Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” khi nhìn ngôi trường ngày khai giảng khi nhìn mọi người, các bạn, lúc nghe gọi tên mình và phải rời bàn tay mẹ để vào lớp.. Đọan 3: Tiếp → tron
Trang 1 Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu
trường đầu tiên trong đời
Thấy được ngồi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi dư vị chữ tình man mác của Thanh Tịnh
B Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: Đọc soạn bài trước
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
Kiểm tra sách, vở, bài sọan của học sinh
III Bài mới: (30 phút)
Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm tuổi học trò thường được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trường đầu tiên Truyện ngắn tôi đi học đã diễn tả những kỉ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấu, mà bài học hôm nay chúng ta sẽ được học
Hoạt động 1: Cho HS đọc văn bản và tìm hiểu chú thích.
Gv: Nhận xét giới thiệu về tác giả Thanh
Tịnh và truyện ngắn “tôi đi học” Cần
nhấn mạnh về đặc sắc của văn suôi
và là tác giả của nhiều truyện ngắn, tập thơ, trong
đó nổi tiếng là Quê Mẹ (Truyện ngắn)
2 Tác phẩm:
Truyện ngắn tôi đi học
in trong tập Quê Mẹ xuất bản năm 1941
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản.
? Em hãy chia bố cục của văn bản
Đọan 2: Tiếp → ngọn núi Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi trên đường cùng mẹ đến trường
Trang 2Cho Hs tìm hiểu các câu hỏi SGK.
? Những gì đã gợi lên trong lòng nhân vật
“tôi” kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên
Hs: Từ hiện tại nhớ về dĩ vãng, những biến
chuyển của trời đất cuối thu và hình ảnh
những em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần
đầu tiên đi đến trường gợi cho nhân vật “tôi”
nhớ lại những ngày ấy cùng những kỉ niệm
trong sáng
Tâm trạng cảm giác của nhân vật tôi trên
con đường cùng mẹ tới trường
Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi”
khi nhìn ngôi trường ngày khai giảng khi
nhìn mọi người, các bạn, lúc nghe gọi tên
mình và phải rời bàn tay mẹ để vào lớp
Tâm trạng cảm giác của nhân vật “tôi” lúc
ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ
học đầu tiên
? Đọc toàn bộ chuyện ngắn, em thấy những
kỉ niệm này đươc nhà văn diễn tả theo trình
tự ntn
Hs: Theo dòng hồi tưởng và theo trình tự thời
gian
? Tìm những hình ảnh, chi tiết chứng tỏ tâm
trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật
tôi
Hs: Con đường, cảnh vật cảnh vật chung
quanh vốn rất quen thuộc những giờ lạ, lo sợ
sự thay đổi lớn trong mình
Trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo, vở
Cẩn thận nâng nui mấy quyển vở vừa lúng
túng vừa muốn thử sức, muốn KĐ khi xin
mẹ được cầm bút, thước như các bạn
Trường hôm nay nhiều người, ai cũng áo
quần sạch sẽ mặt tươi vui
Ngôi trường xin tươi oai nghiêm khác
thường Cảm thấy mình bé nhỏ so với nó,
nhân vật “tôi” đâm lo sợ
Gọi tên giật mình và lúng túng
Sợ khi rời bàn tay mẹ
Đọan 3: Tiếp → trong các lớp → tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi đứng giữa sân trường, khi nhìn mọi người, các bạn
Đọan 4: Tiếp → chút nào hết Tâm trạng của tôi khi nghe gọi tên và rời mẹ vào lớp
Đọan 5: Tiếp → Còn lại tâm trạng của tôi khi ngồi vào chỗ và đón nhận tiết học đầu tiên
III Phân tích:
1 Khơi nguồn kỉ niệm:
Từ hiện tại nhớ về quá khứ: biến chuyển của trời đất cuối thu, những em bé rụt rè đi đến trường cùng
mẹ gợi cho nhân vật tôi nhớ lại những kỉ niệm trong sáng
Cùng mẹ trên con đường đến trường
Nhìn trường ngày khai giảng, mọi người bạn, gọi tên mình rời tay mẹ vào lớp
Ngồi vào chỗ đón nhận giờ học đầu tiên
→ Những kỉ niệm được khơi
nguồn theo dòng hồi tưởng và trình tự thời gian
2 Tâm trạng và cảm giác của nhân vật “tôi” khi cùng mẹ đến trường buổi đầu tiên:
Tâm trạng hồi hộp
Con đường cảnh vật trở nên
lạ, cảm thấy sự thay đổi lớn lên trong lòng mình
Cảm thấy trang trọng đứng đắn, cẩn thận lúng túng, lo
sợ vẩn vơ rổi hồi hộp chờ nghe tên mình
Cảm giác ngỡ ngàng
Thấy sợ khi rời tay mẹ, như mình bước vào một thế giới mới
Trang 3 Cảm giác vừa xa lạ vừa gần gũi với mọi
vật, với người bạn ngồi bên cạnh mình
Vừa ngỡ ngàng mà tự tin, nhân vật tôi oai
nghiêm bườc vào giờ học đầu tiên
Vừa xa lạ vừa gần gũi vừa
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: Vở soạn, sách giáo khoa
C Các bước lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II.Kiểm tra bài cũ: (6 phút)
? Em hãy cho biết những gì đã gợi lên trong lòng nhân vật “tôi” về buổi tựu
trường
? Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi cùng mẹ đến trường ngày đầu tiên
III Bài mới: (31 phút)
Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu tiếp bài “Tôi đi học”
Hoạt động 1:
? Em có cảm nhận gì vể thái độ, cử chỉ của
những người lớn (ông đốc, thầy giáo đón nhận
học trò mới,các phụ huynh) đối với các em bé
lần đầu tiên đi học
HS: - Ông Đốc là hình ảnh 1 người thầy 1
người lãnh đạo nhà trường rất từ tốn bao
dung Thầy giáo trẻ dạy học sinh lớp mới cũng
chưng tỏ là 1 người vui tính, giàu tình yêu
thương
Phụ huynh: Chuẩn bị chu đáo cho các em ở
buổi tựu trường đầu tiên, đầu trang trọng
tham dự buổi lễ quan trọng này Có lẻ các
vị cũng đang lo lắng, hồi hộp cùng con em
mình
⇒ Qua các hình ảnh về người lớn, chúng
ta nhận ra trách nhiệm, tấm lòng của gia
đình,nhà trường đối với thế hệ tương lai Đó là
1 mái trường giáo dục ấm áp, là 1 nguồn nuôi
dưỡng các em trưởng thành
3 thái độ, cử chỉ của những người lớn đối với các em bé lần đầu tiên đi học:
Phụ huynh: Chuẩn bị chu
đáo và trân trọng tham dự buổi lễ
Ông Đốc: từ tốn bao dung
Thầy giáo trẻ: Vui tính, giàu tình yêu thương
⇒ Trách nhiệm, tấm lòng của gia đình,nhà trường đối với thế hệ tương lai
Trang 4 “Tôi quên thế nào bầu trời quang đảng”
“ý nghĩ ấy thoáng trên ngọn núi”
“Họ như con chim rụt rè trong cảnh lạ”
Các hình ảnh so sánh xuất hiện ở các thời
điểm khác nhau để diễn tả tâm trạng của
nhân vật “tôi” Đây là những hình ảnh so
sánh giàu hình ảnh, sức gợi cảm được gắn
với những cảnh sắc thiên nhiên tươi sáng
? nhận xét về đặc sắc nghệ thuật của chuyện
ngắn này Sức cuốn hút của tác phẩm theo em
được tạo nên từ đâu HS thảo luận
HS: Đặc sắc
Bố cục theo dòng hồi tưởng cảm nghĩ của
nhân vật “tôi” theo trình tự thời gian của một
buổi tựu trường
Thiên nhiên, ngôi trường và các so sánh
giàu gợi cảm của tác giả
⇒ Toàn bộ chuyện toát lên chất chữ tình tha
thiết êm dịu
Từ việc tìm hiểu văn bản rút ra ghi nhớ
Cho HS đọc ghi nhớ trang 9
Giúp người đọc cảm nhận cụ thể, rõ ràng hơn
Khi nói với mẹ tôi nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ
5 Nghệ thuật:
Bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm nghĩ và theo trình tự thời gian
Kết hợp kể và tả với bộc lộ cảm xúc, tâm trạng
Có sự cuốn hút đối với người khác bởi tình huống truyện, tình cảm của con người, thiên nhiên, ngôi trường
Ghi nhớ: SGK trang T9
Trang 5 Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
Học sinh: Vở soạn, vở ghi, sách giáo khoa
C Các bước lên lớp :
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (6 phút)
Đây là bài học tiếng việc đầu tiên giáo viên có tể hỏi lại kiến thức cũ
III Bài mới:(31 phút)
Ở lớp 7 chúng ta đã được học về từ đồng nghĩa và trái nghĩa, ở lớp 8 chúng ta
sẽ được học ở 1 cấp độ cao hơn đó là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm.
