Chuẩn bị của giáo viên - Nội dung các hoạt động dạy học 2.. Chuẩn bị của học sinh - Ôn lại các kiến thức lượng giác đã học ở lớp 10 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nhắ
Trang 1Ngày dạy:18/8/2010
HÀM SỐ LƯỢNG GIÁC Tiết 1
A Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Nắm được định nghĩa hàm số sin, hàm số côsin, hs tang và cotang
- Biết được tính tuần hoàn của hàm số lượng giác
2 Về kỷ năng: Giúp học sinh có kỷ năng:
- Tìm được TXĐ của một hàm số lg
- Tìm MGT và xét tính chẵn lẻ của hàm số
3 Về thái độ, tư duy
- Tích cực, hứng thú trong nhận thức tri thức mới
- Hiểu được các định nghĩa hàm số sin, hàm số côsin
B Chuẩn bị của học sinh và giáo viên:
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
2 Chuẩn bị của học sinh
- Ôn lại các kiến thức lượng giác đã học ở lớp 10
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Nhắc lại khái niệm hàm số
Yêu cầu học sinh làm BT sau:
b) Trên đường tròn lượng giác, với
điểm gốc A, hãy xác định các điểm M mà
Trang 2Hoạt động 2: Hàm số sin
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
NX: Với mỗi x ta có điểm M trên đường
tròn lượng giác sao cho sđ¼AM = x , và xác
định được tung độ sinx của M
Hoạt động 3: Hàm số côsin
Hoạt động của giáo viên và học sinh Hoạt động của học sinh
Với mỗi x∈ ¡ ta có điểm M trên đường
tròn lượng giác sao cho sđ¼AM = x , và
xác định được hoành độ cosx của M trên
Hoạt động 4: Hàm số tang và cotang
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Trang 3- tìm MGT của hàm số y = cotx
- Xét tính chẵn, lẻ của hàm số y = cotx
- Ta có cot(-x) = -cotx, ∀ ∈x ¡ nên hàm số y= cotx là hs lẻ
Hoạt động 5: Tính tùân hoàn của các hàm số lưọng giác
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Cho hs y = f(x) = sinx Tìm các số thực
T sao cho f(x+T) = f(x)
Hàm số y = sinx thoả mãn đẳng thức
trên được gọi là hsố tuần hoàn với chu kì
2π
Kết luận
Tương tự, hàm số y = cosx là hàm số tuần hồn chu kì 2π Hsố y = tanx , y = cotx là hàm số tuần hồn chu kì π - T có dạng k2 ,π ∈k ¢ - Ghi nhớ
4 Củng cố - Tập xác định của các hs lượng giác, tập giá trị của hs lượng giác. - Tính tuần hoàn và chu kì của hs lg 5 Hướng dẫn học ở nhà - Ôn lại các kiến thức đã học trong bài - Làm bài tập 1 (SGK) - Đọc trước phần biến thiên với HSLG E.Rút kinh nghiệm ………
………
………
………
Trang 6- Sự biến thiên và đồ thị của hàm số y = sinx, y = cosx.
