống lại truyền thuyết "Bánh chng, bánh giầy"

- Vua cha chọn bánh của lang Liêu để tế trời

đất cùng Tiên Vơng và nhờng ngôi cho chàng

- Từ đó nớc ta có tục làm bánh chng, bánh giầy vào ngày tết

Truyện cổ dân gian thờng có các cuộc thi

tài Truyện STTT là thi tài để kén phò

mã,còn ở truyện này là thi tài để truyền

ngôi vua

II.Tìm hiểu văn bản

1.Vua Hùng chọn ng ời nối ngôi

- Hoàn cảnh: giặc ngoài đã yên, đất nớc 5

?Vua Hùng chọn ngời nối ngôi trong

hoàn cảnh nào?

?ý định của vua ra sao?(quan điểm của

vua về việc chọn ngời nối ngôi)

?Vua chọn ngời nối ngôi bằng hình thức

gì?

* GV: Trong truyện dân gian giải đố là1

trong những loại thử thách khó khăn đối

với nhân vật

- Điều kiện và hình thức truyền ngôi đổi

mới và tiến bộ so với đơng thời đó là

không hoàn toàn theo lệ truyền ngôi từ

các đời trớc: chỉ truyền cho con trởng

Vua chú trọng tài chí hơn trởng thứ Qua

đây, ta thấy vua Hùng là vị vua anh minh

giúp lễ vật cho lang Liêu?

? Kết quả cuộc thi tài giữa các ông Lang

nh thế nào?

? Vì sao hai thứ bánh của Lang Liêu đợc

vua chọn để tế Trời, Đất, Tiên Vơng và

Lang Liêu đợc chọn để nối ngôi vua?

?Truyền thuyết bánh chng, bánh giầy có

2: Cuộc thi tài giữa các ông lang

- Các ông lang thi nhau làm cỗ thật hậu, thật ngon

- Lang Liêu:

+ Trong các con vua, chàng là ngời thiệt thòi nhất

+ Tuy là Lang nhng từ khi lớn lên chàng ra

ở riêng, chăm lo việc đồng áng, trồng lúa, trồng khoai Lang Liêu thân thì con vua nhng phận thì gần gũi với dân thờng

- Thần vẫn dành chỗ cho tài năng sáng tạo của Lang Liêu

- Từ gợi ý, lang Liêu đã làm ra hai loại bánh

3 Kết quả cuộc thi

- Lang Liêu đợc chọn làm ngời nối ngôi

- Hai thứ bánh của Lang Liêu vừa có ý nghĩa thực tế: quí hạt gạo, trọng nghề nông (là nghề gốc của đất nớc làm cho ND đợc

no ấm) vừa có ý nghĩa sâu xa: Đề cao sự thờ kính Trời, Đất và tổ tiên của nhân dân ta

- Hai thứ bánh hợp ý vua chứng tỏ tài đức của con ngời có thể nối chí vua Đem cái quí nhất của trời đất của ruộng đồng do chính tay mình làm ra mà tiến cúng Tiên Vơng, dâng lên vua thì đúng là con ngời tài năng, thông minh, hiếu thảo

* ý nghĩa của truyện :

- Giải thích nguồn gốc hai loại bánh cổ truyền

- Giải thích phong tục làm bánh chng, 6

bánh giầy và tục thờ cúng tổ tiên của ngời Việt.

- Đề cao nghề nông trồng lúa nớc

- Quan niệm duy vật thô sơ về Trời, Đất

- Ước mơ vua sáng, tôi hiền, đất nớc thái bình,nhân dân no ấm

Hoạt động 4:

?Căn cứ vào câu nói của HV về hai loại

bánh,hãy nêu ý nghĩa của truyện?

?Biện pháp nghệ thuật chủ yếu trong

truyền thuyết này?

-Đề cao lao động,đề cao nghề nông

NT:Chi tiết hoang đờng

-Chi tiết có thực đúng với lịch sử.(vua Hùng truyền ngôi,dân biết làm bcbg

3 Chỉ ra và phân tích một số chi tiết trong truyện mà em thích nhất

- Lang Liêu đợc thần báo mộng: đây là chi tiết thần kì làm tăng sức hấp dẫn của truyện, nêu lên giá trị của hạt gạo ở một đất nớc mà c dân sống bằng nghề nông, thể hiện cái đáng quí, cái đáng trân trọng của sản phẩm do con ngời làm ra

- Lời của vua nói về hai loại bánh: đây là cách "đọc", cách "thởng thức" nhận xét về văn hoá Những cái bình thờng, giản dị song lại nhiều ý nghĩa sâu sắc đó cũng chính là ý nghiã t tởng, tình cảm của nhân dân về hai loại bánh và phong tục làm bánh

Hoạt động 6: Hớng dẫn về nhà

-Nắm nội dung bài học

7

- Soạn bài: Từ và cấu tạo từ tiếng Việt

Ngày soạn:18-8-2010

Ngày dạy:

Tiết 3: Từ và cấu tạo từ tiếng việt

A.Mục tiêu bài học

Gíp hs:-Hiểu đợc từ và cấu tạo từ Tiếng Việt,cụ thể: +Khái niệm về từ

+Các kiểu cấu tạo từ: từ đơn,từ phức,từ ghép,từ láy

-Luyện tập kĩ năng nhận diện và sử dụng từ

1.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị bài

2.Bài mới: ở Tiểu học các em đã đợc học về tiếng và từ.Tiết học này chúng ta sẽ tìm hiểu sâu thêm về cấu tạo của từ Tiếng Việt để giúp các em sử dụng thuần thục từ Tiếng Việt

Hoạt động 2:

-Gv treo bảng phụ viết vdụ

?Câu văn này ở vbản nào?

?9 từ trong vdụ trên khi kết hợp với nhau

có tác dụng gì?( Tạo ra câu có ý nghĩa)

í dụ Thần /dạy /dân /cách /trồng trọt/,chăn nuôi/ và /cách /ăn ở./

?Qua việc lập bảng,hãy phân biệt từ

Hoạt động 4:

III.LUYệN TậP

c Từ ghép chỉ qua hệ thân thuộc: cậu mợ, cô dì, chú cháu,anh em…

- Bác cháu,chị em,dì cháu ,cha anh…

Bài 3: -Nêu cách chế biến bánh: bánh rán, bánh nớng, bánh hấp, bánh nhúng

-Nêu tên chất liệu làm bánh: bánh nếp, bánh tẻ, bánh gai, bánh khoai, bánh ngô, bánh sắn, bánh đậu xanh

- Tả dáng điệu:

Lừ đừ, lả lớt, nghênh ngang, ngông nghênh, thớt tha

Hoạt động 5 H ớng dẫn về nhà ::

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Tìm số từ, số tiếng trong đoạn văn: lời của vua nhận xét về hai thứ bánh của Lang liêu

- Soạn: Giao tiếp, văn bản và phơng thức biểu đạt

Bài 1 a Từ nguồn gốc, con cháu thuộc kiểu từ ghép

b Từ đồng nghĩa với từ nguồn gốc: Cội nguồn, gốc gác

Bài 2: Các khả năng sắp xếp:

- Ông bà, cha mẹ, anh chị, cậu mợ

-Tính chất của bánh: bánh dẻo, bánh phồng, bánh xốp

- Hình dáng của bánh: bánh gối, bánh khúc, bánh quấn thừng

Bài 4:

- Miêu tả tiếng khóc của ngời

- Những từ có tác dụng miêu ta đó: nức nở, sụt súi, rng rức

Bài 5: - Tả tiếng cời: khúc khích, sằng sặc, hô hố, ha hả, hềnh hệch

- Tả tiếng nói: khàn khàn, lè nhè, thỏ thẻ, léo nhéo, lầu bầu, sang sảng

9

Ngày soạn :20-8-2010

Tiết 4:

GIAO TIếP,VĂN BảN Và PHƯƠNG THứC BIểU ĐạT

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Huy động kiến thức của HS về các loại văn bản mà HS đã đợc học

- Hình thành sơ bộ khái niệm văn bản, mục đích giao tiếp, phơng thức biểu đạt

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Bảng phụ

- Học sinh: + Soạn bài

C Các b ớc lên lớp :

Hoạt động 1: Khởi động

1.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của hs

2 Bài mới: Các em đã đợc tiếp xúc với một số vbản ở tiết 1 và 2.Vậy vbản là gì? Đợc sử dụng với mục đích giao tiếp nh thế nào?Tiết học này sẽ giúp các em giải đáp những thắc mắc đó

Hoạt động 2:

- Thông qua các ý của câu hỏi a

- Khi đi đờng, thấy một việc gì, muốn cho

điều mình muốn nói Nhờ phơng tiện

ngôn từ mà mẹ hiểu đợc điều em muốn

nói, bạn nhận đợc những tình cảm mà em

gỉ gắm Đó chính là giao tiếp

- Trên cơ sở những điều vừa tìm hiểu, em

hiểu thế nào là giao tiếp?