Cho Hs quan sát sơ đồ trang 10 và gợi dẫn HS
trả lời Đây là những câu hỏi không khó đối
với học sinh Vì thế HS trả lời GV không đưa
ra đáp án Sau khi học sinh trả lời đúng các
câu hỏi Giáo viên đưa ra sơ đồ vòng tròn để
biểu diễn mối quan hệ bao hàm này
? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp
hơn nghĩa của các từ thú, chim, cá ?vì sao
HS: Trả lời
? Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp hơn
nghĩa của các từ tu hú, sáo ? Nghĩa của từ cá
rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ cá rô ?
I Từ ngữ nghĩa rộng, từ
ngữ nghĩa hẹp:
Động vật Thú Chim cá
Voi, Hươu– Tu Hú – cá Rô, cá Thu
1.Từ động vật rộng hơn từ chim, thú
2.Các từ thú, chim, cá phạm
vi rộng hơn từ voi, hươu, tu
hú, cá, sáo, cá thu
3.Các từ thú, chim, cá có phạm vi nghĩa rộng hơn các
từ voi, cá rô, cá thu hẹp hơn từ động vật
Tu
hú Sá o
Voi Hư ơu
Cá Voi
Cá Thu
Thú
Động vật
Cá Chi
m
Trang 6vì sao.
HS: Trả lời
? Nghĩa các từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa
của từ nào,đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ
Hoạt động 2: Hướng dẫn học phần luyện tập.
? Lập sơ đồ khái quát của nghĩa từ ngữ trong
mỗi nhóm từ ngữ sau đây (theo mẫu sơ đồ
Y phục
Vũ khí
Trang 7a.Thuốc lào b Bút điện
c Thủ quỹ d Hoa tai
Nắm được chủ để của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản
Biết viết một văn bản bảo đảm bảo đảm tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình
B Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: Sách giáo khoa, sọan bày
C Các bước lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
Kiểm tra phần chuẩn bị ở nhà của học sinh
III Bài mới:(32 phút)
Để giúp chúng ta viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa sắp xếp sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, thì hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu bài Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm chủ đề của văn bản.
Gv yêu cầu học sinh đọc thầm văn bản “Tôi đi
học” sao đó trả lời câu hỏi:
? Văn bản miêu tả những việc đang xẩy ra
(hiện tại) hay đã xẩy ra (hồi ức, kỉ niệm)
Hs: Văn bản miêu tả những việc đã xảy ra, đó
là những hồi tưởng của tác giả về ngày đầu
tiên đi học
? Mục đích tác giả viết văn bản này là gì
Hs: Phát biễu ý kiến và bộc lộ cảm xúc của
mình về một kỉ niệm từ thuở thiếu thời
? Từ các nhận thức trên, em hãy cho biết: Chủ
đề của văn bản này là gì
Gv: Cho Hs thảo luận 3 phút
TL: Gv nhận xét
I Chủ đề của văn bản:
⇒ Chủ đề của văn bản là đối tượng và vấn đề chính được tác giả nêu lên, đặt ra trong văn bản
Trang 8Hoạt động 2: Tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của văn bản.
? Căn cứ vào đâu em biết văn bản tôi đi học nói
lên những kỉ niệm của tác giả về buổi tựu
trường đầu tiên
TL: Nhan đề văn bản tôi đi học cho phép dự
đóan văn bản nói về chuyện “tôi đi học”
Đó là những kỉ niệm về buổi đầu đi học của
tôi, nên đại từ tôi các từ ngữ biểu thị ý nghĩa
đi học được lặp đi lặp lại nhiều lần
Các câu nhắc đến kỉ niệm:
Hôm nay tôi đi học
Hằng năm cứ vào cuối thu mơn man của
buổi tựu trường
Tôi quên thế nào được ngững cảm giác trong
sáng ấy
Hai quyển vở mối thấy nặng
Tôi băm tay ghì chênh đầu chuối xuống
đất,
Gv: Văn bản tôi đi học tâp trung hồi tưởng lại
tâm trạng hồi hộp, cảm dãng bở ngỡ của nhân
vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên
? Hãy tìm các từ ngữ chứng tỏ tâm trạng đó in
sâu trong lòng nhân vật “tôi” suốt cuộc đời
Hs: - Trên đường đi học:
Cảm nhận về con đường: quen đi lại → lạ,
cảnh vật thay đổi
Thay đổi hành vi:lội qua sông thả diều, đi ra
đồng nô đùa→ đi học, cố làm như một tuổi
học trò thực sự
- Trên sân trường:
Cảm nhận về ngôi trường: Cao ráo, sạch sẽ
hơn nhà trong làng → Xinh xắn, oai nghiêm
như đình làng, sân rộng, cao hơn và “lòng
tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ”
Cảm thấy bỡ ngỡ, lúng túng khi bước vào
lớp: đứng nép, nhìn một nửa, đi từng bước
nhẹ, muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e
sợ, nặng nề 1 cách lạ, nức nở khóc theo
- Trong lớp học: Xa mẹ trước đi cả ngày
không thấy xa nhà, xa mẹ chút nào hết / giờ
đây mỗi bước vào lớp đã thấy xa mẹ, nhớ nhà
Gv: Dựa vào sự phân tích, giúp Hs cảm nhận
được những cảm giác trong sáng nảy nở trong
a Trên đường đi học:
Con đường quen đi lại lắm lần bổng đổi khác, mới mẻ
Lội sông thả diều đã chuyển đổi thành việc đi học thật thiêng liêng tự hào
b Trên sân trường:
Trường cao ráo, sạch sẽ hơn các nhà trong làng khiến lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ
Lúng túng, ngỡ ngàng khi xếp hàng
Trong lớp học
Cảm giác bâng khuâng khi
xa mẹ trước đây có thể đi chơi cả ngày không thấy nhớ nhà, nhớ mẹ giờ đây mới bước vào lớp đã thấy
xa nhà, nhớ mẹ
Ghi nhớ: SGK T12
Hoạt Động 3: Hướng dẫn Học sinh luyện tập.
Trang 9Cho Hs đọc văn bản Rừng cọ quê tôi III. BT1: Luyện tập:
a Căn cứ vào nhan đề của văn bản: Rừng cọ quê tôi
Các đọan: Giới thiệu rừng
cọ, tả cây cọ, tác dụng của cây cọ, tình cảm gắn bó với cây cọ
Các ý lớn của phần thân bài (xem mục a) được sắp xếp hợp lí, không nên thay đổi
c Hai câu trực tiếp nói tới tình cảm gắn bó giữa người nông dân sống thao với rừng cọ Dù ai đi ngược về suôi
Cơm nắm lá cọ là người nông thao
Trang 10TUẦN 2:
TIẾT 5: VĂN BẢN TRONG LÒNG MẸ
(Trích những ngày thơ ấu)
B Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: Vở soạn, sách giáo khoa
C Các bước lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (7 phút)
? Cảm giác và tâm trạng của nhà văn “tôi” trên đường đến trường
? Nêu nghệ thuật đặc sắc
III Bài mới:(30 phút)
Ở nước ta Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có một thời thơ ấu thật cay đắng, khốn khổ Những kỉ niệm ấy đã được nhà văn viết lại trong tập tiểu thuyết tự thuật những ngày thơ ấu kỉ niệm về người mẹ đáng thương qua cuộc trò chuyện với bà cô và cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những chương truyện cảm động nhất Để tìm hiểu và thấy được điều đó, chúng ta cùng tìm hiểu bài
“Trong lòng mẹ”
Hoạt động 1: Giới thiệu về tác giả.
Cho Hs đọc chú thích
Gv: Giới thiệu ngững tác phẩm của tác giả dựa
vào phần lưu ý trong sgk
I.Tác giả, tác phẩm Tác giả, tác phẩm.
1 Tác giả:
Nguyên Hồng (1918 – 1982) Tên khai sinh Nguyễn Nguyên Hồng, quê ở thành phố Nam Định Những sáng tác của ông hướng ngòi bút
về người cùng khổ
1 Tác giả:
Những ngày thơ ấu là tập hồi kí kể về tuổi thơ cay đắng của tác giả Tác phẩm gồm 9 chương đăng báo 1938, in thành sách năm 1940 đọan trích là chương IV của tác phẩm
Hoạt động 2 : Hướng dẫn Hs đọc văn bản
Đọan 1: Từ đầu đến người
ta hỏi đến chứ Cuộc đối
Trang 11Hoạt động 3 : Hướng dẫn Hs tìm hiểu truyện
? Phân tích nhân vật người cô trong cuộc đối
thoại của bà ta với chú bé Hồng Chú ý vẽ mặt
“tươi cười”, giọng nói “ngọt ngào” cử chỉ thân
mật của người cô đối với chú bé Hồng mà tác
giã gọi là “rất kịch” Bà ta muốn gì khi nói
rằng mẹ chú đang “phát tài” và nhất là cố ý
phát âm 2 tiếng “em bé” ngân dài thật ngọt ?