2 Về kỷ năng: Giúp học sinh có kỷ năng:
- Vẽ được đồ thị hàm số y = sinx, y = cosx
- Lập được bảng biến thiên của các hàm số y = sinx, y = cosx
- Giải đươc một số bài tốn liên quan
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
2 Kiểm tra bài cũ:
a Nhắc lại TXĐ, TGT, tính chẵn lẻ, tính tuần hồn của hàm số sin, hàm số côsin
3 Bài mới
Hoạt động 1: Sự biến thiên và đồ thị của hàm số y = sinx
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Sự biến thiên và đồ thị của hàm số y =
sin x trên đoạn [- 0; π ]
- Do hàm số sin là hs tuần hoàn với chu
kì 2π nên ta chỉ xét trên đoạn có độ dài
Hãy so sánh: sinx1 và sinx2
Nhắc lại các tc của hs y = sinx
sinx1 ≤ sinx2
sinx4 ≤ sinx2
Trang 7Lấy x3, x4 sao cho: 3 4
Hoạt động 2: Sự biến thiên và đồ thị của hàm số y = cosx
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
HĐTP1:Sự biến thiên và đồ thị hs côsin
π π
Yêu cầu lập bảng biến thiên của hs
Do hàm số y = sin x tuần hồn vớichu kỳ là 2π nên muốn vẽ đồ thị củahàm số này trên tồn trục số ta chỉ cầntịnh tiến đồ thị này theo vectơ vr
(2π ;0) - vr
= (-2π ; 0)
- Ghi nhớ đặc trưng của hs lượnggiác
Trang 8Yêu cầu hs trả lời các câu hỏi sau
1 Dựa và đồ thị hs y = cosx, tìm các
khoảng gtrị của x để y > 0
2.Dựa và đồ thị hs y = sinx, tìm các khoảng
gtrị của x để y < 0
Chú ý: Đồ thị của hs sin, côsin được gọi
chung là các đường hình sin
Suy nghĩ, trả lời:
ĐS: (− +π k2 ; 2π k π),k∈¢
1 2 ; 2 , 2 k 2 k k π π π π − + + ∈ ÷ ¢ 2 (− +π k2 ; 2π k π),k∈¢
4.Củng cố Yêu cầu hs nắm vững sự biến thiên và đồ thị hs y = sinx, y = cosx Phương pháp giải các dạng toán liên quan đến đồ thị
5 Hướng dẫn học ở nhà Học bài và làm BT: 1,2,3 (sgk) Xem trước sự biến thiên và đồ thị hs tanx và y = cotx E.Rút kinh nghiệm ………
………
………
………
Trang 9- Lập được bảng biến thiên của các hàm số y = tanx
- Giải đươc một số bài toán liên quan
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
2 Kiểm tra bài cũ:
a Nhắc lại TXĐ, TGT, tính chẵn lẻ, tính tuần hoàn của hàm số y = tanx
3 Bài mới
Sự biến thiên và đồ thị của hàm số y = tanx trên TXĐ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
3 Sự biến thiên và đồ thị hs y = tanx
Trang 10song với trục hoành theo từng đoạn có
độ dài π, được đồ thị hs y = tanx trên
Trang 11Phương pháp giải các dạng toán liên quan đến đồ thị
5 Hướng dẫn học ở nhà Học bài và làm BT: 4,5 (sgk) Xem trước sự biến thiên và đồ thị hs y = cotx E.Rút kinh nghiệm ………
………
………
………
Ngày soạn: 18/8 Ngày dạy: 25/8/2010
HÀM SỐ LƯỢNG GIÁC
Tiết 4
A Mục tiêu
1 Về kiến thức:
- Sự biến thiên và đồ thị của hàm số y = cotx,
2 Về kỹ năng:
- Vẽ được đồ thị hàm số y = cotx
- Lập được bảng biến thiên của các hàm số y = cotx
- Giải đươc một số bài toán liên quan
3 Về thái độ:
- Tích cực, hứng thú trong nhận thức tri thức mới
4 Về tư duy
- Liên hệ giữa đồ thị và sự biến thiên
B Chuẩn bị
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
- Sgk, thước
2 Chuẩn bị của học sinh
- Học bài cũ đầy đủ
C Phương pháp dạy học
- Gợi mở vấn đáp thông qua hoạt động điều khiển tư duy
D Tiến trình lên lớp:
1.Ổn định lớp:
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
a Nhắc lại TXĐ, TGT, tính chẵn lẻ, tính tuần hoàn của hàm số y = cotx
3 Bài mới
Sự biến thiên và đồ thị hàm số y = cotx
Trang 12Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
4 Sự biến thiên và đồ thị hs y = cotx
trên TXĐ
? Nêu tính chất của hàm số y =cotx
Sự biến thiên và đồ thị hs y = cotx trên
NX: Đồ thị hs y = cotx trên TXĐ có được
bằng cách tịnh tiến đồ thị trên (0;π) song
song với trục hồnh theo từng đoạn có độ
y = cotx nghịch biến trên (0;π)
Trang 135 Hướng dẫn học ở nhà
- BT: 1, 2 (sgk)
E.Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
Trang 14Ngày soạn: 22/8
Ngày dạy: 27/8/2010
BÀI TẬP Tiết 5
A Mục tiêu
1 Về kiến thức:
- TXĐ của hàm số lượng giác
- Giá trị của hsố lượng giác tai một điểm
- Tích cực, hứng thú trong nhận thức tri thức mới
- Sôi nổi, nghiêm túc
4 Về tư duy
- Hiểu để ứng dụng vào nhiều bài tập
B Chuẩn bị
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học, dự đốn cách giải và các sai lầm của của học sinh
Trang 15- Quan sát, hướng dẫn hsinh
- Gọi đại diện các nhóm trình bày cách
giải
Chính xác hoá lời giải
Chép đề và trao đổi theo nhóm để giảibài tập
Theo dõi cách giải, đối chiếu kết quả Hoàn thiện bài tập
Theo dõi, hướng dẫn hsinh giải
Gọi hs lên trình bày kết quả
Chính xác hoá lời giải
Chép đề, trao đổi theo nhóm
Theo dõi, đối chiếu kquả
- Hoàn thiện bài tập
- Ghi chú Hoạt động 3: Một số bài tập liên quan đến đồ thị hsố
Trang 16Hoạt động của giáo viên và học sinh Ghi bảng – Trình chiếu
G: Yêu cầu hs trả lời các câu hỏi ở BT 2,
E.Rút kinh nghiệm
Trang 17- Cách giải phương trình dạng sinx = a
2 Về kỷ năng: Giúp học sinh có kỷ năng:
-Giải thành thạo phương trình dạng sinx = a
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
2 Kiểm tra bài cũ:
- Tìm một số giá trị của x sao cho sinx = 1
2
3 Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu về phương trình lượng giác
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Giới thiệu:
- Các PT dạng 3sin2x + 1 = 0,
2cosx + 4 tanx = 3, … được gọi là các
PTLG
- Giải PTLG có nghĩa là tìm tất cả các giá
trị của ẩn số thoả mãn PT đã cho (có đơn
vị độ, rađian)
- Việc giải PTLG thường đưa về việc giải
các PTLG cơ bản sinx = a, cosx = a,
tanx = a, cotx = a (a: hằng số)
Theo dõi, ghi chép, biết nhận dạng ptkhông phải pt lượng giác
Hoạt động 2: Phương trình sinx = a
Trang 18Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Treo bảng phụ (hình vẽ như SGK), giải
thích việc tìm nghiệm của pt sinx = a với |a|
2.Trong 1 công thức nghiệm của PTLG
không được dùng đồng thời 2 đơn vị độ,
rađian
Có vô số nghiệmKhông tồn tại vì − ≤1 sinx 1≤
|a| ≤ 1
Theo dõi, chú ý ghi chép
Quan sát, thảo luận
Ghi chép và ghi nhớ
Trang 193.Các trường hợp đặc biệt.
sinx = 1 x = 2 ,
2 sinx = -1 x = - 2 ,
2 sinx = 0 x = k ,
k
π
¢
¢
¢
Yêu cầu hs lưu ý, ghi nhớ những giá trị LG
đặc biệt
Nhớ các GTLG của các góc đặc biệt và giải pt theo PP được hướng dẫn
- Ghi nhớ CT nghiệm đặc biệt
Hoạt động 3: Củng cố
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Giải các PT lượng giác
0
1.sin x = ;sinx = , 2.sin 3 1,
x x
=
- Chia lớp thành các nhóm
Theo dõi, hướng dẫn hsinh
- Làm bài tập theo PP chung
4.Củng cố bài
Yêu cầu hs nắm được công thức nghiệm của phương trình sinx = a
Lưu ý kỹ năng biến đổi tđ hai pt
5 Hướng dẫn học ở nhà
Học bài và làm bài tập 1 ( sgk )
Đọc trước bài phương trình cơ bản cosx = a
E.Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
Trang 20- Cách giải và công thức nghiệm phương trình dạng cosx = a
2 Về kỷ năng: Giúp học sinh có kỷ năng:
-Giải thành thạo phương trình dạng cosx = a
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
2 Kiểm tra bài cũ:
Giải phương trình sin 2
Hoạt động 1: Phương trình cosx = a
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
PT cosx = a có nghiệm với giá trị a nào?
Cách giải PT cosx = a? Chúng ta sẽ cùng tìm
hiểu
Treo bảng phụ (hình vẽ như SGK), giải thích
việc tìm nghiệm của pt cosx = a với |a| ≤ 1
Trang 212.Trong 1 công thức nghiệm của PTLG không
được dùng đồng thời 2 đơn vị độ, rađian
lưu ý, trả lời những trường hợp đặc biệt
- Ghi nhớ và phân biệt với CT nghiệm củasinx = a ( Lấy đối )
Ghi nhớ, lưu ý biến đổi để rút x
Ghi nhớTập giải các pt đặc biệt theo PP chung
Nhớ các pt đặc biệt
Hoạt động 2: Củng cố
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Giải các PT lượng giác:
Trang 22Chia lớp thành các nhóm
Theo dõi, hướng dẫn hsinh
Gọi các hs đại diện các nhóm lên trình
bày lời giải
Chính xác hoá lời giải
Lưu ý các nhầm lẫn của hs
Theo dõi, đối chiếu kquả
23
23324
324
212
4 os 2
14
Trang 23E.Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
Trang 241 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Phương trình tanx = a
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Cho hs quan sát đồ thị của hàm số
y = tanx Yêu cầu hs nhận xét mối tương giao
giữa đồ thị hàm số y = tanx và đường thẳng y
= a Từ đó KL về số nghiệm của phương
trình tanx = a.Có nhận xét gì về các nghiệm
này?
GV nhận xét: Hoành độ các giao điểm này
chính là nghiệm của PT tanx = a
Trình bày (ghi lên bảng)
3 PT tanx = a
PT tanx = a luôn có nghiệm với mọi giá trị
Với mọi a ∈ IR, đường thẳng y = aluôn cắt đồ thị hàm số y = tanx Do đó
PT tanx = a luôn có nghiệm Cácnghiệm này hơn kém nhau 1 bội của
π
Trang 25của a Gọi x1 là một nghiệm thỏa mãn
1
− < < Kí hiệu: x1 = arctana.( đọc là
ac-tang-a, nghĩa là cung có tang bằng a)
Khi đó: t anx = a⇔x = arctana + k , kπ ∈¢
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Giải các phương trình sau:
0
1 / t anx = tan ; / t an2x = 3
122.tan( 15 ) 1
Theo dõi, hướng dẫn hsinh
Gọi các hs đại diện các nhóm lên trình bày
Hiểu nhiệm vụ, trao đổi theo nhóm
Theo dõi, đối chiếu kquả
Tự hoàn thiện bài tập
4 Củng cố bài
- Yêu cầu HS nắm vững cách giải phường trình tanx = a
- Phân biệt với Ct nghiệm của pt sinx = a và cosx = a
Trang 26- Xem trước pt cotx = a.
E.Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
Trang 27Ngày soạn: 6/9 Ngày dạy: 10/9/2010 PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Phương trình cotx = a
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 4 PT cotx = a
PT cotx = a luôn có nghiệm
Trang 28suy ra nghiệm của phương trình.
Gọi các hs đại diện các nhóm lên trình bày
Theo dõi, đối chiếu kquả
Tự hoàn thiện bài tập
4 Củng cố bài
Trang 29- Yêu cầu học sinh nắm được cách giải và công thức nghiệm các phương trình cotx =
a, tanx = a, sinx = a, cosx = a
- Chú ý giải phương trình mà biến số x cần thỏa mãn một số điều kiện nào đó
5 Hướng dẫn học ở nhà
- Hoàn thiện toàn bộ BT / sgk
- Thêm: Giải các phương trình:
Trang 301 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học, dự đốn các sai lầm của học sinh
Hoạt động 1: Giải phương trình lượng giác (BT 1/sgk)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Yêu cầu học sinh chuẩn bị lời giải bài
tập 1/sgk
1 Giải PT: 2 os2x 0
1-sin2x
Theo dõi, hướng dẫn hs
Gọi HS trình bày hướng giải
Chính xác hoá lời giải
- Lưu ý với hs đối chiếu với điều
kiện.(Biểu diễn tập nghiệm trên
đường tròn lượng giác)
Trang 31Hoạt động 2: Luyện tập giải phương trình lượng giác
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Giải các phương trình sau:
Theo dõi, hướng dẫn hsinh
Gọi các hs đại diện các nhóm lên trình bày
Hiểu nhiệm vụ, trao đổi theo nhóm
Theo dõi, đối chiếu kquả
Tự hoàn thiện bài tập
Trang 321 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
- Sgk, thước
2 Chuẩn bị của học sinh
- Học bài cũ đầy đủ: công thức nghiệm của PT lượng giác cơ bản.
Hoạt động 1: Phương trình bậc nhất đối với một hàm số lượng giác.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Yêu cầu học sinh giải các PT
Trang 33Nhận xét mối liên hệ với pt cơ bản
Hiểu và thực hiện nhiệm vụ
Trang 34Hoạt động 2: Phương trình đưa về PT bậc nhất đối với một hàm số LG.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
2 Phương trình đưa về phương trình
5-4cosx=0,
2 /16sinx cosx cos2x = -2 2sin4x=-1
72
Theo dõi, hướng dẫn hsinh
Gọi các hs lên trình bày lời giải
Chính xác hoá lời giải
- KLuận
Suy nghĩ, phân tích bài toán
Đưa về PTLG cơ bản (vận dụng các công thức nhân đôi)
Theo dõi, rút ra cách giải
Hiểu và thực hiện nhiệm vụ
3/ sin2x - sinx = 0 sinx(2cosx-1)=0sinx=0
,
3
4 / 2sin 2 2 sin 4 02sin 2 (1 2 os2x)=0
sin2x=0sin2x=0
1cos2x=-
1 2 os2x=0
2
38
Trang 35- Yêu cầu hs nắm vững cách giải PT bậc nhất đối với một hsố LG và PT đưa về PT
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
- Sgk, thước
2 Chuẩn bị của học sinh
- Học bài cũ đầy đủ: công thức nghiệm của PT lượng giác cơ bản.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Yêu cầu hs giải các PT sau:
Hiểu và thực hiện nhiệm vụ
- Phân tích thành nhân tử hoặc đặt ẩnphụ
Trang 36Cách giải: -Phân tích thành nhân tử
Theo dõi, hướng dẫn hs giải
Gọi hs lên trình bày lời giải
Chính xác hoá lời giải
tanx=-4
,1
arctan
-33/VN
sin 124/3sin 5sin 2 0
2
sin
2 34
22arcsin 4
32
Theo dõi, ghi nhớ pp
Hiểu và thực hiện nhiệm vụ
Theo dõi, đối chiếu kết quả
Tự hoàn thiện bài tập của mình
Trang 38Ngày soan: 18/9
Ngày dạy: 22/9/2010
MỘT SỐ PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC
THƯỜNG GẶP Tiết 13
A Mục tiêu
1 Về kiến thức:
- Cách giải PT bậc hai đối với một hàm số lượng giác
- PT đưa về PT bậc hai đối với một hàm số lượng giác
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Nội dung các hoạt động dạy học
- Sgk, thước
2 Chuẩn bị của học sinh
- Học bài cũ đầy đủ: công thức nghiệm của PT lượng giác cơ bản.
- Ôn lại công thức lượng giác cơ bản
2 Kiểm tra bài cũ:
Giải PT: sin2x + sinx – 2 = 0
3 Bài mới
Hoạt động 1: Giải PT cos 2 x + sinx +1 = 0
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
2 PT đưa về PT bậc hai đối với