* GV chốt: đó là mối quan hệ hai chiều

giữa ngời truyền đạt và ngời tiếp nhận

-?Việc em đọc báo và xem truyền hình có

phải là giao tiếp không? Vì sao?

*Quan sát bài ca dao trong SGK (c)

- Bài ca dao có nội dung gì?

b.Văn bản

* VD:

- Bài ca dao: Khuyên chúng ta phải có lập

* GV: Đây là vấn đề chủ yếu mà cha ông

chúng ta muốn gửi gắm qua bài ca dao

này Đó chính là chủ đề của bài ca dao

?Bài ca dao đợc làm theo thể thơ gì? Hai

câu lục và bát liên kết với nhau nh thế

nào?

* GV chốt: Bài ca dao là một văn bản: nó

có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc

và diễn đạt trọn vẹn ý

- Quan sát câu hỏi d,đ,e

- Cho biết lời phát biểu của thầy cô hiệu

trởng trong buổi lễ khai giảng năm học có

phải là là văn bản không? Vì sao?

?Bức th em viết cho bạn có phải là văn

bản không? Vì sao?

?Vậy em hiểu thế nào là văn bản?

+ Bài ca dao làm theo thể thơ lục bát, Có

sự liên kết chặt chẽ:

Về hình thức: Vần ên Về nội dung:, ý nghĩa: Câu sau giải thích

rõ ý câu trớc

⇒ Bài ca dao là một văn bản: nó có chủ

đề thống nhất, có liên kết mạch lạc và diễn đạt một ý trọn vẹn

- Lời phát biểu của thầy cô hiệu trởng :+ Đây là một văn bản vì đó là chuỗi lời nói có chủ đề, có sự liên kết về nội dung: báo cáo thành tích năm học trớc, phơng h-ớng năm học mới

⇒ Lời phát biểu của thầy cô hiệu trởng là một dạng văn bản nói

-Bức th:Là một văn bản vì có chủ đề, có nội dung thống nhất tạo sự liên kết.⇒ đó

là dạng văn bản viết

* Khái niệm : Văn bản là một chuỗi lời

nói miệng hay bài viết có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc, vận dụng ph-

ơng thức biểu đạt phù hợp để thực hiện mục đích giao tiếp

Hoạt động 3:

II Kiểu văn bản và ph ơng thức biểu đạt:

a VD:

TT Kiểu văn bản

phơng thức

biểu đạt

1 Tự sự Trình bày diễn biến sự việc Truyện: Tấm Cám

2 Miêu tả Tái hiện trạng thái sự vật,

con ngời + Cảnh sinh hoạt+ Miêu tả cảnh

5 Thuyết minh Giới thiệu đặc điểm, tính

chất, phơng pháp Từ đơn thuốc chữa bệnh, thuyết minh thí ngiệm

6 Hành chính

công vụ Trình bày ý mới quyết định thể hiện, quyền hạn trách

nhiệm giữa ngời và ngời

Đơn từ, báo cáo, thông báo,

thức biếu đạt.

- Lấy VD cho từng kiểu văn bản?

- Bài học hôm nay chúng ta cần ghi nhớ

điều gì?

thức biếu đạt

- Lấy VD cho từng kiểu văn bản?

- Bài học hôm nay chúng ta cần ghi nhớ

Hoạt động 6: Hớng dẫn về nhà

-Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện các bài tập

- Làm bài tập 3, 4, 5 Sách bài tập tr8

- Soạn bài: Thánh Gióng *Đọc văn bản

*Trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu

Tuần 2 - Tiết 5 Ngày soạn :26-8-2010Vănbản: Thánh Gióng

(Truyền thuyết)

A.MụC TIÊU Bài HọC :Giúp học sinh:

-Nắm đợc nội dung,ý nghĩa và một số nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện Thánh Gióng

- Kể lại đợc truyện này

B.Chuẩn bị

-Soạn bài

Học sinh:- Soạn bài

B.Các b ớc lên lớp

Hoat động1 : Khởi động

1.Kiểm tra bài cũ: ? Em hãy kể lại truyền thuyết Bánh chng,bánh giầy?

?Vì sao 2 thứ bánh của LL đợc vua chọn để tế trời,đất,Tiên Vơng? Căn cứ vào lời nói của

Hùng Vơng em hãy nêuéy nghĩa của truyện?

2.Bài mới: Chủ đề đánh giặc cứu nớc là chủ đề lớn, cơ bản, xuyên suốt LS văn học VN nói chung, văn học dân gian VN nói riêng Thánh Gióng là truyện dân gian thể hiện rất tiêu biểu và độc đáo chủ đề này Đây là một câu chuyện hay và hấp dẫn, lôi cuốn biết bao thế hệ ngời VN Điều gì đã làm nên sức hấp dẫn, lôi cuốn của câu chuyện nh vậy?

Hi vọng rằng bài học hôm nay cô trò chúng ta sẽ giải đáp đợc thắc mắc đó

- Sự ra đời của Thánh Gióng

- Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giặc

- Thánh Gióng lớn nhanh nh thổi

- Thánh Gióng vơn vai thành tráng sĩ cỡi ngựa sắt đi

đánh giặc và đánh tan giặc

- Vua phong TG là Phù Đổng Thiên Vơng và những dấu tích còn lại của Thánh Gióng

? Phần mở đầu truyện ứng với sự

*Trong dân gian còn truyền tụng

những câu ca về sức ăn uống phi

?Những ngời nuôi G lớn lên là ai?

? Chi tiết bà con ai cũng vui lòng

góp gạo nuôi Gióng có ý nghĩa gì?

* GV: Ngày nay ở làng Gióng ngời

ta vẫn tổ chức cuộc thi nấu cơm, hái

cà nuôi Gióng Đây là hình thức tái

hiện quá khứ rất giàu ý nghĩa

II

Tìm hiểu văn bản

1 Sự ra đời của Thánh Gióng:

- Bà mẹ ớm chân - thụ thai 12 tháng mới sinh;

- Sinh cậu bé lên 3 không nói, cời, đi;

⇒ Khác thờng, kì lạ, hoang đờng

2 Thánh Gióng lớn lên và ra trận đánh giặc:

- Tiếng nói đầu tiên của Thánh Gióng là tiếng nói

đòi đánh giặc

⇒ Đây là chi tiết thần kì có nhiều ý nghĩa:

+ Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nớc: ban đầu nói

là nói lời quan trọng, lời yêu nớc, ý thức đối với

đất nớc đợc đặt lên hàng đầu

+ Gióng là hình ảnh của nhân dân, lúc bình thờng thì âm thầm lặng lẽ nhng khi nớc nhà gặp cơn nguy biến thì đứng ra cứu nớc đầu tiên

- Gióng lớn nhanh nh thổi Cơm ăn mấy cũng ko no,áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ

-Cha mẹ G làm lụng nuôi con

- Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng:

+ Gióng lớn lên bằng thức ăn, đồ mặc của nhân dân, đợc nuôi dỡng bằng những cái bình thờng, giản dị, Gióng không hề xa lạ với nhân dân Gióng đâu chỉ là con của một bà mẹ mà là con của cả làng, của nhân dân

+ ND rất yêu nớc, ai cũng mong Gióng ra trận.+ Sức mạnh của Gióng là sức mạnh của toàn dân

? Thánh Gióng cất tiếng nói khi nào?? Hãy phân tích ý nghĩa của chi tiết này?

?Đoạn tả cảnh G ra trận đánh giặc rất

hào hùng.Tìm những chi tiết về việc

thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc

?Câu chuyện kết thúc bằng sự việc gì?

? Vì sao tan giặc Gióng không về triều

để nhận tớc lộc mà lại về trời?