Vì sao những lời lẽ của bà ta khiến lòng chú bé
“thắt lại”, “nước mắt”, “ròng ròng” Qua cuộc
đối thoại em nhận thấy nhân vật bà cô là
người như thế nào
Hs:
Gv: Nhận xét
Gv: Để phân tích tâm trạng của nhân vật
người cô cần hiểu được cảnh ngộ thương tâm
của chú bé Hồng Mở đầu đọan trích qua, qua
giọng văn giản dị và tự nhiên của Nguyên
Hồng, người đọc có thể nhận ra ngay cảnh ngộ
ấy “Tối bỏ cái khăn tay băng đen” với vài
câu tiếp theo nhà văn cũng cho người đọc biết
thời gian xẩy ra câu chuyện và hoàn cảnh
sống của người mẹ tội nghiệp lúc này Dòng tự
sự đã khởi nguồn và từ đó nhân vật người cô
xuất hiện
Tâm địa độc ác của bà cô:
Một hôm, cô gọi tôi đến bên cười hỏi
Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi
với mẹ mày không?
⇒ Cô cười hỏi chứ không phải lo lắng hỏi,
nghiêm nghị hỏi, lại càng không phải âu yếm
hỏi lẽ thường câu hỏi đó sẽ trả lời rằng có,
nhất là đối với bé Hồng thiếu tình thương ấm
ủ nhưng vốn nhạy cảm, nặng tình thương và
lòng kính mến mẹ, chú bé nhận ra những ý
nghĩ cay độc trong giọng nói, nét mặt của cô
Vì thế chú cuối đầu không đáp
B2: Không thể để tình thương và lòng kính
mến mẹ lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm
phạm đến, chú bé Hồng đã ứng đối thông
minh, đầy tự tin: “Không! Chán không
muốn vào, cuối năm thế nào mợ cháu cũng
về” Cuộc đối thoại tưởng chừng sẽ chấm
dứt sau câu trả lời có nể bất cần, mà thực
Hai tiếng “em bé” ngân dài thật ngọt – châm chọc nhục mạ → sự cay nghiệt
và cao tay của người cô trước chú bé đáng thương
Những lời lẽ đã chan vào vết thương lòng của cậu bé
→ mà người đó là cô mình
Trang 12ra đầy suy nghĩ ấy Nhưng không người cô
nào đã chịu buông tha!
Bà ta hỏi luôn, giọng vẫn ngọt: “Sao lại không
vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước
đâu” Cùng với giọng nói “ngọt” bình thản mà
mỉa mai và mắt long lanh chằm chặp đưa nhìn
chú bé
Gv: Nhắc cho Hs chú ý giọng điệu của người
cô lúc này Bà ta quả là cay nghiệt, cao tay
trước chú bé đáng thương và bị động Vì sao
những lời lẽ của bà ta đã khiến lòng chú bé
“thắc lại”, nước mắt ròng ròng”
Hs: Vì những lời nói đó rất cay nghiệt nhất là
nói về hình ảnh người mẹ gầy guộc với lời lẽ
tươi cười
? Qua đây em thấy nhân vật bà cô là người
như thế nào
TL: Lạnh lùng, độc ác, thâm hiểm Đây là hình
ảnh mang ý nghĩ tố cáo hạng người sống tàn
nhẫn, khô héo cả tình máu mủ và xã hội
phong kiến lúc bấy giờ ⇒ Bà cô là người lạnh lùng,
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: Vở soạn, sách giáo khoa
C Các bước lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng
III Bài mới:
Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu được phần đối thoại giữa bà cô và bé Hồng ta thấy được tâm địa của người cô như thế nào khi nói về mẹ mình tiết học hôm nay chúng ta sẽ tiếp
Hoạt động 1: Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi 2.
? Tình yêu thương mãnh liệt của chú bé Hồng
đối với người mẹ được thể hiện như thế nào
3 Tình yêu thương của chú bé Hồng với mẹ:
Trang 13Học sinh thảo luận.
TL: Càng nhận ra sự thâm độc của người cô,
chú bé Hồng càng đau đớn uất hận, càng trào
lên cảm xúc yêu thương mãnh liệt đối với
người mẹ bất hạnh của mình
? Phản ứng tâm lí của chú bé khi nghe những
lời giả dối, thâm độc xúc phạm sâu sắc đối
với mẹ chú
TL: Những ý nghĩ cảm xúc của chú bé trả lời
người cô
Mới nghe cô hỏi hiện lên trong kí ức bé
hình ảnh mẹ vẻ mặt rầu rầu và hiền từ Từ
“cúi đầu không đáp” đến “cũng đã cười và
đáp lại cô tôi” là phản ứng thông minh xuất
phát từ sự nhạy cảm và lòng tin yêu mẹ
của chú bé Bởi chú nhận ra sự cay độc
trong giọng nói và nét mặt của cô mình
nhưng lại không muốn tình thương yêu và
lòng kính mến mẹ bị những rắp tâm tanh
bẩn xâm phạm đến
Sau lời hỏi thứ hai của người cô, lòng chú
bé càng thắt lại, khóe mắt đã cay cay Đến
khi mục đích mỉa mai, nhục mạ của người
cô đã trắng trợn phơi bày ở lời nói thứ 3 thì
lòng đau đớn, phẩn uất của chú bé không
nén nổi: “Nước mắt và cổ” Cái “cười dài
trong tiếng khóc” để hỏi lại sau đó thể hiện
sự kìm nén nỗi đau xót, tức tưởi đang dâng
lên trong lòng
Tâm trạng đau đớn uất ức của chú bé dâng
đến cực điểm khi nghe người cô cứ tươi
cười kể về cảnh tội nghiệp của mẹ mình
Nguyên Hồng đã bộc lộ lòng căm tức tột
cùng ở những giây phút này bằng các chi
tiết đầy ấn tượng Lời văn lúc này dồn dập
với các hình ảnh, các động từ mạnh mẽ:
“Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn
ứ khóc không ra tiếng” Giá những cổ tục
đã đày đọa mẹ tôi là 1 vật như hòn đá hay
cụt thủy tinh, đầu mẫu gỗ, tôi quá vồ ngay
lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát
vụn mới thôi”
?Cảm giác sung sướng cực điểm của chú khi
gặp lại và nằm trong lòng người mẹ mà chú
mong chờ như thế nào
TL: Chạy đuổi theo xe với các cử chỉ vội vã,
bối rối, lâp cập Vừa được ngồi cùng mẹ chú
“òa lên khóc rồi cứ thế nức nở” Giọt nước mắt
lần này khác hẳng với lần trước (người cô) dổi
hờn mà hạnh phúc, tức tưởi mà mãn nguyện
Cảm xúc ở trong lòng mẹ được tác giả bằng
bằng giác say mê cùng những rung động tinh
tế
a những ý nghĩ cảm xúc của chú bé khi trả lời người cô
Cô hỏi hiện lên trong tâm trí hình ảnh mẹ vẻ mặt rầu rầu
và hiền từ Từ “cúi đầu không đáp” đến “cũng đã cười và đáp lại” vì chú không muốn, tình thương yêu và lòng kính mến mẹ bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến
Lần 2: Lòng chú thắt lại, khóe mắt đã cay cay → vì
đó là sự mỉa mai
lần 3: Đau đớn, phẩn uất không nén nổi, nước mắt tôi ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hòa đầm đìa ở cằm và cổ
b Cảm giác khi được gặp mẹ
Sung sướng cực điểm khi ở trong lòng mẹ
Chạy đuổi xe với các cử chỉ vội vã, bối rối, lập cập ngồi cùng mẹ “òa lên khóc rồi cứ thế nức nở”
⇒ Đây là giọt nước mắt hạnh phúc, mãn nguyện
Trang 14Chú bé Hồng bồng bềnh trôi trong cảm giác
vui sướng, rạo rực không mảy may nghĩ ngợi
gì Những lời cay độc của người cô, những tủi
cực vừa qua bị chìm giữa dòng cảm xúc miên
man ấu
Gv: Đọan trích trong lòng mẹ, đặc biệt phần
cuối cùng là bài ca chân thành và cảm động
về tình mẫu tử thiêng liêng bất diệt
⇒ Đây là tình cảm chân thành và cảm động về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt
Hoạt động 2:
? Qua đọan trích “Trong lòng mẹ” hãy chứng
minh văn Nguyên Hồng giàu chất chữ tình
Hs: Tình huống và nội dung truyện: hòan
cảnh đáng thương của chú bé Hồng, người mẹ
phải âm thầm chịu đựng nhiều cay đắng,
nhiều thành kiến tàn ác, lòng thương yêu
cùng sự tin cậy mà chú bé đã dành cho người
mẹ của mình
Dòng cảm xúc phong phú của chú bé Hồng
Trong quá trình diễn biến người đọc bắt
gặp niềm sót xa tủi nhục, lòng căm giận
sâu sắc, quyết liệt, tình yêu thương nồng
nàn thắm thiết
Cách thể hiện:
Kể, bộc lộ cảm xúc kết hợp
Hình ảnh thể hiện tâm trạng, so sánh gây
ấn tượng, giàu sức gợi cảm
Lời văn
? Qua đoạn trích giảng em hiểu thế nào là hồi
kí
Hs: Là 1 thể của kí, ở đó người viết kể lại
những chuyện, những điều chính mình đã trải
qua, đã chứng kiến
? Có nhà nghiên cứu đã nhận định Nguyên
Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng
Nên hiểu như thế nào về nhận định đó ?Qua
đọan trích “Trong lòng mẹ”, em hãy chứng
minh nhận định đó
Hs: Nguyên Hồng là nhà văn viết nhiều về
phụ nữ và thiếu nhi Đây là những con người
xuất hiện nhiều trong thế giới của ông
Nhà văn diễn tả thấm thía những nổi cơ
cực, tủi nhục mà phụ nữ và nhi đồng phải
Nội dung và tình huống truyện
Bóng cảm xúc của chú bé: Bắt gặp niềm sót xa, tủi nhục
Trang 15 Hiểu được thế nào là trường từ vựng, biết xác lập các trường từ vựng đơn giản.
