Triển khai bài: HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY & TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC *GV: ghi đề bài lên bảng... +H/c sáng tác: cảm hứng từ bức bưu ảnh do Hoàng Cáo tặng -> khơi gợi cảm hứng tưởng tượng của tá
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11CHƯƠNG
TRÌNH CĂN BẢN
Tiết 83 Ngày soạn:
LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
A.MỤC TIÊU: Giúp HS nắm được:
*Giáo viên: Soạn bài
*Học sinh: Chuẩn bị bài ở nhà
D.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I.ổn định Iớp - Kiểm tra sĩ số:
Trang 2II.Kiểm tra bài cũ:
Lồng ghép vào bài mới
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
2 Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY & TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC
III Luyện tập viết một bài nghị luận
Trang 4A.MUC TIÊU: Giúp học sinh
- Hệ thống xác định yêu cầu của đề bài
- Nhận ra những hạn chế trong bài viết
- Tự đánh giá năng lực về môn học của mình
B.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẬY: Phát vấn ,nêu vấn đề, đàm
D.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
I.ổn định Iớp - Kiểm tra sĩ số:
II.Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
2 Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY & TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
*GV: ghi đề bài lên bảng Đề bài:
Trang 5Lớp chú ý và ghi vào vở, gạch chân
dưới những từ ngữ mang nôi dung
III Chữa lỗi: Đọc một số bài viết tốt
IV Đề bài số 6: *Đề bài: Chu Hy, nhà đạo
đức Trung Quốc cho rằng "ở đời có ba điều
Trang 6*GV: chuẩn bị đáp án
đáng tiếc: một là hôm nay bỏ qua; hai là đời này không học; ba là thân này lỡ hư" Cho biết ý kiến của em về câu nói trên?
*Hướng dẫn làm bài:
- Mở bài: Giới thiệu vấn đề bàn luận:
Châm ngôn dạy con người sống tốt hơn, đẹp hơn Câu nói của Chu Hy buộc ta phải suy nghĩ
- Thân bài:
Chu Hy tổng kết 3 điều đáng tiếc của con người nếu không thực hiện được hoặc để chúng trôi qua vô nghĩa
*Liên hệ với bản thân: cần cố gắng rèn
luyện mình -> lưòi khuyên quí báu
5->6: Mức trung bình, sai chính tả 2-5 lỗi
<5đ : Không hiểu đề.Có ý kiến cho rằng:
Trang 7*GV: lập thang điểm cụ thể cho bài
viết
Tâm trạng là Linh hồn là nội dung phản ánh chủ yếu của tác phẩm trử tình Hãy phân tích một số tác phẩm đã học + đọc thêm để
chứng minh ý kiến trên
IV Củng cố: * Trả bài số 5: Nhận xét ưu, khuyết điểm và chữa
lỗi
* Ra đề số 6 về nhà làm
V Dặn dò: *Viết bài số 6 sau 1 tuần nộp bài
*Soạn bài : Đây thôn Vĩ Dạ theo HĐHB
- Tìm đọc 1 số thơ văn của HMT và của các
nhà phê bình về ông
Tiết 85-86: Ngày soạn:
Trang 8ĐÂY THÔN VĨ DẠ
(Hàn mặc Tử)
A.MỤC TIÊU:
- Có hướng tiếp cận hợp lý đối với bài thơ
- Thấy được bức tranh xứ Huế thơ mộng qua tâm hồn giàu tưởng tượng của tác giả
B.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Phát vấn nêu vấn đề - h/s làm trung tâm
I.ổn định Iớp - Kiểm tra sĩ số:
II.Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc bài thơ và cho biết cảnh thiên
nhiên đất nước và tâm trạng Huy Cận được thể hiện như thế nào qua bài Tràng giang?
Trang 9III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
Hàn Mạc Tử là một tài thơ đặc biệt trong phong trào thơ mới Đương
thời dư luận đánh giá tài năng của Hàn Mặc Tử rất khác nhau Có ý kiến
cho rằng"Hàn Mặc Tử"? Thơ với thẩn! Toàn nói nhân "còn CLV thì
phán quyết "Tôi hứa hẹn với các người rằng, mai sau nhưn cái tầm
thường, mực thước kia sẽ biến tan đi và của cái thời kỳ này chút gì đáng
kể - đó là Hàn Mặc Tử " Để chọn được câu trả lời cho điều đó, chúng ta
tìm hiểu bài thơ Đay hôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử
2 Triển khai bài:
Hoạt động1:Tìm hiểu chung
Hoạt động2:Tìm hiểu về tác giả
*GV: hướng dẫn học sinh
tìm hiểu phần tiểu dẫn
Hỏi: Nêu những nét chính về cuộc
đời và sự nghiệp văn chương của
-Thế giới nghệ thuật của Hàn Mặc Tử được tạo bởi hai mảng thơ:
Trang 10Hỏi: Cho biết xuất xứ và hoàn cảnh
sáng tác của bài thơ? thơ Lửa
Thiêng?
-HS: +Xuất xứ: rút từ tập thơ
điên
+H/c sáng tác: cảm hứng
từ bức bưu ảnh do Hoàng Cáo tặng
-> khơi gợi cảm hứng tưởng tượng
của tác giả về cảnh à con người xế
- Được rút tập thơ điên (1939)
- Hàn Mặc Tử viết bài thơ khi nhận được tấm thiếp phong cảnh do Hoàng Cúc gửi từ Huế -> bức bưu ảnh trực tiếp gợi nguồn cảm hứng và trí tưởng về Huế cho nhà thơ
II Đọc - Hiểu văn bản :
* Đọc :
* Tìm hiểu văn bản :
1.Cảnh và người Huế trong tâm tưởng:
- “Sao anh thôn vĩ”? -> chút tư tưởng như
một lời trách móc dịu dàng lại hàm ý tiếc nuối nhẹ nhàng -> gieo vào lòng người đọc cảm xúc đặc biệt tựa như nỗi ám ảnh về thôn vĩ: thôn vĩ như thế sao không về?
Trang 11Hoạt động5:Tác giả tưởng tượng ra
cuộc đối thoại, độc thoại nội tâm
BàI thơ là nỗi nhớ nhung da diết,
niềm khắc khoải ngóng trông, thầm
dần mặc cảnh chia lìa, xa cánh và
người xứ Huế
Hỏi: Nhan đề bài thơ như một lời
giới thiệu, lẽ ra phải bắt đầu bằng
một câu tẳnh lệ thường thì Hàn Mặc
Tử lại bắt đầu bằng một câu hỏi vì
sao vậy? Nó mang sắc thái, ý nghĩa
gì?
-HS: Lý giải và phân tích
BFTT trên
Hỏi: vậy thôn vĩ được hiện ra ntn?
Hãy phát biểu và phân tích nét đặc
sắc ở khổ 1?
-HS: Chỉ ra những nét đặc sắc
của bức tranh miêu tả về thôn vĩ:
đường nét, màu sắc, ánh sáng ->
tươi tắn, sinh động, tinh khôi
*GV: chuyển tiếp: khổ đầu
- “Hàng cau nắng mới lên” -> ấm áp, sực
sở, tinh khiết, của buổi sớm mai trong trẻo, gợi cảm
- “Vườn mướt xanh như ngọc” -> không còn
là màu thực
-“Lá trúc che nghiêng mặt chữ điền” ->
hình ảnh đầy chất thơ -> vẻ đẹp kín đáo, dịu dàng, hồn hậu của người Huế, tâm hồn Huế
-> bút pháp chấm phá: Thôn vĩ mượt mà,
thơ mông, đằm thắm, xinh đẹp, tinh khôi -> của thơ, của tình yêu, của hoài niệm -> hình ảnh mơ hồ, hư ảo, không dễ nắm bắt
- “Gió theo lối gió mây đường mây”
-> chia lìa, tan tác
- “Dòng nước, hoa bắp”- -> buồn thiu,
Trang 12là liên tưởng của tác giả về khung
cảnh Huế ban mai rất ấm áp, thơ
mộng và hình dung của tác gải
không dừng lại ở đó
Hỏi: Sang khổ 2 tiếp tục hình dung
của tác giả về Huế Vậy tưởng
tượng của tiếp theo tác giả là gì?
-HS: Trình bày và nhận xét ->
cảnh vừa thực vừa mộng Từ đó kết
quả về hai khổ
Hoạt động6:Nhà thơ và đối tượng
trữ tình trong hiện tại
- Màu sắc khổ 1 tươi tắn, khổ 2 không rõ ràng, khổ 3 nhạt nhoà, không phân biệt, đường nét rõ nét -> có dấu hiệu xô lệch ->
không còn ranh giới => kết cấu mờ chồng:
cảnh và người Huế càng lúc càng xa: ban đầu chi tiết, tươi tắn, sinh động -> lùi dần vào thăm thẵm đến độ "nhìn không rõ" và
"mờ nhân ảnh" => tâm trạng vô vọng, đau
đớn, chất đầy niềm trắc ẩn bằng
III Tổng kết:
Trang 13Hoạt động7:Tổng kết bài thơ:
- Chủ đề
- Giá trị bài thơ
- BàI thơ được coi là viên ngọc quý của thơ mới nói riêng và gia tàI thơ ca Viẹt Nam
*Soạn bài: “Chiều tối “-theo HDBT
- Nắm vàI đặc đIểm của tác giả
Trang 14- Nắm sự ra đời của bàI thơ
- Cảm hứng chủ đạo bao trùm trong t/p
TỪ ẤY (Tố Hữu)
A.MỤC TIÊU: Giúp HS hiểu được:
- Niềm vui sướng, say mê mãnh liệt của TH trong buổi đầu gặp gỡ cách mạng
- Sự khảng khái của thế hệ thanh niên thời kỳ trước CMT8 trữ tình -Hiểu dược sự vân động của các yếu tố trong thơ
B.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Phát vấn nêu vấn đề - h/s làm trung tâm
C.CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:
*Giáo viên: Đọc SGK, Sách tham khảo Soạn bài
*Học sinh: Học bài cũ soạn bài mới
D.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I.ổn định Iớp - Kiểm tra sĩ số:
Trang 15II.Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc bài "Đây thôn Vĩ Dạ" của Hàn
Hoạt động1:Tìm hiểu chung
Hoạt động2:Tìm hiểu về tác giả
*GV: hướng dẫn học sinh
đọc phần tiểu dẫn, yêu cầu
Hỏi: Cho biết đôi nét về tác giả và
phong cách sáng tác của nhà thơ?
-HS: Trình bày
*GV: Củng cố, chốt lại
mấy điểm ở bên HS ghi chép
Hoạt động3:Tìm hiểu tập thơ “Từ
ấy”
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả: Tố Hữu- Nguyễn Kim Thành
(1920-2002) -Là nhà thơ của lí tưởng cộng sản thơ ông tiêu biểu cho khuynh hướng thơ trữ tình chính trị
2.Tập thơ “Từ ấy”(1937-1946)
- Là chặng đường đầu của hồn thơ TH Gồm
3 phần :Mau lửa, xiềng xích, Giải phóng
3.Hoàn cảnh sáng tác:
II Tìm hiểu văn bản:
Trang 16Hoạt động4:Tìm hiểu hoàn cảnh
gian rất đặc biệt, lời thơ như kể->khẳng định
lí tưởng cm như một nguồn sáng làm bừng cháy tâm hồn Hình ảnh thơ giàu ý nghĩa tượng trưng Mạt trời chân lí lànguồn sáng diệu kì toả rạng nhân gian
-Hồn tôi là một vườn hoa lá… giọng điệu tha
thiết, rộn ràng, cảm hứng lãng mạn bay bổng diển tả niềm vui sướng vô hạn của nhà thơ trong buổi đầuđến với lí tưởng Cộng sản
2.Khổ thứ 2:
-Tôi buộc lòng tôi…mạnh khối đời
=> ý thức trước cuộc đời, nhận thức mới mẻ
về cá nhân với cộng đồng, văn họcc với cuộc sống, mà chủ yếu là csống của quần chúng nhân dân
3 Khổ thơ thứ 3:
-Tôi đã làcon-em-anh
Với số từ, điệp từ điệp ngữ…bày tỏ sự giác
Trang 17Hoạt động8: Học sinh phát biểu
cảm nghĩ rút ra kết luận của bài thơ
ngộ lí tưởng CS đã giúp nhà thơ vược qua cái tôi bé nhỏ để đến với quần chúng lao khổ
trong tình hữu ái giai cấp
II Kết luận: - Bài thơ là lời tâm nguyện của
người thanh niên yêu nước giác ngộ lí tưởng cách mạng Sự vận động của tâm trạng nhà thơ bằng những hình ảnh tươi sáng, ngôn ngữ giàu nhạc điệu
Trang 18Tiết 89: Ngày soạn:
ĐỌC THÊM: LAI TÂN-NHỚ ĐỒNG-TƯƠNG
TƯ-CHIỀU XUÂN
A.MỤC TIÊU:
- Có hướng tiếp cận hợp lý đối với từng bài thơ
- Thấy được đặc sắc qua tâm hồn giàu tưởng tượng của các tác giả
B.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Phát vấn nêu vấn đề - h/s làm trung tâm
Trang 19I.ổn định Iớp - Kiểm tra sĩ số:
II.Kiểm tra bài cũ:
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
2 Triển khai bài:
Hoạt động1:Tìm hiểu chung
Hoạt động2:Tìm hiểu về tác giả
*GV: hướng dẫn học sinh
tìm hiểu phần tiểu dẫn
Hỏi: Nêu những nét chính về cuộc
đời và sự nghiệp văn chương của
- Được rút tập thơ Nhật kí trong tù
-Được sáng tác trong thời gian Bác bị bắt giam ở Trung Quốc
Trang 20*GV: gọi 1-2 HS đọc diễn
cảm G/v có thể ngâm
-HS: Trình bày và nhận xét về
giá trị nội dung và nghệ thuật
Hoạt động7:Tổng kết bài thơ:
Trang 21*Học thuộc lòng bài thơ và cảm nhận cái hay cái đẹp của cácbài thơ
*Soạn bài: “Tiểu sử tóm tắt “-theo HDBT
Tiết 90: Ngày soạn:
TIỂU SỬ TÓM TẮT
A.MỤC TIÊU: Cho HS nắm vững:
-.Mục đích, yêu cầu của tiểu sử tóm tắt
-.Biết cách thức viết tiểu sử tóm tắt
B.PHƯONG PHÁP GIẢNG DẠY: Lấy v/d và p/t lí thuyết qua v/d,
Trang 22II.Kiểm tra bài cũ:
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
2.Triển khai bài:
Hoạt động1:Tìm hiểu chung
Hoạt động2: GV yêu cầu học sinh
thảo luận và nêu ý kiến về
-Mục đích
-Yêu cầu
Hoạt động3:Cách viết tiểu sử tóm
tắt: *GV: gọi 1-2 Hs tìm
hiểu ví dụ nêu cách viết TSTT
I.Mục đích, yêu cầu của tiểu sử tóm tắt:
1.Mục đích:
-TSTT là văn bản thông tin một cách khách quan, trung thực hnững nét cơ bản về cuộc đời, sự nghiệp của một cá nhân
-thể hiện những hiểu biết về đối tượng được tóm tắt
-giới thiệu cho người khác -Cung cấp cho người quản lí, sử dụng lao động
2.Yêu cầu:
- Thông tin phẩi khách quan, trung thực -Nội dung độ dài phù hợp
Trang 23-Chon tài liệu
2.Viết tiểu sử tóm tắt TSTT thường có các phần
-Giới thiệu khái quát về nhân thân của người được giới thiệu
-Hoạt động xã hội của người được giới thiệu -Những đóng góp tiêu biểu
Trang 24Tiết 91-92: Ngày soạn
ĐẶC ĐIỂM VỀ LOẠI HÌNH TIẾNG VIỆT
A.MỤC TIÊU:HS nắm:
-Đặc điểm loại hình của Tiếng Việt, một ngôn ngữ đơn lập
-Có ý thức học tập và sử dụng tiếng Việt tốt hơn
B.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Phát vấn - quy nạp
C.CHUẨN BỊ GIÁO CỤ :
* Giáo viên: Soạn bài
* Học sinh: Chuẩn bị bài
D.TIẾN TRÌNH LÊNLƠP:
I.ổn định Iớp - Kiểm tra sĩ số:
II.Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra
III Bài mới:
1.Đặt vấn đề:
ở tiết hôm nay, các em sẽ được tìm hiểu những vấn đề mới của Tiếng Việt
Trang 252.Triển khai bài:
Hoạt động1: Tìm hiểu loại hình
âm, từ vựng, ngữ pháp
+ Trên thế giới có tới 5000 ngôn ngữ Các nhà ngôn ngữ đã xếp các ngôn ngữ vào một số loại hình Có hai loại quen thuộc:ngôn ngữ đơn lập và ngôn ngữ hòa kết
+LH NN đơn lập là loại hình mà tiếng
là đơn vị cơ sở của ngữ pháp, từ không biến đổi hình thái; biện pháp chủ yếu để biểu thị ngữ pháp là sắp đặt từ theo thứ tự trước sau và sử dụng hư từ
II.Đặc điểm loại hình của tiếng Việt:
1 Tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp):
Trang 26để làm nổi rõ những đặc trưng cơ
bản cuả loại hình ngôn ngữ đơn lập
-Tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp
-Từ không biến đổi tình thái
2 Từ không biến đổi hình thái:
-Giữ chức vụ ngữ pháp khác nhau trong câu nhưng từ không biến đổi hình thái ngữ
âm và chữ viết
3.Biện pháp chủ yếu để biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sắp đặt từ theo trật tự trước sau và sử dụng các hư từ:
-Trật từ từ hình thành ý nghĩa ngư pháp cho câu
-Nếu thay đổi trật tự từ nghĩa của cụm từ, của câu sẽ thay đổi
III.Luyện tập:
Bài 1:
-Những từ ngữ lặp lại giữ chức vụ ngữ pháp khác nhau, nhưng không biến đổi
hình thái ngữ âm, chữ viết Bài 2:
Trang 27Bài 3
-Các hư từ : đã, để, lại, mà -Ý nghĩa: Chỉ sự việc xảy ra trong quá khứ, chỉ tiếp diến, chỉ quan hệ
Trang 28-Xác định lại yêu cầu đề và hướng triển khai bài viết
ểtút kinh nghiệm và khắc phục những thiếu sót trong bài
-Hiểu rõ đặc trưng của bài NLXH(bàn bạc các vấn đề XH)
B.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Trả bàI- Lập dàn ý
C.CHUẨN BỊ GIÁO CỤ :
* Giáo viên: Chấm bài, chữa lỗi, chuẩn bị đáp án
*Học sinh:Ghi chép
D.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I.ổn định Iớp - Kiểm tra sĩ số:
II.Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra
III Bài mới:
1.Đặt vấn đề:
Các em đã hoàn thành bài viết số 6 ở bài viết này vẫn còn tồn tại
một số lỗi mà hôm nay chúng ta cùng rút kinh nghiệm
2.Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ
TRÒ
NỘI DUNG KIẾN THỨC
*GV: yêu cầu 1-2 HS nhắc Đề bài: Chu Hy, nhà đạo đức Trung Quốc
Trang 29lại đề bài số 6 đã làm để kiểm tra sự
ghi trí nhớ và chú ý của HS G/v ghi
có sẵn luận điểm Vậy chúng ta triển
khai phần thân bài trên mấy ý
chính?
cho rằng "ở đời có ba điều đáng tiếc: một là hôm nay bỏ qua; hai là đời này không học;
ba là thân này lỡ hư" Cho biết ý kiến của
em về câu nói trên?
2.Thân bài:
- Chu Hy đã tổng đã tổng kết 3 điều đáng tiếc nếu con người không thực hiện hoặc nó trôi qua
Trang 30-HS: Có 3 luận điểm chính
tương ứng với 3 điều đáng tiếc mà
Chu Hy nêu ra
Hỏi: Hãy lí giải và cách liên hệ cho
mỗi điều?
-HS: -Một là hôm nay bỏ qua ->
lí giải vì sao đáng tiếc -> liên hệ ->
lấy ví dụ minh họa
-Hai là đời này không học -> cách
triển khai tương tự
-Ba là thân này lỡ hư
-> Rút ra kết luận: Là lời khuyên
răn chúng ta đừng sa ngã, đừng để
những điều đáng tiếc xảy ra khi
chúng ta đã hiểu về nó
*GV: Yêu cầu HS trình bày
hướng kết thúc bài này, yêu cầu HS
tự chữa, G/v tham gia cố vấn chữa
lỗi cho HS
Hoạt động3: Đọc bài mẫu
*Một là hôm nay bỏ qua: để thời gian trôi
đi vô ích -> lãng phí thời gian là đáng tiếc vì đời người hữu hạn, thời gian trôi đi không lấy lại được, để thời gian trôi qua từng ngày đặt ra nhiều điều mới mẻ nếu ta không kịp sẽ lạc hậu -> vô dụng
+ Liên hệ bản thân: Sử dụng thời
gian ntn? Lấy ví dụ về sự tiết kiệm thời gian của những tấm gương khác
*Hai là đời này không học: -> lí giải -> liên
hệ -> lấy ví dụ minh họa
*Ba là thân này lỡ hư -> lí giải -> liên hệ ->
lấy ví dụ minh họa
=> Lời khuyên bảo quý báu
Trang 31- Giúp HS hiểu được vẻ đẹp trong sáng của bài thơ
-Tình yêu đẹp đẽ, trong sáng, đầy vị tha và cao thượng
-Hình thức giản di rất phù hợp với tình cảm chân thành
B.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Phát vấn nêu vấn đề - H/S làm
trung tâm
C.CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:
*Giáo viên:Soạn bài, đọc STK