*G cũng nh nhdân hay chính là

nhdân,đánh giặc vì lòng yêu nớc,căm

thù giặc,sẵn sàng hi sinh mà ko đòi hỏi

đợc khen thởng hay ban cho danh

lợi.Dấu tích,chiến công của G để lại

còn có cả ao, hồ,dấu chân ngựa của G

Hình ảnh chàng trai chiến thắng ngời

làng Phù Đổng từ đỉnh núi Sóc:cúi đầu

từ biệt mẹ già,bay khuất giữa mây

hồng

II

Tìm hiểu văn bản

2 Thánh Gióng lớn lên và ra trận đánh giặc-Thánh Gióng ra trận đánh giặc:

-Vơn vai thành tráng sĩ:

+ Đáp ứng nhiệm vụ cứu nớc Việc cứu nớc

là rất hệ trọng và cấp bách, Gióng phải lớn nhanh mới đủ sức mạnh kịp đi đánh giặc Hơn nữa, ngày xa ND ta quan niệm rằng, ng-

ời anh hùng phải khổng lồ về thể xác, sức mạnh, chiến công Cái vơn vai của Gióng để

đạt đến độ phi thờng ấy

+ Là tợng đài bất hủ về sự trởng thành vợt bậc, về hùng khí, tinh thần của dân tộc trớc nạn ngoại xâm

-Tráng sĩ mặc áo giáp,cầm roi sắt nhảy lên mình ngựa,ngựa phun lửa,lao thẳng đến nơi

có giặc

-Roi sắt gãy tráng sĩ nhổ những cụm tre cạnh

đờng quật vào quân giặc.⇒G đánh giặc bằng cả vũ khí thô sơ,bình thờng nhất Thể hiện tinh thần tiến công mãnh liệt của ngời anh hùng

3 Thánh Gióng bay về trời:

- Đây là sự ra đi thật kì lạ mà cùng thật cao quí , chứng tỏ Gióng không màng danh lợi,

đồng thời cho chúng ta thấy thái độ của nhân dân ta đối với ngời anh hùng đánh giặc cứu nớc ND yêu mến, trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh của ngời anh hùng nên đã để gióng

về với cõi vô biên, bất tử Bay lên trời Gióng

là non nớc, là đất trời, là biểu tợng của ngời dân Văn Lang

Hoạt động 3:

III.Tổng Kết

15

? Hình tợng TG trong truyện có ý nghĩa

gì?

?Theo em, truyện TG liên quan đến sự

thật LS nào?

*

ý nghĩa của hình t ợng Thánh Gióng:

- Là hình tợng tiêu biểu, rực rỡ của ngời anh hùng diệt giặc cứu nớc

- Là ngời anh hùng mang trong mình sức mạnh cộng đồng buổi đầu dựng nớc

* Cơ sở lịch sử của truyện:

Cuộc chiến tranh tự vệ ngày càng ác liệt

đòi hỏi phải huy động sức mạnh của cả

cộng đồng

- Số lợng và kiểu loại vũ khí của ngời Việt

cổ tăng lên từ giai đoạn Phùng Nguyên

đến Đông Sơn

Hoạt động 4: Luyện tập và hớng dẫn về nhà

? Tại sao hội thi thể thao trong nhà trờng lại mang tên "Hội khoẻ Phù Đổng"

- Đây là hội thao dành cho lứa tuổi thiếu nhi (lứa tuổi Gióng) mục đích của cuộc thi là khoẻ để học tập tốt, lao động tốt góp phần vào sự nghiệp bảo vệ và XD đất nớc

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Su tầm một số đoạn thơ, văn nói về Thánh Gióng

- Vẽ tranh Gióng theo tởng tợng của em

-Soạn bài Từ mợn +Khái niệm từ mợn và từ Thuần Việt

+Nhận diện và sử dụng từ mợn

Tiết 7 từ mợn ngày soạn:26/8/2010

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

1.Kiểm tra bài cũ: Phân biệt từ đơn và từ phức? Lấy VD?

2.Bài mới: Tiếng Việt của chúng ta vô cùng phong phú ngoài những từ thuần Việt, ông

cha ta còn mợn một số từ của nớc ngoài để làm giàu thêm ngôn ngữ của ta Vậy từ mợn

là những từ nh thế nào? Khi mợn ta phải tuân thủ những nguyên tắc gì? Bài từ mựơn hôm

nay sẽ giúp các em hiểu rõ điều đó

Hoạt động 2:

- GV treo bảng phụ đã viết VD

?VD trên thuộc văn bản nào? Nói về điều

Gióng, em hãy giải thích nghĩa của từ

tr-ợng, tráng sĩ?

? Theo em, từ trợng, tráng sĩ dùng để biểu

thị gì?

?Đọc các từ này, các em phải đi tìm hiểu

nghĩa của nó, vậy theo em chúng có nằm

trong nhóm từ do ông cha ta sáng tạo ra

* Bài tập nhanh: Hãy tìm từ ghép Hán Việt

có yếu tố sĩ đứng sau?(hiệp sĩ,chiến sĩ,dợc

sĩ,hạ sĩ,nghệ sĩ….)

?Theo em, từ trợng, tráng sĩ có nguồn gốc

từ đâu? (mợn tiếng TQ,chính xác là mợn

từ tiếng TQ cổ,đợc đọc theo cách phát âm

của ngời Việt nên gọi là từ hán Việt)

- Em hãy đọc to các từ trong mục 3

? Em có nhận xét gì về hình thức chữ viết

của các từ: ra-đi-ô, in-tơ-nét, sứ giả, giang

sơn?

* GV: Một số từ: ti vi, xà phòng, mít tinh,

ga có nguồn gốc ấn Âu nhng đợc Việt

hoá cao hơn viết nh chữ Việt Vậy theo

em, chúng ta thờng mợn tiếng của nớc

- Tráng sĩ: ngời có sức lực cờng tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làm việc lớn

⇒ Hai từ này dùng để bểu thị sự vật, hiện ợng, đặc điểm

t Hai từ này không phải là từ do ông cha ta sáng tạo ra mà là từ đi mợn ở nớc ngoài

- Các từ không phải là từ mợn đọc lên ta hiểu nghĩa ngay mà không cần phải giải thích

-Các từ mợn cha đựơc Việt hoá cao thì khi viết cần có dấu gách nối giữa các tiếng

Hoạt động 3

Đọc to phần trích ý kiến của Bác Hồ?

? Theo em, việc mợn từ có tác dụng gì?

II nguyên tắc m ợn từ1

Ví dụ-Mặt tích cực: làm giàu ngôn ngữ dân tộc17

Bài 1 Ghi lại các từ mợn

a Mợn từ Hán Việt: vô cùng, ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ

b Mợn từ Hán Việt: Gia nhân

c Mợn từ Anh: pốp, Mai-cơn giắc-xơn, in-tơ-nét

Bài 2: Xác định nghĩa của từng tiếng tạo thành từ Hán Việt

- Khán giả: ngời xem + Khán: xem + Giả: ngời

- Thính giả: ngời nghe + Thính: nghe + giả: ngời

- Độc giả: ngời đọc + Độc: đọc + Giả: ngời

- Yếu điểm: điểm quan trọng + yếu: quan trọng + Điểm: điểm

- Yếu lợc: tóm tắt những điều quan trọng + Yếu: quan trọng + Lợc: tóm tắt

- Yếu nhân: ngời quan trọng + Yếu: quan trọng + Nhân: ngờiBài 3: Hãy kể tên một số từ mợn

-Nắm nội dung bài học,học thuộc các ghi nhớ

-Hoàn thiện bài tập

- Soạn: Tìm hiểu chung về văn tự sự +Thế nào là văn bản tự sự

+Vai trò của phthức biểu đạt tự sự trong csống,trong giao tiếp

Tiết 8: Ngày soạn :18-8-2009 TìM HIểU CHUNG Về Văn tự sự

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

-Nắm đợc mục đích giao tiếp của tự sự

-Có khái niệm sơ bộ về phơng thức tự sự trên cơ sở hiểu đợc mục đích giao tiếp của rự

sự và bớc đầu biết phân tích các sự việc trong tự sự

1.Kiểm tra bài cũ: Giao tiếp là gì?Văn bản là gi?

2.Bài mới: Các em đã đợc nghe ông bà, cha, mẹ kể những câu chuyện mà các em

quan tâm, yêu thích Mỗi truyện đều có ý nghĩa nhất định qua các sự vịêc xảy ra trong truyện Đó là một thể loại gọi là tự sự Vậy tự sự có ý nghĩa gì? Phơng thức tự sự nh thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu điều đó

Hoạt động 2:

- Hàng ngày các em có kể chuyện và nghe

kể chuyện không? Đó là những chuyện gì?

- Khi nghe những yêu cầu và câu hỏi:

+ Bà ơi! bà kể chuyện cổ tích cho cháu đi!

+ Cậu kể cho mình nghe, Lan là ngời nh

thế nào?

? Theo em ngời nghe muốn biết điều gì và

ngời kể phải làm gì?

- Trong trờng hợp trên nếu muốn cho mọi

ngời biêt Lan là một ngời bạn tốt, em phải

kể nhữngviệc nh thế nào về Lan? Vì sao?

Nếu em kể một câu chuyện không liên

quan đến Lan là ngời bạn tốt thì câu

chuyện có ý nghĩa không?

? Vậy tự sự có ý nghĩa nh thế nào?

Truyện Thánh Gióng là một văn bản đến sự

tự sự.Văn bản tự sự này cho chúng ta biết

điều gì?(Kể chuyên TG thời Hvơng giúp

dân đánh giặc cứu nớc.)