Bước đầu hiểu được mối liên quan giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngôn ngữ đã học như: đồng nghĩa, trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ,nhân hóa, giúp ích cho việc học văn
và làm văn
a Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: Vở soạn, vở ghi, sách giáo khoa
b Các bước lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
?Cấp độ nghĩa của từ là gì ?cho ví dụ
III Bài mới:
Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu bài trường từ vựng
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm.
Cho Hs đọc đọan trích
Hs đọc
? Các từ in đậm ở đọan trích có nét chung nào
vế nghĩa
Hs: Chỉ bộ phận cơ thể của con người
Từ đây Gv hướng dẫn Hs hình thành khái niệm
về trưởng từ vựng
Hs: Dựa vào ghi nhớ
Gv: Chú ý nhấn mạnh: Cơ sở để hình thành
trường là đặc điểm chung về nghĩa Không có
đặc điểm chung về nghĩa thì không có trường
? Trường từ vựng có nhiều trường từ vựng nhỏ
2 Lưu ý:
Một trường từ vựng có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn
Ví dụ: Trường từ vựng “mắt”
Bộ phận của mắt lòng đen, lòng trắng, con ngư, lông mài, long mi
Đặc điểm: Đờn đỡn, sắc, lờ đờ
Cảm giác của mắt: Chói, quáng
Bệnh của mắt: Cận thị, viễn thị
Trang 16? Trong một trường từ vựng có thể tập hợp
những từ có từ loại khác nhau không ?Vì sao
Hs: Có cho ví dụ
? Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ có thể
thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau
không ?cho ví dụ
Trong văn thơ cũng như trong cuộc sống hàng
ngày, người ta thường dùng cách chuyển
trường từ vựng để tăng thêm tính nghệ thuật
của ngôn từ và khả năng diễn đạt không ?
Hs: Có nhân hóa, ẩn dụ
Từ đây Gv Hs tổng kết tóm tắt lại 4 điều lưu ý
Hoạt động của mắt: Nhìn Trông, liếc, nhóm
Vd:
Ngọt mùi vị (cay đắng)
Âm thanh (the thé, êm dịu) Thời tiết: (rét ngọt ẩm, giá )
d Tăng tính nghệ thuật phép nhân hóa, ẩn dụ, so sánh
Trong đọan văn của Nam Cao tác già đã chuyển từ trường từ vựng “người” sang “thú vật” để nhân hóa
Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập.
Trang 17TIẾT 8: BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
A.Mục tiêu cần đạt:
Giúp Hs thấy:
Nắm được bố cục văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp nội dung trong phần thân bài
Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, Phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc
B.Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: sách giáo khoa, xem bài
? Chủ đề của văn bản phải có tính chất gì
III Bài mới:
Trong một bài văn hay trong 1 bài văn nào đó thì nó thường có một bố cục nhất định để giúp người tiếp nhận hiểu được vấn đề người viết muốn nói Vậy để biết được điều này thì chúng ta sẽ tìm hiểu bài “Bố cục trong văn bản”
? Từ việc phân tích trên hãy cho biết một
cách khái quát: Bố cục của văn bản gồm
mấy phần ? Nhiệm vụ của từng phần là gì ?
Các phần của văn bản quan hệ với nhau như
- Phần 3: Còn lại Tình cảm của mọi người đối với ông Chu Văn An
3 Mối liên hệ:
+ Gắn bó chặt chẽ, phần trước là tiền đề cho phần sau còn phần sau là sự tiếp nói phần trước
+ Các phần đều tập trung làm rõ cho chủ đề của văn bản
là người thầy đạo cao đức trọng
4 Kết luận:
Bố cục thường gồm 3 phần:
MB, TB, KB Các phần quan hệ chặt chẽ với nhau để làm rõ chủ đề của văn bản
Trang 18Hoạt động 2 : Tìm hiểu mục II.
Gv yêu cầu Hs đọc kĩ mục II trong sgk và trả
lời các câu hỏi
?Phần thân bài của Văn bản tôi đi học của
Thanh Tịnh kể về những sự kiện nào ?Các sự
kiện ấy được sắp xếp theo thứ tự nào
Hs:
?Chỉ ra những diễn biến của tâm trạng cậu
bé trong phần thân bài
Hs: Tình thương mẹ và thái độ căm ghét cực
độ những cổ tục đã đày đọa mẹ mình của
cậu bé Hồng khi nghe bà cô cố tình bịa
chuyện nói xấu mẹ mình
Niềm vui sướng cực độ khi được gặp mẹ
của cậu bé
?Khi tả người, vật, con vật, phong cảnh em
sẽ lần lượt miêu tả theo trình tự nào ?Hãy kể
một số trình tự thường gặp mà em biết
Hs: Tả người, vật: Theo không gian, thời
gian, ngoại hình đến quan hệ, cảm xúc hoặc
ngược lại
Phong cảnh: Theo không gian rộng - hẹp,
gần - xa, cao - thấp
?Phần thân bài của văn bản “người thầy đạo
cao đức trọng” Hãy cho biết cách sắp xếp
các sự việt ấy
Hs: Có hai nhóm sự việc
Gv: Từ các bài tập trên và bằng những hiểu
biết của mình hãy cho biết cách sắp xếp nội
dung phần thân bài của văn bản
Hs: được trình bày theo một thứ tự tùy thuộc
kiểu văn bản chủ đề, ý đồ giao tiếp của
người viết
Từ đây rút ra ghi nhớ
II Cách bố trí phần nội dung thân bài của văn bản:
1 Văn bản tôi đi học sắp xếp theo sự hồi tưởng những kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên của tác giả Cảm xúc lại được sắp xếp theo trình tự thời gian: Những cảm xúc – đường đến trường, những cảm xúc khi bước vào lớp
- Sắp xếp sự liên tưởng đối lập những cảm xúc về cùng một đối tượng trứơc đây và buổi tựu trường đầu tiên
2 Diễn biến tâm trạng của
* Tả phong cảnh: Theo không gian rộng - hẹp, gần –
xa, cao – thấp
4 Có hai nhóm sự việc:
Sự việc nói về Chu Văn An
Sự việc nói về Chu Văn An
là người đạo đức, được học trò kính trọng
Hoạt động 3 : Hướng dẫn Hs luyện tập
?Phân tích và trình bày ý trong các đọan trích
a Theo không gian:
Giới thiệu đàn chim từ xa đến gần
Trang 19Miêu tả đàn chim bằng những quan sát mắt thấy tai nghe.
Theo không gian: Ấn tượng
vầ đàn chim từ gần đến xa
b Theo không gian hẹp: Miêu
tả trực tiếp Ba vì
- Theo không gian rộng: Miêu
tả Ba Vì trong MQTL hài hòa với các vật xung quanh nó
c Bàn về mối quan hệ giữa
sự thật lịch sử và các truyền thuyết (cách lí giải mang đậm màu sắc huyề thoại dân gian
về những đọan kết bi tráng của một số anh hùng dân tộc được nhân dân ta tôn vinh
Trang 20 Thấy được những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả.
B Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: Sách giáo khoa, soạn bài
C Các bước lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Qua văn bản trong lòng mẹ của Nguyên Hồng cậu bé đã có cảm giác như thế nào khi gặp được mẹ
III Bài mới:
Trong xã hội phong kiến người dân có cuộc sống hết sức cực khổ và những áp bức bóc lột để hiểu được điều đó Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu đọan trích “Tức nước
vở bờ” của Ngô Tất Tố
Hoạt Động 1 : Giới thiệu vê tác giả.
Tức nước vở bờ nằm trong chương 18 của tiểu thuyết tắt đèn
II Bố cục:
Chia làm 2 phần.
Phần I: Từ đầu → ngon miệng hay không Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu
Phần II: Còn lại Cuộc đối mặt với bạn cai lệ - lí trưởng của chị Dậu
Hoạt Động 2 : Hướng dẫn Hs tìm hiểu các câu hỏi ở SGK.
? Khi bọn tay sai xông vào nhà chị Dậu, tình
thế của chị Dậu như thế nào?
Hs: Vu thuế đang trong thời điểm gay gắt
nhất: quan sắp về tậu làng để đốc thuế; bọn
tay sai càng hung hăng xông vào nhà những
người chưa nộp thuế để đánh trói, đem ra
III Phân tích
1 Tình thế của gia đình chị Dậu
Buổi sáng sớm hôm ấy thật thê thảm, đáng thương và
Trang 21đình cùm kẹp chị Dậu mặc dù phải bán
con, bán chó, bán cả gánh khoai để có đủ
tiền nộp suất sưu cho chồng, nhưng bọn hào
lí bắt nhà chị phải nộp cả suất sưu cho người
em chồng chết từ năm ngoái, thành thử anh
Dậu vẫn là người thiếu sưu Bọn chúng xông
vào thuế chắc chắn sẽ không buôn tha anh
và anh Dậu đang đau ốm, tưởng đã chết đêm
qua, giờ mới tỉnh, nếu bị chúng đánh trói lần
này nữa thì mạng sống khó giữ được Tấc cả
vấn đề đối với chị Dậu lúc này là làm sao bảo
vệ được chồng trong tình thế nguy ngập ấy
? Phân tích nhân vật cai lệ Em có nhận xét gì
về tính cách của nhân vật này và về sự miêu
tả của tác giả
Hs: Cai lệ là chức danh gì dựa vào chú thích
4
? Tên cai lệ ở làng Đông Xá với vai trò gì?
Hs: Là tên tay sai làm việc cho quan lớn
Hắn và tên người nhà lí trưởng xông vào
nhà với ý định là bắc anh ra đình Hắn là 1
tên tay sai mạt hạng mà lại đánh trói người
vô tội đó là vì hắn nhân danh cho “nhà nước”
“phép nước”
? Qua đây em hiểu như thế nào về chế độ xã
hội đương thời
TL: Là 1 chế độ Pk thối nát đầy bọn quan
tham tàn ác dả man
? Em hãy nêu những đặc sắc về nghệ thuật
khắc họa nhân vật của tác giả từ ngoại hình
đến hành động, ngôn ngữ:
Hs: Cai lệ là người núp dưới bóng chủ: hung
dữ, độc ác, tàn nhẫn, tán tận lương tâm chỉ
biết làm theo lệnh của quan thầy Đánh trói
là nghề của hắn Ngôn ngữ cửa miệng của
hắn lá quát, thét, chửi, mắng, hầm hè, hành
động: thô bạo vũ phu sầm sập tiến vào, trợn
ngược 2 mắt
Hắn bỏ ngoài tai những lời van xin của chị
Dậu, tiếng khóc của con trẻ nhất là 1 người
vừa mới chết đi sống lại hắn cũng chẳng
quan tâm:
Qua chi tiết tên cai lệ ngã chỏng quêo ra
sân được tác giả khắc họa rất chi tiết làm rõ
được sự tàn nhẫn, độc ác: tiếng thét khàn
khàn qua đây cho thấy tuy hình ảnh tên cai
lệ chỉ xuất hiện ở 1 vài đoạn nhưng hiện lên
rất sinh động, sắc nét, đậm chất hài dưới
ngòi bút hiện thực Ngô Tất Tố
? Phân tích diễn biến tâm lí của chị Dậu trong
đoạn trích Theo em sự thay đổi thái độ của
chị Dậu có được miêu tả chân thực, hợp lí
không Qua đoạn trích này em có nhận xét gì
ngôn ngữ: quát, thét, chửi,
3 Nhân vật chị Dậu.
Bị đặt trong tình huống bi đát, ngặt nghèo:
Lo lắng, sợ hãi, hồi hộp, vừa chăm sóc anh Dậu vừa thấp thỏm chờ đợi
Trang 22về tính cách của chị Dậu.
Hs thảo luận
Lúc đầu thì chị Dậu cũng như dân ở làng
Đông xá quen nhẫn nhục chịu đựng đó là van
xin tha cho chồng mình nhưng khi van xin
không được thì chị đã đổi cách xưng hô Tôi –
ông và đến lúc quân lính đến bắt anh Dậu đi
thì lúc này sự phẩn nộ đã lên tới đỉnh điểm
mày – bà Và đã diễn ra 2 trận đấu trực diện:
mặt đối mặt, tay đôi với 2 tên tay sai, làm chị
hăng máu túm cổ cai lệ ấn giúi làm y không
kịp trở tay, người nhà lí trưởng ngã nhào ra
thềm
? Vì sao chị Dậu đã dũng khí quật ngã 2 tên
đàn ông độc ác, tàn nhẫn ấy
Hs: Vì 2 kẻ đó định hành hung chồng mình do
đó chị đã quyết định liều với 2 tên đó và nếu
không thì anh Dậu sẽ nguy đồng thời đó là
tình yêu thương chồng hơn cả bản thân mình
của người phụ nữ nông dân VN
Gv: Những hành động của chị Dậu chỉ là bột
phát (chỉ 1 lúc sau cả nhà chị bị trói ra đình
để trình quan)
? Em hiểu như thế nào là nhan đề Tức nước
vỡ bờ đặt cho đoạn trích Theo em, đặt tên
như vậy có thỏa đáng không
Hs: Con đường sống của quần chúng bị áp
bức chỉ có thể là con đường đấu tranh để tự
giải phóng, không có con đường nào khác
? Qua đoạn trích có những giá trị nghệ thuật
Khi bị đánh bất ngờ chị liều mạng cự lại: chuyển cách xưng hô ngang tàn (tôi – ông)
Cách xưng hô thành quan hệ trên dưới, thách thức, cảnh cáo (bà – mày)
⇒ cuối cùng đã quyết với người nhà lí trưởng cai lệ
⇒ Là người phụ nữ thương yêu,
Trang 23 Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
Học sinh: sách giáo khoa, soạn bài
C Các bước lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Em hãy nêu bố cục văn bản gồm có mấy phần, giữa các phần trong văn bản có quan hệ với nhau như thế nào
III Bài mới:
Ờ những năm lớp 6,7 các em đã được học về cách viết các đoạn văn trong các kiểu văn bản: đoạn văn tự sự, miêu tả, nghị luận Để đạt được mục đích giao tiếp 1 cách hiệu quả hơn, chúng ta cần phải có những sự hiểu biết của mình về văn bản đoạn văn trong văn bản như thế nào Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ điều này
Hoạt động 1: HD Hs tìm hiểu mục I.
Gv: cho Hs đọc I
Hs: đọc
? Vb trên gồm mấy ý? Mỗi ý được viết thành
mấy đoạn văn
Hs: 2 ý, 1 đoạn
? Em thường dựa vào dấu hiệu hình thức nào
để nhận biết đoạn văn
? Theo em đoạn văn là gì
I Thế nào là đoạn văn
1 Văn bản được viết gồm 2 ý,
mỗi ý được viết thành 1 đoạn văn
2 Dựa vào dấu hiệu viết hoa,
lùi đầu dòng và dấu chấm xuống dòng
3 Đoạn văn là đơn vị trên câu,
có vai trò quan trọng trong việc tạo lập văn bản
Hoạt động 2 : Tìm hiểu mục II.
? Tìm từ ngữ chủ đề của 2 đoạn văn trên
Hs: Gv cho Hs trả lời
? Tìm câu then chốt của đoạn văn? Tại sao
em biết đó là câu chủ đề của đọan văn
Hs: câu: Tắc đèn NTT Vì đây là câu đánh
giá những thành công xuất sắc của NTT
trong việc tái hiện thực trạng nông thôn Vn
trước CMT8 và khẳng định những phẩm chất
II Từ ngữ và câu trong đoạn văn
1 Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề trong đoạn văn
Các từ ngữ chủ đềĐoạn 1 Ngô Tất Tố (ông, nhà văn)
Đoạn 2 Tắc đèn (tác phẩm)-b- Tắc đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của NTT
Trang 24tốt đẹp của những người lao động chân
chính
? Em hiểu từ ngữ chủ đề và câu chủ đề là gì?
