2-Đại ý: Ghi lại tâm trạng và cảm xúc của ngời mẹ trớc ngày con đi học?. 4-Tìm hiểu từ khó 5-Đọc văn bản II-Phân tích 1-Tâm trạng của ngời mẹ đêm trớc ngày con vào lớp một -Bộc lộ gián t
Trang 1Tiết 1 Cổng trờng mở ra
*Mục tiêu cần đạt
-Cảm nhận thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
-Thấy đựơc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc đời con ngời Giáo dục học sinh lòng kính yêu cha mẹ
*Tiến trình giờ dạy
Hoạt động 1: Khởi động
-GV ổn định lớp
-GV giới thiệu bài mới
Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
Hoạt động của thầy và trò
? Nêu xuất xứ của tác phẩm
GV cho đọc chú thích
GV hớng dẫn đọc, đọc mẫu, gọi HS
đọc
? Tâm trạng của ngời mẹ đợc bộc lộ với
con theo hình thức trực tiếp hay gián
tiếp Tác dụng của cachs bộc lộ đó
? Tình cảm của ngời mẹ đợc bộc lộ
trong lúc con đang làm gì
? Khi nhìn con mẹ có cử chỉ gì Nhận
xét hành động đó
? Em có so sánh gì trớc tâm trạng của
con và mẹ trớc ngày khai trờng
-Dẫn chứng
? Tại sao mẹ lại không ngủ
? Qua cử chỉ, hành động của mẹ, em
thấy ngời mẹ là ngời nh thế nào
Nội dung cần đạt I-Tìm hiểu chung
1-Xuất xứ: là bài báo của Lý Lan in trên
báo “ Yêu trẻ” số 166, thành phố Hồ Chí Minh ngày 1-9-2000
2-Đại ý: Ghi lại tâm trạng và cảm xúc
của ngời mẹ trớc ngày con đi học
3-Kiểu loại : Văn bản nhật dụng; phơng
thức biểu cảm
4-Tìm hiểu từ khó 5-Đọc văn bản
II-Phân tích
1-Tâm trạng của ngời mẹ đêm trớc ngày con vào lớp một
-Bộc lộ gián tiếp với con -> Khắc họa
đựoc tâm t, tình cảm, những sâu thẳm khó nói bằng lời trực tiếp
-Đứa con ngủ + Mẹ âu yếm nhìn-xúc động- tràn ngập niềm yêu thơng
“ Gơng mặt con thanh thoát, đôi môi hé mở”
->Giây phút hạnh phúc nhất của tình mẫu tử
+ Mẹ trằn trọc >< con thanh thản : Suốt ngày không tập trung, đêm không biết làm gì, ém góc, đắp mền
->Mẹ xúc động nhớ lại bao kỉ niệm sâu sắc thời thơ ấu, sống lại kỉ niệm tuổi thơ về ngày khai trờng đầu tiên
=>Là ngời chăm chút, quan tâm đến con
-Là ngời giàu tình cảm 2-Những suy t của ngời mẹ
Trang 2? Sau khi nhớ về kỉ niệm ngày khai
tr-ờng của mình, ngời mẹ suy t về việc gì
? Điều suy t của mẹ có tác dụng gì,
biểu hiện đựoc điều gì
? Phần cuối văn bản, tácc giả viết về
vấn đề gì Cử chỉ đó có nói đựơc gì
không
? Câu nói của mẹ cuối bài hay ở chỗ
nào Tại sao lại xem đó là 1 thế giới kì
diệu
=>Con vào lớp 1 với mẹ, đứa con khác
nào là 1 chiến sĩ can đảm lên đờng ra
trận Tình thơng gắn liền với niềm hi
vọng
? Là đứa con, trớc tình cảm của mẹ,
theo em phải làm gì
? Văn bản có nội dung gì
-HS đọc ghi nhớ
-Ngời mẹ nghĩ về ngày khai trờng là ngày lễ của toàn xã hội, mọi ngời phải quan tâm đến giáo dục
->Ước mơ đứa con yêu của mình đợc hởng 1 nền giáo dục tiến bọ nhất trẻ em
đợc chăm sóc, giáo dục
-Hình ảnh ngời mẹ ngày khai trờng + Cầm tay con
+ Dắt qua cổng trờng-buông tay ra ->Âu yếm, chăm sóc, tin cậy -Câu nói “ Bớc qua ” vừa tin tởng, vừa khích lệ
III-Tổng kết
Ngày khai trờng vào lớp 1 là ngày có dấu ấn sâu sắc nhất trong tâm hồn tuổi thơ -> Thể hiện xúc động tình mẹ thơng con, niềm hi vọng về tơng lai học hành tốt đẹp của con ngời
Hoạt động 3: Luyện tập
GV cho HS trình bày cảm nghĩ của mình sau khi học xong văn bản
Hoạt động 4: Hớng dẫn học ở nhà
-Viết đoạn văn kể lại kỉ niệm đáng nhớ của mình về nagỳ khai trờng
-Chuẩn bị bài “ Mẹ tôi”
Ngày
Tiết 2 Mẹ tôi
*Mục tiêu cần đạt
-Nắm đựoc cách viết độc đáo của nhà văn, thấy đựoc phơng pháp giáo dục và vai trò của gia đình trong việc giáo dục con cái
-Tích hợp với các đơn vị Tiếng Việt và Tập làm văn trong tuần
*Tiến trình giờ dạy
Hoạt động 1
-Kiểm tra bài : Nêu nội dung văn bản “ Cổng truờng mở ra”
-Giới thiệu bài mới
Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
? Nêu những nét chính vè tác giả
GV giới thiệu thêm
I-Tìm hiểu chung
1-Tác giả
-Là nhà hoạt động xã hội, nhà văn hoá, nhà văn lỗi lạc của nớc ý
-Sự nghiệp văn chơng khá đồ sộ ở nhiều thể loại
-Tác phẩm chính: Cuộc đời của những chiến binh ( truyện ngắn ) ; những tấm lòng cao cả ( truyện cho thiếu nhi )
Trang 3? Nêu xuất xứ và đại ý.
-GV cho đọc từ khó
-GV hớng dẫn đọc và đọc mẫu
? Tại sao tác giả lại đặt tên cho bức th
là “ Mẹ tôi” Tác dụng của ngôi kể
? Phần đầu trang nhật kí tác giả nói gì
? Bố viết th cho En ri cô nhằm mục
đích gì
? Khi viét ra những dòng nhật kí đó
tâm trạng của En ri cô nh thế nào
? Trớc khi viết lại lá th của bố, En ri cô
nói về điều đó có tác dụng gì
? Lá th bố gửi cho En ri cô có nội dung
gì
? Nhận xét gì về lời lẽ xng hô của bố
? Giọng điệu của bố
? Qua lời lẽ, giọng điệu, ông bố là ngời
nh thế nào tại sao ông lại cảnh cáo đứa
con Cách nói nh vậy, lời cảnh cáo có
tác dụng gì
? Trong lá th của bố, ta đọc đợc tâm
trạng gì
? Cách nhắc của bố có gì đặc biệt
? Tại sao phải cầu xin mẹ hôn
? Cuối bức th, thái độ của bố nh thế
nào
? Qua bức th Em thấy ngời bố đã dạy
con điều gì Là ngời nh thế nào
2-Tác phẩm
-Xuất xứ: Là trang nhật kí ghi vào thứ 5 ngày 10-11-1957
-Tác giả ghi lại bức th của bố gửi cho mình: Bố nghiêm khắc và kiên quyết phê phán hành vi vô lễ của En-ri-cô với
mẹ, chỉ cho tác giả thấy đợc tình yêu thơng bao la của mẹ, bắt phải thành khẩn xin lỗi mẹ
3-Từ khó 4-Đọc
II-Phân tích
1-Phần đầu trang nhật kí
-Lí do bố phải viết th +Sáng nay con có lời nói vô lễ với mẹ trớc mặt cô giáo
->Cảnh cáo con trai đã xúc phạm đến danh dự bố mẹ