?Hãy liệt kê các sự việc theo thứ tự trớc

sau?

?Em có nhxét gì về mqhệ giữa các sviệc?

(Các sự việc đợc kể thành chuỗi có quan hệ

nhân quả,có sviệc mở đầu,có sviệc kết

b Kết luận: Tự sự giúp ngời nghe hiểu biết

về ngời, sự vật, sự việc Để giải thích, khen, chê qua việc ngời nghe thông báo cho biết.2.Đặc điểm chung của ph ơng thức tự sự:

-Bắt đầu: Sự ra đời của G-Dbiến:+G biết nói và nhận trách nhiệm

*Kể một chuỗi các sự việc ,sự việc nàydẫn

đến sự việc kia và cuối cùng là kết thúc

*Ghi nhớ tr 28 sgk

Hoạt động 3: II.luyện tập

Bài 1 : Truyện kể diễn biến t tởng của ông gìa mang màu sắc hóm hỉnh; kể theo trình tự

thời gian, các sự việc nối tiếp nhau, kết thúc bất ngờ; thể hiện t tởng yêu cuộc sống, dù kiệt sức thì sống cùng hơn chết

Bài 2:

19

- Yêu cầu kể: Tôn trọng mạch kể trong bài thơ.

+ Bé mây rủ mèo con đánh bẫy lũ chuột nhắt bằng cá nớng thơm lừng, treo lơ lửng trong cái cạm sắt

+ Cả bé, cả mèo đều nghĩ chuột tham ăn nên mắc bẫy ngay

+ Đêm, Mây nằm mơ thấy cảnh chuột bị sập bẫy đầy lồng chúng chí cha, chí choé khóc lóc, cầu xin tha mạng

+Sáng hôm sau, ai ngờ khi xuống bếp xem, bé Mây chẳng thấy chuột, cũng chẳng còn cá nớng, chỉ có ở giữa lồng, mèo ta đang cuộn tròn ngáy khì khò chắc mèo ta đang mơ

Bài 3: - Văn bản 1 là một bản tin, nội dung kể lại cuộc khai mạc trại điêu khắc quốc tế

lầ thứ 3 tại thành phố Huế chiều 3-4- 2002

- Văn bản 2: Đoạn văn "Ngời Âu Lạc đánh quân Tần xâm lợc là một bài trong LS lớp 6Cả hai văn bản dều có mội dung tự sự với nghĩa kể chuyện, kể việc

Tự sự ở đây có vai trò giới thiệu, tờng thuật, kể chuyện thời sự hay LS

Hoạt động 4: Hớng dẫn về nhà :

-Học thuộc ghi nhớ

-Làm bài tập SGK

-Soạn : SơnTinh Thuỷ Tinh +Đọc văn bản,giải nghĩa những từ khó

+Hệ thống các sviệc và nhvật trong truyện

+Trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu

Kiểm tra giáo án đầu tuần

TTCM

Lê Thanh

Tuần 3 Tiết 9 Ngày soạn:30/8/2010

Sơn tinh, thuỷ tinh

(Truyền thuyết)

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

Hiểu đợc truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh nhằm giải thích hiện tợng lũ lụt xảy ra ở châu thổ Bắc Bộ thuở các vua Hùng dựng nớc và khát vọng của ngời Việt cổ trong việc giải thích và chế ngự thiên tai lũ lụt, bảo vệ cuộc sống của mình

Gv:-nghiên cứu sgv,stk,tranh ảnh liên quan đến bài học.

số nhà thơ đã lấy cảm hứng hình tợng từ tác phẩm để sáng tác thơ ca

Hoạt động 2:

GV đọc mẫu sau đó gọi HS đọc lại

?Em hãy tóm tắt các sự việc chính

? Theo em, ST, TT có phải là từ thuần

Việt không? Nó thuộc lớp từ nào mà ta

mới học?

? VB ST,TT là truyện truyền thuyết, em

hãy xác định bố cục 3 phần của truyện?

? Truyện có mấy nhân vật? nhân vật nào

Hoạt động 3:

21

?Truyeọn ủửụùc gaộn vụựi thụứi ủaùi naứo trong

lũch sửỷ Vieọt Nam ?(Vua huứng dửùng

nửụực)

?Truyeọn keồ veà thụứi Huứng Vửụng thửự

maỏy ?(thụứi Huứng vửụng thửự 18 nghúa laứ

giai ủoaùn cuoỏi cuứng cuỷa nửụực vaờn Lang )

?Phần mở truyện giới thiệu với chúng ta

điều gì?

?Vỡ sao vua huứng baờn khoaờn vieọc keựn reồ

? ý định của vua Hùng muốn chọn cho con

1 ngời chồng thật xứng đáng đã dẫn đến sự

việc gì?

?Caỷ hai nhaõn vaọt ủửụùc mieõu taỷ baống

nhửừng chi tieỏt ngheọ thuaọt tửụỷng tửụùng kỡ

aỷo nhử theỏ naứo ?Hãy lieọt keõ nhửừng chi

tieỏt kỡ laù veà hai vũ thaàn?

?Vua huứng keựn reồ baống caựch naứo ?

(thaựch cửụựi )

?Vaọy vua huứng thaựch cửụựi nhửừng gỡ ?

?Sớnh leó ủoự thuaọn lụùi cho nhaõn vaọt naứo?

(Thuaọn lụùi cho ST.Vỡ ủoự laứ nhửừng saỷn

vaọt nụi rửứng nuựi thuoọc ủaỏt ủai ST cai

quaỷn Qua đó ta thấy vua Hùng ngầm

đứng về phía ST, vua đã bộc lộ sự thâm

thuý, khôn khéo)

* GV: Ngời Việt thời cổ c trú ở vùng ven

núi chủ yếu sống bằng nghề trồng lúa nớc

Núi và đất là nơi họ xây dựng bản làng và

gieo trồng, là quê hơng, là ích lợi, là bè

bạn Sông cho ruộng đồng chất phù sa

cùng nớc để cây lúa phát triển những nếu

nhiều nớc quá thì sông nhấn chìm hoa

II.TìM HIểU văn bản

1 Vua Hùng kén rể:

-Huứng vửụng coự moọt ngửụứi con gaựi teõn laứ Mũ Nửụng,ngửụứi ủeùp nhử hoa ,tớnh neỏt hieàn dũu

->muốn chọn cho con một ngời chồng xứng đáng

2 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn và cuộc giao tranh giữa hai thần:

a Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn:

Sụn Tinh Thuyỷ tinh

-ễÛ nuựi Taỷn Vieõn

-Vaóy tay veà phớa ủoõng…noồi coàn baừi; Vaóy tay veà phớa taõy…moùc leõn tửứng daừy nuựi ủoài

-ễÛ mieàn bieồn

-Goùi gioự - gioự ủeỏn;

Hoõ mửa- mửa veà

-Hai vị thần khổng lồ, uy nghi, tài năng siêu phàm, họ có chung một ớc nguyện là

đợc cới Mị Nơng làm vợ

- Hai vị thần cùng xuất hiện

- Vua Hùng băn khoăn, khó xử, đặt điều kiện

- Đồ sính lễ của vua Hùng kì lạ và khó tìm:voi chín ngà,gà chín cựa,ngựa chín hồng mao->hạn giao lễ:trong 1 ngày

22

màu, ruộng đồng, làng xóm Điều đó đã

trở thành nỗi ám ảnh đối với tổ tiên ngời

-Tìm hiểu cuộc phân tranh giữa 2 vị thần?Kết quả?

-Soạn đầy đủ các câu hỏi phần đọc hiểu

?Theo dõi cuộc giao tranh giữa ST và TT

em thấy chi tiết nào là nổi bật nhất? Vì

sao?

?Trong ủoaùn vaờn naứy ,taực giaỷ daõn gian

ủaừ keỏt hụùp phửụng thửực bieồu ủaùt naứo ?

II.TìM HIểU văn bảnb.Cuoọc giao tranh giửừa S T,TT

*.

Dieón bieỏn :

-Hai thần giao tranh quyết liệt

- Thuyỷ Tinh :daõng nửụực soõng leõn cuoàn

cuoọn ủaựnh ST Nửụực ngaọp ruoọng ủoàng ,nhaứ cửỷa…

->caỷnh tửụùng luừ luùt haứng naờm-> đại diện cho cái ác

- Sụn Tinh :Boỏc tửứng daừy ủoài ,dụứi tửứng

daừy nuựi Nửụực daõng bao nhieõu ủoài nuựi cao leõn baỏy nhieõu

(tửụỷng tửụùng )->sửực maùnh cheỏ ngửù thieõn tai ,luừ luùt cuỷa nhaõn daõn ta ->đại diện cho chính nghĩa Chi tiết: nớc sông dâng miêu tả đứng tính chất ác liệt của cuộc đấu tranh chống thiên tai gay go, bền bỉ của nhân dân ta

23

(mieõu taỷ )

?Trửụực sửù noồi giaọn cuỷaTT,ST đaừ choỏng

traỷ laùi vỡ lớ do gỡ?(Baỷo veọ haùnh phuực gia

ủỡnh ,ủaỏt ủai vaứ cuoọc soỏng muoõn loài

treõn maởt ủaỏt )

?Tửứ ủoự em haừy cho bieỏt yự nghúa tửụùng

trửng cuỷa hai nhaõn vaọt naứy ?

