Thái độ tiếp thu văn hoá các nước của I / Đọc- hiểu văn bản 1/ Chú thích sgk 2 / Đọc văn bản 3/ Thể loại: thuyết minh-nghị luận văn bảnnhật dụng II / Phân tích văn bản 3.1 / Sự tiếp t
Trang 1TUẦN : 01 Ngày soạn : ……/……/20 TIẾT : 1 - 2
Văn bản : PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
( Lê Anh Trà)
I/ Mục tiêu cần đạt
+Tích hợp với Tiếng Việt ở bài “Các phương châm hội thoại”
+Rèn kĩ năng đọc và tìm hiểu , phân tích văn bản nhật dụng
II / Chuẩn bị
1.GV: -Soạn giáo án
-Những tư liệu liên quan đến tính giản dị của Bác
2.HS: đọc văn bản và soạn bài ; sưu tầm, nghiên cứu tranh ảnh, tài liệu về Bác
III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học
A / Ổn định tổ chức : kiểm tra sỉ số
B / Kiểm tra bài cũ : kiểm tra sự chuẩn bị của HS
C/ Bài mới
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài
HCM không những là nhà yêu nước , nhà cách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hóa thếgiới , vẻ đẹp văn hoá chính lànét nổi bật trong phong cách HCM
Hoạt động 2 Hướng dẫn đọc – hiểu văn
bản
Hs đọc chú thích
Gv hướng dẫn đọc: giọng chậm rãi,bình
tĩnh, khúc chiết Gv đọc mẫu một đoạn
Hs đọc – nhận xét
Vbản này thuộc kiểu văn bản gì ?
Hoạt động 3: Hướng dẫn phân tích văn
bản
Hỏi: Trong cuộc đời hoạt động của mình
HCM đã tiếp xúc ,tiếp thu các nền văn
hoá như thế nào?
? Uyên thâmcó nghĩa là gì ?
? Thái độ tiếp thu văn hoá các nước của
I / Đọc- hiểu văn bản
1/ Chú thích (sgk)
2 / Đọc văn bản
3/ Thể loại: thuyết minh-nghị luận (văn bảnnhật dụng )
II / Phân tích văn bản
3.1 / Sự tiếp thu văn hoá nhân loại của HCMđể tạo nên phong cách HCM
-Người đã từng đặt chân đến nhiều vùng đấtkhác nhau trên thế giới
-Người thông thạo nhiều ngoại ngữ nên cókhả năng giao tiếp với nhiều người, nhiềunền văn hoá khác nhau của P Đông ,P Tây.-Người học hỏi ,tìm hiểu văn hoá, nghệ thuậtđến mức uyên thâm
-Tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa vănhoá nhân loại
-Tiếp thu văn hoá nhân loại nhưng không làm
Trang 2Bác như thế nào?
-Bác không chịu ảnh hưởng một cách thụ
động mà biết chọn lọc cái đẹp , cái hay
-Trên nền tảng văn hoá dân tộc mà tiếp
thu những ảnh hưởng quốc tế
? Sự tiếp thu ấy đã đem lại kết quả gì?
-Gv : Đây chính là nét nhân loại tính
hiện đại trong phong cách HCM
- Dù tiếp xúc với nhiều nền văn hoá tiên
tiến của nhân loại nhưng Bác có một lối
sống rất giản dị
? Lối sống giản dị của Bác thể hiện ở
những điểm nào ?
? Aùo trấn thủ?
? Tác giả sử dụng biện phát nghệ thuật gì
? tác dụng ?
? Ở lớp 7 em đã học những văn bản nào
nói về lối sống giản dị của Bác ?
-Văn bản : Đức tính giản dị của Bác
? Vậy văn bản này chỉ đề cập đến đức
tính giản dị của Bác hay còn đề cập đến
vấn đề nào khác?
- Nói đức tính giản dị của Bác là nói về
phong cách sống , phong cách HCM mà
cốt lõi là vẻ đẹp văn hoá đựoc kết hợp
hài hoà giữa văn hoá dân tộc và văn hóa
nhân loại
- Gv :Trong thực tế yếu tố nhân loại và
dân tộc , truyền thống và hiện đại luôn
có xu hướng loại trừ nhau Nhưng Bác lại
kết hợp hài hoà những yếu tố ấy bởi nhờ
cóbản lĩnh ý chí của người chiến sỹ cách
mạng và tình cảm cách mạng
? Cách sống giản dị của Bác có phải là
lối sống khắc khổ , khác người không ?
- Không tự thần thánh hoá , không tự làm
cho khác đời , không phải là lối sống
khắc khổ mà là lối sống có văn hoá đã
trở thành quan niệm thẩm mỹ , cái đẹp là
sự giản dị tự nhiên , thanh cao
mất bản sắc dân tộc
=>Tạo ra một nhân cách , một phong cách rất
VN , rất phương Đông nhưng cũng rất mới ,rất hiện đại
2 / Lối sống giản dị thanh cao của HCM
- Nơi ở , nơi làm việc :+ Nhà sàn nhỏ cạnh ao, đơn sơ
+ có phòng khách ,làm việc và phòng ngủ
- Trang phục : bộ quần áo bà ba nâu , áo trấnthủ , dép lốp hết sức đơn sơ
- Ăn uống đạm bạc : cá kho , rau luộc ,dưaghém…
=>Liệt kê và bình luận : tạo sức thuyết phục
- Lối sống giản dị , thanh cao
Trang 3những nhà hiền triết nào ?
- Nguyễn Trãi , Nguyễn Bỉnh
Khiêm đây là ba nhân cách lớn ,ba nhà
văn hoá có lối sống vừa thanh cao vừa
giản dị
?Sự so sánh đó nói lên điều gì?
- Cho thấy Bác rất P Đông ,gắn bó sâu
sắc với vẻ đẹp tinh thần dân tộc
Hoạt động 4.Tổng kết
? Tìm những nét tiêu biểu về nt ?
- Kể và bình luận < hs tìm >
- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu có liệt
kê
- Sử dụng những từ Hán –Việt tạo sự gần
gũi với các hiền triết
- Nt so sánh ,đối lập nhằm làm nổi bật vẻ
đẹp phong cách văn hoáHCM
? Qua phân tích hãy cho biết nội dung
chính của văn bản ?
- Hs tự làm
II/ Tổng kếtù < ghi nhớsgk>
IV/ Luyện tập (sgk)
D / Củng cố
? Em hiểu gì về phong cách HCM ?
Đ/ Dặn dò
- Làm luyện tập
- Soạn văn bản tiếp theo
BỔ SUNG
………
………
………
………
………
………
TUẦN : 01 Ngày soạn : ……/……/20
TIẾT : 03
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
I / Mục tiêu cần đạt
- Giúp hs
+ Nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất
+Biết vận dụng phương châm này trong giao tiếp
-Tích hợp với văn bản :Lợn cưới áo mới
II / Chuẩn bị :Soạn bài
Trang 4? Khi An hỏi cậu học bơi ở đâu ? thì An
muốn biết điều gì ?
-Địa điểm Ba học bơiở sông hay hồ , hồ
nào?
?Vậy Ba trả lời : Học ở dưới nước, thì câu
trả lời có đáp ứng điều An muốn hỏi không
?Vậy người nghe trả lời ít hay nhiều hơn
người cần hỏi ?
? Vì sao truyện lại gây cười ?
-Các nhân vật nói nhiều hơn những điều
cần nói
?Người có lợn cưới và áo mới phải hỏi và
trả lời như thế nào để người nghe đủ
biếtđiều cần hỏi và trả lời?
-Hỏi: bác có thấy con lợn nào chạy qua
đây không ?
-Trả lời: nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn
nào chạy qua đây cả
? Vậy cần phải tuân thủ yêu cầu gì khi
giao tiếp?
-Trong giao tiếp không cần nói nhiều hơn
những điều cần nói
? Từ vd 1 và vd 2 hãy cho biết khi giao tiếp
ta cần tuân thủ những điều gì để đảm bảo
phương châm về lượng ?
- Hs đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 2: Tìm hiểu phương châm về
I / Phương châm về lượng
1/ Ví dụ:
Vdụ1:- An :Cậu học bơi ở đâu ? -Ba :Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ cònđâu
Vdụ2 <sgk > Lợn cưới ,áo mới -Bác có thấy con lơnï cưới của tôi chạyqua đây không?
- Từ lúc tôi mặc áo mới này tôi chẳngthấy con lợn nào chạy qua đây cả
2/ Kết luận :ghi nhớ <sgk>
-Cần nói cho có nội dung -Nói không thiếu ,không thừa
II / Phương châm về chất
1/ Ví dụ : Quả bí khổng lồ
Trang 5- Hs đọc ,tóm tắt câu chuyện
?Truyện phê phán những điều gì ?
- Tính nói khoác
? Vậy trong giao tiếp điều gì cần tránh ?
- Không nên nói những điều mà mình
không tin là thật
? Nếu không chắc bạn mình nghỉ học thì
em có trả lời vói thầy cô là bạn ấy nghỉ
học vì ốm không?
Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: Hướng dẫn hs làm luyện tập
?Dựa vào phương châm về lượng để phân
tích lỗi về lượng trong những câu sau:
-Thừa cụm từ (nuôi ở nhà ) vì gia súc đã
hàm chứa nghĩ là thú nuôi trong nhà
-Thừa cụm từ (có hai cánh )vì tất cả các
loại chim đều có hai cánh
- Hs chép và làm vào vở bài tập
Vi phạm phương châm vềlượng
? Giải thích tại sao người noí hay dùng
những cụm từ này:
2/ Kết luận <ghi nhớ sgk >
Đừng nói những điều mà mình không tin làđúng hay không có bằng chứng xác thực
II / Luỵện tập
Bài tập 1 : Phân tích lối diễn đạt a/ Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà b/ Eùn là một loài chim có hai cánh
Bài tập 2 : Điền từ thích hợp a/ nói có sách mách có chứng b/ nói dối
c/ nói mò d/ nói nhăng noi cuội e/ nói trạng
Phương châm về chấtBài tập 3 :
-Rồi có nuôi đựoc không ? Bài tập 4 :
a/ Như tôi được biết, tôi tin rằng…
Để đảm bảo phương châm về lượng
Báo cho người nghe biết được tínhxác thực của nhận định hoặc thông tinmà mình đưa ra chưa được kiểmnghiệm chưa được kiểm chứng
b/ Như tôi đã trình bày, như mọi người đãbiết …
Đe åđảm bảo phương châm về lượngNhằm báo cho người nghe biết việcnhắc lại nội dung cũ là do chủ ý củangười nói
D / Củng cố
Trang 6Đ / Dặn dò
-Làm bài tập 5
BỔ SUNG
………
………
………
………
………
………
TUẦN : 01 Ngày soạn : ……/……/20
TIẾT : 04
SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp hs :
+ Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh , làm cho văn bản thuyết minh sinh động , hấp dẫn
+ Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh
II / chuẩn bị
- Hs xem lại kiểu văn bản thuyết minh ở lớp 8
III / Tiến trình hoạt động day – học
A/ Ổn định tổ chức
B / Kiểm tra bài cũ
C/ Bài mới
Hoạt động 1 :Ôn lại kiến thức về kiểu VB thuyết
minh
?Văn bản thuyết minh là gì ?
-Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực
đời sống sống nhằm cung cấp tri thức ( hiểu biết ) về đặc
điểm, tính ctính chất, nguyên nhân của các hiện tượng
sự vật trong tự nhiên xã hội bằng phương thúc trình bày ,
giới thiệu, thiệu, giải thích
? Đặc điểm chủ yếu của văn bản thuyết minh là
gì ?
- Tri thức khách quan, phổ thông , xác thực
? Các phương pháp thuyết minh là gì ?
- Phương pháp :Nêu định nghĩa , giải thích ,liệt kê ,
nêu vd , dùng số liệu , so sánh , phân tích , phân
loại …
Hoạt động 2 Đọc và nhận xét văn bản có sử dụng
BPNT
- Hs đọc văn bản
I / Tìm hiểu một số biêïn pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh ( thuyết minh sự vật hiện tượng một cách hình tượng , sinh động)
1/Ví dụ : văn bản Hạ Long Đá và Nước
Trang 7? Văn bản thuyết minh đặc điểm của đối tượng
? Đặc điểm ấy có dễ dàng thuyết minh bằng cách
liệt kê , đo đếm không ?
- Thông thường người ta dùng phương pháp liệt kê
nhưng Nguyên Ngọc lại dùng phương pháp khác
đó là Đá và Nước đem đến cho du khách những
cảm giác thú vị nên không dùng phương pháp liệt
kê mà dùng tưởng tượng ,liên tưởng, miêu tả
? Vấn đề sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận được tác
giả thuyết minh bằng phương pháp nào ?
? Ngoài ra tác giả còn dùng biện pháp nghệ thuật
nào để cho bài văn sinh động ?
? Những biện pháp nhệ thuật này có tác dụng gì?
? Như vậy tác giả đã trình bày được sự lỳ lạ củaHạ
Long chưa ?trình bày được nhờ biện pháp nào ?
- Nhân hoá , liên tưởng , miêu tả
? Các biện pháp NT có tác dụng như thế nào trong
VB thuyết minh?
? Sử dụng BPNT trong VB thuyết minh phải đảm
bảo yêu cầu gì?
- Sử dụng hợp lý ,không lạm dụng
Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 3 Hướng dẫn hs luyện tập
? Văn bản có tính chất thuyết minh không ?
(có phải là văn bản thuyết minh không ?)
- Truyện vui có tính chất thuyết minh
? Tính chất thuyết minh thể hiện ở điểm nào ?
? Những phương pháp thuyết minh nào được sử
-Sự hấp dẫn kỳ diệu của Hạ Long
- Giải thích (giới thiệu ):-Nước tạo nênsự di chuyển
- Miêu tả so sánh :con thuyền mỏng nhưchiếc lá tre nó bập bềnh lên xuống
- Nhân hoá:Đa ùlà các thập loại chúng
Bài tập 1 :Ngọc Hoàng sử tội ruồi xanh
-Giới thiệu loài ruồi rất hệ thống :tínhchất chung về họ , giống , loài về cáctập tính sinh sống , sinh đẻ , đặc điểm cơthể Cung cấp các kiến thức chung đángtin cậy về loài ruồi , thức tỉnh ý thức giữgìn về sinh chung , phòng bệnh , ý thưcùdiệt ruồi
- Phương pháp thuyết minh:
+ Định nghĩa :ruồi thuộc họ côn trùng
Trang 8? Bài thuyết minh này có gì đặc biệt ?
- Yếu tố thuyết minh , yếu tố nhệ thuật kết
hợp rất chặt chẽ
? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?
? Biện pháp nghệ thuật có tác dụng gì ?
- Gây hứng thú cho người đọc nhỏ tuổi vừa là
truyện vui vừa thêm tri thức
+ Phân loại : các loại ruồi…
+ Số liệu : số vi khuẩn , số lượng sinh sản của các loài ruồi
+ Liệt kê : mắt lưói , chân có chất dính
Ht : như 1 bản tường thuật phiên toà Ctrúc : như biên bản 1 cuộc tranh luận pháp lý
Nd : giống như 1 câu chuyện về loài ruồi -Biện pháp nghệ thuật :Nhân hoá , miêu tả…
D/ Củng cố
- Để một bài thuyết minh sinh động hấp dẫn chúng ta cần phải làm gì?
Đ / Dặn dò
- Làm bài tập 2
BỔ SUNG
………
………
………
………
………
………
TUẦN : 01 Ngày soạn : ……/……/20
TIẾT : 05
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I/ Mục đích cần đạt
- Giúp hs biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh để làm cho văn bản thuyết minh thêm sinh động
- Rèn luyện tư tưởng của học sinh
II / Chuẩn bị
- Hs làm dàn ý về cái nón , cái quạt
- Viết phần mở bài
III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học
A / Ổn định tổ chức
B / Kiểm tra bài cũ
? Để một bài thuyết minh thêm sinh động , có hình tượng , người viết phải sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào ?
C/ Bài mới
Trang 9Hoạt động 2 Trình bày và thảo luận về cái quạt ,cái nón
2/ Yêu cầu
- Về nội dung : Nêu được công dụng , cấu tạo chủng loại ,lịch sử của cái quạt , cái nón
- Về hình thức : Vận dụng một số biện pháp nghệ thuật để làm cho bài viết tươi vui hấp dẫn
3 / Lập dàn y ùvề cái nón
Mb : Giới thiệu chung về chiếc nón
Tb : + Lịch sử chiếc nón
+ Cấu tạo của chiếc nón
+ Quy trình làm ra chiếc nón
+ Giá trị kinh tế , văn hoá , nghệ thuâït của chiếc nón
Kb : Cảm nghĩ chung về chiếc nón trong đòi sống hiện tại
4/ Hs từng tổ trình bầy –lớp góp ý nhận xét
- Gv nhận xét ,bổ sung
Hoạt động 3 Trình bày và thảo luận về cái quạt.
( Cách làm như trên)
D / Củng cố
-Nhận xét lớp học,sự chuẩn bị ,tinh thần học tập của hs
Đ / Dặn dò
-Soạn bài tiếp , làm hoàn thành các đề bài trên
BỔ SUNG
………
………
………
………
………
………
TUẦN : 02 Ngày soạn : ……/……/20
TIẾT : 06, 07
Văn bản : ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH
( G Mác-Két )
I / MuÏc tiêu cần đạt
- Giúp hs
+ Hiểu đựoc nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản : Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất , nhiệmvụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó , là đấu tranh cho một thế giói hoà bình
+ Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể , xác thực , cách so sánh rõ ràng , giàu sức thuyết phục , lập luận chặt chẽ
II / Chuẩn bị
- Soạn bài
- Những tư liệu liên quan đến chiến tranh hạt nhân
Trang 10III/ Tiến trình tổ chức hoạt động daỵ – học
A/ Ổn định tổ chức
B / Kiểm tra bài cũ
? Em hiểu gì về phong cách HCM?
? Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc với tinh hoa văn hoá nhân loại, giản dị và thanh cao thể hiện như thế nào trong phong cách HCM ?
C/ Bài mới
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài
Ngày nay chúng ta đang sống trong một thế giới mà trình độ khkt đang phát triển vớimột tốc độ đáng kinh ngạc , những thành tựu của hôm nay rất có thể chỉ ngày mai đã thànhlạc hậu Đã có những ý kiến bị quan cho rằng trong khi các của cải xã hội tăng theo cấp sốcộng thì dân số trái đất lại tăng theo cấp số nhân , con người ngày càng đói khổ Tuy nhiênnhờ sự phát triển như vũ bão của khkt , của cải xã hội ngày càng dồi dào hơn , số người đóingày càng giảm đi , song mặt trái của sự phát triển của khkt thì hầu như rất ít người có thểnhận thức được Bài học hôm nay của nhà văn G.Mac-ket đã gióng lên một hồi chuông cảnhtỉnh nhân loại trước nguy cơ đang hiện hữu của một cuộc chiến tranh hạt nhân thảm khốc
Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc- hiểu văn
bản
Hướng dẫn đọc , giọng đọc rõ ràng , dứt
khoát , đanh thép ,chú ý các từ Unicep ,
Pao
- Gv đọc mẫu đoạn 1.Hs đọc tiếp
- Lớp nhận xét
? Văn bản này thuộc loại văn bản gì ?
- Giải thích từ khó
? Đây là một loại văn bản nghị luận em
hãy nêu luận điểm và luận cứ của văn
bản ?
Luận điểm :
- Chiến tranh hạt nhân là một thảm hoạ,
thảm khốc đang đe doạ toàn thể loài
người
- Đấu tranh để loại bỏ nguy cơ ấy vì một
thế giới hoà bình là nhiệm vụ của toàn
thể nhân loại
? Hệ thống luận cứù được triển khai như
thế nào?
- Luận cứ :
+ Nguy cơ chiế tranh hạt nhân (kho vũ
khí hạt nhân đựơc tàng trữ có khả năng
huỷ diệt cả trái đất và các hành tinh
trong hệ mặt trời
I / Đọc – hiểu văn bản
1/ tác giả tác phẩm < sgk >
2/ Đọc ,tóm tắt tác phẩm
-Văn bản nhật dụng : mang tính nghị luận chính trịxã hội
3/ Phân tích :
Trang 11+ Chạy đua vũ trang đã làm mất đi khả
năng để con người được sống tốt đẹp
hơn
+Chiến tranh hạt nhân chẳng những đi
ngược laị lý trí cuả con người mà còn
phản lại sự tiến hoá của tựï nhiên
+ Nhân loại phải có nhiệm vụ ngăn
chặn cuộc chiến tranh hạt nhân cho 1
thế giới hoà bình
? Các luận cú này có thuyết phục
không ?
Các luận cứ đều có luận chúng rõ rãng ,
riêng luận cú 4 không có luận chứng
những lời tâm sự tha thiết mang âm diệ
sót xa làm thuyết phục người đọc
? Nhận xét hệ thống luận cứ ?
- Các luận cứ này rất mạnh lạc , chặt
chẽ , sâu sắc đó chính là bộ xương vững
chắc của văn bản , tạo nên tính thuyết
phục cơ bản của lập luận
? Nhận xét cách mở đầu của tác giả?
- Mở đầu bằng 1 câu hỏi rồi tự trả lời
bằng 1 thời điểm rất cụ thể , con số cụ
thể , cách tính toán đơn giản
? Những thời điểm con số được nêu ra
có tác dụng gì ?
Tác giả muốn chứng minh cho người đọc
bằng những chứng cú xác thực , thu hút
người đọc và gây ấn tượng mạnh mẽ và
tính chất hệ trọng đang đựoc nói tới
? Ở đoạn này tác giả sử dụng biện pháp
nghệ thuật gì ?
So sánh hiểm hoạ hạt nhân , thanh gươm
Đa mô két , dich hạch
? Em hiểu gì về thanh gươm Đa mô
-clét và dịch hạch ?
? Tác dụng của so sánh ?
? Tại sao gọi đây là hiểm hoạ ?
- Nó đựơc tàng trữ đang ở thế tiềm tàng
nhưng ghê ngớm nhất ,khiếp nhất do con
người gây ra và thức tế đã gây ra 1 phần
ở nhật bản <1945>
? Các nước sử dụng và sản xuất ra vũ
-3.1 / Nguy cơ Chiến tranh hạt nhân Ngày 08/ 08/ 2006
Hơn 5000 đầu đạn hạt nhân (4 tấn thuốc nổ / người)
- Làm mất 12 lần sự sống trên trái đất
- Tiêu diệt cả hành tinh xung quanh hệ mặt trời và
4 hành tinh nữa
- Đè nặng lên chúng ta như thanh gươm clet
Đa-mô-=> NT so sánh :Tăng sức thuyết phục cho luận cứ
3.2 Chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạtnhân hết sức tốn kém và làm mất đi khả năng đểcon người sống tốt đẹp hơn
Về xã hội:
-100 tỷ đo la để giải quyết những vấn đề cấp báchcứu trợ y tế giả quyết cho 500 triệu trẻ em TG =chi
Trang 12khí hạt nhân để làm gì ?
Các nước chưa sử dụng vì không tránh
khỏi cả hai bên cùng chết nên sản xuất
để đối đầu răn đe thách thức nhau vậy
đẩy thế giới vào cuộc chạy đua một kho
chứa thần chết và đặc biệt là quá trình
chạy đua này vô cùng phi lý và tốn kém
? Sự tốn kém và tính chất vô lý của cuộc
chiến tranh hạt nhân đã được tác giả chỉ
ra bằng những chứng cứ nào ? Ở những
mặt nào ?
? Tác giả dùng cách nói như thế nào ?
- Cách nói so sánh đối chiếu
? Cách đưa dẫn chứng và so sánh của
tác giả như thế nào ?
D/c cụ thể, so sánh hợp lý
? Tại sao lạicó thể vô lý ?
- Chạy đua và chuẩn bị chiến tranh hạt
nhân là 1 việc làm điên rồ , phản nhân
đạo
? Từ bảng so sánh trên em hãy nêu nhận
xét cách lập luận từ đó rút ra kết luận gì
?
* Nghệ thuật lập luận đơn giả mà có
tính thuyết phục cao không thể bác bỏ
được , tác giả đưa ra những con số biết
nói khiến cho người đọc phải ngạc nhiên
bất ngò trước những sự thật đó
* Chạy đua vũ tranh chuẩn bị chiến
tranh hạt nhân nó tước đi khả năng làm
cho đời sống con người tốt đẹp hơn ,
nhất là đối với những nước nghèo , đi
ngược lại lý trí mạnh mẽ của con người
phí cho 100 máy bay ném bon chiến lược , 700 tênlửa vượt đại châu
Về y tế:
- Kinh phí chương trình phòng bệnh 14 năm bao vệhơn 1 tỷ người khỏi bênh sốt rét và cứu hơn 14triệu trẻ me châu phi = giá của 10 chiếc tàu sânbay mang vũ khí hạt nhân
Về thực phẩm:
Số lượng calo trung bình cho 575 triêïu người thiếudinh dưỡng không bằng sản xuất 149 chiếc tên lửa
MX Về giáo dục:
- Xoá nạn mù chữ cho toàn thế giới = 2 chiếc tầungầm chở vũ khí hạt nhân
=> Toàn diện và cụ thể đáng tin cậy nhiều lĩnh vựcthiết yếu , bình thường của đời sống xh đựơc đốisánh với sự tốn kém cho việc chạy đua vũ trang ->đó là những sụ thật hiển nhiên , phi lý
3.3 Chiến tranh hạt nhân chẳng những đi ngược lạilý trí con người mà còn phản lại sự tiến hoá củatựnhiên
- 300 triệu năm bướn mới bay được -180 bông hồng mới nở hoa
- Hàng triệu năm trải qua quá trình tiến hoá lâu dàicon người mới hình thành
- Nhưng chỉ cần 1 cái nhấn nút thì tất cả những quá
Trang 13? Vì sao có thể nói chiến tranh hạt nhân
không những đi ngược lại lý trí con
người mà còn đi ngược lại lý trí của tự
nhiên nữa ?
? Lý trí tự nhiên là gì ?
Lý trí tự nhiên :quy luật của tụ nhiên ,
lôgic tất yếu của tự nhiên
? Vì sao CTHN đi ngược lại lý trí tự
nhiên?
- Vì chiến tranh hạt nhân không chỉ tiêu
diệt nhân loại mà cả sự sống trên trái
đất
? Để minh chứng cho luận cú này tác
giả đã đưa ra những dẫn chứng như thế
nào ?
-Suy luận logic , thống kê nóng bỏng ?
?Em suy nghĩ gì về lối cảnh báo của tác
giả ?
- Đến đây hiểm hoạ hạt nhân đã
được nhận thức sâu hơn , tính chất
phản tự nhiên , phản tiến hoá của
nó , đây không chỉ là sự phê phán
mà còn là sự kết tội
Học sinh đọc phần Nhiệm vụ
? Ở đoạn này tác giả muốn nói điều gì ?
Nhận xét ?
- Lời kêu gọi không hẳn là thống thiết
và mạnh mẽ nhưng là lời tâm sự thấm
tía tận đáy lòng
? Kết thúc lời kêu gọi tác giả đưa ra lơì
đề nghị gì ?
? Em hiểu gì về lời đề nghị của tác giả
- Nhân loại cần giữ gìn kí ức của
mình lịch sử sẽ lên án những thế lực
hiếu chiến đẩy nhân loại vào hiểm hoạ
hạt nhân
- Thể hiện sự khủng khiếp của thảm hoạ
hạt nhân
? Trong luận cứ 4 này ( luận điểm thứ
2 ) tác gia ûcó đưa ra dẫn chứng không ?
- Tác giả không đưa ra dẫn chứng,con số
thống kê nào nhưng cách dẫn dắt vấn
trình tiến hoá tự nhiên trở về điểm xuất phát
3.4 Nhiệm vụ đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạtnhân cho một thế giới hoà bình
- Chúng ta chống lại vũ khí hạt nhân ,đòi hỏi mộtthế giới không có vũ khí , 1 cuộc sống hoà bình ,công bằng
- Tìm mọi cách để ngăn chặn chiến tranh
- Cần lập 1 nhà băn chuyên lưu trữ trí nhớ sau thảmhoạhạt nhân
II/ Tổng kết (sgk)
Trang 14đề, lời tâm sự mang âm điệu xót xa của
tác giả đã tác động mạnh đến lương tri
của con người tiến bộ
? Tại sao văn bản này được đặt tên là
Đấu tranh cho một thế giới hoà bình
( trong khi dung lượng luận điểm 2
không dài )?
- Luận điểm thứ nhất chiếm ¾ dung
lượng của bài viết song luận điểm 1 chỉ
là những bằng chứng để nói tới luận
điểm 2 Luận điểm 2 là trọng tâm
- Vì nguy cơ chiến tranh hạt nhân , cuộc
chạy đua vũ trang tốn kém và phi lý nên
phải đấu tranh chống lại nó
Hoạt động 3: Tổng kết
? Nhận xét về cách lập luận của tác giả?
Lập luận hết sức hợp lý.Tác giả nêu lên
sức huỷ diệt của chiến tranh ở nhiều
phương diện
- Hệ thống lý lẽ gắn chặt với hệ thống
d/c chính xác
- Từ sức tàn phá của CT ,tác giả nêu lên
nhiệm vụ chống CTHN một cách tự
nhiên,mang tính thuyết phục cao
? Emhiểu gì về thảm hoạ hạt nhân ?
Nhiệm vụ của mỗi chúng ta?
Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 4 :Hướng dẫn luyện tập.
Hs làm theo sgk
III/ Luyện tập D/ Củng cố ?Em nhận thứ đựơc gì về thảm hoạ chiến tranh hạt nhân và nhiệm vụ của mỗi người và của nhân loại ? Đ / Dặn dò -Làm luyện tập sgk - Soạn bài 3 BỔ SUNG ………
………
………
………
………
Trang 15TUẦN : 02 Ngày soạn : ……/……/20 TIẾT : 08
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI < tiếp >
I / Mục tiêu cần đạt
B / Kiểm tra bài cũ
? Để đảm bảo phương châm về lượng , về chất trong giao tiếp chúng ta phải làm như thếnào ? cho vd ?
C/ Bài mới
Hoạt động 1
? Thành ngữ này dùng để chỉ tình huống hội
thoại như thế nào ?
- Dùng chỉ tình huống hội thoại mà trong đó
mỗi người nói một đằng , không khớp nhau ,
không hiểu nhau
? Điều gì sẽ xảy ra < hậu quả > nếu xuất hiện
những tình huống hội thoại như vậy ?
- Con người sẽ không giao tiếp với nhau đựơc
và những hoạt động của xh trở nên rối loạn
? Từ đó em rút ra bài học gì trong giao tiếp ?
? Vậy đảm bảo phương châm quan hệ thì khi
giao tiếp phải như thế nào ?
? Trường hợp sau có đảm baỏ phương châm
quan hệ không ?
- Khách : nóng quá !
- Chủ nhà : mất điện rồi
- Cô gái: anh ơi qủa khế chín rồi kìa
- Chàng trai : cành cây cao lắm
- Gv : nếu xét nghĩa hiển ngôn thì câu đáp
không tuân theo phương châm quan hệ Tuy
I / PHương châm quan hệ
1/ Ví dụ : Thành ngữ: Ông nói gà bà nói vịt -> Mỗi người nói một đằng , mỗi người nóimỗi đề tài khác nhau , không khớp nhau
2/ Kết luận < Ghi nhớsgk >
- Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài giaotiếp , tránh nói lạc đề
Trang 16nhiên đây là những tình huống giao tiếp bình
thường và tự nhiên vì người nghe hiểu và đáp
lại câu nói qua hàm ý , suy nghĩ mới biết được ,
khi cô gái nói ( quả khế chín )chàng trai hiểu
không đơn giản làmột thông báo mà là một yêu
cầu hái quả khế cho nên chàng trai mới đáp
(cao lắm ) -> phương châm quan hệ được đảm
bảo
- Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 2 Tìm hiểu phương châm cách thức
? 2 thành ngữ này dùng để chỉ cách nói như thế
nào ?
- (dây cà ra dây muống )-> chỉ cách nói rườm
rà dài dòng
- (Lúng búng như gậm hạt thị) -> chỉ cách nói
ấp úng không thành lời , không rành mạch
? Cách nói đó ảnh hưởng như thế nào đến giao
tiếp < hậu quả của những cách nói đó > ?
- Người nghe không hiểu hoặc hiểu sai nội
dung của người nói
- Làm cho giao tiếp không đạt được kết quả
mong muốn
? Qua vd trên em có thể rút ra bài học gì trong
giao tiếp ?
Hs đọc ghi nhớ2
Hs đọc truyện :Mất rồi
? Trong truyện cười “ mất rồi ” vì sao ông
khách lại hiểu nhầm như vậy ?
- Cậu bé trả lời quá rút gọn
? Vậy mức độ của ngắn ngọn ?
- Ngắn ngọn nhưng phải đủ ý
- Hs phân tích vd
Tôi đồng ý với những nhận định về truyện
ngắn của ông ấy
? Có thể hiểu câu noí trên theo mấy cách ?
- Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy
về truyện ngắn
(Của ông ấy biểu nghĩa cho nhận định )
- Tôi đồng ý với người nào đó về nhận định
truyệng ngắn của ông ấy
( Của ông ấy biểu nghĩa cho truyện ngắn )
? Baì học rút ra khi giao tiếp ?
Hs đọc ghi nhớ < sgk >
II/ Phương châm cách thức :
1/ Ví dụ Thành ngữ :
- Dây cà ra dây muống => nói dài dòng ,rườm rà
- Lúng búng như ngậm hột thị => nói ấp úngkhông thành lời , không rành mạch
Không hiểu , hiểu sai
2/ Kết luận < Ghi nhớ sgk>
- Khi giao tiếp cần chú ý nói ngắn ngọn rànhmạch
- Tránh nói mơ hồ
Trang 17Hoạt động 3 : Tìm hiểu phương châm lịch sự
Hs đọc truyện “Người ăn xin ”
? Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé trong truyện
vừa cảm thấy mình nhận được từ người kia một
cái gì đó ?
- Vì cả hai đều nhận được sự chân thành và tôn
trọng của nhau ( cậu bé không tỏ ra khinh biệt ,
xa lánh mà có lời nói thái độchân thành tôn
trọng
? Em rút ra bài học gì ?
Hs đọc ghi nhớ
? Nguyên tắc giao tiếp ?
- Không đề cao quá mức cái tôi , mà đề cao
quan tâm đến người khác
Hoạt động 4 : Hướng dẫn học sinh làm bài tập
? Những câu tục ngữ, cao dao đó khuyên ta
điều gì ?
? Tìm những câu tục ngữ, ca dao khác?
- Chim khôn kêu tiếng rảnh rang
Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe
- Một câu nhịn chín câu lành
- Chẳng được miếng thịt miếng xôi
Cũng được câu nói cho nguôi tấm lòng
Hs thảo luận nhóm
? Biện pháp tu từ nào có liên quan đến phương
châm lịch sự?
? Cho vd ?
- Khi chê người khác nói dở thì ta nói “ chưa
hay”
Hs thảo luận nhóm
? Mỗi từ trên liên quan đến phương châm hội
thoại nào ?
- Phương châm lịch sự a, b, c ,d
- Phương châm cách thức : e
? Tại sao khi nói phải dùng đến những cách
diễn đạt như sau ?
III / Phương châm lịch sự
1 / Ví dụ :
- Truyện Người ăn xin
2/Kết luận< Ghi nhớ sgk>
-Khi giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng ngườikhác
III / Luyện tập :
Bài 1 :-Khẳng định vai trò ngôn ngữ trong đời sốngvà khuyên ta trong giao tiếp nên dùng nhữnglời lẽ lịch sự nhã nhặn
Bài 2 : -Nói giảm , nói tránh
Bài 3 :Điền từ a/ Nói mát < p/c lịch sư >
Trang 18noùichuyeôn , traùnh ñeơ ngöôøi nghe hieơu nhaăm laø mình khođng tuađn thụ phöông chađm quan heô -=>Ngöôøi noùi phại duøng caùch dieên ñát tređn
b/ Cöïc chaúnhg ñaõ tođi phại noùi -Ngöôøi noùi phại noùi ñieău maø ngöôøi noùi nghó seõ laøm toơn thöông theơ dieôn ngöôøi ñoâi thoái -> tuađn thụ phöông chađm lòch söï
c/ Ñöøng noùi leo -Baùo hieôu cho ngöôøi nghe bieât raỉng ngöôøi ñoù khođng tuađn thụ phöông chađm lòch söï vaø phại chaâm döùt söï khođng tuađn thụ ñoù
D / Cụng coâ
? Trong giao tieâp ta phại tuađn thụ nhöõng phöông chađmhoôi thoáinaøo ?
Ñ / Daịn doø
- Laøm baøi taôp 5
BỔ SUNG
………
………
………
………
………
………
TUAĂN : 02 Ngaøy soán : ……/……/20
TIEÂT : 09
SÖÛ DÚNG YEÂU TOÂ MIEĐU TẠ TRONG VAÍN BẠN THUYEÂT MINH
I / MÚc tieđu caăn ñát
- Cụng coẫ kieân thöùc veă vaín bạn thuyeât minh
- Reøn luyeôn kyõ naíng veă yeâu toâ mieđu tạ trong vaín bạn thuyeât minh
II / Chuaơn bò
- HS soán baøi
- GV soán baøi
III / Tieân trình toơ chöùc hoát ñoông day – hóc
A/ OƠn ñònh toơ chöùc
B/ Kieơm tra baøi cuõ
? Söû dúng moôt soâ bieôn phaùp ngheô thuaôt coù taùc dúng gì trong vaín bạn thuyeât minh ?
C / Baøi môùi
Hoát ñoông 1 : Ñóc vaø tìm hieơu baøi
Hs ñóc
? Ñoâi töôïng thuyeât minh ?
- Cađy chuoâi trong ñôøi soâng VN
I / Vai troø yeâu toâ mieđu tạ trong vaín bạn thuyeât minh
1/ Ví dú : Cađy chuoâi trong ñôøi soâng VN
- Ñoâi töôïng : cađy chuoâi
Trang 19? Hãy giả thích nhan đề văn bản ?
- Nhấn mạnh vai trò quan trọng của cây
chuối đối với đời sống vật chất ,tinh thần
của người VN từ xưa đến nay
- Nhấn mạnh thái độ đúng đắn của con
người trong việc nuôi trồng chăm sóc và sử
dụng có hiệu quả giá trị của cây chuối
? Tìm những câu văn thuyết minh về
những đặc điểm của cây chuối ?
Hs thảo luận < hoạt động nhóm >
? Phương phát thuyết minh ?
- Giới thiệu ,giải thích , liệt kê
? Tìm những câu văn có yếu tố miêu tả ?
Hoạt động 2 : Chỉ ra những câu văn có
tính miêu tả về cây chuối
? Theo yêu cầu chung của văn bản thuyết
minh bài này có thể bổ sung những gì ?
- Thuyết minh về thân chuối , lá chuối ,
hoa chuối , gốc chuối , các loại chuối…
? Cho biết công dụng của thân cây chuối ,
lá chuối ,bẹ chuối , nõn , …
- Thân chuối non thái làm rau sống rất mát
, thân chuối tươi làm phao , bẹ lhơi khô
làm nguyên liệu đan giỏ xuất khẩu
- Hoa chuối thái nhỏ ăn sống
- Lá chuối dùng để gối bánh chưng , bánh
+ Chuối hột làm thuốc
+ Chuối tiêu chữa hắc lào
+ Chuối tây tẩm bột rán
? Tại sao tác giả không thuyết minh những
yếu tố này
-Thuyết minh -Đoạn 1: câu 1,3,4 -Đoạn 2: câu 5 -Đoạn 3: câu 7,8,10,11,13,14,15,16,17,18,19,
-Đ1 :…thân mền nõn lên như những trụ cộtnhẵn bóng
-Đ3 :…quả đã chín cũng cho ta hương vị ngọcngào, hấp dẫn
-…chuối trứng cuốc khi chín vỏ có những lốmđốm như trứng cuốc
-…buồng chuối dài từ ngọn uốn trĩu xuốnggốc cây
-Chuối xanh có vị chát để sống cắt ăn vớithịt lợn luộc
Trang 20- Là đoạn trích nên không thể thuyết minh
toàn diện được
Hoạt động3 : Nêu câu hỏi về tính hoàn
chỉnh của bài
? Những yếu tố miêu tả có ý nghĩa như thế
nào trong văn bản trên ?
- Làm cho đối tượng thuyết minh thêm nổi
bật , giúp người đọc hiểu rõ đối tượng
thuyết minh
? Vậy vai trò ý nghĩa của yếu tố miêu tả
trong văn bản thuyết minh ?
Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 4 : Giải bài tập
- Bổ sung yếu tố miêu tả
Hs tự làm
- Gợi ý
- Thân cây chuối hình tròn mát rượi mọng
nước , thân gồm nhiều lớp bẹ có thể dễ
dàng bóc ra phơi khô tước lấy sợi
- Lá chuối tươi xanh rờn nay sào xạc trong
gió , vẫy óng ả dưới ánh trăng
- Lá chuối khô có mầu vàng dai nhăn nheo
- Nõn chuối màu trắng tinh khiết cuộn tròn
- Bắp chuối to có màu hồng nhạt 1 cái búp
lửa của thiên nhiên kì diệu
- Quả chuối hình tròn cong khi chín có màu
vàng
Học sinh tự tìm
Hs hoạt động nhóm
- Dùng bút chì gạch chân nhưng câu có
yếu tố miêu tả
2 / Kết luận- Ghi nhớ < sgk >
Miêu tả làm cho đối tượng thuyết minh thêmsinh động ,hấp dẫn ,nỗi bật,gây ấn tượng
II / Luyện tập
Bài tập 1 Bổ sung yếu tố miêu tả
Bài tập 2 : Tìm những yếu tố miêu tả
- Tách … có tai
- Chén… không có tai
- Có uống … rất nóng
Bài 3 : Tìm những yếu tố miêu tả
Trang 21………
………
………
………
TUẦN : 02 Ngày soạn : ……/……/20
TIẾT : 10
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG YẾU TỔ MIÊU TẢ TRONG
VĂN BẢN THUYẾT MINH
I/ Mục tiêu cần đạt
- Tiếp tục ôn tập củng cố về văn bản thuyết minh
- Giúp hs rèn luyện kỹ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
II / Chuẩn bị
- Hs ôn tập chuẩn bị trước ở nhà
- Gv soạn giáo án
III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học
A/ Ổn định tổ chức
B/ Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra chuẩn bị bài của hs
? Vai trò yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh ?
C / Bài mới
Hoạt động 1 : Tìm hiểu đề , tìm hiểu ý , lập
dàn ý
? Thể loại ?
? Nội dung ?
- Đề bài yêu cầu thuyết minh con trâu ở
làng quê VN tức là con trâu trong đời sống ở
làng quê VN Như vậy ta đang phải làm rõ
vị trí , vai trò của con trâu trong đời sống
của người nông dân , trong nghề nông của
người VN
- Hoặc phân ra
- Con trâu trong đơì sống vật chất
I/ Tìm hiểu đề ,tìm ý,lập dàn ý
- Đề bài: Con trâu ở làng quê Việt Nam a/ Tìm hiểu đề
+ Thể loại:Thuyết minh + Nội dung thuyết minh :Con trâu ở làng quê Việt Nam
b/ Tìm ý ,lập dàn ý + Mở bài:Giới thiệu chung về con trâu + Thân bài:
- Con trâu trong nghề làm ruộng :là sức kéođể cày ,bừa,kéo xe…
- Con trâu tong lễ hội ,đình đám:
- Con trâu nguồn cung cấp thịt da để thuộc ,sừng dùng để làm đồ mỹ nghệ…
- Con trâu là tài sản lớn của người nông
Trang 22+ Là tài sản lớn
+ Là công cụ lao động quan trọng
+ Là nguồn cung cấp thực phẩm ,đồ mĩ nghệ
- Con trâu trong đời sống tinh thần
+ Con trâu các lễ hội ,đình đám
Hoạt động 2: Thực hiện làm bài bằng các
hoạt động trên lớp
HS đọc bài thuyết minh ở sgk
? Nhận xét
- Bài viết viết chỉ đơn thuần thuyết minh
đầy đủ những chi tiết KH về con trâu – chưa
có yếu miêu tả
? Nhiệm vụ của chúng ta ?
Bổ sung các biện pháp NT để bài viết sinh
động ,hấp dẫn
- HS xây dựng đoạn mở bài
Nội dung cần thuyết minh ?Yếu tố miêu tả
cần sử dụng trong mở bài?
- Mở bàibằng nhiều cách
Gợi ý: Ở VN đến bất kì miền quê nào đều
thấy hình bóng con trâu trên đồng ruộng ,nó
đóng vai trò quan trọng trong đời sống người
nông thôn Việt Nam
Hoặc :+ Nêu thiên nhiên ,ca dao
+ Tả cảnh trẻ chăn trâu
Dựa vào thuyết minh để giới thiệu thuyết
minh con trâu trong từng việc và có sự miêu
tả
? Hình dung cảnh con trâu ung dung gặm
cỏ,cảnh trẻ ngồi trên lưng trâu thổi sáo để
viết đoạn văn có yếu tố miêu tả ?
- HS viết nháp ,gọi đọc ,một số bạn
phân tích đánh giá
- Giáo viên nhận xét ,bổ sung
- Học sinh viết đoạn kết bài
? Cần nêu ý gì? Cần miêu tả hình ảnh gì?
Hs viết ,đọc ,lớp nhận xét ,bổ sung
/ Mở bài
2/ Thân bài
- Con trâu trong nghề làm ruộng :Càybừa ,kéo xe,chở lúa
- Con trâu trong lễ hội:
+Lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn – Hải Phòng +Lễ hội đâm trâu ở Tây Nguyên
-Con trâu gắn với tuổi thơ…
3/ kết bài
D/Củng cố : Nhận xét giờ học
Đ/Dặn do:ø Làm tiếp bài tập còn lại
Chuẩn bị tư liệu để thuyết minh về cây tre VN
Trang 23Văn bản : TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN, QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ
VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM
I/ Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Thấy được phần nào thực trạng cuộc sống trẻ em trên thế giới hiện nay ,tầm quantrọng của vấn đề bảo vệ ,chăm sóc trẻ em
- Hiểu được sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo vệ ,chămsóc trẻ em
- Nắm được cách lập luận ,trình bày các luận cứ ,luận chứng xác thực, dễ hiểu
- Giáo dục về ý thức trách nhiệm đối với xã hội
II/Chuẩn bị
Soạn bài
III/ Tiến trình tổ chức hoạt đôïng dạy học
A/ Ổn dịnh tổ chức
B/ Kiểm tra bài cũ
? Tại sao chiến tranh hạt nhân là một hiểm hoạ?Nhiệm vụ của chúng ta?
? Sự gần gũi và khác biệt giữa chiến tranh hạt nhân với sóng thần ,động đất?
C/ Bài mới
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài
Sinh thời , Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn : “Trẻ em là tương lai của đất nước” Suy rộng
ra ,sự vận động và pháp triển của thế giới trong tương lai phụ thuộc rất nhiều vào cuộc sống và sựphát triển của trẻ em hôm nay.Càng ngày ,vấn đề đó càng được nhận thức rõ ràng hơn trên phươngdiện quốc tế Năm 1990, hội nghị cấp cao về trẻ em đã được tổ chức Tại đó các nhà lãnh đạo cácnước đưa ra bản tuyên bố “Tuyên bố về sự sống còn ,bảo vệ và phát triển của trẻ em” Bài học hômnay đã trích dẫn những ý cơ bản nhất của bản tuyên bố đó
Hoạt động2:Hướng dẫn đọc và phân tích
bố cục của văn bản
Văn bản trích từ tuyên bố của Hội nghị cấp
cao thế giới về trẻ em họp tại Liên Hợp
I/ Đọc – hiểu chung văn bản
1/ Tác phẩm
Trang 24Quốc ,nội dung chính bàn về sự phát triển
của trẻ em
Hướng dẫn đọc
- HS đọc rõ ràng ,mạch lạc
- Nhận xét cách đọc
- Giải thích khó (sgk)
?Kiểu loại văn bản ?
- Văn bản nhật dụng mang tính chính
trị xã hội (nghị luận )
?Tìm bố cục ?
- Bố cục :ba phần và phần nói về nhận
thức của thế giới về trẻ em và quyền
sống chúng trên thế giới hiện nay
+ Phần sự thách thức :Nêu lên những thực
tế những con số về cuộc sống khổ cực trên
nhiều mặt ,về tình trạng rơi vào hiểm hoạ
của nhiều trẻ em trên thế giới hiện nay
+ Phần cơ hội :Khẳng định những điều kiện
thuận lợi cơ bản để cộng đồng quốc tế có
thể đẩy mạnh việc chăm sóc bảo vệ trẻ em
- Phần nhiệm vụ :Xác định các nhiệm vụ
cụ thể mà từng quốc gia ,cộng quốc tế cần
làm vì sự sống còn và phát triển của trẻ em
? Phân tích tính hợp lí ,chặt chẽ của văn bản
?
- Kết cấu khá chặt chẽ ,hợp lí ,bằng
một hệ thống lí lẽ kết hợp với dẫn
chứng nhằm làm rõ vấn đề mặt khác
mở đầu tác giả nêu lên thực trạng rồi
đến những cơ hội và cuối cùng là
nhiệm vụ.Cách trình bày từ thực tiễn
đến tư duy, dễ đến khó
=> T/động mạnh đến người nghe ,người
đọc
Hsđọc
? Mở đầu văn bản thể hiện cách nhìn của
cộng đồng quốc tế vềđặc điểm tâm sinh lý
và cuộc sống của trẻ em như thế nào ?
- Trẻ em trong trắng ,hiểu biết ,ham
hoạt động , đầy ước vọng ,dễ tổn
thương và còn phụ thuộc
- Trẻ em phải được sống vui
tươi ,thanh bình ,dược chơi học và
2/ Đọc,tìm bố cục
Trang 25phát triển tương lai của chúng phải
được hình thành trong sự hoà hợp và
tâm tư
GV: Phân tích : Dễ bị tổn thương ,sống phụ
thuộc, hoà hợp và tâm tư
? Em nghĩ gì về cách nhìn như thế của cộng
đồng thế giới đối với trẻ em ?
- Đó là cách nhìn đầy tin yêu và trách
nhiệm đối với tương lai của thế giới ,đối với
trẻ em
? Từ cách nhìn ấy ,cộng đồng quốc tế tổ
chức hội nghị cấp cao thế giới về trẻ
em ,cùng nhau cam kết và kêu gọi toàn thể
nhân loại hãy đảm bảo cho trẻ em một
tương lai tốt đẹp hơn
? Vậy cảm nghĩ của em về lời tuyên bố này
?
- Cuộc sống của trẻ em là vấn đề quan
trọng và cấp thiết trong thời gian
hiện nay
- Cộng dồng quốc tế đã có sự quan
tâm tâm đặc biệt
- Trẻ em thế giới có quyền kì vọng về
những lời tuyên bố này
Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc hiểu văn
bản
? Bản tuyên bố đã nêu ra những thực tế gì
về cuộc sống của trẻ em trên thế giới ?
- Bất hạnh
(? Dựa vào các mục 4,5,6 hãy khái quát
những bất hạnh mà trẻ em thế giới phải
chịu đựng ?)
? Theo em nỗi bất hạnh nào là lớn nhất đối
với trẻ em ?
HS tự bộc lộ
? Nhận xét thực trạng?
? Tuyên bố cho rằng những nỗi bất hạnh
của trẻ emlà sự thách thức đối với các nhà
chính trị , em hiểu thế nào về nhận xét
này ?
- Thách thức là những khó khăn trước
=>Đây là lý do ra đời của bản tuyên bố
(Hết tiết 1)3.2/ Sự thách thức Trẻ em đang là :+ Nạn nhân của chiến tranh và bạo lực củasự phân biệt chủng tộc ,sự xâm lược
+ Nạn nhân của đói nghèo ,khủng hoảngkinh tế ,vôgia cư ,dịch bệnh
+ Nạn nhân của suy dĩnh dưỡng và bệnh tật
=> Đây là những thách thức mà TG phảivượt qua
=> Nhận thức rõ thực trạng đau khổ trongcuộc sống của trẻ em và từ đó quyết tâmgiúp các em vượt qua nỗi bất hạnh
3.3 / Cơ hội
- Các nước có đủ phương tiện và kiến thức
Trang 26mắt cần phải ý thức để vượt qua mà
các nhà lãnh đạo đặt quyết tâm , vượt
qua những khó nhăn trong sự nghiệp
vì trẻ em
? LHQ có nhận thức như thế nào trước nỗi
bất hạnh của trẻ em trên thới giới?
? Những nỗi bất hạnh đó của trẻ em được
giải thoát bằng cách nào ?
- Loại bỏ chiến tranh baọ lực
- Xoá đói nghèo
Hs đọc mục 6, 7
?TG có những điều kiện thuận lợi nào trong
việc cải thiện đời sống của trẻ em ?
? Những cơ hội ấy xuất hiện ở VN như thế
nào ? để nước ta có thể tham gia tích cực
vào việc thực hiện tuyên bố về quyền trẻ
em ?
- Nước ta có đủ phương tiện và kiến thức
để bảo vệ sinh mệnh của trẻ em
-Trẻ em nước ta được chăm sóc và tôn
trọng
( lớp học mầm non , phổ cập , bệng viên
nhi nhà văn hoá thiếu nhi , tiêm phòng
)
- Chính trị ổn định , kinh tế tăng trưởng ,
hợp tác quốc tế ngày càng được mở rộng
Hs đọc từ mục 11->17
? Những nhiệm vụ cụ thể nêu ra trong bản
tuyên bố là gì ?
để bảo vệ sinh mệnh trẻ em , loại trừ mộtphần rất lớn những nỗi khổ của trẻ em
- Công ước quốc tế về quyến trẻ em tạo ramột cơ hội để trẻ em thực sự được tôn trọng
ở khắp nơi trên TG
- Không khí chính trị được cải thiện tạo sựhơpï tác quốc tế và đoàn kết quốc tế đẩynền kinh tế pháp triển
- Cần tạo cho trẻ biết nguồn ngốc lai lịchcủa mình ,giúp các emý thức được giá trịcủa bản thân trong môi trường sống ,giáodục tính tự lập tinh thần trách nhiệm củacác em đối với xh
- Các nước cần đảm bảo tăng trưởng kinh tếđều đặn để có điều kiện chăn lo đến đờisống của trẻ
- Các nước cần có nỗ lực liên tục và hợp tácphối hợp hoạt động vì trẻ em
Trang 27? Phân tích toàn diện của nhiệm vụ ?
? Theo em trẻ em VN đã được hưởng những
quyền lợi gì từ những nỗ lực của Đảng và
nhà nước ta ?
- Quyền đựơc học tập , chữa bệnh , vui chơi
…
? Qua bản tuyên bố em nhận thức như thế
nào về tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ
và chăm sóc trẻ em , về sự quan tâm của
cộng đồng quốc tế về vấn đề này ?
HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 4 : Hướng dẫn luyện tập
Hs phát biểu suy nghĩ về sự quan tâm của
chính quyền địa phương,của các tổ chức xã
hội nơi mình ở đối với trẻ em
III/ Tổng kết
Bản tuyên bố đã khẳng định :
- Bảo vệ quyền lợi chăn lo đến sự pháptriển của trẻ em là một trong những vấn đềquan trọng cấp bách có ý nghĩa toàn cầu
- Cam kết thực hiện những nhiệm vụ có tínhtoàn diện và sự sống còn của trẻ em , vìtương lai của nhân loại
IV/Luyện tập (sgk)
D / Củng cố
? Để xứng đáng vói sự quan tâm chăn sóc của Đảng , nhà nước và các tổ chức xh đối với trẻ
em hiện nay , em tự nhân thấy mình cần phải làm gì ?
Đ / Dặn dò
- Xem lại bài
- Soạn bài Người con gái Nam Xương
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI < tiếp theo >
I / Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
+ Nắm được mối quan hệ hội thoại và tình huống giao tiếp
Trang 28+ Hiểu được phương châm hội thoại không phải là những quy định bắt buộc trong mọi tìnhhuống giao tiếp vì nhiều lý do khác nhau , các phương châm hội thoại có khi không đựoctuân thủ
B / Kiểm tra bài cũ
? Để tuân thủ phương châm về quan hệ , cách thức , lịch sự khi giao tiếp cần phải làm gì ?
C / Bài mới
Hoạt động 1
- Hs đọc truyện cười
? Chàng rể đã có hành động gì ?
- Chào hỏi mọi người ở trong làng
? Chào hỏi trong tình huống như thế nào ?
-Người Được chào hỏi ở trên cao đang làm
việc bị gọi xuống
? Vậy chàng có tuân thủ phương châm lịch
sự không ? vì sao ?
- Trong tình huống khác có thể coi là
lịch sự thể hiện sự quan tâm đến
người khác còn trong tình huống này
thì đã làm phiền quấy rối người khác
? Câu hỏi này có đúng chỗ đúng lúc
không ? vì sao ?
Không Vì không phù hợp với tình huống
giao tiếp
? Từ tình huống trên em rút ra bài học gì
trong giao tiếp ?
- Khi giao tiếp không những phải tuân
thủ các phuơng châm hội thoại mà
còn phải nắm được các đặc điêûm của
tình huống giao tiếp như : Nói vói ai ?
Nói khi nào ? Nói ở đâu ? Nhằm mục
đích gì? Từ đó mới quyết định :Nói
cái gì ?Nói như thế nào?
- Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 2
? Tìm các phương châm hội thoại không
đựơc tuân thủ trong hai tiết học trước
I/ Quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp
1/ Ví dụ Truyện cười Chào hỏi
2/Kết luận (sgk)
II/Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại.
Trang 29Hs tìm
-Trừ tình huống trong phương châm lịch sự
các tình huống còn lại đều không tuân thủ
phương châm hội thoại
? Câu trả lời của Ba có đát ứng được yêu
cầu của An không ?
- Không
? Phương châm hội thoại nào không được
tuân thủ ?
- Phương châm về lượng vì không cung
cấp lượng thông tin như An mong
muốn
? Vì sao người nói không tuân thủ phương
châm hội thoại ấy ?
- Vì người nói không biết chính xác thời
gian chiếc máy bay đầu tiên được chế tạo
- Để tuân thủ phương châm về chất ( không
nói điều mà mình không có bằng chúng xác
thực ) người nói trả lời một cách chung
chung : Đâu khoảng đầu thế kỉ XX (ưu tiên
cho p/c về chất )
GV : Như vậy khi giao tiếp người nói ưu
tiên cho phương châm hội thoại này nên
không tuân thủ phương châm hội thoại
khác
Hs xét vd 3
? Giả sử một người mắc bệnh ung thu giai
đoạn cuối thì sau khi khám bệnh bác sỹ có
thể nói thâït cho người bệnh biết không ?
- Không nên nói thật vì bệnh nhân
hoảng sợ tuyệt vọng mà nên động
viên chữa khỏi vì đay là việc cần làm
? Tình huống này thì phương châm hội thoại
nào không được tuân thủ ?
- Phương châm về chất ( vì đã nói điều mà
mình không tin là đúng
? Vậy có phải sự nói dối nào cũng đáng lên
án , phê phán ?
- GV : ưu tiên cho một yêu cầu khác quan
trọng hơn nên phương châm về chất không
đựơc tuân thủ
? Tìm tình huống khác
+ Người chiến sỹ sa vào tay giặc không
1/ Ví dụ Vd1:
An :- cậu có biết chiếc máy bay đầu tiên
được chế tạo vào năm nào không ?
Ba - Đâu khoảng đầu thế kỷ XX.
Không tuân thủ p/c về lượng
Đảm bảo p/c về chất
Trang 30tuân thủ phương châm về chất
+ Nhận xét về học thức , tuổi tác
+Đánh giá về năng lực , năng khiếu
Hs đọc vd 4
? Có phải người nói không tuân thủ phương
châm về lượng hay không ?
- Xét nghĩa hiển ngôn thì phương châm
về lượng không đựoc tuân thủ nhiều
vì câu này có nội dung nghĩa là vẫn
được tuân thủ phương châm về lượng
? Vậy hiểu nghĩa của câu này như thế nào ?
- Tiền bạc chỉ là phương tiện sống chứ
không phải là mục đíc cuối cùng của con
người ( khuyên bảo con người không nên
chạy theo đồng tiền mà quên đi những thứ
khác quan trọng hơn thiêng liêng hơn)
? Như vậy mục đích của người nói là gì ?
- Để người nghe hiểu câu nói theo một mục
đích hàm ý nào đó
? Vậy những trường hợp nào không tuân thủ
phương châm hội thoại mà người nghe
không phàn nàn ?
? Ngoài ra người nói không tuân thủ p/c hội
thoại do ?
Hs đọc ghi nhớ
Hoạt đông 3 :Hướng dẫn HS làm bài tập
Hs đọc bài tập 1
Thảo luận nhóm
? Câu trả lời không tuân thủ phương châm
hội thoại nào ?
? Phân tích ?
Một đứa trẻ 5 tuổi không thể nhận biết đươc
tập truyện ngắn Nam Cao nên câu nói của
ông bố với cậu bé không rõ ( đối vói người
lớn đó là một câu có thông điệp rõ ràng )
? Thái độ và lời nói của chân tay , tai , mắt ,
miệng đã vi phạm phương châm hội thoại
nào ?