->En ri cô xúc động vô cùng, hối hận trớc hành vi vô lễ
=>Tâm trạng day dứt của 1 ngời con biết có lỗi và đó cũng là sự tự thú, 1 sự hối lỗi
2-Lá th của bố
-Xng hô: “ En ri cô của bố ạ”->trìu mến, thân thơng
-Giọng điệu: tâm tình, thủ thỉ, tha thiết ->Là ngời hết mực yêu con, lời giáo huấn thấm sâu vào tâm hồn con
- “ Trớc mặt cô, con thiếu vô lễ với mẹ
Sự hỗn láo nh 1 nhát dao ” -> Bố đau
đớn vô cùng, cay đắng vì con h; tủi nhục vì có đứa con thiếu giáo dục -Nhắc con không đợc tái phạm
-Chỉ cho con thấy đợc công lao to lớn
và tình thơng bao la của mẹ đối với con
-Bắt con phải xin lỗi mẹ; phải cầu xin
mẹ hôn con: Cái hôn sẽ xoá đi dấu vết vong ơn bội nghĩa
-Bố đa ra 1 vấn đề quyết liệt: Yêu-ghét, còn-mất -> Thời gian sẽ là thử thách
đối với con
=>Là ngòi nghiêm khắc trong giáo dục
đạo đức Bố dạy cách ăn nói lễ phép, kính trọng và ghi nhớ công ơn bố mẹ Phải thành kính sửa lỗi
3-Hình ảnh ngời mẹ
Trang 4? Hình ảnh ngời mẹ hiện lên có gì đặc
biệt
? Ngời mẹ đó hiện lên nh thế nào
? Lá th của bố nói về hình ảnh mẹ cho
En ri cô có tác dụng gì
? Theo em, bài nhật kí này có thể xem
là bài học về lòng hiếu thảo đợc không
? Nhận xét gì về cảm xúc trong bài viết
-Đợc tái hiện trong lời giáo huấn với
đứa con
+ Mẹ thức suốt đêm “ cúi mình bên chiếc nôi” -> lo âu, quằn quại khi nghĩ rằng có thể mất con
+ Mẹ to lớn, vĩ đại “ Có thể đi ăn xin để nuôi con, Hi sinh tính mạng để cứu sống con ”
+ Chỉ cho con thấy nỗi bất hạnh khi mất mẹ
->Mẹ thật cao cả và vĩ đại
=>Thấm sâu đợc nghĩa tình, không đợc vong ơn bội nghĩa với cha mẹ
III-Tổng kết
Cảm xúc tự nhiên chân thành -> Hiện lên hình ảnh 1 ngời mẹ dịu hiệnđầy tình thơng, chứa chan tình phụ tử, mẫu tử
Hoạt động 3: Luyện tập
Đọc 2 bài đọc thêm
Hoạt động 4: Hớng dẫn học bài ở nhà
-Nắm lại các nội dung trong bài
-Viết đoạn văn thể hiện cảm xúc của mình đối với mẹ
-Chuẩn bị “ Từ ghép”
Ngày
Tiết 3 Từ ghép
*Mục tiêu cần đạt
-Hiểu đợc từ ghép, cấu tạo và các loại từ ghép
-Luyện tập để biết cách nhận biết và vận dụng
*Tiến trình giờ dạy
Hoạt động 1
+ Kiểm tra: Nhắc lại kiến thức về từ ghép đã học ở tiểu học
+ GV giới thiệu bài
Hoạt động 2
-GV cho xét ví dụ trong sách
? Câu văn của Lý Lan có mấy từ ghép
? Nhận xét về mối quan hệ của các
tiếng trong từ ( tiếng nào là tiếng
chính-phụ )
-Tiếng chính chỉ sự vật nh thế nào
-Tiếng phụ có nhiệm vụ gì cho tiếng
chính
? Nhận xét trật tự cảu các tiếng đó
trong từ
I-Các loại từ ghép
-Bà ngoại -Ngôi trờng
->Tiếng chính: chỉ loại lớn, khái quát Tiếng phụ: chỉ loại nhỏ, cụ thể, nhằm
để phân biệt nghĩa
-Tiếng chính bao giờ cũng đứng trớc
Trang 5? Thế nào là từ ghép chính phụ
-Xét ví dụ 2
? Phân biệt về mối quan hệ giữa các
tiếng trong từ “ Quần áo-bà ngoại”
-HS lấy ví dụ
? Thế nào là từ ghép đẳng lập
->Đọc ghi nhớ 1
-HS làm bài tập 1
? Hãy so sánh nghĩa của từ “ bà ngoại”
với nghĩa của “ bà”
? Nghĩa từ nào rộng hơn
? So sánh nghĩa của từ “ quần áo” với
nghĩa mỗi tiếng
->HS đọc ghi nhớ 2
Hoạt động 3: Luyện tập
GV gọi 2 HS lên bản trình bày bài tập
2-3
2-Từ ghép đẳng lập
-Từ “ quần áo” không có tiếng nào là chính, không có tiếng nào là phụ Các tiếng đẳng lập, ngang hàng nhau
II-Nghĩa của từ ghép
1-Nghĩa của từ ghép chính phụ
-Nghĩa của từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa Nó hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
2-Nghĩa của từ ghép đẳng lập
->Nghĩa khái quát, mang tính hợp nghĩa
III-Luyện tập
HS lên bảng làm
Hoạt động 4: Hớng dẫn học ở nhà
-Làm các bài tập còn lại
-Học kĩ lí thuýêt
Ngày
Tiết 4 Liên kết trong văn bản
*Mục tiêu cần đạt
*Tiến trình giờ dạy
Hoạt động 1
+ Kiểm tra bài cũ
+ Bài mới
Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức mới
-GV giải thích “ Liên kết”: nối liền
nhau, gắn bó với nhau
-HS đọc ví dụ
? Nếu bố En ri cô chỉ viết mấy câu đó
thì En ri cô có thể hiểu đợc không Vì
sao
I-Liên kết và phơng tiện liên kết trong đoạn văn.
1-Khái niệm liên kết
-Không vì các câu 1 và 2 cha có sự liên kết với nhau về nội dung
+ Câu 1: Nói về hành vi của con
+ Câu 2 : Nói về hành vi của mẹ + Câu 4: Cảm xúc của ngời bố trớc hành động của mẹ
+ Câu 5: lời khuyên ( giận dữ )
Trang 6? Theo em, nếu muốn cho đoạn văn có
thể hiểu đợc thì nó phải có tính chất gì
? Theo em, vì sao đoạn văn 1 lại khó
hiểu Thiếu gì
? Em có thể sửa đợc không
? Đoạn văn b thiếu sự liên kết nh thế
nào Hãy sửa lại
-HS đọc 2 đoạn hoàn chỉnh
? Để liên két các câu trong đoạn, ngời
viết, nói phải làm gì
-HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: Luyện tập
->Các câu cha nói rõ đợc điều đau đớn, tủi nhục, giận dữ của ngời bố
=>Các câu phải liên kết chặt chẽ với nhau để thể hiện 1 nôi dung, làm cho văn bản có nghĩa và dễ hiểu
2-Phơng tiện liên kết trong văn bản
-Đoạn 1: thiéu sự liên kết về nội dung bên trong ( sợi dây t tởng )
->HS tự sửa -Đoạn 2: cha có từ xác định thời gian,
đối tợng ->Phải làm cho nội dung các câu, các
đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau
-Phải dùng các phơng tiện liên kết ( từ, câu ) thích hợp
III-Luyện tập
Bài 1: HS sắp xếp Câu 1-4-2-5-3 Bài 2:
Giao việc cho HS, yêu cầu:
-Các câu văn trong doạn có vẻ có tính liên kết
-Đoạn văn cha liên kết : cha hợp lí về nội dung
Hoạt động 4: Hớng dẫn học bài ở nhà
-Làm bài tập còn lại trong sách
-Tập viết đoạn văn theo chủ đề gia đình
Ngày
Tiết 5+6 Cuộc chia tay của những con búp bê
*Mục tiêu cần đạt