?Kết quả của cuộc giao tranh ntn?

?Em haừy hỡnh dung cuoọc soỏng theỏ gian

seừ nhử theỏ naứo nếu TT thắng? (Theỏ gian

ngaọp nửụực khoõng coứn sửù soỏng )

HS thaỷo luaọn nhoựm: Taùi sao ST luoõn

chieỏn thaộng TTvaứsửù vieọc ST thaộng TT

ủaừ theồ hieọn ửụực mụ gỡ cuỷa ngửụứi Vieọt

Coồ?

Gv cho HS ủaùi dieọn nhoựm traỷ lụứi

GV choỏt yự ST coự nhieàu sửực maùnh

hụn ,coự sửực maùnh tinh thaàn coự sửực maùnh

vaọt chaỏt ,ủũa traọn ủoài nuựi cao ,vửừng chaộc

,coự tinh thaàn beàn bỉ.ST ủaùi dieọn cho

nhaõn daõn thửùc hieọn ửụực mụ chieỏn thaộng

luừ luùt ,cheỏ ngửù thieõn tai

*ý nghĩa tợng trng cuả các nhân vật:

-TT:là hiện tợng ma to,bão lụt ghê gớm hằng năm đợc hình tợng hóa.T duy thần thoại đã hình tợng hóa sức nớc và hiện t-ợng bão lụt thành kẻ thù hung dữ,truyền kiếp của ST/

-ST:là lực lợng c dân Việt cổ đắp đê chống lũ lụt,là ớc mơ chiến thắng thiên tai của ngời xa đợc hình tợng hóa.Tầm vóc vũ trụ,tài năng và khí phách của ST là biểu t-ợng sinh động cho chiến công của ngời Việt trong cuộc chiến tranh chống bão lụt

* Keỏt quaỷ

_ Sụn Tinh chieỏn thaộng _ Thuỷy Tinh thaỏt baùi : ruựt quaõn c.Sửù traỷ thuứ haứng naờm

Haứng naờm Thuỷy Tinh taùo mửa ,gioự baỷo luùt ủeồ ủaựnh Sụn Tinh –> Thaỏt baùi ->Giaỷi thớch nguyeõn nhaõn cuỷa hieọn tửụùng luừ luùt

Hoạt động 3 III.Tổng kết

?Một kết thúc truyện nh thế phản ánh sự

thật LS gì?

?Ngoài ý nghĩa trên, Truyền thuyết ST,TT

còn có ý nghĩa nào khác khi gắn liền với

thời đại dựng nớc của các vua Hùng?

1 Nội dung:

- Giải thích hiện tợng ma gió, bão lụt;

- Phản ánh ớc mơ của nhân dân ta muốn chiến thắng thiên tai, bão lụt

- Ca ngợi công lao trị thuỷ, dựng nớc của cha ông ta

24

t-và khái quát cao.

Hoạt động 4 Hớng dẫn về nhà

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Làm bài tập 3 SGK

- Soạn: Tìm hiểu nghĩa của từ –Tìm hiểu nghĩa của từ là gì?

Cách giải thích nghĩa của từ

………

Tiết 11 nghĩa của từ Ngày soạn:31/8/2010

A Mục tiêu bài học: Giúp hs nắm đợc:-Thế nào là nghĩa của từ

-Một số cách giải thích nghĩa của từ

B Chuẩn bị: -Gv: Nghiên cứu sgv,stk, soạn bài

-Hs: Soạn bài

C tiến trình dạy học:

Hoạt động 1: Khởi động

1.Kiểm tra bài cũ:?Thế nào là từ Thuần Việt?Từ mợn?Nêu nguyên tắc mợn từ?

2.Bài mới:Em hiểu thế nào là nghĩa của từ "nao núng" Vậy nghĩa của từ là gì? Dựa vào

đâu để ta giải thích? Bài học hôm nay các em sẽ hiểu rõ điều đó

Hoạt động 2:

- GV đa bảng phụ đã viết sẵn VD

?Bộ Phận naứo laứ tửứ caàn ủửụùc giaỷi thớch?

Boọ phaọn naứo trong chuự thớch neõu leõn

 Tửứ caàn ủửụùc noọi dung giaỷi thớch nghĩa giaỷi thớch nghúa cuỷa tửứ

- Mỗi chú thích gồm hai bộ phận: một bộ phận là từ và bộ phận sau dấu hai chấm để nói rõ nghĩa của từ ấy

- Bộ phận sau dấu hai chấm cho ta biết đợc tính chất,hoạt động, quan hệ mà từ biểu thị

- Nghiã của từ ứng với phần nội dung

3.Kết luận:: Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ) mà từ biểu thị

**Bài tập:

1 Em hãy điền các từ "đề bạt, đề cử, đề xuất"vào chỗ trống:

- trình bày ý kiến hoặc nguyện vọng lên cấp trên (đề đạt)

25

- cử ai đó giữ chức vụ cao hơn mình.(đề bạt)

- giới thiêụ ra để lựa chọn và bầu cử (đề cử)

- đa vấn đề ra để xem xét, giải quyết (đề xuất)

2 Hãy đánh dấu vào câu dùng đúng từ "ngoan cờng"

- Bọn địch dù chỉ còn đám tàn quân nhng cũng rất ngoan cờng chống trả từng đợt tấn công của bộ đội ta

- Trên điểm chốt, các đồng chí của chúng ta đã ngoan cờng chống trả từng đợt tấn công của bộ đội ta

- Trong lao động, Lan là một ngời rất ngoan cờng không hề biết sợ khó khăn gian khổ

Hoạt động 3:

- Đọc lại các chú thích đã dẫn ở phần I

?Trong hai câu sau đây,2 từ tập quán và

thói quen có có thể thay thế đợc cho nhau

BT:Em hãy gthích nghĩa của từ cây,đi?

-Cây:một loại thực vật có rễ,thân,cành,lá

* HS đọc phần giải nghĩa từ "lẫm liệt"

?Trong 3 câu sau, 3 từ lẫm liệt, hùng

dũng, oai nghiêm thay thế cho nhau đợc

nghĩa của từ nao núng?

?Tìm những từ trái nghiã với từ: cao

*Lẫm liệt

a T thế lẫm liệt của ngời anh hùng

b T thế hùng dũng của ngời anh hùng

c T thế oai nghiêm của ngời anh hùng->3từ có thể thay thế cho nhau.Vì chúng ko làm cho nd thông báo và sắc thái của câu thay đổi

->Gthích bằng cách dùng từ đồng nghĩa

*Nao núng->Gthích bằng cách dùng từ đồng nghĩa

Ghi nhớ: Sgk

26

- Giếng: Hố đào thẳng đứng, sâu vào lòng đất để lấy nớc.

- Rung rinh: chuyển động qua lại, nhẹ nhàng, liên tiếp

- Hèn nhát: thiếu can đảm (đến mức đáng khinh bỉ)

Bài 5: Mất theo cách giải nghĩa của nhân vật Nụ là không đúng "không biết ở đâu"

- Mất hiểu theo cách thông thờng là không đợc sở hữu, không có, không thuộc về mình

Hoạt động 5: Hớng dẫn về nhà

-Nắm ndung bài học

-Làm hoàn chỉnh các bài tập

-Soạn: Sự việc và nhân vật trong văn tự sự

-Đặc điểm của sự việc và nhvật trong văn tự sự

* Hs caàn naộm ủửụùc vai troứ vaứ yự nghúa cuỷa caực yeỏu toỏ treõn khi ủoùc hay keồ moọt caõu truyeọn

B:Chuẩn bị: Gv:Soạn bài

-Baỷng phuù caực sửù vieọc trong truyeọn Sụn Tinh Thuyỷ Tinh

Hoạt động 2:

*Tự sự là:”kể sự việc”do đó sviệc là yếu

tố quan trọng,cốt lõi của tự sự.ko có

sviệc thì ko có tự sự.tự sự ko đơn giản là

kể việc mà là kể sao cho có ý nghĩa

I.đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự

1 Sự việc trong văn tự sự:

a Tìm hiểu các sự việc trong truyện ST, TT27

?Truyeọn Sụn Tinh Thuyỷ Tinh noựi veà

caực sửù vieọc chớnh naứo ?

? Haừy chổ ra ủaõu laứ sửù vieọc khụỷi ủaàu ,

cuỷa truyeọn?Sửù vieọc xaỷy ra vaứo luực

naứo ?(đời VH thứ 18)

? Truyeọn goàm nhửừng nhaõn vaọt naứo ?

?ẹaõu laứ sửù vieọc phaựt trieón cuỷa truyeọn?

Sửù vieọc naứo cao traứo ? Sửù vieọc keỏt thuực

ra sao ?

?Haừy cho bieỏt moỏi quan heọ nhaõn quaỷ

cuỷa caực sửù vieọc treõn nhử theỏ naứo ?(Caựi

trửụực laứ nguyeõn nhaõn cuỷa caựi sau Caựi

sau laứ keỏt quaỷ cuỷa caựi truụực vaứ laùi

nguyeõn nhaõn cuỷa caựi sau cửự theỏ cho

ủeỏn heỏt truyeọn )

?Có thể bớt 1 trong các sviệc trên đợc

ko?

? Các sự việc đợc kết hợp theo quan hệ

nào? Có thể thay đổi trật tự trớc sau của

trong nớc,con ngời ko thể sống và nh thế

ý nghĩa của truyện sẽ bị thay đổi)

?Qua việc tìm hiểu các sự việc, em hãy

rút ra nhận xét về trình tự sắp xếp các sự

việc?

Nếu kể 1 câu chuyện mà chỉ có 7 sviệc

trần trụi nh vậy,truyện có hấp dẫn ko?vì

sao?(khô khan,truyện hay fải có các

sviệc cụ thể,chi tiết)

? Chỉ ra các yếu tố sau trong truyện ST,

*Vdụ a:

-Vua Hùng kén rể -ST,TT đến cầu hôn-Vua Hùng ra đkiện chọn rể-ST đến trớc, đợc vợ

-TT đến sau,tức giận,dâng nứơc đánh ST-2 bên giao chiến hàng tháng trời,cuối cùng

TT thua,rút về-Hằng năm TT lại dâng nớc đánh ST,nhng

- Các sự việc đợc kết hợp theo qua hệ nhân quả, không thể thay đổi

* Kết luận: Sự việc trong văn tự sự đợc sắp xếp theo một trật tự, diễn biến sao cho thể hiện đợc t tởng mà ngời kể muốn biểu đạt

b Các yếu tố tạo nên tính cụ thể của sự việc:

* Ví dụ b:

- 6 yếu tố đó là::

+ Việc do ai làm? (nhân vật):VH,ST,TT

28

- Nguyên nhân, kết quả: Sự việc trớc là

nguyên nhân của sự việc sau, sự việc sau

là kết quả của sự việc trớc

?Theo em có thể xoá bỏ yếu tố thời gian

và địa điểm đợc không?

?Nếu bỏ điều kiện vua Hùng ra điều

kiện kén rể đi có đợc không? Vì sao?

?6 Yếu tố trong truyện ST, TT có ý

nhân vật đồng thời là dấu hiệu ta phải

thể hiện khi muốn kể về nhân vật

?Em hãy gọi tên, giới thiệu tên, lai lịch,

tài năng, việc làm của các nhân vật trong

truyện ST, TT?

* GV sử dụng bảng phụ để HS điền và

+ Việc xảy ra ở đâu? (địa điểm)Phong Châu+ Việc xảy ra lúc nào? (thời gian)Thời VH+ Vì sao lại xảy ra? (nguyên nhân)TT ko lấy đợc MN

+ Xảy ra nh thế nào? (diễn biến)cả 7 sv+ Kết quả ra sao? (kết quả)TT thua Nhng ko cam chịu …

- Không thể bỏ ytố tgian và địa điểm đc vì cốt truyện sẽ thiếu sức thuyết phục, không còn mang ý nghĩa truyền thuyết

- Không thể bỏ việc vua Hùng ra điều kiện vì không có lí do để hai thần thi tài

- 6 yếu tố tạo nên tính cụ thể của truyện

* Kết luận: Sự việc trong tự sự đợc trình bày

một cách cụ thể: sự việc xảy ra trong thời gian, không gian cụ thể, do nhân vật cụ thể thực hiện, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả

2 Nhân vật trong văn tự sự:

a Vai trò của nhân vật trong văn tự sự:

* Ví dụ:

- Ngời làm ra sự việc: Vua Hùng, ST, TT

- Ngời nói đến nhiều nhất: ST, TT

+ Nhân vật chính đóng vai trò chủ yếu trong việc thể hiện chủ đề tởng của tác phẩm.+ Nhân vật Phụ giúp nhân vật chính hoạt

nhận xét

* GV nhấn mạnh: Không phải nhân vật nào cũng đủ các yếu tố trên nhng tên nvật thì

phải có và việc làm của nhvật

*Sau khi nhận xét,fân biệt nvật này với nhvật khác,thấy nvật chính đợc kể ra nhiều fơng diện nhất,nvật fụ chỉ nói qua,đợc nhắc tên

?Em coự nhaọn xeựt gỡ veà vai troứ cuỷa nhaõn vaọt chớnh trong truyeọn ?

*Gọi hsinh đọc ghi nhớ

Hoạt động 3 II Luyện tập

+ Vua Hùng: nhân vật phụ: quan điểm cuộc hôn nhân LS

+ Mị Nơng: đầu mối cuộc xung đột

+ TT: Nhân vật chính : thần thoại hoá sức mạnh của ma gió

+ ST: nhân vật chính: ngời anh hùng chống lũ lụt của nhân dân Việt cổ

b Tóm tắt truyện theo sự việc của các nhân vật chính:

Thời vua Hùng Vơng thứ 18, ở vùng núi Tản Viên có chàng ST có nhiều tài lạ ở miền nớc thẳm có chàng TT tài năng không kém Nghe tin vua Hùng kén chồng cho công chúa Mị Nơng, hai chàng đến cầu hôn Vua Hùng kén rể bằng cách đọ tài ST đem

lễ vật đến trớc lấy đợc Mị Nơng TT tức giận đuổi theo hòng cớp lại Mị Nơng Hai bên

đánh nhau dữ dội ST thắng bảo vệ đợc hạnh phúc của mình, TT thua mãi mãi ôm mối hận thù Hàng năm TT đem quân đánh ST nhng đều thua gây ra lũ lụt ở lu vực sông Hồng

c Đặt tên gọi theo nhân vật chính:

- Gọi: Vua Hùng kén rể : Cha nói đựơc thực chất của truyện

- Gọi: Truyện Vua Hùng : dài dòng, đánh đồng nhân vật, không thoả đáng

Bài tập 2: Tởng tợng để kể

Dự định:

- Kể việc gì?

- Nhân vật chính là ai?

- Chuyện xảy ra bao giờ? ở đâu?

- Nguyên nhân? Diễn biến? kết quả?

- Rút ra bài học?

Hoạt động 4: Hớng dẫn về nhà

A:Mục tiêu bài học:

Gíup hs:Hiểu nội dung ý nghĩa của truyện Sự tích hồ Gơm, vẻ đẹp của một số hình ảnh

- Kể đợc truyện này.

b.Chuẩn bị: Gv:nghiên cứu soạn bài

Hsinh: soạn bài

C.tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Khởi động

1.Kiểm tra bài cũ:?Kể lại truyện ST,TT?Nêu ý nghĩa của truyện?

?Cuộc giao tranh giữa ST,TT diễn ra ntn?

2 Nhà thơ Trần Đăng Khoa khi còn nhỏ lên HN đã viết:Hà Nội có hồ Gơm

Nớc xanh nh pha mực

Bên hồ ngọn tháp bút

Viết thơ lên trời cao

Giữa thủ đô Thăng Long- Đông Đô - Hà Nội, Hồ Gơm đẹp nh một lẵng hoa lộng lẫy

và duyên dáng Những tên gọi đầu tiên của hồ này là: Lục Thuỷ, Tả Vọng, hồ Thuỷ Quân Đến thế kỉ 15, hồ mới mang tên Hồ Gơm hay Hồ Hoàn Kiếm, gắn với sự tích nhận gơm, trả gơm thần của ngời anh hùng đất Lam Sơn: Lê Lợi Sự tích ấy nh thế nào?hôm nay sẽ giúp các em hiểu điều đó

Hoạt động 2:

Gv đọc mẫu 1 đoạn, sau đó gọi HS đọc

?Giải nghĩa các từ: bạo ngợc, thiên hạ,

Câu chuyện Lê Lợi đợc gơm thần có nhiều chi

tiết li kì,hoang đờng nhng lại hàm chứa nhiều ý

nghĩa sâu sắc

?Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mợn gơm

thần trong hoàn cảnh nào?

