Giáo án Đại số 9 - Chương II: Hàm số bậc nhất

Mục tiêu: - Củng cố ĐK để hai đường thẳng y = ax + b a  0 và y = a’x + b’ a’  0 cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau - Biết chỉ ra các cặp đường thẳng song song; cắt nhau, trùng nh[r]

Ngày soạn: 12/10/09 Ngày dạy: 19/10/09

  II: HÀM   

 !" 19: % & VÀ  SUNG CÁC KHÁI , '- HÀM 

I /0 tiêu:

-

- khi y là hàm

x0 ; x1 0) ; f( x1);

-

-

- Rèn

II  1 23:

- GV: Nghiên

- HS: Ôn

III Các 4" 56 74 và :0

#.; 53 " 0 <0 9A 1 :

9A 2 :

2 + >? tra:

3 Bài ?C 

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi

4" 56 1:

GV: ;C Y 6 và O HS: [ nghe

4" 56 2:

Khái niệm về hàm số

? Khi nào 63 %78 y 678

thay 6^ x

GV: _  ^ sung và

? Hàm

cách nào

? c VD1(a): y là hàm

x 678 cho   # Em

-

63 %78 x thay 6^ sao cho

" O E giá tri &' x luôn

- Hàm

- HS: ; và nghiên ": VD1

- Vì y

x và O E giá 12 &' x xác

1 Khái D? 8E hàm FG

*) Khái niệm: SGK.

VD1: SGK - 42

hãy  thích vì sao y là

hàm

-

?

? Các ký

f(2) f(a) nói lên 6: gì?

GV: Minh

- Cho HS làm ?1

-

? f(a) = ?

GV:

?

Cho VD

GV:

Y 6 sang ;l

- Khi x = 0; 1; 2; ;a thì giá

12 7A " &' y là:

f(0) ; f(1) ; f(2) ; ; f(a)

HS: Suy Lên   trình bày f(a) = a + 51

2

Khi x thay

E giá 12 không 6^ thì hàm VD: y = 0x + 2 hay y = 2

?1: y = f(x) = a + 51

2

f(0) = 5 ; f(1) = 11

2

f(2) = 6 ; f(3) = 13

2

f(-2) = 4 ; f(-10) = 0

4" 56 3:

Đồ thị của hàm số.

- Y/c HS làm ?2

(GV

xOy)

- Y/c 63 ? HS lên trình

bày – GV  tra, : 

* %:=

?

GV:

- HS1: s: ?@ theo Y/c (a)

- HS2:

a)

b)

2 IJ " 3 0KA hàm FG.

?@ các C> giá 12 7A " (x; f(x)) trên

f(x)

4" 56 4:

Hàm đồng biến, nghịch biến

GV:

y = 2x + 1 và y = - 2x + 1

- Y/c HS làm ?3

GV: Xét hàm

?

HS: quan sát, hàm

- HS: g1 %u

3 Hàm FG 5J 2 !M 30

2 !

*) Xét hàm

Hàm trên R

? Quan sát   * X: ?3

khi x J ?h các giá 12

7A " : y = 2x + 1

GV: Hàm

6< * trên R

Xét

y = - 2x + 1

? Cho hàm



Khi nào hàm

? NO x1; x2 Y y R 

f(x1) và f(x2) quan

f(x)

GV:

- Khi x J ?h thì các giá 12

7A " &' y z J#

HS: Suy

HS:

SGK - 44

*) Xét hàm

Hàm

* trên R

*) Tổng quát: SGK - 44.

4" 56 5:

Củng cố và luyện tập

GV: Cho HS làm bài => 1

( SGK - 44)

- Y/c 63 ? HS lên trình

bày

- Cho

? Có

hai hàm

x %Y$ cùng giá 12#

*) GV:

HS:

bài toán

;3 ? HS lên trình bày

4 D "OP:

Bài 1 (SGK - 44)

a) y = f(x) = x2

3

f(-2) = 4 ; f(-1) = -

3

3

f(0) = 0 ; f( ) = .1

2

1 3

b) y = g(x) = x + 32

3

f(-2) = 4 + 3 ;

3



f(-1) = - + 32

3

4 C 7T :0 bài:

-

- Làm bài 2  4 (SGK - 44)

-

Ngày soạn: 12/10/09 Ngày dạy: 21/10/09

 !" 20: HÀM   

I /0 tiêu:

- Hàm

- Rèn

II  1 23:

- GV: Nghiên

- HS: ; 17O bài

III Các 4" 56 74 và :0

1 ; 53 " 0 <0 9A 1 :

9A 2:

2 + >? tra:

? Hàm

NO  x1; x2  R khi nào thì y = f(x)

3 Bài ?C 

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi

4" 56 1:

Khái niệm về h/s bậc nhất

GV:

-

TT Hà FE s* xe :*



Gv: Y/c HS

2 phút) 1< 1 %u €



Y/c &' ?1

- Theo dõi, :  và cùng

HS ^ sung

GV: cho HS làm ?2 thông

qua  6 * X: vào

 #

t -u 1 2 3

S =50t + 8 58 108 158

? 0 thích 3 sao S là

hàm

HS:

dung bài toán HS: Quan sát

6 &' ô tô

HS:

2 phút

- ;3 ? trình bày

Sau 1 u ô tô 6 678 50 Km

2 u ô tô 6 678 50,2Km

t u ô tô 6 678 50.t Km

Sau t u ô tô cách trung tâm Hà FE là S = 50t + 8

HS: Làm ?2 - ; các giá

1 Khái D? 8E hàm FG 2O0 V".

*) Bài toán: SGK - 46.

GV: V* %:= và ? ? O

?

GV: Y/c HS làm bài toán

Các hàm

hàm

sao?

a) y = 1 - 5x ; b) y = + 41

x

c) y = x ; d) y = 2x1 2 + 3

2

e) y = mx + 2; f) y = 0x + 7

?

hãy

? Khi b = 0 hàm

6C  nào

GV:

%7: ý HS 6:  a 0 

12 7A " vào   và

 thích 678  + S

+ „ O E giá 12 &' t &' S

-

HS:

làm bài toán

- ;3 ? HS trình bày

-

Khi b = 0 hàm

y = ax

*) I3 WA: SGK - 47.

y = ax + b

*) Chú ý: SGK - 47

4" 56 2:

Tính chất

GV:

y = f(x) = - 3x + 1

? Hàm

Vì sao?

? Hãy c/m h/s y = - 3x + 1

- 08 ý: Ta %Y$ x1; x2 R sao 

cho x1 < x2

minh 6: gì

? Tính f(x1) ; f(x2)

- Y/c HS

SGK

- Cho HS 7A M làm ?3

theo nhóm

- Y/c 63 ? HS trình bày

GV: Theo dõi, ^ sung và

* %:=#

GV: Qua E dung VD và ?3

HS:

a,b Hàm



 giá 12 &' x R

HS: f(x1) > f(x2)

HS:

HS:

nhóm

;3 ? nhóm trình bày

- Hàm + ;< * khi a > 0 +

2 Tính 0 V":

VD: Xét hàm

y = f(x) = - 3x + 1 (SGK - 47)

?3: [Y$ x1; x2R sao cho

x1 < x2 Hay x2 - x1 > 0 f(x2) - f(x1) = (3x2 + 1) - (3x1 + 1) = 3(x2 - x1) > 0

Vì x1 < x2 (gt) nên f(x1) < f(x2) trên R

cho

* khi nào?

GV:

- [7: ý HS cách (a6 1 h/s

- Y/c HS làm ?4

GV: Cho

sung và

HS:

HS: Làm ?4 6E %=>

;3 ? HS lên trình bày

*) Tổng quát: SGK - 47.

4" 56 3:

Củng cố và luyện tập.

- Cho HS làm BT 8 (SGK)

GV: Theo dõi ^ sung và

-

HS làm bài 8 trong ít phút

- 1 HS lên trình bày %O>

3 D "OP.

Bài 8 (SGK - 48).

Hàm

y = - 0,5x (

y = 2(x + 1) + 3 là hàm 6<

*

4 C 7T :0 bài:

-

- Hoàn thành các bài => 8; 9; 10 (SGK - 48)

- 7O ? bài 10

Ngày soạn: 19/10/09

Ngày dạy: 26/10/09

 !" 21: IYZ HÀM  Y = AX + B (A 0)

I /0 tiêu:

tung

- Có

?L vào  bài =>#

- Giáo

II  1 23:

- GV: Nghiên

III Các 4" 56 74 và :0

1 ; 53 " 0 <0 9A 1 :

9A 2 :

2 + >? tra:

?

3 Bài ?C 

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi

4" 56 1:

Đồ thị hàm số y = ax + b (a

0)



GV: ;N; vào bài thông qua

làm ?1

(GV

có

? Em có

các 6 A; B; C 3 sao

-

các 6 A’;B’;C’

?

B’; C’ so O các 2 trí &'

A; B; C trên

? Hãy C/m

- Các quan

AB; B’C’ và BC

nào? Vì sao?

? g€ 6 có * %:= gì

GV: N=$ *: A; B; C cùng

thì A’; B’;C’ cùng  trên

GV: Cho HS làm ?2 - 

? NO cùng 1giá 12 &' *

x thì giá 12 7A " &'

hàm

quan

?

là

?

Có

HS:

dung ?1

;3 ? 1HS lên   :

?@ các 6 A; B; C và A’; B’; C’ trên

' 6E

- NO cùng hoành 6E thì tung 6E ‡ 6 A’; B’; C’ 6:

7A " A; B; C là 3 6A

2

- Có A’A // B’B (Vì cùng 

Ox) A’A = B’B = 3 6A 2 A’ABB’ là HCN



A’B’ // AB



g7A M có B’C’//BC

A’; B’;C’

- HS: Làm ?2 - 1HS lên 6

- Là

' 6E O(0; 0) và 6 A(1; 2)

-

1

1 IJ " 3 hàm FG y = ax + b (a 0)

?2: Xét hàm

và hàm

?

 1L tung 3 6 nào

GV: Minh

7 - SGK)

GV: Chôt %3

-

-

y = 2 0 + 3 = 3  1L tung 3 6 có tung 6E

 3 HS:

*) Tổng quát: SGK - 50

*) Chú ý: SGK - 50

4" 56 2:

Cách vẽ đồ thị hàm số

y = ax + b(a 0)

GV: Cho

cách

y = ax + b (a 0)

? Khi nào b = 0 thì hàm

y = ax + b (a 0) có  ?3

ntn?

? Khi b 0 làm 

y = ax + b

-

là

tung 3 6 có tung 6E = b

N=$ 6 ~ 678 ta h xác

GV: V* %:= và cho HS 6

%3 các 7O ~

-

GV: Cho HS làm ?3

-

hàm

x = 0  y = ?

y = 0  x = ?

GV: Cho HS

nhóm

- Thu bài E vài nhóm và

cho

GV: Theo dõi và  tra

? Trong hai hàm

nào

HS:

- Khi b = 0 (a 0) có ?3 y = ax

- HS:

-

HS: ; các 7O ~ SGK

HS:

HS

;3 ? các nhóm lên trình bày

-

- HS 1 %u

2 Cách 8` 5J " 3 hàm FG

y = ax + b (a 0)

- Khi b = 0 thì y = ax

O(0; 0) và 6 A(1;a)

- Xét y = ax + b O a 0 ; b  

0

SGK - 50

*) Các bước vẽ: SGK - 51

?3

y = 2x - 3 và y = - 2x + 3 +) Hàm

P(0; -3); Q( ; 0)

2 3

+) y = - 2x + 3 M(0; 3) ; N( ; 0)

2 3

GV: Vì a > 0 nên

y = 2x - 3 6< *aG

J

-

y = - 2x + 3

4" 56 3:

Củng cố

GV:

hàm

4 C 7T :0 bài:

-

- Bài => 15; 16 (SGK - 51); 18; 19(SGK - 52)

Ngày soạn: 19/10/09 Ngày dạy: 28/10/09

 !" 22: ([, a

I /0 tiêu:

- HS

- Rèn tính

II  1 23:

- GV: Nghiên

- HS:

III Các 4" 56 74 và :0

1 ; 53 " 0 <0 9A 1 :

9A 2 :

2 + >? tra:

3 Bài ?C 

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi

Chữa bài tập

GV: Y/c HS lên

bài 15 (SGK - 51)

GV:

2 bài R nhà &' HS

- Cho HS

trên  

GV: Theo dõi,  tra và

* %:=

? Nêu %3 các 7O ~ 6<



0)

GV:

(a 0)

1HS lên (SGK - 51)

HS ?7O %O> theo dõi, so sánh và

- HS nêu %3 các 7O ~ 6<

a) O(0; 0) ; M(1; 2) ;

y = 2x + 5 B(0; 5) ; E(- ; 0)

2 5

y = - x O(0; 0) ; N(0; - )

3

2

3 2

y = - x + 5 B(0; 5) ; F( ; 0)

3

2

2 15

b) g" giác ABCO là HCN vì:

Ta có song song O 6 y = 2x; 6

y = - x + 5 song song O 6

3 2

y = - x

3 2

4" 56 2:

Luyện tập

I 2 - 1:

GV: Cho HS làm bài 17

(SGK - 51)

? Bài toán có

nào

- Y/c 1HS lên

y = x + 1 và y = - x + 3

trên cùng 1

6E

? Tìm ' 6E các 6 A;

B; C

- 08 ý cách tìm ' 6E

6 C

GV: Cho HS

theo bàn tính chu vi và

HS:

dung bài toán

1 HS lên

-

HS: A(-1; 0) ; B(3; 0)

HS:

tính chu vi và ? tích &' tam giác

;3 ? HS trình bày

Bài 17 (SGK - 51)

a)

6 (0; 1) ; (-1; 0) ;

y = - x + 3 qua 6 (0; 3) ; (3;0)

b) A(- 1; 0) ; B(3; 0) ; C(1; 2) c) 0 chu vi và ? tích &' 

ABC theo

Ta có: P = AC + BC + AB = 2 2 + + 4

2

2

? tích &' tam giác

GV: Theo dõi,  tra và

I 2 - 2:

GV: Cho HS làm bài 18

(SGK - 52)

? Bài toán cho * gì? Y/c

&' bài toán là gì

?

y = 3x + b có giá 12 là 11

Em

nào

-

GV:

%:= theo nhóm

- Y/c 63 ? HS trình bày

-

GV: V tra, ^ sung,

:  và * %:=

*) K 0G:

-

- Cách

các

HS:

dung bài toán

HS: g" là x = 4 thì y = 11

P3 6E theo nhóm Nhóm

Nhóm %‹ y/c (b)

;3 ? các nhóm trình bày

=4 2 + 4 (cm)

S = AB CH

2 1

= 4 2 = 4 (cm2)

2 1

Bài 18 (SGK - 52)

a) Thay x = 4 ; y = 11 vào

y = 3x + b Ta có: 11 = 3 4 + b

b = - 1 Ta 678  y = 3x - 1



b) Thay x = - 1 và y = 3 vào

y = ax + 5 Ta có: 3 = - a + 5  a

= 2

Ta

4 C 7T :0 bài:

- Xem

- Làm bài => 15; 16; 17(SBT - 59)

-

Ngày soạn: 26/10/09 Ngày dạy: 02/11/09

 !" 23

Ide) f) SONG SONG VÀ Ide) f) % NHAU

I /0 tiêu:

song song O nhau, trùng nhau

-

vào

- Giáo

II  1 23:

- GV: Nghiên

; 17O bài

III Các 4" 56 74 và :0

#.; 53 " 0 <0 9A 1 :

9A 2 :

2 + >? tra:

3 Bài ?C 

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi

4" 56 1:

Đường thẳng song song

GV: ;N; và vào ;5

- Cho HS làm ?1

- Y/c HS

hàm

 tra

- Cho

?

y = 2x + 3 và y = 2x - 2 song

song O nhau

GV:

y = 2x + 3 và y = 2x - 2

cùng //

chúng  1L tung 3 hai

6 khác nhau nên chúng

HS:

dung ?1

- 1HS lên   ~

HS:

y = 2x - 2 // O nhau vì cùng //

1 Ih " i song song

- Xét 2 (a 0); y = a’x + b’ (a’ 0) 

- Khi a = a’; b b’thì chúng // 

song song O nhau

GV: jE cách ^ quát hai



y = a’x + b’(a’ 0) khi nào // 

O nhau, khi nào trùng nhau

GV: 08 ý:

bM' vào E dung ?1

- s^ sung * %:=

y = a’x + b’ (a’ 0)

song song khi a = a’ ; b b’

trùng nhau khi a = a’ ; b = b’

HS: ; * %:= - SGK

O nhau vì chúng không trùng nhau và

= ax

- Khi a = a’; b = b’thì 2 6 trùng nhau

* Kết luận: SGK - 53

4" 56 2:

Đường thẳng cắt nhau

- Cho HS 1 %u ?2

GV:

mp thì có 3 2 trí 7A 6

- i nhau

- Song song O nhau

- Trùng nhau

GV: Treo

3 hàm

? jE cách TQ 6 y = ax + b

(a 0) và y = a’x + b’ (a’ 0)  

 nhau khi nào

GV: s^ sung * %:=

? Khi nào 2 6 y = ax + b

(a 0) và y = a’x + b (a’ 0)  

 nhau 3 56 trên 1L

tung

GV:

- HS:

dung ?2 Suy

2

y = 1,5x + 2  nhau vì chúng không //; không trùng nhau

- HS quan sát

- HS: i nhau khi a a’

- HS 6 * %:= - SGK Khi a a’và b = b’ thì 2  6

 nhau 3 56 trên 1L tung có tung 6E  b

2 Ih " i 0j" nhau

*) Kết luận: SGK - 53

+) Chú ý: SGK - 53

4" 56 3:

i&  [:$ =>

GV: Cho HS 1 %u nhanh

bài => 20 (SGK - 54)

GV: s^ sung – V* %:=

? Nêu ;V 6 e6a y = ax + b

(a 0) và y = a’x + b’ (a’ 0) 

+ i nhau ; + // O nhau

+ Trùng nhau

GV:

bài

- HS làm bài 20 (SGK - 54)

-

3 D "OP Bài 20 (SGK - 54)

4 C 7T :0 bài:

 nhau, trùng nhau

- Bài => 21 24 (SGK - 54; 55).

Ngày soạn: 26/10/09 Ngày dạy: 04/11/09

 !" 24

Ide) f) SONG SONG VÀ Ide) f) % NHAU

I /0 tiêu:

song O nhau, trùng nhau

-

vào

- Giáo

II  1 23:

- GV: Nghiên

III Các 4" 56 74 và :0

1 ; 53 " 0 <0 9A 1 :

9A 2 :

2 + >? tra:

song song O nhau, trùng nhau

3 Bài ?C 

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi

4" 56 3:

Bài toán áp dụng

- Y/c HS

dung bài

? Hãy

? Tìm ;V &' m 6 2 hàm

-

nhóm tìm ;V &' m 6 6<

a)

b)

GV: Thu bài nhóm và cho

HS:

- HS lên

là hàm

-

- HS Nhóm Nhóm %‹ Y/c (b)

;3 ? các nhóm trình bày

-

3 Bài toán áp 7/

Bài toán: SGK - 54

) k :

Hàm

a = 2m; b = 3

- Hàm

= m + 1; b = 2

2 hàm

m m





  

0 1

m m





  



a)

= (m + 1)x + 2  nhau a  

a’

hay 2m m + 1   m 1 

nhau  m 0 và 

m 1 

- Theo dõi,  1'^ sung

và * %:=

GV:

- HS

b) Hàm

y = (m + 1)x + 2 6f có b

†N=$ 2 6 // O nhau  a = a’ hay 2m = m + 1  m = 1

= 1 là giá 12 h tìm

*) Chú ý: SGK

4" 56 2:

Củng cố và luyện tập

GV: Cho HS tìm

dung bài 18 (SBT - 59)

?

vào

- Y/c 1 HS lên trình bày

- Cho HS

^ sung

GV:

- Y/c HS suy

GV: Cho HS tìm

dung bài 21

? ; 2 6 // O nhau h có

;V gì

Y/c HS

- ;3 ? nhóm trình bày

- Cho HS

- g7A M cho HS làm p(b)

GV: Theo dõi, :  ^

sung

*) GV: Cùng HS

HS:

bài toán

- song song 1HS lên trình bày

HS: Suy HS:

bài 21

a = a’

HS: Trao 6^ nhóm làm p(a)

;3 ? nhóm trình bày Các nhóm khác

-

2 D "OP

Bài 18 (SBT - 59)

a) song suy ra a = - 2 b) Khi x = 1 + 2 thì hàm

= ax + 3 có giá 12 7A " là

2 + 2

2 + 2 = a(1 + 2) + 3

2 1





= 3 - 2 2

Bài 21 (SGK - 54)

Cho 2 hàm

= (2m + 1)x - 5 Các h/s

do 6 m 0 và m -  1

2

a) Hai trên // khi a = a’ " là

m = 2m + 1  m = - 1 b) Hai

khi a a’  " là

m m + 1

m 1

m 0 và m - và m 1  1

4 C 7T :0 bài:

- F  ;V 6 2 6 y = ax + b và y = a’x + b’ //, trùng nhau,  nhau

- Làm bài => 22; 23 (SGK - 54)

Ngày soạn: 01/11/09 Ngày dạy: 09/11/08

 !" 25: ,  GÓC m
Ide) f) Y = AX + B (A 0)

I /0 tiêu:

-

- Có

- Giáo

II  1 23:

- GV: Nghiên

- HS:

III Các 4" 56 74 và :0

1 ; 53 " 0 <0 9A 1 :

9A 2 :

2 + >? tra:

3 Bài ?C 

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi

4" 56 1:

Tìm hiểu k/n hệ số góc

GV: Nêu



0) trên

Oxy,  giao 6 &'

Ox là A, thì

3 O 1L Ox  góc

phân

? N=$ góc 3 R 67u



1L Ox là góc nào? và góc

GV:

SGK

 góc 3 R 67u

? a > 0 thì góc  có 6E %O

- HS % nghe

phân  678 góc 3 R 6

y = ax + b (a 0)  O 1L Ox

a > 0 thì góc là góc 

là góc tù

1 Khái D? D FG góc 0KA 5h " i y = ax + b (a

0)

a) Góc tạo bởi đt y = ax + b (a 0) với trục Ox



(SGK - 56)

*) a > 0

*) a < 0

 !" 19: % & VÀ  SUNG CÁC KHÁI , ''- HÀM 

I /0 tiêu:

-

- y hàm

x0...

Hàm đồng biến, nghịch biến

GV:

y = 2x + y = - 2x +

- Y/c HS làm ?3

GV: Xét hàm

?

HS: quan sát, hàm

- HS: g1 %u

3 Hàm FG 5J...

- Hàm

- HS: ; nghiên ": VD1

- Vì y

x O E giá 12 &'' x xác

1 Khái D? 8E hàm FG

*) Khái niệm: SGK.

VD1: SGK - 42