- Không tuân thủ p/c lịch sự
? Việc không tuân thủ phương châm đó có
phù hợp với tình huống giao tiếp không ?
(có lý do chính đáng không ?)
- Không thích hợp với tình huông giao
Vd2: Tiền bạc chỉ là tiền bạc
Vẫn tuân thủ p/c về lượng
2/ Kết luận (ghi nhớ sgk)
III/ Luyện tập
Bài tập 1
Bài tập 2 Xác định p/c hội thoại không được tuân thủ
Trang 31tiếp vì các vị khách không chào hỏi
- Lời lẽ thì giận dữ nặng nề , mà thái
đo này không có lý do chình đáng
?Em rút ra bài học gì trong giao tiếp ?
BÀI VIẾT SỐ 1 ( THUYẾT MINH )
I/ Mục tiêu cần đạt
- Giúp hs viết đựoc bài văn thuyết minh theo yêu cầu có sử dụng biện pháp nghệ thuậtvà miêu tả một cách hợp lý và có hiệu qủa
- Rèn luyện kỹ năng , tính sáng tạo óc tư duy trong quá trình làm bài
II / Chuẩn bị
- Xem lại thể loại chúng minh
- 2 bài đã học
III / Tiến trình hoạt động dạy – học
+ Hs biết thuyết minh đặc điểm của cái nón lá VN
+ Có kết hợp các biện pháp nghệ thuật và miêu tả cho bài làm sinh động và hấp dẫn hơn
3 / Dàn bài : chấm bài
Mb : Giới thiệu chung về chiếc nón
Tb : + Nguồn gốc chiếc nón + Cấu tạo , đặc điểm của chiếc nón + Cách làm
+ Các loạn nón + Công dụng
Trang 32Kb : Cảm nghĩ của em về chiếc nón
4 / Hs viết
- Hs viết bài : biết làm dàn ý trước khi viết
- GV quan sát uốn nắn Đề 2: Cây tre Việt Nam (Cách làm như đề 1)
- Thấy rõ số phận oan trái của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến
- Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm :Nghệ thuật dựng truyện ,xây dựng nhân vật ,sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu tố kì ảo với những tìnhtiết có thực tạo nên vẻ đẹp riêng của thể loại truyền kì
- Giáo dục hs lòng kính trọng ,biết ơn những người chị ,người mẹ và ý thức đấu tranhcho một XH bình quyền nam – nữ
B/Kiểm tra bài cũ
?Bản tuyên bố đã đưa ra những thực tế gì trong cuộc sống của trẻ em và nhiệm vụ cácnước cần làm là gì ?
C/Bài mới
Trang 33Đã từ lâu trong văn học thế giới cũng như văn học VN ,thân phận người phụ nữ luôn giữ một
vị trí trung tâm và đối tượng chính để tác giả thể hiện quan niệm nhân sinh của mình Trong vănchương nhân vật bi kịch của văn học thường là nhân vật nữ , những số phận và nạn nhân đau đớncủa biết bao thế lực Bài học hôm nay ta đi tìm hiểu số phận người phụ nữ thời phong kiến
Hoạt động 1 :Giới thiệu tác phẩm
HS đọc chú thích *
? Vài nét về cuộc đời sự nghiệp của Nguyễn
Dữ
- GV:Thế kỉ XVI,chế độ phong kiến thời Hậu
Lê ,lâm vào tình trạng khủng hoảng ,suy yếu
các tập đoàn phong kiến Lê ,Trịnh,Mạc tranh
giành quyền lục gây nên chiến tranh loạn lạc
liên miên
Hs đọc chú thích *
? Em hiểu thế nàog là truyền kỳ ?
- Ghi chép tản mạn những điều kì lạ vẫn
được lưu truyền
- Là loaị văn tự sự có nguồn ngốc từ TQ ,
nhân vật có … (sgk)
? Vị trí đoạn trích ?
Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc ,tìm đại ý và
bố cục
- Đọc diễn cảm ,chú ý phân biệt các đoạn tự
sự và những lời đối thoại
? Tóm tắt ?
- Câu chuyện kể về Vũ Thị Thiết –
người ocn gái quê ở Nam Xương , tính
tình nết na thuỳ mị .Lấy chồng là
Trương Sinh chưa được bao lâu thì
chồng phải đi lính , nàng ở nhà phụng
dưỡng mẹ già và nuôi con nhỏ Để dỗ
con nàng thường chỉ bóng mình trên
tường và bảo đó là cha nó , khi Trương
Sinh về thì con đã biết nói , đứa bé
ngây thơ kể với Trương Sinh về người
cha đêm đêm vẫn đến nhà .Trương
Sinh sẵn có tính ghen mắng nhiếc và
đuổi vợ đi , phẫn uất Vũ Thị Thiết
chạy ra sông Hoàng Giang tự vẫn , khi
hiểu nỗi oan của vợ thì đã muộn
Trương Sinh lập đàn giải oan cho vợ
? Tìm bố cục ? 3 phần
I / Đọc – hiểu văn bản :
1 / Vài nét về tác giả, tác phẩm 1.1 / Tác giả :
Nguyễn Dữ quê Thanh Miện– Hải Dương ,sống ở thêù kỉ thứ XVI , là học trò xuất sắccủa Nguyễn Bỉnh Khiêm
- Làm quan một năm song cáo quan vềsống ẩn dật ( ở vùng rừng núi Thanh Hoá )1.2 / Tác phẩm
- Là một trong hai mươi chuyện của tácphẩm này
2 / Đọc ,tóm tắt tác phẩm
Trang 34- P1 : Đầu -> cha mẹ đẻ mình ( cuộc hôn
nhân giữa Trương Sinh và Vũ Nương, vẻ đẹp
thuỷ chung hiếu thảo của nàng trong những
ngày chồng đi lính
- P2 : Tiếp -> đã già rồi ( nỗi oan khuất và
cái chết bi thảm của Vũ Nương ) hay Bi kịch
Vũ Nương
- P3 : Còn lại : Vũ Nương được giải oan
? Văn bản này thuộc phương thức biểu đạt
nào ?
- Tự sự
? Ngoài ra còn có phương thức biểu đạt nào
khác ?
- Kết hợp với phương thức biểu cảm
( qua lời nói thấm đẫm nước mắt của
Vũ Nương )
Hoạt động 3 :Hướng dẫn đọc - hiểu văn bản
? Nhân vật chính ?
- Vũ Nương
? Vũ Nương được giới thiệu như thế nào ?
- Thuỳ mị nết na tư dung tốt đẹp
? Theo em với những phẩm chất đó thì Vũ
Nương là 1 người như thế nào ?
- Hoàn hảo và có đầy đủ phẩm chất
đáng quý theo tiêu chuẩn của lễ giáo :
Công,dung,ngôn,hạnh
?Cuộc hôn nhân của VN?
Chính vì cảm mến nàng mà Trương Sinh
đem trăm lạng vàng cưới về
?Cuộc hôn nhân đó dự báo điều gì ?
Một cuộc hôn nhân không hạnh phúc ( đem
tiền mua về.)
? Để làm rõ phẩm hạnh của Vũ Nương , tác
giả miêu tả Vũ Nương trong những hoàn
cảnh nào ?
- Cuộc sống vợ chồng
- Tiễn chồng đi lính
- Khi xa chồng
- Khi bị chồng nghi oan
? Trong cuộc sống vợ chồng sau khi biết
chồng ít học , hay ghen Vũ Nương đã xử sự
như thế nào ?
? Điều đó cho thấy Vũ Nương có đủ đức tính
3 / Bố cục : 3Phần
4/ Phân tích 4.1 Phẩm hạnh của Vũ Nương
- Thuỳ mị ,nết na, tư dung tốt đẹp
- Trong cuộc sống vợ chồng : + Giữ gìn khuôn phép
+Chưa từng xảyra chuyện bất hoà
Trang 35gì?
? Khi tiễn chồng nàng đã có những lời lẽ như
thế nào ?
+ Không mong chồng vinh hiển ,chỉ mong
chồng bình yên trở về ,thông cảm với những
vất vả mà chồng sẽ chịu đựng
? Nhận xét ?
- GV: Tình yêu ấy vượt lên trên mong ước
vinh hoa phú quý , ước mong lập tước phong
hầu vốn rất quen thuộc trong tâm tư những
người có chồng ra trận khi xưa
? Khi xa chồng VN đã chứng tỏ phẩm hạnh
của mình như thế nào ?
+ Nhìn bướn lượn đầy vườn , mây che kín núi
thì nỗi buồn gói lẻ chân trời không thể nào
ngăn đựơc
“ Bướm lượn đầy vườn , mây che kín núi ” là
chỉ cái gì ?
- Bướm lượn : xuân sang
- Mây che: đông về
=> Hình ảnh ước lệ chỉ sự trôi chảy của thời
gian
? Chi tiết trên chỉ đức tính gì của nàng ?
? Khi chồng đi vắng VN đã đối xử với mẹ
chồng như thế nào ?
? Những chi tiết trên nói lên điều gì ?
? Sự hiếu thảo của VN được thể hiện trong
lời nói của ai ?
- Mẹ chồng “ xanh kia quyết chẳng phụ con
cũng như con đã chẳng phụ mẹ ”
- Đây là cacùh đánh giá xác đáng , khách
quan và bà tin vào triết lý ở hiền gặp lành ,
nhưng triết lý đó đã không thành hiện thực
? Từ những chi tiết đó em hãy khái quát
phẩm hạnh của VN
? Vậy trong xã hội phong kiến những người
phụ nữ như vậy có được hạnh phúc không ?
Ta đi tìm sự lý giải ở phần hai của câu
chuyện
? Khi Trương Sinh đi lính trở về điều gì đã
Đoan trang , khéo léo , chừng mực
- Khi tiễn chồng đi lính :Lời lẽ đằm thắm thiết tha thể hiện tình yêuthương , nỗi lo lắng nhớ mong
Hiếu thảo
=>Vũ Nương là một người phụ nữ thuỳ mị,nết na ,đoan trang, khéo leó, thuỷ chung ,hiếu thảo => Đẹp cả ngoại hình lẫn nội tâm
4.2 Nỗi oan của Vũ Nương (Bi kịch của Vũ
Trang 36xảy ra ? Nàng có được hạnh phúc như mong
đợi không ?
- Mẹ mất
- Con biết nói ( chi tiết bắt đâù cho màn kịch)
- Vũ Nương không được hạnh phúc như mong
muốn mà nàng bị nghi oan
? Nỗi oan của Vũ Nương là gì ?
? Tác giả dẫn dắt câu chuyện như thế nào để
nỗi oan không thể thanh minh được ?
- Được nói ra từ miệng trẻ con “ cha Đản nín
thin thít …”
- Dân gian có ngạn ngữ gì ?
- “Đi hỏi già về nhà hỏi trẻ ”ø chàng đã tin ở
con
=> Câu chuyện mỗi lúc lại thêm kịch tính
? Trước câu nói của con Trương Sinh đã xử
sự như thế nào ?
- Không tìm hiểu mà tin ngay lời nói của con
mà nội dung câu nói lại càng làm cho chàng
tin hơn
- La um lên cho hả giận
- Mắng nhiếc và đuổi nàng đi
? Nhận xét về Trương Sinh ?
=> Cả ghen ,hồ đồ
? Vũ Nương có biết nỗi oan của mình
không ?
- Không
? Trước hành động và thái đôï của Trương
Sinh thì Vũ Nương đã làm gì ?
( chú ý 3 lời thoại của Vũ Nương)
? Phân tích nỗi oan của VN ?
- VN hoàn toàn bị bất ngờ bởi nàng trong
trắng thuỷ chung bây giờ lại bị nghi oan mà
không biết nỗi oan của mình là do đâu.Vì thế
nàng không thể thanh minh đựơc mà chỉ phân
trần và thất vọng
? Nỗi oan đó đẩy VN vào tình thế như thế
nào?
- Nàng phải tìm đến các chết
? Việc VN tìm cái chết để minh oan cho mình
điều đó có hợp lý không ?
- Hợp lý vì :
Nương)
-Bị chồng nghi oan: thất tiết
-Phân trần để chồng hiểu rõ mình -Đau đớn thất vọng không hiểu sao mình bịđối xử bất công
-Thất vọng tột cùng bế tắc hôn nhân khôngthể hàn gắn tuyệt vọng -> tự vẫn
Trang 37+ Nàng không hiểu nỗi oan của mình
+ Một đời nàng mong sống một cuộc sống
hoàthuận, thủy chung vơí thú vui nghi gia
nghi thất , thế nhưng nàng lại bị một tội mà
không thể minh oan , danh dự bị bôi nhọ ,
nhà cửa , con cái không còn , nàng trắng tay
bơ vơ không lối thoát, nàng đành tìm đến cái
chết một cách bình tĩnh để bảo vệ danh dự
(tắm gội sạch )
+Xã hội trọng nam khinh nữ ấy không có chổ
cho nàng dung thân
? Nhận xét về cái chết của VN ?
- Cái chết của nàng là sự đầu hàng số
phận nhưng là lời tố cáo thói hồ đồ vũ
phu của đàn ông và luật lệ phong kiến
? VN chết nàng đã tự minh oan cho mình
chưa? Cái gì đã minh oan cho nàng ?
Chưa Cái bóng
Bình : Vì cái bóng mà nàng bị vu oan , nhờ
cái bóng mà nàng được minh oan , cái bóng
vu vơ có giá trị hơn cả phẩm hạnh một con
người ( đây là chi tiết nghệ thuật đặc sắc )
? Trước cái chết của VN nguyên nhân nào
dẫn đến ?
- Trương Sinh cả ghen , hồ đồ
- Con dại vô tình hại mẹ
Gv: đây là nguyên nhân trực tiếp
? Nguyên nhân gián tiếp?
-Chiến tranh phong kiến
- Chế độ phong kiến trọng nam khinh nữ
chế độ phụ quyền ấy từ chối mọi quyền làm
chủ của người phụ nữ , họ không được quyền
bảo về mình , không được quyền quyết định
hạnh phúc của mình , chế độ ấy dung túng
cho thói vũ phu , hồ đồ của nam giới nên cái
chết của VN là không thể tránh khỏi
GV :Đây chính là nguyên nhân sâu xa tạo
nên bi kịch của Vũ Nương
? Mượn bi kịch ghen tuông của Trương Sinh ,
Nguyễn Dữ muốn nói với chúng ta điều gì ?
- Phẩm hạnh của người phụ nữ trong chế
độ phong kiến
- Xử sự trong quan hệ vợ chồng
- Cái bóng =>Vu oan => Minh oan
- Nguyên nhân :+TSinh cả ghen ,hồ đồ+Con dại vô tình hại mẹ
Trang 38 Đó chính là tính nhân đạo hiện thực
của tác phẩm
? Nhận xét về VN ?
? Khi VN chết TS biết được nỗi oan của vợ,
câu chuyện kết thức được chưa ?
- Đựơc
? Tại sao tác giả viết tiếp đoạn cuối ? Chúng
ta tìm lời giải ở cuối câu chuyện
? Khi gặp Phan Lang thì VN đã có những lời
lẽ như thế nào ?
? Khi Phan Lang nhắc đến nhà cửa mồ mả thì
VN có thái độ như thế nào ?
? Sự thay đổi của VN đã nói lên điều gì ?
? Hình ảnh VN hiện về trong giây lát , mờ ảo
biến mất có ý nghĩa gì cho câu chuyện ?
- Hạnh phúc đã tan ,cuộc đời đã hết sao còn
trở về
- Xã hội ấy không có chổ cho nàng dung thân
? Tìm những chi tiết kỳ ảo hiện thực của
chuyện
- Hiện thực
+ Sông Hoàng Giang ( địa danh )
+ Cuối đời nhà Hồ (thơì điểm lịch sử )
+ Trân Thiên BÌnh ( nhân vật lịch sử )
+ Giặc minh xâm lược ( sự kiện lịch sử )
? Tìm yếu tố kỳ ảo?
? Yếu tố kì ảo có ý nghĩa gì ?
? Yếu tố kì ảo có làm giảm kịch tính của câu
chuyện không ?
- Không.Bởi chính sự hiện về ẩn hiện
càng làm tăng kịch tính
? Sự kết hợp giữa yếu tố kì ảo , hiện thực có
ý nghĩa gì ?
- Làm cho thế giới kì ảo lung linh mơ hồ
trở nên gần với cuộc sống thực làm
tăng độ tin cậy khiến người đọc không
cảm thấy ngỡ ngàng
? Nhận xét cách dẫn dắt của câu chuyện , cốt
truyện ?
- Trên cơ sở cốt truyện vợ chàng Trương tác
=> Hiện thân của nghịch lý trong xã hội ,tốt đẹp mà bất hạnh
4,3 / Vũ Nương ở thuỷ chung
- Thàgià ở chốn làng mây cung nước
- Tôi tất phải tìm về có ngày
- Trở về ẩn hiện trong giây lát -> biếnmất
=>Nặng tình với đời , quan tâm đến chồngcon , phần mộ tổ tiên , khao khát được phụchồi danh dự
Tăng thêm kịch tính cho cuộc đờinàng
tố cáo xã hội phong kiến
Yếu tố kì ảo:
Kết thúc có hậu
Hoàn chỉnh tính cách Vũ Nương dùchết nhưng phẩm chất tốt đẹp vẫnkhông chết , nặng tình với quê hương, với chồng con , khao khát được trảlại danh dự
Trang 39giả sắp xếp lại , thêm bớp một số tình tiết
hoặc tô đậm làm tăng thêm kịch tính ->
chuyện hấp dẫn sinh động
- Câu chuyện thắt nút mở nút bất ngờ
? Tác giả muốn gửi gắm điều gì qua câu
chuyện ?
- Tố cáo xã hội phong kiến xem trọng quyền
uy của kẻ giàu, của người đàn ông trong gia
đình
- Bày tỏ niềm cảm thông của tác giả đối với
số phận oan nghệt của người phụ nữ
? Cảm nhận của em về tác phẩm ?
HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 4 : Hướng dẫn luyện tập
Cho hs kể lại theo lời của mình
III/ Tổng kết < ghi nhớ sgk >
-Nội dung -Nghệ thuật
- Làm luyện tập
Soạn : Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh
XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI
I / Mục tiêu cần đạt
- Giúp học sinh
+ Hiểu đựoc sự phong phú tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm của hệ thống xưng hô trongtiếng Việt
+ Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xưng hô với tình huống giao tiếp + Nắm vững và sử dụng thích hợp từ ngữ xưng hô
II / Chuẩn bị
- Soạn bài
- Các tình huống hội thoại
Trang 40III / Tiến trình tổ chức hoạt động dạy – học
A / Ổn định tổ chức
B / Kiểm tra bài cũ
? Khi sử dụng các phương châm hội thoại cần chú ý đặc điểm gì ?
? Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại ? cố ý hay vô ý ?
C/ Bài mới
Hoạt động 1 : Tìm các từ ngữ xưng hô
? Trong tiếng Việt ta thường gặp những từ
ngữ xưng hô như thế nào ? cách sử dụng
chúng ? hs tìm
- Tôi , tao , tớ , mình, mày , chúng ta , chúng
nó , hắn , gã …
- Cách dùng :
- Ngôi thứ 1 : tôi , tao , chúng tao
- Ngôi thứ 2 : mày , mi , chúng mày
- Ngôi thứ 3 : nó , hắn , chúng nó
?Sắc thái biểu cảm?
- Suồng sã : mày – tao
- Thân mật : anh – chị
- Trang trọng : quý ông , quý cô
? Khi mẹ , bố mình là thầy cô giáo trong
trường thì trước mặt các bạn em xưng hô như
? Xác định từ xưng hô trong đoạn trích ?
? Vai hội thoại ?
? Phân tích sự thay đổi xưng hô của Dế Choắt
ở hai đoạn trích trên ?
-Đ1 : Xưng hô bất bình đẳng của một kẻ ở vị
thế cảm thấy mình thấp hèn, nhờ vả người
khác và một kẻ ở vị thế mạnh kiêu căng ,
hách dịch
- Đ2 : có sự thay đổi xưng hô bình đẳng
? Giải thích sự thay đổi
- Vì tình huống giao tiếp thay đổi vị thế của 2
nhân vật không còn như ở đoạn 1 , Choắt
không coi mình là đàn em cần nhờ vả nương
tựa Dế Mèn mà nói với DM những lời trăng
trối với tư cách là một người bạn
? Từ hai bài trên hãy nhận xét về cách xưng
I/Từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ ngữ xưng hô
1/Ví dụ : (sgk)
- Đoạn 1:em-anh (DC-DM) : Ta-chú mày (DM-DC)(cao - thấp)
- Đoạn 2:Tôi-anh (DM-DC;DC-DM) (nganghàng )