II

tìm hiểu văn bản1.Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn m ợn g ơm thần:

* Hoàn cảnh lịch sử:

- Giặc Minh đô hộ

- Nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy 32

?Việc Long quân cho nghĩa quân mợn gơm thần

có ý nghĩa gì?(Việc Long Quân cho mợn gơm

thần chứng tỏ cuộc khởi nghĩa đợc tổ tiên, thần

thiêng ủng hộ)

?Lê Lợi nhận đợc gơm thần nh thế nào?

?Vì sao tác giả dân gian không để cho Lê Lợi

trực tiếp nhận gơm?( Nếu Lê Lợi trực tiếp nhận

gơm thì tác phẩm sẽ không thể hiện tính chất

toàn dân trên dới một lòng của nhân dân ta

trong cuộc kháng chiến Thanh gơm Lê Lợi

nhận đợc là thanh gơm thống nhất và hội tụ t

t-ởng, tình cảm, sức mạnh của toàn dân trên mọi

miền đất nớc)

?Tìm những chi tiết cho thấy thanh gơm này

thanh gơm thần kì?

? Em có nhận xét gì về những chi tiết này?

?Trong tay Lê Lợi,thanh gơm báu có sức mạnh

ntn?

?Theo em ủoự laứ sửực maùnh cuỷa ngửụứi hay cuỷa

gửụm?(cả 2:có vũ khí sắc bén trong tay,tớng tài

- Gơm tra vào vừa nh in

2.G ơm thần và cuộc kháng chiến chống quân Minh

-Tung hoành khắp trận địa khiến quân Minh sợ

-Mở đờng để nghĩa quân đánh cho

ko còn 1 tên giặc nào trên đất nớc ta

⇒ Chuyển bại thành thắng, chuyển yếu thành mạnh, tạo bớc ngoặt mở

đờng cho nghĩa quân quét giặc ngoại xâm

=>Ca ngụùi tớnh chaỏt chớnh nghúa ,chieỏn thaộng veừ vang cuỷa cuỷa cuoọc khụừi nghúa Lam Sụn

3 Long Quân đòi g ơm:

? Em biết truyền thuyết nào của nớc ta cũng có

hình ảnh rùa vàng đòi gơm? Theo em, hình tợng

rùa vàng trong truyền thyết VN tợng trng cho ai

và cho cái gì?(Truyền thuyết An Dơng Vơng -

Hình ảnh rùa vàng là sử giả của Long Quân,

t-ợng trng cho tổ tiên, khí thiêng sông núi, t tởng,

tình cảm, trí tuệ của nhân dân)

?Hình ảnh Nghệ thuật trả gơm có ý nghĩa gì?

+ Hoàn: trả

+ Kiếm : gơm

* GV Bình: Chi tiết khẳng định chiến tranh đã

kết thúc, đất nớc trở lại thanh bình DT ta là dân

tộc yêu hoà bình Giờ đây thứ mà muôn dân Đại

Việt cần hơn là cày, cuốc, là cuộc sống lao động

dựng xây đất nớc Trả gơm có ý nghĩa là gơm

vẫn còn đó, hàm ý cảnh giác cao độ, răn đe kẻ

thù

* GV mở rộng: Con ngời VN vốn là những con

ngời hiền lành, chất phác, yêu lao động nhng

khi đất nớc lâm nguy những con ngời ấy sẵn

sàng xả thân vì đất nớc "Rũ bùn đứng dậy sáng

loà" Đất nớc thanh bình, chính những con ngời

ấy

"Súng gơm vứt bỏ lại hiền nh xa"

? Vì sao khi mợn gơm thì ở Thanh Hoá còn khi

trả gơm lại ở hồ Tả Vong?Điều đó có ý nghĩa

gì?

* GV: Thanh Hoá là nơi mở đầu cuộc khởi

nghĩa Thăng Long là nơi kết thúc cuộc kháng

chiến Trả kiếm ở hồ Tả Vọng, thủ đô, trung

tâm chính trị, văn hoá của cả nớc là để mở ra

một thời kì mới, thời kì hoà bình, lao động, xây

dựng, thể hiện hết đợc t tởng yêu hoà bình và

tinh thần cảnh giác của cả nớc của toàn dân

động đậy.Rùa tiến đến thuyền vua

đòi gơm.Vua trao gơm,rùa đớp lấy,lặn xuống nớc

III

tổng kết

ý nghĩa của truyện:

- Ca ngợi tính chất toàn dân, chính nghĩa của cuộc kghởi nghĩa Lam Sơn

Đề cao, suy tôn Lê Lợi và nhà Lê

- Giải thích nguồn gốc tên gọi Hồ Hoàn Kiếm

NT:-Chi tiết trả gơm độc đáo 34

-Truyện có ytố hoang đờng,giàu ý nghĩa dựa trên cơ sở lsử.

Hoạt động 5: Hớng dẫn về nhà

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

-Soạn bài:Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

………

Tiết 14 chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự Ngày soạn:10/9/2010

A:Mục tiêu bài học:Giúp hsinh

-Nắm đợc chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự Mối qua hệ giữa sự việc và chủ đề

-Tập viết mở bài cho bài văn tự sự

B Chuẩn bị

Gviên:+ Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên viên,stk

Hsinh: Soạn bài

Hoạt động 2:

-Gọi HS đọc bài văn mẫu SGK – 4

-Chú ý bvăn ko có nhan đề

?Câu chuyện kể về ai?

?Trong phần thân bài có mấy sự việc chính?

?Việc Tuệ Tĩnh u tiên chữa bệnh trớc cho chú

bé nhà nông bị gãy đùi đã nói lên phẩm chất

gì của ngời thấy thuốc?

?Theo em những câu văn nào thể hiện tấm

lòng của Tuệ Tình với ngời bệnh?

?Theo em vấn đề chính mà ngời kể muốn thể

hiện trong văn bản này là gì?

i Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự:

- Những câu văn thể hiện tấm lòng của

ông đối với ngời bệnh:

+ Ông chẳng những mở mang ngành y

đợc dân tộc mà còn là ngời hết lòng thơng yêu cứu giúp ngời bệnh

+ Ta phải chữa gấp cho chú bé này, để chậm tất có hại

+ Con ngời ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao ông bà lại nói chuyện ân huệ.->Ca ngợi lòng yêu thơng cứu giúp

35

* GV : Những việc làm và lời nói của Tuệ Tĩnh

đã cho thấy tấm lòng y đức cao đẹp của ông

đó cũng là nội dung t tởng của truyện ⇒ đợc

gọi là chủ đề

*Chủ đề còn có thể gọi là ý chủ đạo,ý chính

của bài văn,nó có thể nằm:

?Văn bản này cha có nhan đề cho các nhan đề

trong SGK, em hãy chọn nhan đề và nêu lí

do?(3 Nhan đề trong SGK đều thích hợp nhng

sắc thái khác nhau Hai nhan đề sau trực tiếp

chỉ ra chủ đề khá sát Nhan đề thứ nhất không

trực tiếp nói về chủ đề mà nói lên tình huống

buộc thấy Tuệ Tĩnh tỏ rõ y đức của ông Nhan

đề này hay hơn, kín hơn, nhan đề bộc lộ rõ

*Vbản nói về tấm lòng của 1 ngời thầy

thuốc.Để làm nổi bật vđề này ngời kể thể hiện

trực tiếp qua những câu văn mà we vừa tìm,đã

chọn ra các sviệc thích hợp để bộc lộ chủ đề

để ngời đọc fát hiện ra.Nếu nh ngời kể chọn

các sviệc ko thích hợp với chủ đề sẽ làm cho

bvăn rời rạc,lạc đề.Nh vậy chủ đề là ytố để

liên kết các sviệc lại với nhau để vbản có ý

nghĩa

?Vậy em hiểu chủ đề của bài văn tự sự là gì?

?Bài văn tự sự trên gồm mấy phần và nhiệm

vụ của từng phần?

*Trong 3 fần,fần đầu và cuối thờng ngắn

gọn,fần thứ 2 dài hơn,chi tiết hơn

?Theo em có thể thiếu fần nào đợc ko?Vì sao?

(-Ko thể thiếu MB:ngời đọc khó theo dõi câu

chuyện

-Ko thể thiếu KB:ngời đọc ko biết câu chuyện

cuối cùng sẽ ra sao

-Ko thể thiếu TB:nó là xơng sống của truyện

?Theo em, bài văn tự sự gồm có mấy phần?

Nội dung của từng phần?

ngời bệnh của Tuệ Tĩnh.->chủ đề

-Vị trí:+Trong fần đầu,thậm chí ngay trong câu đầu

+Trong câu cuối,thậm chí ngay trong câu cuối

+Trong fần giữa bài+Toát lên từ toàn bộ nội dung truyện

mà ko nằm hẳn trong câu nào

c.Kết luận: Chủ đề là vấn đề chủ yếu

mà ngời viết muốn đặt ra trong văn bản

2 Dàn bài của bài văn tự sự:

a VD: Bài văn SGK - 44

- Mở bài: giới thiệu Tuệ Tĩnh

- Thân bài: Diễn biến sự việc

- Kết bài: Kết cục của sự việc

b Ghi nhớ: SGK - 45

36

*Dàn bài hay còn gọi là bố cục,dàn ý của

bvăn.Trớc khi viết bài,để cho bài đầy đủ,mạch

lạc,nhất thiết cần xdựng dàn bài gồm 3 fần

với những ý lớn rồi dựa vào đó mà triển khai

làm bài chi tiết

Hoạt động 3 II luyện tập

Bài 1:a Chủ đề:- Tố cáo tên cận thần tham lam

- Ca ngợi trí thông minh của ngời nông dân

- Sự việc thể hiện tập trung chủ đề: Lời cầu xin phần thởng lạ lùng và kết thúc bất ngờ ngoài dự kiến của tên quan và ngời đọc

- ít hành động, nhiều đối thoại

* Khác nhau:- Chủ đề trong "Tuệ Tĩnh " nằm ngay ở phần mở bài

- Chủ đề trong phần thởng không nằm trong câu nào mà phải từ truyện mới rút ra đợc

d Câu chuyện thú vị ở chỗ: Lời cầu xin phần thởng lạ lùng và kết thúc bất ngờ nhng nói lên đợc sự thông minh, tự tin, hóm hỉnh của ngời nông dân

Bài 2: Đánh giá cách mở bài, kết bài của hai truyện:- Sơn Tinh, TT:

- Giới thiệu chủ đề câu chuyện

- Kể tình huống nảy sinh câu chuyện

⇒ Có hai cách kết bài:

- Kể sự việc kết thúc

- Kể sự việc tiếp tục sang truyện khác nh đang tiếp diễn

Hoạt động 4: Hớng dẫn về nhà

-Học bài, thuộc ghi nhớ

-Hoàn thiện bài tập

-Tìm chủ đề của các truyện: Thánh Gióng, Bánh nói rõ cách thể hiện chủ đề của từng truyện?

-Lập dàn ý cho hai truyện trên? xác định rõ 3 phần , các phần mở và kết có gì giống và khác nhau? Theo em, mỗi truyện hay nhất, hấp dẫn nhất là ở chỗ nào?

-Chuẩn bị làm bài viết số 1:Tham khảo các đề sau đây:

- Đề 1: Kể lại một truyện truyền thuyết bằng lời văn của em

- Đề 2: kể lại một kỉ niệm mà em nhớ nhất hồi còn học ở Tiểu học

Tìm hiểu đề và cách làm bài văn t sự

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh

Biết tìm hiểu đề văn tự sự và cách làm bài văn tự sự

1.Kiểm tra bài cũ:Chủ đề là gì? Dàn bài của bài văn tự sự gồm mấy phần?

2.Bài mới:Trớc khi bắt tay vào viết bài văn tự sự ta cần phải có những thao tác gì? Làm thế nào để viết đợc bài văn tự sự đúng và hay? Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ

điều đó

Hoạt động 2:

- GV treo bảng phụ

?Lời văn đề 1 nêu ra những yêu cầu gì về thể

loại? Nội dung?

?Các đề 3,4,5,6 không có từ kể có phải là đề tự

sự không? Vì sao?

?Đó là sự việc gì? Chuyện gì? Hãy gạch chân

các từ trọng tâm của mỗi đề?

Chuyện về ngời bạn tốt, chuyện kỉ niệm thơ ấu,

chuyện sinh nhật của em, chuyện quê em đổi

mới, chuyện em đã lớn

?Trong các đề trên, em thấy đề nào nghiêng về

kể ngời?Đề nào nghiêng về kể việc?Đề nào

nghiêng về tờng thuật?

?Ta xác định đợc tất cả các yêu cầu trên là nhờ

đâu?

* GV: Tất cả các thao tác ta vừa làm: đọc gạch

chân các từ trọng tâm, xác định yêu cầu về nội

dung là ta đã thực hiện bớc tìm hiểu đề

?Vậy em hãy rút ra kết luận: khi tìm hiểu đề ta

cần phải làm gì?

* GV: Đề văn tự sự có thể diễn đạt thành nhiều

dạng: tờng thuật, kể chuyện, tờng trình; có thể

có phạm vi giới hạn hoặc không giới hạn cách

diễn đạt các đề khác nhau: lộ hoặc ẩn

I đề, tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự:

1 Đề văn tự sự:

a Ví dụ: Các VD trong SGk - Tr 47b.Nhận xét:

- Lời văn đề 1 nêu ra các yêu cầu+ Thể loại: kể

+ Nội dung: câu chuyện em thích+ Ngôn ngữ: Lời văn của em

- Các đề 23,4,5,6 không có từ kể

nh-ng vẫn là đề tự sự vì đề yêu cầu có chuyện, có việc

-Trong các đề trên:

+ Đề nghiêng về kể ngời: 2,6+ Đề nghiêng về kể việc: 3,4,5+ Đề nghiêng về tờng thuật: 3,4,5

- Muốn xác định đợc các yêu cầu trên

ta phải bám vào lòi văn của đề ra

c.Kết luận:

Ghi nhớ: SGK - Tr48

2 Cách làm bài văn tự sự

Cho đề văn: Kể một câu chuyện em

thích bằng lời văn của em 38

?Em chọn truyện đó nhằm thể hiện chủ đề gì?

* GV: VD nếu em chọn truyện Thánh Gióng

em sẽ thể hiện nội dung gì trong số những nội

dung nào sau đây:-Ca ngợi tinh thần đánh giặc

quyết chiến, quyết thắng của Gióng

- Cho thấy nguồn gốc thần linh của nhân vật và

chứng tỏ truyện là có thật

?Nếu định thể hiện nội dung 1 em sẽ chọn kể

những việc nào? Bỏ việc nào?

?Nh vậy em thấy kể lại truyện có phải chép y

nguyên truyện trong sách không? Ta phải làm

thế nào trớc khi kể?

?Tất cả những thao tác em vừa làm là thao tác

lập ý?Vậy em hiểu thế nào là lập ý?

-Sự tích hồ Gơm nên chọn sự việc trả kiếm

-Lập ý là xđịnh ndung sẽ viết theo ycầu của đề,cụ thể là xđịnh: nvật ,sviệc ,dbiến ,kquả và ý nghĩa của câu chuyện

?Với những sự việc em vừa tìm đợc trên,

em định mở đầu câu chuyện nh thế nào? ?

Phần diễn biến nên bắt đầu từ đâu?

- Roi sắt gẫy lấy tre làm vũ khí

- Thắng giặc, gióng bỏ lại áo giáp sắt bay

biết xác định chỗ bắt đầu và kết thúc.

? Vậy thế nào là lập dàn ý?

?Muốn làm bài văn hoàn chỉnh khi đã lập

dàn ý ta phải làm thế nào?

* GV: Lu ý viết bằng lời văn của mình tức

là diễn đạt, dùng từ đặt câu theo ý mình,

không lệ thuộc sao chép lại văn bản đã có

hay bài làm của ngời khác

?Từ các ý trên, em hãy rút ra cách làm

một bài văn tự sự?

-Lập dàn ý là sắp xếp việc gì kể trớc,việc gì kể sau để ngời đọc theo dõi đợc câu chuyện và hiểu đợc ý định của ngời viết

d Viết bài: bằng lời văn của mình

* Mở bài

* Thân bài

* kết luận

* Ghi nhớ: SGK - Tr48

Hoạt động 2: II luyện tập

Bài tập: Hãy viết hoàn chỉnh câu chuyện TG bằng lời văn của em

* Mở bài

- Cách 1: Nói đến chú bé lạ

Đời Hùng Vơng thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão sinh đợc một đứa con trai đã lên 3 mà không biết nói, biết cời, biết đi

- Cách 2: Giới thiệu ngời anh hùng

TG là vị anh hùng đánh giặc nổi tiếng trong truyền thuyết đã lên ba mà TG không biết nói, biết cời, biết đi

- Cách 3: Nói tới sự biến đổi của Gióng

Ngày xa giặc Ân xâm phạm bờ cõi nớc ta, vua sai sứ giả đi cầu ngời tài đánh giặc Khi tới làng Gióng, một đứa bé lên ba mà không biết nói, biết cời, biết đi tự nhiên nói đ-

ợc, bảo bố mẹ mời sứ giả vào Chú bé ấy là TG

Hoạt động 3 Hớng dẫn về nhà

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập