Chương trình ở lớp 9 này ngoài việc ôn tập các kiến thức nêu trên ta còn bổ sung khái niệm hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến, đường thẳng song song.. Yêu cầu học sinh làm ?1 cho hàm s
Trang 1- HS: Oân tập phần hàm số đã học ở lớp 7, máy tính bỏ túi để tính nhanh giá trị hàm số.
C/Tiến trình dạy học:
3
Phút
Hoạt động 1: Đặt vấn đề, giới thiệu chương
2
- GV: Ở lớp 7 đã làm que khái niệm hàm số,
một số ví dụ về hàm số, khái niệm mặt phẳng
toạ độ, đồ thị hàm số y = ax Chương trình ở
lớp 9 này ngoài việc ôn tập các kiến thức nêu
trên ta còn bổ sung khái niệm hàm số đồng
biến, hàm số nghịch biến, đường thẳng song
song Xét hàm số y = ax+ b ( a0) Nhăc lại
và bổ sung hàm số
-HS: Lắng nghe giáo viên giưới thiệu, đặt vấn đề chương 2 và vào bài học mới
20
Phút
Hoạt động 2: Khái niệm hàm số
-GV? Khi nào đại lượng y được gọi là hàm số
của đại lượng thay đổi x?
-GV? Hàm số có thể cho bởi những cách nào?
-GV: yêu cầu nghiên cứu ví dụ 1a,b (Sgk)
-GV? y là hàm số của x được cho bằng bảng
Em hãy giải thích vì sao y là hàm số của x?
-GV? Hãy giải thích vì sao y =2x là một hàm
số?
-GV? Nếu hàm số cho bởi công thức y= f(x) ta
hiểu thế nào?
-GV? Yêu cầu học sinh làm (?1) cho hàm số
-HS: Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x sao cho mỗi giá trị x ta luôn xác định được một giá trị y tương ứng Ta nói y là hàm sốcủa x
-HS: Hàm số có thể cho bởi công thức hoặc bằng bảng biến thiên
-HS: Vì có đại lượng y phụ thuộc vào sự thay đổi của đại lượng x, sao cho với mỗi giá trị của
x ta luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứngy
-HS: Làm (? 1) có kết quả: f(0) = 5 ; f(1) =5,5 ;
Tuần 10 – Tiết 19
NS:
ND:
Trang 2y = f(x) = 21 x + 5 Tính f(0) ; f(1) ; f(a)?
-GV?Thế nào gọi là hàm hằng? Cho ví dụ?
-GV! Công thức y = 0x + 2 có đặc điểm gì?
f(a) = 12 a + 5-HS: Khi x thay đổi mà y luôn nhận một giá trị không thay đổi thì hàm số y gọi là hàm hằng.-HS: Khi x thay đổi mà y luôn nhận giá trị không đổi y =2
8
Phút
Hoạt động 3: Đồ thị của hàm số
-GV: Yêu cầu học sinh làm (?2) kẻ sẵn hệ
trục toạ độ Oxy trên bảng phụ có lưới ô
vuông
-GV: Gọi hai học sinh lên bảng giải, mỗi em
làm một câu a, b
-GV: Yêu cầu học sinh dưới lớp giải (?2) vào
vở học
-GV? Có nhận xét gì về các cặp số của (?2) là
của hàm số nào trong các ví dụ trên? Đồ thị
hàm số đó là gì?
-GV? Đồ thị hàm số y = 2x là gì?
-HS: Biểu diễn các điểm trên mặt phẳng toạ độ
ở bảng phụ cho các điểm A (
-HS: Vẽ đồ thị hàm số: y = 2x
-HS Đồ thị hàm số y =2x là đường thẳng qua gốc toạ độ
10
Phút
Hoạt động 4: Hàm số đồng biến, nghịch biến
-GV: Yêu cầu học sinh làm (?3)
Yêu cầu học sinh cả lớp tính và 1 học sinh lên -HS: Điền vào bảng (Sgk- trang 43) có kết quả:
Điền vào bảng biến thiên:
-GV! Hàm số y =2x+1 đồng biến trên tập R
-GV? Có nhận xét gì về hàm số y= - 2x + 1 -HS: Biểu thuức – 2x + 1 xác định với mọi x
Trang 3Hoạt động 5: Củng cố, dặn dò
-GV: Yêu cầu cần nắm vững khái niệm hàm số,
hàm số đồng biến , hàm số nghịch biến
-GV: Dặn học sinh về nhà giải bài tập 1,2,3
(Sgk)
Hướng dẫn giải bài 3 (Sgk):
Cách 1: Lập bảng như (?3)
Cách 2: Xét y = f(x) = 2x lấy x1,x2 R ; sao cho
LUYỆN TẬP
A/Mục tiêu:
- Tiếp tục rèn luyện kỷ năng tính giá trị của hàm số, kỷ năng vẽ đồ thị hàm số, kỷ năng đọc đồ thị
- Củng cố các khái niệm “ hàm sô” “ biến số” “ đồ thị hàm số”, “hàm số đồng biến trên R, hàm số nghịch biến trên R”
C/Tiến trình dạy học:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
-GV? Nêu khái niệm hàm số, cho ví dụ về hàm
số được cho bởi công thức?
-GV: Đưa đề bài tập 1(Sgk) lên bảng phụ và
yêu cầu học sinh lên bảng giải, có kết quả
-HS: Nêu khái niệm hàm số (Sgk-trang42)
Ví dụ: y =-2x là hàm số
-HS: Trả lời câu c) với cùng một giá trị của hàm số y = g(x) luôn lớn hơn giá trị của y = f(x) là 3 đơn vị
-GV?a) Hãy điền vào (….) cho thích hợp: “ Cho -HS2: a) Điền vào (… ) cho hàm số y =f(x)
Tuần 10 – Tiết 20
NS:
ND:
Trang 4phút
hàm số y =f(x) xác định với mọi xR
*Nếu giá trị biến x …… mà giá trị tương ứng f(x)
thì hàm số y = f(x)…… thì hàm số y =f(x) được
gọi là…… trên R
*Nếu giá trị của biến x …… mà giá trị tương
ứng của f(x) …… thì hàm số y = f(x) gọi là ……
trên R
-GV: Yêu cầu học sinh lên bảng giải bài tập số
2 (Sgk)
xác định với mọi giá trị của xR
*Nếu giá trị của biến x tăng lên mà giá trị tương ứng f(x) cũng tăng thì hàm số y = f(x) được gọi là hàm số đồng biến trên R
*Nếu giá trị của biến x tăng mà giá trị tương ứng của f(x) giảm đi thì hàm số y = f(x) gọi là hàm số nghịch biến trên R
-HS: Lên bảng giải bài 2 (Sgk)
-GV: Gọi học sinh lên bảng giải bài 3 (Sgk)
(Giáo viên chuẩn bị sẵn hệ toạ độ Oõy trên bảng
phụ)
-GV? Trong hai hàm số đã cho, hàm số nào
đồng biến? Hàm số nào là nghịch biến? Vì sao?
-HS: Lên bảng vẽ đồ thị:
-GV: Đưa đề bài có đủ hình vẽ lên bảng phụ và
yêu cầu học sinh thảo luận nhóm (5 phút)
-GV: Yêu cầu đại diện một nhóm trình bày lại
các bước giải (Giáo viên có thể hướng dẫn, giúp
Đại diện nhóm:
-Vẽ hình vuông cạnh 1 đơn vị đỉnh O, đường chéo OB có độ dài OB = 2
-Trên Ox đặt C sao cho OC = OB = 2
Trang 5đỡ để học sinh trình bày bài làm, lưu ý học sinh
cách dùng thứơc và compa vẽ đồ thị hàm số
y = 3x
Bài 5 :
-GV: Cho học sinh đọc đề, yêu cầu giải câu a
Vẽ đồ thị hàm số y = x; g = 2x trên cùng mặt
phẳng toạ độ
-GV: Vẽ đường thẳng song song với trục Ox
theo yêu cầu đề bài
-GV? Hãy xác định toạ độ điểm A; B như trế
nào?
-GV? Hãy viết công thức tính chu vi P của tam
giác ABO
-GV? Trên hệ trục Oxy, AB = ?
-GV? Tính OA, OB dựa vào số liệu đồ thị?
-GV? Dựa đồ thị tính SOAB ?
-GV? Có cách tính nào khác để tính SOAB
không?
-Vẽ hình chữ nhật có một đỉnh O, cạnhOC =
2
Cạnh CD = 1 CD = 3-Xác định A(1; 3)-Vẽ đường OA, đó là đồ thị hàm số y= 3x
Bài 5 (Sgk): Học sinh đọc đề-HS: Lên bảng vẽ đồ thị hàm số y = x và g = 2x trên cùng mặt phẳng toạ độ
A B
-HS: A (2; 4), B(4 ; 4)-HS: PABO= AB + BO + OA
-HS: Ta có AB = 2(cm)-HS: OB = 4 2 4 2 4 2
Hoạt động 3: Củng cố, dặn dò
-Oân tập kiến thức : Hàm số, hàm số đồng biến,
hàm số nghịch biến trên R?
-GV: Dặn hocï sinh về giải bài tập 6,7 (Sgk) và
bài 4,5 (SBT), chuẩn bị trước bài $2 cho giờ học
sau
-HS: Lắng nghe và ghi nhớ một số hướng dẫn,dặn dò của giáo viên, chuẩn bị chu đáo cho giờ học sau
ĐS9 - 5Tuần 11 – Tiết 21
NS:
Trang 6§ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
A/Mục tiêu:
- Yêu cầu học sinh nắm vững kiến thức hàm số bậc nhất có dạng y = ax + b (a0), hàm số luôn xác định với mọi giá trị của biến xR; hàm số đồng biến trên R khi a > 0 và nghịch biến trên R khi a< 0 thông qua các ví dụ
- Rèn cho học sinh kỷ năng biết cách tính và tính thành thạo các giá trị của hàm số khi cho trước biến số, biết biểu diễn các cặp số (x, y) trên mặt phẳng toạ độ, biết vẽ thành thạo đồ thị hàm số
y = ax
B/Chuẩn bị:
- GV: Bảng phụ ghi bài toán (Sgk), Các (?1), (?2),(?3) và (?4), bài tập 8 (Sgk)
- HS: Chuẩn bị bài trảlời cho các (?) có trong bài học, thước thẳng, máy tính bỏ túi
C/Tiến trình dạy học:
6
Phút
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
-GV? Hàm số là gì? Hãy cho ví dụ về hàm số
được cho bởi công thức?
-GV: Yêu cầu học sinh điền vào ô trống (… ):
Cho hàm số y = f(x) xác định với mọi xR với
mọi x1,x2 bất kỳ thuộc R
*Nếu x1 < x2 mà f(x1) < f(x2) thì hàm số y = f(x)
…… trên R
*Nếu x1 < x2 mà f(x1) > f(x2) thì hàm số y = f(x)
…… trên R
-HS: Nêu khái niệm hàm số (Sgk) và cho ví
dụ hám số bởi công thức
-HS: Xem đề bài tập ở bảng phụ, lên bảng điền vào (….)
-HS: (… ) đồng biến-HS: (… ) nghịch biến
16
Phút
Hoạt động 2: Khái niẹm hàm số bậc nhất
-GV: Đưa bài toán (Sgk) lên bảng phụ và vẽ sơ
đồ chuyển động như (Sgk) và hướng dẫn
-GV: Yêu cầu học sinh điền vào (……) của (?1)
cho đúng:
* (?1) -Sau 1 giờ ô tô đi được …………
- Sau t giờ ô tô đi được ………
- Sau t giờ, ô tô cách trung tâm Hà Nội là S =……
-GV: Yêu cầu học sinh làm (?2) điền bảng:
t 1 2 3 4 ………
S = 50t +8 58 108 158 208 …………
-GV? Gọi học sinh nêu nhận xét, giải thích tại
sao S là hàm số của t?
-GV: Lưu ý học sinh trong công thức: S = 50t +8
-Nếu thay S bởi y, t bởi x thì ta có y = 50x + 8
-HS: Đọc đè bài toán (Sgk), tóm tắt:
8km
-HS: Sau 1giờ ô tô đi được : 50(km)-HS: Sau t giờ ô tô đi được 50.t (km)-HS: Sau t giờ ô tô cách trung tâm Hà Nội là
-HS: hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức y = ax + b trong đó a,b là các số chotrước, a0
Trang 7-Nếu thay 50 và 8 bởi a,b thì có y = ax +b là
hàm số bậc nhất
-GV? Vậy hàm số bậc nhất là gì?
-GV: Đưa bảng phụ và yêu cầu trả lời: các hàm
số sau có phải là hàm số bậc nhất không? Vì
sao?
a)y = 1- 5x ; b) y =1 4
x ; c) y = x
2 1
d) y = 2x2 + 3; e) y =mx + 2; f) y = 0x +7
-GV? Nếu là hàm số bậc nhất thì chỉ ra các hệ
số a, b?
-GV! Lưu ý học sinh ví dụ c) hệ số b = 0, hàm
số có dạng y =ax
-HS: Nêu định nghĩa (Sgk)
-HS: y = 1 – 5x là hàm số bậc nhất vì hàm số cho bởi công thức y = ax + b và a = - 5
-HS: y =1 4
x không phải là hàm số bậc nhất
vì không có dạng y = ax + b-HS: y =2x2 + 3 không phải là hàm số bậc nhất vì luỹ thừa của x là 2
-HS: y = x
2
1
là một hàm số bậc nhất
-HS: y = mx + 2 ; y = 0x +7 không phải là hàm số bậc nhất
20
Phút
Hoạt động 3: Tính chất
-GV? Hàm số y = - 3x +1 xác định với giá trị
nào của x? Vì sao?
-GV? Chứng minh hàm số y = - 3x + 1 nghịch
biến trên R?
-GV! Gợi ý: lấy x1 < x2 R sao cho x1 < x2 cần
phải chứng minh gì? (f(x1) > f(x2))
-Gv? hãy tính f (x1), f (x2)
GV: Yêu cầu học sinh giải bài tậpp (?3) chứng
minh y = f(x) = 3x =1 đồng biến trên R
-GV? Hàm số y = ax + b đồng biến, nghịch biến
khi nào?
-GV: Để chỉ ra hàm số bậc nhất đồng biến hay
nghịch biến ta chỉ cần xét a> 0 hay a < 0
-GV? Xét xem các hàm số sau, hàm số nào là
đồng biến? Hàm số nào là nghịch biến ? vì sao?
(bài tập Sgk)
-GV: Yêu cầu học sinh giải (?4), cho ví dụ hàm
số đồng biến, nghịch biến
-HS: Hàm số y = - 3x + 1 xác định với mọi giátrị của xR
-HS: Chứng minh:
Lấy x1 , x2R sao cho: x1 < x2 f(x1)= - 3x1+1 f(x2) = - 3x2 + 1.Ta có: x1 < x2 -3x1 > -3x2 -3x1+1 > -3x2+1 f(x1) > f(x2) vì x1 <
Hoạt động 4 : Củng cố, dặn dò
-GV: Nhắc lại định nghĩa hàm số bậc nhất, tính
chất của hàm số bậc nhất
-GV: Dặn học sinh về nhà giẩi bài tập 9, 10
-HS: Nhắc lại định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất
Trang 8(Sgk) và bài tập 6, 8 (SBT), chuẩn bị cho giờ
luyện tập sau
-HS: ghi nhớ một số hướng dẫn về nhà của giáo viên, chuẩ bị cho giờ luyện tập
_
LUYỆN TẬP
A/Mục tiêu:
- Củng cố định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất
- Tiếp tục rèn luyện kỷ năng nhận dạng hàm số bậc nhất, kỷ năng áp dụng tính chất hàm số bậc nhất để xem xét hàm số đó có đồng biến hay nghịch biến trên R ( Xét tính biến thiên của hàm số), biểu diễn điểm trên mặt phẳng toạ độ
B/Chuẩn bị:
- GV: Bảng phụ vẽ sẵn hệ trục toạ độ Oxy, bài giải 13 (Sgk), thước thẳng có chia khoảng, E-Ke
- HS: Thước, E-Ke , giải bài tập về nhà, ôn tập định nghĩa và tính chất của hàm số bậc nhất
y = ax +b (a0)
C/Tiến trình dạy học:
15
Phút
Hoạt động 1: Kiểm tra, chữa bài tập
-GV: Gọi 3 học sinh lên bảng để kiểm tra
-GV? Nêu định nghĩa hàm số bậc nhất? Giải
bài tập 6c,d,e (SBT)
-GV? Nêu tính chất hàm số bậc nhất, giải bài
-GV: Cho học sịnh nêu nhận xét và sữa sai
cho từng bài của học sinh, đánh giá và cho
-HS:Hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức y = ax + b trong đó a,b là số cho trước, a0.
Bài 6c)y = 5 – 2x2 không phải là hàm số bậc nhất vì không có dạng y =ax + b
Bài 6d) y =( 2 1)x + 1 là hàm số bậc nhất với a = 2 10 ; b = 1 hám số đồng biến vì a
> 0Bài 6e) y = 3 (x 2 ) 3 x 6 là hàm số bậc nhất
-HS; Nêu tính chất (Sgk) và giải bài tập 9 (Sgk)Hàm số y = (m – 2 ) x + 3 đồng biến trên R khi
m – 2 > 0 m > 2, nghịch biến trên R khi m-2
< 0 m <2-HS: Giải bài 10 (Sgk)
*Chiều dài và chiều rộng hình chữ nhật mới là
Trang 928
Phút
Hoạt động 2: Luyện tập
Bài 12 (Sgk-Tr 48): Cho hàm số bậc nhất
y= ax + 3 Tìm hệ số a, biết khi x = 1 thì y =
2,5
-GV? Để giải bài toán ta làm thế nào? Kết
quả?
Bài 13 (Sgk): Với những giatrij nào của m thì
mỗi hàm số sau là hàm số bậc nhất?
-GV: Cho học sinh thảo luận nhóm từ 4 đến 5
phút, gọi đại diện của hai nhóm lên trình bày
bài giải
Bài 11 (Sgk): Hãy biểu diễn các điểm sau
trên mặt phẳng toạ độ: A(- 3; 0) , B(-1; 1),
C(0;3), D(1;1), E(3;0) ,F(1; -1),G(0; -3) , H(-1;
-1)
-GV: Gọi học sinh lên bảng xác định toạ độ
các điểm trên mặt phẳng Oxy
-GV: Đưa đề bài 11b) lên bảng phụ và yêu
cầu học sinh ghép một ô ở cột trái với một ô ở
cột phải sao cho có kết quả đúng
-GV? Trên mặt phẳng toạ độ Oxy Tập hợp
các điểm có tung độ O là trục hoành thì có
phương trình như thế nào?
-GV? Tập hợp các điểm có hoành độ bằng O
là trục tung thì có phương trình là?
-GV? Tập hợp các điểm có hoành độ và tung
độ bằng nhau là đường thẳng nào?
-GV? Tập hợp các điểm có hoành độ và tung
độ đối nhau là đường thẳng nào?
-HS: Ta thay x = 1; y =2,5 vào hàm số y = ax+32,5 = a.1 + 3 - a = 3 – 2,5 - a = 0,5
a = - 0,5 0.
Hệ số a của hàm số trên là a = - 0,5-HS: Thảo luận nhóm bài 13 (Sgk)a)y = 5 m ( x – 1) y = 5 mx - 5 m
là hàm số bậc nhất a = 5 m 0
5 – m >0 -m > - 5 m < 5b)Hàm số y = 3 , 5
1 A
Trang 10Phút
Hoạt động 3: Củng cố, dặn dò
-Bài tập về nhà 14 (Sgk) và bài 11, 12a,b;
13a,b (SBT-tr58)
-GV: dặn học sinh về ôn tập đồ thị hàm số
y =ax và cách vẽ đồ thị hàm số y =ax đã học
ở lớp 7, chuẩn bị cho bài học của tiết học sau
-HS: Lưu ý một số hướng dẫn và dặn dò của giáo viên, chuẩn bị tốt cho giờ học sau
- HS: Oân tập đồ thị hàm số , đồ thị hàm số y = ax và cách vẽ, thước thẳng, Eke, bút chì
C/Tiến trình dạy học:
5
Phút
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
-GV? Thế nào là giá trị đồ thị hàm số y =
f(x)? Đồ thị hàm số y =ax (a 0 )là gì?
-GV? Nêu cách vẽ đồ thị hàm số y = ax?
-GV: gọi học sinh nêu nhận xét, cho điểm
-HS: Đồ thị hàm số y = f(x) là tập hợp tất cả cácđiểm biểu diễn các cặp giá trị (x; f(x)) trên mặt phẳng toạ độ Oxy
-HS: Đồ thị hàm số y = ax (a 0 ) là đường thẳng đi qua gốc toạ độ O(0;0) và A (1; a)
Hoạt động 2: Đồ thị hàm số y = ax+ b (a
)
0
-GV! Ở lớp 7 ta đã học dạng đồ thị hàm số
y = ax (a 0 ), biết cách vẽ đồ thị hàm số
y = ax
-GV? Dựa vào đồ thị hàm số y =ax ta có thể
xác định được đồ thị hàm số y = ax + b không
và vẽ như thế nào?
-GV: Đưa bài tập (?1) lên bảng phụ: “ Biểu
diễn các điểm sau trên cùng mặt phẳng toạ
độ: A(1;2) , B(2;4) ,C(3;6), A’(1; 2+3) B’(2;
4+3), C’(3; 6+3)
-HS: Làm (?1) vào vở học
-HS: Lên bảng xác đinhk các điểm thuộc trên mặt phẳng toạ độ Oxy
Tuần 12 – Tiết 23
NS:
ND:
Trang 11Phút
-GV: Yêu cầu học sinh biểu diễn 6 điểm trên
hệ trục toạ độ
GV? Em có nhận xét gì về vị trí các điểm
A,B.C tại sao?
-GV? Có nhận xét gì về vị trí các điểm
A’,B’,C’?
-GV: Rút ra nhận xét: Nếu A,B,C cùng nằm
trên một đường thẳng d thì A’,B’,C’ cùng nằm
trên đường d // d’
-GV: Yêu cầu học sinh giải (? 2), học sinh
dùng bút chì điền kết quả vào bảng biến thiên
(Sgk)
-GV? Với cùng giá trị của biến x, giá trị tương
ứng của hàm số y = 2x và y = 2x + 3 quan hệ
còn gọi là đường thẳng y = ax + b, b gọi
là tung độ gốc của đường thẳng
C A' B' C'
-HS: Nêu nhận xét: ba điểm A,B,C thẳng hàng
vì A,B,C có toạ độ thoả mãn y = 2x-HS: Các điểm A’,B’,C’ thẳng hàng-HS: Dùng bút chì điền vào bảng có kết quả:
x -4 -3 -2 -1 -0,5 0 0,5y=2x -8 -6 -4 -2 -1 0 1y=2x+3 -5 -3 -1 1 2 3 4
-HS: Với cùng biến x, giá trị của hàm số
y = 2x + 3 hơn giá trị hàm số y =2x là 3 đơn vị
-HS: Đồ thị hàm số y = 2x là đường thẳng qua
O (0; 0) và A(1; 2)-HS: Đồ thị y = 2x +3 là đường thẳng song song với y = 2x cắt trục tung tại tung độ 3
-HS: Đọc tổng quát (Sgk)
18
Hoạt động 3: cách vẽ đồ thị hànm số y
=ax+b (a 0 )
-GV? khi b = 0 hàm số có dạng y = ax Muốn
vẽ đồ thị hàm số này ta phải làm như thế nào?
Vẽ đồ thị y = - 2x?
-GV? Khi b 0 làm thế nào để vẽ được đồ thị
-HS: Muốn vẽ đồ thị hàm số y =ax (a 0 ) ta vẽ đường thẳng qua O (0;0) và A (1; a)
-HS:Lên vẽ đồ thị y = - 2x
Trang 12Phút hàm số y =ax +b?
(Gợi ý: Đồ thị y =ax +b là một đường thẳng
cắt trục tung tại điểm có tung độ là b)
-GV? làm thế nào xác định giao điểm của đồ
thị với hai trục toạ độ?
-GV: Yêu cầu học sinh làm (? 3)
-GV! Muốn vẽ đồ thị hàm số y = ax + b ta chỉ
cần xác định hai điểm phân biệt thuộc đồ thị:
Khi a > 0 thì hàm số đồng biến, khi a < 0 thì
hàm số nghịch biến
*Vẽ đường thẳng song song với y = ax, cắt trục tung tại điểm có tung độ là b
*Xác định hai điểm phân biệt của đồ thị rồi vẽ đồ thị đi qua hai điểm đó
-HS: Cho x = 0 y =b có (0;b) và cho
y = 0 x = -a b được (-b a ; 0) là giao điểm của đồ thị với trục hoành
-HS: Làm (? 3) vẽ đồ thị hàm số y = 2x+ 3 và
y = -2x + 3 trên cung hệ trục toạ độ-HS: Lắng nghe giáo viên củng cố cách xác định đồ thị hàm số y = ax + b
2
Phút
Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò
-GV: Yêu cầu học sinh về nhà giải bài tập 15,
16 (Sgk) và bài 14 (SBT)
-Dặn cần nắm vững kết luận đồ thị hàm số y
= ax + b và cách vẽ đồ thị hàm số, chuẩn bị
tôt cho giờ luyện tập
-HS: lưu ý , ghi nhớ một số hướng dãn và dặn dò về nhà,chuẩn bị tốt cho gờ học sau luyện tập
- Học sinh vẽ thành thạo đồ thị hàm số y =ax +b bằng cách xác định hai điểm phân biệt thuộc đồ thị (Thường là hai giao điểm của đồ thị với hai trục toạ độ)
B/Chuẩn bị:
- GV: Bảng phụ vẽ sẵn hệ trục toạ độ Oxy có lưới ô vuông, bài giải của các bài tập 15,16,19 (Sgk)
- HS: Bảng nhóm, dụng cụ vẽ đồ thị, máy tính bỏ túi
C/Tiến trình dạy học:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
-GV: Chuẩn bị hai bảng phụ có kẻ sẵn hệ trục
toạ độ Oxy và lưới ô vuông để kiểm tra
-GV: yêu cầu học sinh giải bài 15 (Sgk)
+5 trên cùng mặt phẳng toạ độ
-HS: Hai học sinh lên bảng giải có kết quả:
Trang 13Phút -GV? Bốn đường thẳng trên cắt nhau, tạo
thành tứ giác OABC Tử giác OABC có phải
là hình bình hành không? Vì sao?
-GV? Đồ thị hàm số y = ax + b với ( a0) là
gì? Nêu cách vẽ đồ thị y = ax + b với a 0, b
HS2: Đồ thị hàm số y =ax + b (a0) là đường thẳng cắt trục tung tại tung độ b song song với
Hoạt động 2: Luyện tập
-GV: Yêu cầu học sinh tiếp tục chữa bài 16c)
c)GV: vẽ đường thẳng đi qua B(0 ; 2) song
song với Ox và yêu cầu học sinh xác định toạ
độ C?
-GV? Hãy tính diện tích ABC?
-GV? Hãy tính chu vi ABC?
-GV: yêu cầu học sinh giải bài 18 (Sgk), thực
hiện theo nhóm (Đề bài được chuẩn bị trên
bảng phụ)
-GV: yêu cầu nữa lớp giải 18a), nữa lớp còn
lại giải 18b) (Có thể học sinh lập bảng khác)
3 1
-GV: Kiểm tra hoạt động của các nhóm (5
phút)
Yêu cầu các nhóm cử đại diện lên bảng giải
-HS: Giải bài 16c) Toạ độ C (2; 2)
*Xét ABC: Đáy BC = 2cm, chiều cao tương
2
cm BC
ABC
P =AB + AC+BC= 20 32 2=12,13 cm
-HS: Giải bài 18 (Sgk)a)Thay x =4 ; y = 11 vào y = 3x +b
Ta có: 11 = 3.4 + b b = 11 – 12 = - 1 -Hàm số cần tìm là y = 3x – 1
Trang 14để cả lớp cùng theo dõi và sữa sai (nếu có)
Bài 16 (SBT): Cho hàm số y = (a – 1)x + a
a)Xác định giá trị của a để đồ thị hàm số cắt
trục tung tại điểm có tung độ bằng 2
-GV? Đồ thị y = ax+ b là gì?
GV?b) Xác định a để đồ thị hàm số cắt trục
hoành tại điểm có hoành độ là – 3?
-GV? Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm
có hoành độ – 3 nghĩa là gì? Hãy xác định a?
-GV: yêu cầu học sinh về nhà giải câu c)
-HS: LaØ đường thẳng cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng b
-HS: Ta có a =2 vậy đồ thị hàm số cắt trục tungtai điểm có tung độ bằng 2 khi a = 2
b)HS: nghĩa là khi x = 2 – 3 thì y =0 Ta có:y= (a – 1)x + a
0 = (a – 1)( - 3) + a
0 = - 3a + 3 + a
0 = - 2a + 3 hay 2a =3 a = 1,5Vậy với a = 1,5 đồ thị cắt trục hoành tại hoành độ – 3
5
Phút
Hoạt động 3: Củng cố, dặn dò
-GV: hướng dẫn học sinh vẽ đồ thị hàm số
y = 5 x 5 của bài tập 19 (Sgk)
-GV: Dặn học sinh về nhà giải bài 17, 19
(Sgk), bài 14, 15 (SBT) và chuẩn bị trước bài
học “Đường thẳng song song và đướng thẳng
cắt nhau” cho giờ học sau
-1 2
-HS: Lưu ý hướng dẫn cách vẽ của giáo viên vàmột số dặn dò chuẩn bị cho giờ học sau
§ 4 ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG
& ĐƯỜNG THẲN G CẮT NHAU