Chúng đóng vai trò như thế nào trong văn
bản
Câu chủ đề có thể đứng đầu hoặc cuối đoạn
Lới lẽ ngắn gọn, mang ý khái quát
c Từ ngữ chủ đề là từ dùng làm đề mục hoặc lặp nhiều lần (đại từ, các từ đồng nghĩa ) nhằm duy trì đối tượng nói đến trong văn bản
- Câu chủ đề: Vai trò định hứơng về nội dung cho cả đoạn văn
Hoạt động 3 : Hướng dẫn Hs luyện tập.
Gv: Nội dung đoạn văn có thể được trình bày
bằng nhiều cách khác nhau
? Hãy phân tích và so sánh cách trình bày ý
của 2 đoạn văn trong văn bản nêu trên
Cho Hs đọc đoạn văn
? Câu chủ đề của đoạn nội dung trình bày
theo trình tự nào
Gv: Đoạn 1: kiểu song hành
Đ2: diễn dịch
Đ3: quy nạp
Từ đây rút ra ghi nhớ Hs đọc ghi nhớ
2 Cách trình bày nội dung đoạn văn
Đoạn 1: không có câu chủ đề
Đoạn 2: nằm ở đầu
Ý được trình bày theo trình tự:
Đoạn 1: trình bày các câu bình đẳng
Đoạn 2: ý chính nằm trong câu chủ đề ở đầu đoạn, các câu tiếp cụ thể hóa ý chính
3 Đoạn văn có câu chủ đề:
nằm ở cuối – các câu phía trước cụ thể hóa cho ý chính
Trang 25 Giáo viên: Soạn bài.
Học sinh: Chuẩn bị các kiểu bài
Giới thiệu khái quát sự việc (kỉ niệm ngày đầu tiên đi học)
II Thân bài:
Giới thiệu hoàn cảnh: Thời gian không gian xày ra sự việc
Tâm trạng cảm xúc trong từng thời điểm
Suy nghĩ của em về thời khắc đáng nhớ ấy
Quyết tâm học hành chăm ngoan
Trang 26 Bước đầu hiểu được đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao: khắc họa nhân vật tài tình, cách dẫn truyện tự nhiên, hấp dẫn, sự kết hợp giữa tự sự, triết lí với trữ tình.
B Chuẩn bị:
Giáo viên: giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: SGK, soạn bài
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Tình cảnh của gia đình chị Dậu trước vụ thuế
? Diễn biến tâm trạng của chị Dậu
III Bài mới: (30 phút)
Tình cảm mẹ con bao giờ cũng thiêng liêng sâu lắng Nhưng chúng ta cũng nên biết rằng tình cha con cũng không kém phần sâu đậm, cao cả chúng ta sẽ nhận rõ tình cảm ấy qua câu chuyện “Lão Hạc” của Nam Cao
Hoạt động 1: HD Hs tìm hiểu tác giả, tác phẩm.
Cho Hs đọc chú thích I Tác giả, tác phẩm
Nam Cao (1915-1951) tên khai sinh là Trần Hữu Trí quê ở tỉnh Hà Nam
Ông là nhà văn hiện thực xuất sắc với nhiều tác phẩm nổi tiếng
Lão Hạc là 1 trong những truyện ngắn xuất sắc viết về người nông dân của Nam Cao đăng báo lần đầu 1943
Hoạt động 2: Đọc và phân tích tác phẩm.
Cho Hs đọc văn bản
Chú ý lời lẽ: Lời của Lão Hạc khi chua chát
xót xa, lúc chậm rãi, năn nỉ
Lời vợ ông giáo: lạnh lùng
Binh tư: nghi ngờ, mỉa mai
II Phân tích
1 Nhân vật Lão Hạc.
Người bố nhân hậu, giàu lòng tự trọng, trọng danh dự
Trang 27 Ông giáo: Từ tốn, ấm áp lúc lại cất lên
đầy xót xa thương cảm
HDHS tóm tắc truyện
Gia đình Lão Hạc nghèo, vợ chết sớm,
con trai phẫn chí vì không có tiền cưới vợ,
bỏ đi làm đồn điền cao su hơn 1 năm không
có tin tức Trước khi đi anh để lại cho Lão 3
đồng và 1 con chó (cậu Vàng) Lão coi cậu
Vàng như người bạn để làm khuây, Lão ốm
không làm gì được sợ tiêu hết tiền đành
phải bán con Vàng và nhờ ông giáo gửi hộ
mảnh vừơn để lại cho con Cuối cùng Lão
đã tự tử
? Phân tích diễn biến tâm trạng của Lão Hạc
xung quanh việc bán chó
Hs: Qua những lần Lão Hạc nói đi nói lại ý
định bán “cậu Vàng” với ông giáo, có thể
thấy Lão đã suy tính, đắn đo nhiều lần Lão
coi là hệ trọng bởi “cậu Vàng” là người bạn
thân thiết, là kỉ vật của anh con trai mà Lão
rất thương yêu
Sau khi bán chó Lão day dứt, ăn năn vì
lừa chó Cả đời chưa lừa ai Lúc Lão kể
chuyện với ông giáo về việc bán chó: cố làm
ra vui vẻ, cười như mếu, mắt ầng ậng nước,
mặt đột nhiên co rùm lại hu hu khóc
? Qua việc bán chó em thấy Lão Hạc là
người như thế nào?
Hs: Là người sống có tình nghĩa thủy chung
rất trung thực Từ đây ta càng thấm thía
lòng thương con sâu sắc của người cha
nghèo khổ Từ ngày con trai phẫn chí bỏ đi
phu điền vì không có tiền cưới vợ, có lẻ Lão
Hạc vừa mong mỏi đợi chờ vừa luôn mang
tâm trạng ăn năn, cảm giác “mắc tội” không
lo nổi cho con Người cha tội nghiệp này còn
mang cảm giác day dứt vì không cho con
bán vườn lấy vợ Lão cố tích góp, dành dụm
để làm khỏa lấp đi cái cảm giác ấy Vì thế
dù rất thương “cậu Vàng” thì đến tình cảnh
này Lão cũng phải bán vì không muốn tiêu
phạm vào đồng tiền, mảnh vườn đang cố
giữ trọn vẹn cho anh con trai – Qua đây cho
thấy tình cảm sâu sắc của Lão Hạc đối với
con
a Tâm trạng của Lão Hạc sau khi bán “cậu vàng”
Suy tính, đắn đo nhiều lần
Day dứt, ăn năn vì “lừa 1 con chó”
Cố làm ra vui vẻ, cười như mếu, mắt ầng ậng nước
Trang 28 Giáo viên: giáo án, sách giáo khoa.
Học sinh: soạn bài
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Tâm trạng của Lão Hạc khi bán chó
III Bài mới: (30 phút)
Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu vì sao Lão Hạc phải bán chó mà Lão yêu thương nhất Thì hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu nguyên nhân cái chết của Lão Hạc
Hoạt động 1:
? Em hiểu như thế nào về nguyên nhân cái
chết của Lão Hạc
Cho Hs thảo luận
Tình cảnh đói khổ, túng quẩn đã đẩy Lão
Hạc đến cái chết như 1 hành động tự giải
thoát Qua đây thấy số phận cơ cực đáng
thương của những người nông dân nghèo ở
những năm đen tối trước CMT8
Nhận xét cho cùng nếu Lão Hạc là người
tham sống, lão còn có thể sống được
thậm chí là sống lâu hơn nữa là đằng
khác Lão còn 30 đồng bạc, 3 sào vườn
Nhưng làm vậy sẽ phạm vào đồng tiền
của con và lão đã tự chọn cái chết và lo
gây phiền hà cho hàng xóm Như thế cái
chết tự nguyện này xuất phát từ lòng
thương con âm thầm mà lớn lao, từ lòng
tự trong đáng kính
? Qua những điều Lão Hạc thu xếp nhờ cậy
“ông giáo” rồi sau đó tìm đến cái chết, em suy
nghĩ gì về tình cảm và tính cách của lão
Hs: Ta thấy lão là người suy nghĩ và tỉnh táo
nhận ra tình cảnh của mình lúc này Tính cẩn
thận chu đáo và lòng tự trọng cao ở Lão Hạc
Lão lo không giữ trọn được mảnh vườn cho
anh con trai đang xa làng biền biệt Lão đành
nhịn ăn chứ không muốn gây phiền hà cho
hàng xóm láng giềng
? Em thấy thái độ tình cảm của nhân vật “tôi”
đối với lão Hạc như thế nào
Hs:
Thái độ của nhân vật “tôi” khi nghe lão
b Cái chết của Lão Hạc:
Tình cảnh đói, túng quẩn dẫn đến cái chết như hành động giải thoát
Lão không tìm được con đường nào khác để tiếp tục sống mà không ăn vào tiền con, hoặc bán mảnh vườn
⇒ Lão Hạc đã chết cái chết ấy
là tất yếu
∗ Cài chết có ý nghĩa sâu sắc:
Bộc lộ số phận và tính cách của lão Hạc, cũng
là số phận và tính cách của người nông dân trước CMT8
Tố cáo hiện thực XH thực dân nửa Pk
Trang 29Hạc kể chuyện
Những hành động, cách cư xử chứng tỏ
lòng đồng cảm xót xa yêu thương
Những ý nghĩ của nhân vật “tôi” về tình
cảm về nhân cách của lão Hạc
? Khi nghe Binh Tư cho biết lão Hạc xin hắn bã
chó để bắt 1 con chó hàng xóm thì nhân vật
“tôi” cảm thấy “cuộc đời quả thật đáng
buồn” nhưng khi chứng kiến cái chết đau đớn
của lão Hạc “tôi” lại nghĩ: “không ! nghĩ khác”
Em hiểu ý nghĩ đó của nhân vật “tôi” như thế
nào
Hs: “cuộc đời đáng buồn” đẩy nhiều suy nghĩ
của ông giáo về lão là con người đáng kính đó
lại đi vào con đường cùng tha hóa
Cái chết: bởi còn có những người cao
quí Con người có nhân cách cao đẹp
như lão Hạc mà lại không được sống
? Theo em cái hay của truyện thể hiện rõ nhất
ở những điểm nào? Việc tạo dựng tình huống
truyện bất ngờ có tác dụng như thế nào? Cách
xây dựng nhân vật có gì đặc biệt Kể bằng lời
của nhân vật tôi có hiệu quả nghệ thuật gì?
Hs: Diễn biến câu chuyện được kể bằng nhân
vật “tôi” Thử thay nhân vật này đi, dẫn
chuyện từ 1 góc độ khác chúng ta sẽ thấy hiệu
quả nghệ thuật giảm đi Nhờ cách kể này, câu
chuyện trở nên gần gủi, chân thực Tác giả
như kéo người đọc như nhập cuộc, cùng sống,
chứng kiến các nhân vật vì thế ở đây không hề
gợn lên 1 chút nghi ngờ về sự tưởng tượng,
sắp xếp mà người đọc thấy đúng là câu chuyện
thực của đời đã diễn ra
Khi tác giả nhập vai vào nhân vật “tôi”
để kể ở ngôi thứ nhất, câu chuyện được
dẫn dắt tự nhiên, linh hoạt dịch chuyển
không gian, thời gian, có thể kết hợp tự
nhiên giữa kể với tả, với hồi tưởng bộc
lộ trữ tình
Tác phẩm có nhiều giọng điệu vừa tự sự, vừa
trữ tình đặc biệt có những khi hòa lẫn triết lí
sâu sắc
Ngôn ngữ thật sinh động, ấn tượng, giàu tính
tạo hình và sức gợi cảm
? Em hiểu thế nào về ý nghĩ nhân vật “tôi” qua
đoạn văn sau:
“Chao ôi ! lấp mất”
Đây là triết lí lẫn cảm xúc trữ tình xót xa của
Nam Cao
Nam Cao khẳng định 1 thái độ sống,
cách ứng xử mang tinh thần nhân đạo:
Đánh giá con người sâu sắc khi đánh giá
con người
2 Nhân vật ông giáo người
kể chuyện
Một trí thức nghèo giàu tình thương và lòng tự trọng
Thông cảm thương xót cho hoàn cảnh lão Hạc, tiòm cách an ủi giúp đỡ
Khi nghe Binh Tư nói lão Hạc xin bã chó ngỡ ngàng
Khi chứng kiến cái chết thì đau đớn
Trang 30? Em hiểu thế nào về cuộc đời và tính cách
người nông dân trong XH cũ
Hs: Về cảnh nghèo khổ, bế tắc của tầng lớp
nông dân bần cùng XH thực dân nửa Pk
Vẻ đẹp tâm hồn cao quý, lòng tận tụy hi
sinh vì người thân
Từ đây cho Hs rút ra ghi nhớ
3 Nghệ thuật
Kể chuyện, tả người, tả tâm lí, tâm trạng xuất sắc đầy tính nhân đạo
∗ Ghi nhớ: SGK
IV Củng cố: (7 phút)
? Nguyên nhân cái chết của lão Hạc
? Ông giáo có suy nghĩ như thế nào về cái chết của lão Hạc
Hiểu được thế nào là từ tượng hình, từ tượng thanh
Có ý sử dụng từ tượng hình, từ tượng thanh để tăng thêm tính hình tượng, tính biểu cảm trong giao tiếp
B Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: SGK, soạn bài
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Trường từ vựng là gì? Cho Vd minh họa
III Bài mới: (30 phút)
Tiếng Việt ta vô cùng giàu đẹp Sự giàu đẹp đó thể hiện qua những từ ngữ nhất
là những từ biểu cảm như là từ tượng hình, từ tượng thanh Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về 2 loại này
những từ nào mô phỏng âm thanh tự nhiên
của con người
∗ Ghi nhớ: SGK
Trang 31Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh luyện tập.
Cho Hs làm bài tập 1 Tìm từ tượng thanh,
BT2: Từ tượng hình gợi tả dáng
đi của con người:
Dò dò, dò dẫm, lom khom, liêu xiêu, chầm chậm, ngất ngưỡngBT3:
Cười ha hả: to, sảng khoái, đắc chí
Cười hì hì: vừa phải, thích thú, hồn nhiên
Cười hô hố: to, vô ý, thô
Cười hơ hớ: to, hỏi vô duyên
BT4: Đặt câu
Gió thổi ào ào, nhưng vẫn nghe rõ tiếng cành khô gãy lắc rắc
Cô bé khóc, nước mắt rơi lả chả
Mưa rơi lộp bộp ngoài hiên nhà
Giáo viên: giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: SGk, soạn bài
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
III Bài mới: (30 phút)
Trang 32Chúng ta vừa học xong văn bản Lão Hạc Đó là 1 văn bản có nhiều đoạn văn Vậy các đoạn văn phải viết như thế nào cho mạch lạc Chúng ta sẽ tìm hiểu bằng cách liên kết các đoạn văn trong văn bản.
Hoạt động 1: Tìm hiểu I.
Cho Hs đọc 1
? Hai đoạn văn sau đây có mối liên hệ gì
không? Tại sao
Đ1: tả cảnh sân trường trong ngày tựu
trường
Đ2: Cảm giác của nhân vật “tôi” 1 lần ghé
qua thăm trường trước đây
Hai đoạn văn này tuy viết về cùng 1 ngôi
trường nhưng giữa sự việc tả cảnh hiện tại
với cảm giác về ngôi trường ấy không có sự
gắn bó với nhau Theo logic thông thường
cảm giác ấy ở thời điểm hiện tại khi chưngh1
kiến ngày tựu trường Bởi vậy người đọc sẽ
cảm thấy hụt hẩng
? Đọc 2 đoạn văn của TL
? Cụm từ trước mấy hôm bổ sung ý nghĩa gì
cho đoạn văn thứ 2
Hs: Bổ sung ý nghĩa về thời gian phát biểu
cảm nghĩ cho đoạn văn
? Theo em thêm cụm từ trước đó mấy hôm 2
đoạn văn liên hệ với nhau như thế nào
TL: liên kết về hình thức và nội dung với
đoạn 1, 2 đoạn văn gắn bó chặt chẽ
? Cho biết tác dụng của việc liên kết đoạn
trong văn bản
I Cho biết tác dụng của việc liên kết các đoạn trong Vb.
1 Hai đoạn văn chưa liên kết với nhau Cho nên khi đọc sẽ cảm thấy hụt hẩng.
2.a Cụm từ trước mấy hôm bổ
sung ý nghĩa về thời gian phát biểu cảm nghĩ
b Cụm từ trước đó mấy hôm liên kết 2 đoạn, gắn bó chặt chẽ
c Tác dụng: để cho các đoạn văn liền ý, liền mạch
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu II.
Cho Hs đọc 2 đoạn văn
? Hai đoạn văn – liên hệ 2 khâu của quá trình
? tìm quen hệ ý nghĩa giữa 2 đoạn văn
? Các từ đó thuộc từ loại nào Trước đó là khi
II Cách liên kết các đoạn trong Vb.
1 Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn.
a Có 2 khâu
Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết
Dùng câu nói
Từ liên kết: sau khâu tìm hiểu
Các từ liên kết: sau mà, mặt khác, một là,
b
Quan hệ tương phản đối lập
Từ ngữ liên kết: nhưng
Các phương tiện liên kết:
thế mà , song, tuy vậy
Trang 33 Tác dụng: nối tiếp và phát triển ý cụm từ bố đóng sách cho mà đi học.
a Từ đó oán nặng thù sâu
b Nói tóm lại: phải có khen
c Tuy nhiên, điều đáng kể là
d Thật khó trả lời lâu nay tôi vẫn và
Trang 34TUẦN 5:
TIẾT 17: TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ TỪ NGỮ XÃ HỘI
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp Hs:
Hiểu rõ thế nào là từ ngữ địa phương, thế nào là biệt ngữ XH
Biết sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ XH đúng lúc, đúng chỗ Tránh lạm dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ XH, gây khó khăn trong giao tiếp
B Chuẩn bị:
Giáo viên: giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: SGK, soạn bài
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Thế nào là từ tượng thanh, từ tượng hình Cho Vd
? Làm bài tập 5
III Bài mới: (30 phút)
Tiếng Việt của chúng ta rất giàu đẹp và phong phú Tiếng Việt được sử dụng thống nhất trên lãnh thổ VN Nhưng mỗi vùng miền lại có những từ ngữ địa phương và XH vẫn có nhiều tầng lớp khác nhau Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu từ ngữ địa phương và biệt ngữ XH
Hoạt động 1: Tìm hiểu I (5′).
Cho Hs đọc 2 Vd
Gv: Bắp và bẹ có nghĩa là “ngô”
? trong 3 từ đó từ nào là từ địa phương, từ
nào được sử dụng phổ biến trong toàn dân
Từ ngô: sử dụng rộng rãi: từ toàn dân
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu II (17′).
Từ đây cho Ha đọc ghi nhớ
? Khi sử dụng từ ngữ địa phương hoặc biệt
ngữ XH cần chú ý gì? Tại sao?
II Biệt ngữ XH.
a Dùng mợ và mẹ là 2 từ đồng nghĩa
Dùng từ mợ, cậu là tầng lớp trung bình, thượng lưu
b Ngổng bị điểm 2
Trúng tủ: phnầ bài học kĩ
⇒ Tầng lớp Hs thường dùng
∗ Ghi nhớ: SGK T97
Trang 35? Tại sao trong các đoạn văn, thơb sau đây,
tác giả vẫn dùng một số từ ngữ địa phương và
biệt ngữ XH
Đọc ghi nhớ
III Sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ XH
Sử dụng đúng lúc, đúng chỗ, tránh lạm dụng
Cậu không học bài sẽ bị ăn trứng (trứng → 0 điểm)
BT3:
Chỉ có câu a là nên dùng từ địa phương (+) còn lại thì không nên dùng (-)
Giáo viên: giáo án, sách giáo khoa
Học sinh: soạn bài
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định: (1 phút)
Kiểm diện sỉ số
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Nêu tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản
? Đọc thuộc lòng ghi nhớ
III Bài mới: (30 phút)
Hoạt động 1: Tìm hiểu I (10′)
Trang 36Phương pháp Nội dung Ghi chú
Gv: Trong cuộc sống hằng ngày có những
văn bản tự sự chúng ta đọc nhưng nếu muốn
ghi lại nội dung chính của chúng để sử dụng
hoặc thông báo cho người khác biết thì phải
Ghi lại 1 cách trung thành
chính xác những nội dung chính của 1 tác pjhẩm nào đó
để người chưa đọc nắm được tác phẩm ấy
? Dựa vào đâu nhận ra điều đó
? Vb tóm tắt trên có nêu được nội dung chính
của Vb ấy không
? Vb tóm tắt trên có gì khác so với Vb ấy (về
độ dài )
Hs: Độ dài Vb tóm tắt ngắn hơn nhiều so với
độ dài của tác phẩm được tóm tắt
Vb tóm tắt trên không trích nguyên văn từ
tác phẩm ST – TT mà là lời của người viết
tóm tắt
Số lượng nhân vật và sự việc trong bản
tóm tắt ít hơn trong tác phẩm vì chỉ lựa
? Muốn viết được 1 văn bản cần tóm tắc?
theo em phải làm những việc gì Những việc
ấy phải thực hiện theo trình tự nào
Từ đây cho Hs đọc ghi nhớ
II Cách tóm tắc văn bản tự sự.
1 Những yêu cầu đối với văn bản tóm tắc.
a.- Niộ dng văn bản ST-TT
Dựa vào nhân vật, sự việc và chi tiết tiêu biểu
Có nêu đượcb.- Văn bản tóm tắc độ dài ngắn hơn
Vb tóm tắc không trích nguyên văn
số lượng nhân vật và sự việc ít hơn
Vđ nội dung chính cần tóm tắc
Sắp xếp nội dung chính theo 1 trật tự hợp lí
Viiết bản tóm tắc bằng lời văn của mình
Trang 37 Giáo viên: giáo án, sách giáo khoa.
Học sinh: Xem và làm bài tập
III Bài mới: (30 phút)
Ở tiết trước, các em đã nắm được mục đích và cách thức tóm tắt 1 tác phẩm tự
sự Để thành thục hơn hôm nay chúng ta sẽ rèn luyện kĩ năng tóm tắt tác phẩm
tự sự qua bài ‘luyện tập tóm tắt tác phẩm tự sự”
Hoạt động 1: (18′)
Cho hs đọc bài tập 1
? Bản liệt kê trên đã nêu được những sự việc
tiêu biểu và các nhân vật quan trọng của
truyện Lão Hạc chưa? Nếu phải bổ sung thì em
Cho Hs thảo luận (2 em ngồi cùng bàn)
Gọi 1 vài Hs đọc cho cả lớp nhận xét
và 1 con chó Vàng Con trai lão đi phu đồn điền cao su, lão chỉ còn lại cậu Vàng Vì muốn giữ lại mảnh vườn cho con trai, lão đành bán con chó, dù rất đau lòng Lão đem tiền dành dụm được gửi ông giáo và nhờ trông coi mảnh vườn cho con Cuộc sống mỗi ngày 1 khó khăn, Lão kiếm được gì ăn nấy và từ chối sự giúp đỡ của ông giáo Một
Trang 38hôm lão xin Binh Tư bả chó,
để thuốc 1 con chó lạ Ông giáo rất buồn cho lão khi biêt việc ấy Nhưng rồi lão bổng nhiên chết, cái chết thật dữ dội, cả làng không hiểu vì sao lão chết chỉ có Binh tư và ông giáo hiểu
Hoạt động 2: (18′)
? Nêu những sự việc tiêu biểu và các nhân vật
quan trọng trong đoạn trích Tức nước vở bờ
? Tóm tắc khoảng 10 dòng
BT2:- Nhân vật chính: chị Dậu
- Sv tiêu biểu: chị Dậu chăm sóc chồng bị ốm và đánh lại cai lệ, người nhà lí trưởng để bảo vệ anh Dậu
Tóm tắt: Cháo chín, chị Dậu muốn chồng ăn được ít cháo
đã rồi tính chuyện trốn Đang giúp anh Dậu định húp cháo thì bọn tay sai sầm sập tiến vào “nộp sưu” Hiểu được tình cảnh của mình, chị nhẫn nhục van xin để chúng tha cho anh Dậu nhưng chúng vẫn không động lòng, đánh cả chị và hùng hổ định bắt trói anh Dậu Quá phẩn nộ, chị liều mạng cự lại và chống trả quyết liệt, đánh cho 2 tên tay sai 1 trận
3 Các văn bản Tôi đi học,
Trong lòng mẹ là 2 tác phẩm
tự sự nhưng rất giàu chất thơ,
ít sự việc, tác giả chủ yếu tập trung miêu tả cảm giác và nội tâm nhân vật nên khó tóm tắt
Trang 39 Nhận ra 1 số lỗi khi viết bài văn.
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Tóm tắt văn bản tự sự cần làm như thế nào
III Bài mới: (30 phút)
Trong khi làm văn chúng ta còn mắc 1 số lỗi để cho bài văn được tốt hơn ở các bài sau Hôm nay chúng ta sẽ trả bài làm văn số 1 để khắc phục những câu sai đó
Hoạt động 1: (20′)
Gv cho Hs nhắc đề
Ghi đề lên bảng
? Đề này yêu cầu gì?
TL: Kể lại kỉ niệm ngày đầu đi học
Từ đây Gv đưa ra dàn bài để Hs rút ra được
những ưu, khuyết điểm khi làm bài
Thời gian không gian xảy ra sự việc
- Tâm trạng cảm xúc xảy ra sự việc trong từng thời điểm:
+ Trên đường đến trường+ Vào trường, nhận lờp, làm quen bạn mới
+ Ngồi vào chỗ đón nhận giờ học đầu tiên
KB: Suy nghĩ của em về thời khắc đáng nhớ nhất
Quyết tâm học hành chăm ngoan
Khuyết: 1 số bài còn yếu về cách miêu tả
chưa lồng được cảm xúc, câu văn còn lủng
củng, sai lỗi chính tả nhiều
Gv: Giải quyết những thắc mắc nếu có
Vào điểm
IV Dặn dò: (2 phút)
Trang 40Về nhà xem và soạn bài mới.Văn bản Cô bé bán diêm.