Tuần 8 Ngày soạn:15/10 Ngày dạy:16/10 Tiết 29+ 30 Ô Hen ri I-Mục tiêu bài học: - Qua văn bản giúp học sinh hiểu rõ đợc sức mạnh của tình yêu thơng con ngời, tình yêu thơng những ngời
Trang 1Tuần 8
Ngày soạn:15/10
Ngày dạy:16/10 Tiết 29+ 30
( Ô Hen ri) I-Mục tiêu bài học:
- Qua văn bản giúp học sinh hiểu rõ đợc sức mạnh của tình yêu thơng con ngời, tình yêu thơng những ngời nghèo khổ, sức mạnh của tình yêu cuộc sống, giá trị đích thực của nghệ
thuật. Nghệ thuật độc đáo : Xây dựng những chi tiết bất ngờ,khéo léo đảo tình huống hai lần
- Tích hợp với tập làm văn tự sự: sự thống nhất chủ đề trong văn bản
- rèn kĩ năng đọc, kể văn bản nớc ngoài, phân tích các nhân vật và tình huống truyện
- Giáo dục tình cảm thơng yêu bạn bè
II Chuẩn bị
- Thầy trò: hớng dẫn học sinh đọc truyện
- Trò: Học sinh đọc truyện theo sự hớng danc của thầy
III Tiến trình lên lớp
1, ổn định lớp:
2, Kiểm tra bài cũ:
? Em học tập đợc gì về nghệ thuật kể chuyện của tác giả qua đoạn trích “ Đánh nhau với cối xay gió” Em cảm nhận thấy Đôn-ki-hô-tê là ngời nh thế nào ?
+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật đối lập nhau, làm nổi bật tính cách của hai nhân vật +Đôn-ki-hô-tê là ngời sống thiếu thực tế, làm theo sách nhng hão huyền …
? Em rút ra bài học gì qua hình tợng Đôn-ki-hô-tê?
- Không nên quá say mệ sách kiếm hiệp- Đọc sách ,làm theo sách nhng phải thực tế… nếu không dù mục đích có tốt đẹp thì vẫn trở nên hão huyền, hoang tởng,sẽ dẫn đến thất bại
3, bài mới
Giới thiệu bài
Hoạt động của GV- HS
? Em hiểu gì về nhà văn Ô Hen-ri?
? Đọc phần chữ nhỏ in trong Sgk
? Em thấy đoạn trích nằm ở phần nào của tác phẩm?
GV: Yêu cầu dọc :
Nội dung
I- Tìm hiểu chung:
1, tác giả:
- Ô Hen-ri (1862-1910)
- Nhà văn Mĩ chuyên viết truyện ngắn
2, tác phẩm:
- Đoạn trích nằm ở phần cuối của tác phẩm
* Đọc.
Trang 2Nhẹ nhàng, xúc động , chú ý phân biệt lời kể và lời của
nhân vậtđể trong ngoặc kép
- Giọng Xiu ngọt ngào êm ái khi nói với Giôn- xi
Kể về bác Bơ Mennghẹn ngào ,rng rng
Hớng dẫn tìm hiểu chú thích 1,2,3,4, 8…
? Đọc “ Khi hai ngời làm tảng đá”/87?…
Đoạn truyện kể về ai? Họ đang làm gì?
? ? Đọc “ Sáng hôm sau Hà lan”…
Đoạn kể về sự việc gì , Sự việc ấy xảy ra trong thời gian
nào?
- - Kể về Giôn-xi ốm- Xiu chăm sóc Giôn- xi vào ngày
hôm sau Và chiếc lá
? Đọc “ Trời vừa hửng sáng chu đáo hơn” Đoạn văn kể …
về ai , với sự việc gì?
- Giôn xi với chiếc lá- Xiu chăm sóc giôn xi vào ngày
hôm sau nữa
? Đọc hôm sau hết truyện ? Đoạn văn bạn đọc nói đến …
sự việc gì?
- Xiu chăm sóc giôn xi và kể về cái chết của bác bơ Men
? Đoạn trích có những nhân vật chính nào?
GV: Các nhân vật , sự việc đều xoay quanh 3 nhân vật
chính đan xen theo dòng thời gian klhó phân chia bố cục
Ta sẽ phân tích theo nhân vật
? Theo dõi đoạn trích em thấy sức khoẻ của Giôn xi
ở tình trạng nh thế nào ?
Giôn xi bị viêm phổi nặng
GV: Đó là căn bệnh nguy hiểm- Cô lại sống xa nhà cuộc
sống nghèo túng
? khiến cô có tâm trạng gì?
- chán nả tuyệt vọng
*GV: Bệnh tật đánh ngục cô về thể xác, sự tuyệt vọng đã
đánh ngã ngục cô về tinh thần.Mọtt con ngời bị bệnh
hiểm nghèo, tâm trạng chán nản, không muốn sống thì
thuốc men và các biện pháp y học cũng đành bó tay
? trong tình trạng tuyệt vọng đó Giôn xi nghĩ gì?-
- Chiếc lá cuối cùng trên dây leo lìa cành thì cô cũng lìa
đời
? Nh vậy niềm tin về sự sống của Giôn xi gửi gắm vào
đâu?
- Gửi vào chiếc lá thờng xuân già cỗi
Thời tiết lúc này đợc miêu tả nh thế nào ?
- Ma vùi dập
II, Phân tích:
1, nhân vật giôn xi:
– Hoàn cảnh: Giôn xi ốm nặng
- Giôn xi chán nản, tuyệt vọng , buông xuôi
Trang 3- những cơn gió phũ phàn kéo đà suốt cả một đêm
? Qua cách miêt tả , em cảm nhận đợc gì về thời tuiết lúc
này?
- thời tiết vô cùng khắc nghiệt
? trong hoàn cảnh thời tiết em đoán xem chiếc lá sẽ nh
thế nào?
- - Chiếc lá sẽ rụng
*GV: Chắc chiếc lá sẽ rụng bởi nó không thể trụ ở đó đợc
qua khỏi trận ma to nh thế, trớc cái khắc nghiệt của mùa
đông
? Vì sao giôn xi lại có suy nghĩ nh vậy? Em có đồng ý với
suy nghĩ ấy không? Vì sao?
- Vì lúc ốm đau bệnh tật con ngời dễ chán buông xuôi
Em không đồng ý với suy nghĩ của giôn xi Vì nghĩ nh
vậy bệnh sẽ nặng hơn – Dù trong hoàn cảnh nào ta vẫn
phải vơn lên có niềm tin sẽ là liều thuốc chiến thắng bệnh
tật
- Giôn xi nghèo nhng còn bạn bè đồng nghiệp…
GV: Sau một đêm ma gió phũ phàng Một ngày nữa trôi
qua Một đêm ma gió nữa- trời hửng sáng Giôn xi ra lệnh
kéo mành lên
? em hình dung xem tam trạng của Giôn xi lúc ấy nh thế
nào ?
Tâm trạng lo âu, thấp thỏm hồi hộp
? Nếu chiếc lá rụng thì điều gì sẽ sảy ra?
- Cô sẽ buông xuôi đợi cái chết, chút sức lực nhỏ nhoi
trong cô sẽ tắt lịm, cô chấp nhận cái chết đến với mình
không băn khoăn lu luyến
? nhng điều bất ngờ gì đã xảy ra khi kéo mành lên?
- chiếc lá thờng xuân còn đó
? Lúc đó Giôn xi làm gì ? nói gì? Đọc diễmn cảm câu nói
đó?
- Giôn xi nằm nhìn chiếc lá hồi lâu- giôn xi nói “ Em thật
là một con bé h nấu n… ớng”
? Em hiểu Giôn xi nói gì?
- Cô thắc mắc không hiểu vì sao chiếc lá cuối cùng vẫn
còn bám trên cây- Thấy mình tệ – chết là một tội lỗi-
Đòi ăn uống , gơng soi
?Lời nói của Giôn xi thể hiện tâm trạng gì của cô?
- Tâm trạng ân hận, thấy mình muốn chết là không phải ,
là tội lỗi Cô muốn ngắm lại mình, cô đã quan tâm đến
bản thân, cô đã muốn ăn duy trì sự sống
GV: Nhìn chiếc lá vẫn còn Giôn xi đã có sự thây đổi Cô
nhìn chiếc lá hồi lâu
- Giôn xi thắc mắc- ân hận
- Nhu cầu sống đã trở lai với Giôn- Xi
- Tin yêu cuộc sống
Trang 4? Em tởng tợng xem khi ấy cô suy nghĩ gì?
- Chiếc lá thật là dũng cảm , nên nó cha rụng Sao mình
không bằng chiếc lá.Mình pahỉ cố lên
GV: Đúng, chính sự dẻo dai của chiếc lá đã làm cho Giôn
xi từ bỏ ý định muốn chết, cô đã quay lại với cuộc sống,
đón nhận cuộc sống
?Hãy trình bày ngắn gọn diễn biến tâm trạng của Giôn xi?
- ốm nặng – chán nản – tuyệt vọng- muốn chết
- Chiếc lá vẫn còn- ân hận- tin yêu cuộc sống
? kết quả cuối cùng ra sao?
- Giôn xi đã dần dần bình phục chiến thắng bệnh tật
? Nguyên nhân nào dẫn đến sự hồi sinh của Giôn xi?
- Vì sức sống kì diệu của chiếc lá
- Vì chính sự cố gắng của Giôn xi, niềm tinyêu cuộc sống
của cô
* GV bình:
Chính sức sống dẻo dai của chiếc lá đã khơi dậy niềm tin
nơi cô, giúp cô có nghị lực vợt lên trên bệnh tật, chiến
thắng bệnh tật Nhà văn đã miêu tả rất tinh tế diễn biến
tâm lí nhân vật Giôn xi khỏi bệnh còn do thuốc, do sự
chăm sóc tậntình của ngời bãniu Tình cảm của Xiu thể
hiện nh thế nào, ta tìm hiểu đoạn sau
? Theo dõi vào đoạn đàu “khi hai ngời tảng đá”
Khi cùng cụ Bơ men lên gácthấy Giôn xi đang ngủ
? Xiu đã làm gì?
- K o tấm mành mành xuống che kín của sổ và ra hiệu ð
cụ bơ men sang buồng bên
- ? Vì sao Xiu phải làm nh vậy?
- không muốn làm mất giấc ngủ của Giôn xi
- sợ giôn xi cứ nhìn ra của sổ nhìn thấy cây thờng xuân
rụng hết lá , cô suy nghĩ –chết
? Sang buồng bên Xiu có thái độ nh thế nào ?
- Sợ sệt ngó ra ngoài của sổ , chẳng nói năng gì
? Em hiểu Xiu có tâm trạng nh thế nào ?
- Xiu vô cùng lo lắng cho tính mạng của Giôn xi
*GV: Tính mạng của Giôn xi gửi vào chiếc lầm thời tiết
thật là khắc nghiệt Theo quy luật của tự nhiên, nó sẽ
rụng hết lá.Giôn xi sẽ chết trớc bệnh tật của bạn Xiu vừa
phải làm việc vừa phải chăm sóc bánuốt đêm- Cô chỉ chớp
mắt đợc một tiếng đồng hồ- Giôn xi ra lệnh kéo màn lên
? Xiu có thái độ nh thế nào ?
- Làm theo một cách chán nản
? Em hiểu lúc này tâm trạng của Xiu ra sao?
- Xiu lo sợ kéo mành lên Giôn xi sẽ nhìn thấy cẩyụng hết
2, tình cảm của Xiu đối với Giôn xi
- Quan tâm, chăm sóc Giôn- Xi
Trang 5lá- nên cô kéo mành một cách miễn cỡng.
GV: nhng khi kéo mành lên thì chuyện gì đã xảy ra?
Đọc diễn cảm đoạn văn đó “ nhng , Ô kìa hai m… ơi bộ”
? Từ “ Nhng” có tác dụng gì ở đoạn văn này?
- Có tác dụng liên kết với đoạn văn trớc, chỉ ý của đoạn
văn này đói ;lập với ý của đoạn văn trớc
? Từ “ Ô kìa” trong đoạn văn là từ loại gì?thể hiện thái độ
gì?
- Thán từ – thể hiện thái độ ngạc nhiên, vui mừng vẫn
còn chiếc lá
? Chiếc lá đợc miêu tả qua những từ ngữ hình ảnh nào ?
- “Cuống lá màu xanh sẫm- rìa lá hình răng cađã nhuốm
màu vàng úa, chiếc lá dũng cảm bám vào cành cách mặt
đất chừng hai mơi bộ”
? Em có nhận xét gì về cách miêu tả chiếc lá?
- Miêu tả rất tỉ mỉ, kết hợp biểu cảm, tự sự
? Cách miêu tả ấy đã làm nổi bật điều gì?
- Thể hiện Xiu rất đỗi ngạc nhiên, vui mừng và quan sát
rất kĩ chiếc lácòn trên cây dây leo
*GV: Đang vô cùng ngạc nhiên vui mừngvì trên cây vẫn
còn một chiếc láthì giôn xi lại nói - Đó là chiếc lá cuối
cùng- Em cứ tởng nhất định đêm qua đã rụng và cô đã
chết
? Nghe Giôn xi nhắc lại suy nghĩ của mĩnhiu nói gì?Hãy
đọc diễn cảm lời nói của Xiu?
“ Em thân yêu, thân yêu! chị sẽ làm gì đây”
? Em hiểu gì qua lời nói của Xiu?
- Xiu lo lắng tìm lời để động viên- Cầu xin bạn hãy vì
mình mà gắng gợng lên
? lo cho bạn Xiu đã làm gì?
- Cô luôn luôn ở bên cạnh bạn- Mời bác sĩ đến khám
bệnh, nấu cháo, pha sữa, chăm sóc chu đáo động viên
? Những lời nói động viên , tâm trạng lo lắng ấy thể
hiễniu là ngời nh thế nào?
- Xiu là ngời bạn tốt , hết lòng với bạn bè( giôn xi)
GV: Xiu và Giôn xi chỉ là hai đồng nghiệp, từ hai miền
quê khác nhau, họ hợp nhau về cách ăn ởdẫn đến họ mở
chung xởng vẽ Xiu chăm sóc cho giôn xíât chu đáo, tận
tìnhnh đối với đứa em ruột của mình Xiu quả là một ngời
bạn tốt, nặng tình thơng yêu bạn bè cùng cảnh ngộ Đay
là tình cảm rất đàng trân trọng Chính tình thơng yêu của
Xiu với sự kì diệu của chiếc láđã cứu Giôn xi thoắt khỏi
tử thần
* Chuyển : Do đâu mà chiếc lá có sự kì diệu cứu sống
- Luôn động viên Giôn- Xi vợt qua bệnh tật
Trang 6Giôn xi , ta tìm hiểu tiếp.
* ở phần đầu truyện cho ta biết : Bơ men là một hoạ sĩ
gìhơn 60tuổi , đã hơn 40 năm làm nghẹ thuật nhng cha có
đợc một kiệt tác Ông sống độc than ở tầng dới cùng khu
nhà của những nghệ sĩ nghèo Bơ men sẵn sàng bảo vệ
cho hai nữ hoạ sĩ trẻ Xiu và Giôn xỉơ phòng vẽ tầng trên
nghe Xiu kể về bẹnh tình của Giôn xi, Bơ men vô cùng
xúc động Và ở phần đầu đợc tríchhọc này ta thấy, khi
Xiu và Bơ men đi sang phòng bên
- họ nhìn nhau chẳnge nói năng gì, Sợ sệt ngó ra ngoaì
của sổ
? Cũng giống nh Xiu em hiểu , Lúc này bơ men có tâm
trạng gì?- lo lắng cho Giôn xi
Và rồi bơ men ngồi làm mẫu cho Xiu vẽ
? Em hình dung xem khi Bơ men ngồi làm mẫu cho Xiu
vẽ thì lúc này cụ suy nghĩ gì?
- h1: thơng giôn xi quá
-h2: mình phải làm gì đây để cứu giôn xi
* Đến đây tác giả không kể tiếp về Bơ menmà bỏ lửng
nhân vật, và kể tiếp về Xiu và Giôn xi
? Khi giôn xi dần dần bình phục thì bác sĩ đã thông báo
với Xiu điều gì về Bơ men?
- Bơ men : Bệnh tình nguy kịch
Phải vào viện
? Khi Giôn xi đã hoàn toàn bình phục thì Xiu thông báo
điều gì về bác Bơ man cho giôn xi?
_ Cụ Bơ men đã chết vì viêm phổi
Vậy cụ Bơ men vì sao lại bị viêm phổi ? Đọc “Cụ ốm …
hết”
GV Nhắc lại câu hỏi
- Vì đi vẽ chiếc lá trong đêm ma gió , tuổi già, nhiễm lạnh
, viêm phổi và chết
? Dựa vào đoạn truyện hãy hình dung miêu tả lại hình ảnh
Bơ men đi vẽ chiếc lá để cứu Giôn xi?
Qua đó em cảm nhận đợc gì về Bơ men?
- Bơ men sẵn sàng lao động nghệ thuật, quên mình để cứu
bạn
* GV: tình cảm của Bơ men thật là cao đẹp, chính vì vậy
Xiu đã nhận xét về chiếc lá mà Bơ men đã vẽ để cứu Giôn
xi là một kiệt tác
? Em có đồng ý không? Vì sao?
- Đúng - Vì chiếc lá rất giống
- Vì có tác dụng cứu sống con ngời
- Xiu là ngời bạn tốt
3, Cụ Bơ- Men và chiếc lá cuối cùng.
- Hiền lành, tốt bụng, yêu
th-ơng ngời nghèo
Trang 7* GV: Cô đ ồng ý đây là một kiệt tác vì chiếc lá vẽ trên
tờng đấy nhng rất giốngkhiến hai cô hoạ sĩ không nhận ra
đây là hình ảnh vẽ( Xiu ngắm nhìn rất kĩ) và nó đã cứu
sống Giôn xi
? Từ đó em cảm nhận đợc một tác phẩm kiệt suất phải là
một tác phẩm nh thế nào?
- Tác phẩm phải có giá trị đích thực với cuộc sống
GV: Đúng thế một tác phẩm kiệt xuất không cứ là phảit
có đờng nét cầu kìhoành tráng mà có khi nó rất giản dị
đơn sơ nhng nó phải có giá trị phục vụ cuộc sống Nh vậy
Gion xi đợc cứu sống, sự kì diệu của chiếc lá là do công
sức lao động nghệ thuật quên mình của cụ Bơ men Xuất
phát t\f tình thơng yêu của con ngờicùng cảnh ngộ Điều
này thẻ hiện đặc điểm riêng của truyện Ô Hen rigiàu tình
nhân đạo
- Giôn xi đợc cứu sống thì Bơ men lại chết do viêm phổi
? Em có nhận xét gì về cách xây dựng tình huống truyện
trong văn bản tự sự này?
- tình huống đảo ngợc hai lần
? Chỉ rõ ra tình huống ấy?
- Giôn xi ốm do viêm phổi nặng- chết nếu chiếc lá rụng
- Chiếc lá không rụng- Giôn xi khỏi bệnh- Bơ men chết
do viêm phổi vì bị nhiễm lạnh khi đi vẽ chiếc lá để cứu
Giôn xi
? Tác giả kết thúc truyện bằng lời kể của Xiu có ý nghĩa
gì?
- Để tạo ra cách kết thúc truyện bất ngờ và gieo vào lòng
ngời đọc một suy nghĩ, tự nhận xét và đánh giá bộc lộ tình
cảm
? Nếu em là Giôn xi em sẽ nói gì khi nghe Xiu kể bơ men
đã cứu mình.?
- Cụ Bơ men đã vì em mà qua đời
- Trời! Cụ Bơ men đã hoàn thành đợc kiệt tác của mình
trong hơi thở cuối cùng của cuộc đời
? Em học tạp đợc gì về cách kể chuyện của tác giả?
- Cách xây dựng tình huống bất ngờ, đảo ngợc tình huống
hai lần
? Văn bản đã sử dụng nhỡng phơng thức biểu đạt nào?
- Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm để thể hiện tâm lí
nhân vật sâu sắc
? Với cách kể chuyện độc đáo hấp dẫnấy truyện nêu bật
nội dung gì?
- Hiểu đợc cách chữa bệnh có tác động bằng tâm lí
- Hiểu đợc giá trị của một tác phẩmnghệ thuật kiệt tác
- Bơ men lao động nghệ thuật quên mình, dũng cảm hi sinh cứu bạn
- Tác phẩm của Bơ men xứng
đáng là một tác phẩm xuất sắc
Trang 8- Đặc biệt là tình thơng yêu những con ngời nghèo
khổcùng cảnh ngộ
? Đọc và nêu yêu cầu bài tập ?
? Qua hình nảh những nghệ sĩ nghèo ở văn bản em hiểu gì
về xã hội nớc Mĩ?
- Xã hội nớc Mĩ vẫn có những ngời nghèo
- Đó là hiện thực xã hội nớc Mĩ- Giá trị hiện thực cuả tác
phẩm
* Nhà văn quan tâm đến những nghệ sĩ nghèo- thể hiện
tấm lòng nhân đạo – Giá trị nhân đạo của văn bản
III tổng kết
1, Nghệ thuật
2, Nội dung
* Ghi nhớ SGK
IV Luyện tập
Hãy chỉ ra giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của văn bản “ Chiếc lá cuối cùng” của Ô Hen ri
4, củng cố:
? Cảm nhận của em sau khi học xong văn bản này?
5, dặn dò:
- Học tập cách kể chuyện
- chuẩn bị bài Hai cây phong
* Tự rút kinh nghiệm:
………
………
………
Ngày soạn:17/10
Trang 9Ngày dạy:18/10
Văn học địa phơng
Đờng về với mẹ chữ.
( Vi Hồng)
A- Mục tiêu bài học:
Giúp HS:
- Hiểu đợc những nét độc đáo của VHTN
- Các em thêm yêu quê hơng, xóm làng mình hơn
- Khuyến khích, động viên các em có nhu cầu sáng tác
B Phơng pháp:
- Phân tích, thảo luận…
* chuẩn bị:
GV: Soạn bài …
HS: đọc trớc bài
C- Lên lớp:
1, ổn định lớp:
2, KT: Sự chuẩn bị bài của HS
3, Bài mới: GV giới thiệu sơ qua về cuốn sách …
Hoạt động của GV- HS
? Em hãy nêu những nét chính về tác giả?
- HS:……
- Gv bổ xung thêm trong SGK
GV: GT tác phẩm, HS ghi vào vở.
GV: Hớng dẫn HS cách đọc.
- GV đoc- HS đọc
? HS kể tóm tắt
GV nhận xét
- GV hớng dẫn HS tìm hiểu từng tiểu mục theo
Nội dung.
I, Tìm hiểu chung:
1, Tác giả:
- Vi Hồng (1936- 1997)
- dân tộc: Tày
- Quê: Cao Bằng
- Là giảng viên ĐHSP Việt Bắc
2, Tác phẩm:
- Đờng về với mẹ chữ là một truyện
kí mô tả lại quá trình gian khổ và
đày ý chí của nhóm HS của tỉnh Cao Bằng( trong đó có tác giả) đến học tập tại mẹ chữ- Trờng Lơng Ngọc Quyến
3, Đọc
II, Tìm hiểu chi tiết.
1, ấn tợng của các em HS Cao Bằng
về TN
2, Với thử thách đầu tiên
3, Lần thứ hai về TN: Ngủ trong quán ven đờng, gặp bẫy Hổ
Trang 10nội dung của tác phẩm.
? NT đặc sắc của truyện?
- Thiên nhiên đẹp và phong phú
- Ngôn ngữ dân tộc
? Theo em tác phẩm có giá trị ntn?
4, Cuộc sống gian khổ ở TN: Các
em HS Cao Bằng vợt khó để học giỏi
5, Gặp vụ giết ngời ở đèo Xả Phản
6, Về nghỉ tết ăn quả vả bị say
7, gặp Hổ dữ
8, Gặp đàn Rết giết Hổ
9, Nỗi nhớ cội nguồn quê hơng, tình yêu lòng biết ơn Mẹ chữ
* NT:
- Miêu tả đậm nét văn hóa Tày
- Nhân vật với ngôn ngữ đói thoại giàu hình ảnh
III, Giá trị nội dung tác phẩm:
- Tái hiện chân thực và độc đáo hành trình đến với mẹ chữ của con
em các dân tộc thiểu số miền núi
- Ca ngợi lòng dũng cảm, khát vọng vơn lên đỉnh cao trí tuệ
4, Củng cố:
HS kể tóm tắt theo từng tiểu mục
5, Dặn dò:
Su tầm và đọc văn học địa phơng
* Rút kinh nghiệm:
………
………
………
Ngày soạn: 17/10
Ngày dạy: 18/10 Tiết 32: