Ngữ văn 6 (từ tiết 1 đến tiết... )

Hoạt động dạy học HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Rút KN sautiết dạy Đọc câu văn A BàI tập GiảI thích nghĩa các từ ở SGK.. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh - Giáo viên: Bài soạn + Bản

- Bớc đầu rèn luyện kỹ năng đọc, nghe, kể.

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Tranh, bài soạn

- Học sinh: Bài soạn, sách vở

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động của giáo viên Định hớng hoạt động của học

Bầu ơi thơng lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhng chung một

giàn

Đó là một câu hát rất giàu ý nghĩa về

truyền thống đoàn kết và rất có hình

ảnh về cội nguồn "một giàn" của dân

tộc Việt Nam

Từ xa xa đã có một truyền thuyết rất

hay của ngời Việt về cội nguồn cao

quý đẹp đẽ của ngời Việt Đó chính là

truyền thuyết Con Rồng, Cháu Tiên

mà chúng ta sẽ tìm hiểu hôm nay

HĐIII Bài mới

- Yêu cầu học sinh đọc chú thích

- Học sinh trình vở soạn

- Học sinh nghe

I đọc hiểu chú thích

- Gviên đọc mẫu

Kể tóm tắt

- Kiểm tra giải thích các chú thích

Hoạt động.2 Tìm hiểu chi tiết

Đó là trí tởng tợng của ngời Việt cổ

về sự kỳ lạ, tài năng phi thờng của 2 vị

tổ đầu tiên

Nh vậy trong trí tởng tợng mộc mạc

của ngời Việt cổ, nguồn gốc dân tộc

chúng ta thật cao đẹp, là con cháu

Thần Tiên, là kết quả một tình yêu,

một mối lơng duyên Tiên Rồng

Cái lõi của lịch sử là sự phát triển

của cộng đồng dân tộc, đến thời điểm

mở mang đất nớc về 2 hớng: Biển và

Rừng

? Nửa cuối truyện cho ta biết thêm

điều gì về xã hội, phong tục, tập quán

của ngời Việt cổ xa?

Hoạt động.3 hớng dẫn HS rút ra ý

nghĩa của truyện

? Chi tiết hoang đờng, kỳ ảo là gì?

Vai trò của nó trong các truyền

thuyết? Mối liên quan xa xôi của nó

với sự thật lịch sử?

- Học sinh đọc

- Học sinh theo dõi

* Truyền thuyết (gạch dới *) tậpquán, nòi, vô địch

II Tìm hiểu chi tiết

1 Giải thích cội nguồn của dân tộc Việt Nam

Lạc Long Quân tài năng vô địch

Thảo luận ý nghĩa của chi tiết

"Cái bọc trăm trứng, nở ra trămcon"

Chi tiết lạ mang tính chất hoang ờng nhng rất giàu ý nghĩa Nó bắtnguồn từ thực tế Từ đồng bào - cùngmột bọc

đ-(Xem tranh minh họa)

2 Ước nguyện muôn đời của dân tộc Việt Nam

Thảo luận: ý nghĩa chi tiết LạcLong Quân và Âu Cơ chia tay, chiacon

- Từ thực tế

- Sự đa dạng của các tộc ngời

- Lời dặn phản ánh ý nguyện đoànkết, giúp đỡ, gắn bó lâu bền của cáctộc ngời Việt

(Bàn luận)

- Biết thêm nhiều điều lý thúTên nớc đầu tiên: Văn LangThủ đô đầu tiên: Phong ChâuNgời con trởng: Pò khun Hùng V-

Xã hội Văn Lang thời Hùng Vơng

là một xã hội văn hóa dù còn sơ khai

Hớng dẫn tổng kết

- Đọc nội dung ghi nhớ

* Nó tạo nên bản sắc đặc trng củathể loại, tạo nên sự hấp dẫn đặc biệtcủa truyền thuyết

- Kiểm tra giải thích các chú thích 2 Chú thích

* Truyền thuyết (gạch dới *) tậpquán, nòi, vô địch

Hoạt động.2 Tìm hiểu chi tiết

truyện.

II Tìm hiểu chi tiết

1 Giải thích cội nguồn của dân tộc Việt Nam

? Lạc Long Quân và Âu Cơ là ai?

Hình dáng của họ thế nào? Phát hiện - nhận xét- Lạc Long Quân: Con trai Thần biển

- ở nớc

- Âu Cơ: con gái Thần nông - ở núi.Chàng thì khôi ngô tuấn tú, nàng thìxinh đẹp

? Nhận xét tài năng của Lạc Long

Đó là trí tởng tợng của ngời Việt cổ

về sự kỳ lạ, tài năng phi thờng của 2 vị

tổ đầu tiên Thảo luận ý nghĩa của chi tiết "Cái bọc trăm trứng, nở ra trăm con"

Nh vậy trong trí tởng tợng mộc mạc

của ngời Việt cổ, nguồn gốc dân tộc

chúng ta thật cao đẹp, là con cháu

Thần Tiên, là kết quả một tình yêu,

Chi tiết lạ mang tính chất hoang ờng nhng rất giàu ý nghĩa Nó bắtnguồn từ thực tế Từ đồng bào - cùngmột bọc

đ-một mối lơng duyên Tiên Rồng (Xem tranh minh họa)

2 Ước nguyện muôn đời của dân tộc Việt Nam

Thảo luận: ý nghĩa chi tiết Lạc LongQuân và Âu Cơ chia tay, chia con

Cái lõi của lịch sử là sự phát triển

của cộng đồng dân tộc, đến thời điểm

mở mang đất nớc về 2 hớng: Biển và

Rừng

- Từ thực tế

- Sự đa dạng của các tộc ngời

- Lời dặn phản ánh ý nguyện đoànkết, giúp đỡ, gắn bó lâu bền của các tộcngời Việt

? Nửa cuối truyện cho ta biết thêm

điều gì về xã hội, phong tục, tập quán

của ngời Việt cổ xa?

(Bàn luận)

- Biết thêm nhiều điều lý thúTên nớc đầu tiên: Văn LangThủ đô đầu tiên: Phong ChâuNgời con trởng: Pò khun Hùng V-

ơng

Xã hội Văn Lang thời Hùng Vơng làmột xã hội văn hóa dù còn sơ khaiHoạt động.3Hớng dẫn HS rút ra ý

nghĩa của truyện

Hớng dẫn tổng kết

- Đọc nội dung ghi nhớ

? Chi tiết hoang đờng, kỳ ảo là gì?

Vai trò của nó trong các truyền

thuyết? Mối liên quan xa xôi của nó

với sự thật lịch sử?

* Nó tạo nên bản sắc đặc trng của thểloại, tạo nên sự hấp dẫn đặc biệt củatruyền thuyết

E Hớng dẫn học bài ở nhà

1 Tập kể lại truyền thuyết Con Rồng - Cháu Tiên

Kể bằng lời của Lạc Long Quân hoặc Âu Cơ

2 ý nghĩa của một số chi tiết nghệ thuật

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Tranh, bài soạn

- Học sinh: Đem 2 thứ Bánh chng - Bánh giầy

C Kiểm tra bài cũ

1 Kể lại tóm tắt truyền thuyết Con Rồng - Cháu Tiên và nêu ý nghĩa củatruyện

2 ý nghĩa sâu xa lý thú của chi tiết cái bọc trăm trứng?

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Mỗi khi tết đến xuân về ngời Việt Nam lại nhớ tới câu đối rất quen thuộc

và rất nổi tiếng:

"Thịt mỡ da hành "

Bánh chng - Bánh giầy là 2 thứ bánh rất ngon, rất bổ, không thể thiếu đợctrong mâm cỗ tết của dân tộc Việt Nam Nó có nguồn gốc từ một câu chuyệntruyền thuyết thời Vua Hùng - Truyền thuyết Bánh chng - Bánh giầy

2 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1.Hớng dẫn HS đọc tìm

hiểu chú thích 1.ĐọcĐọc,chú thích

Nêu yêu cầu đọc, kể

- Cắt nghĩa các từ lang, chứng giám,sơn hào, hải vị

Hoạt động2.Hớng dẫn HS tìm hiểu

chi tiết truyện II Tìm hiểu chi tiết

1 Vua Hùng chọn ngời nối ngôi

HĐ của giáo viên HĐ của học sinh

? Vua chọn ngời nối ngôi trong

hoàn cảnh nào? Điều kiện và hình

thức thực hiện?

Phát hiện và thống kê chi tiết

- Hoàn cảnh truyền ngôi

- Tiêu chuẩn ngời nối nôi

- Hình thức thử thách

? Thử bàn luận về điều kiện và hình

thức truyền ngôi, ý nghĩa đổi mới và

tiến bộ so với đơng thời?

(Thảo luận)

- Không theo lệ

- Chú trọng ngời tài trí hơn trởng thứ,quan trọng phải thực là ngời tài, có chíkhí, tiếp tục đợc ý chí, sự nghiệp củavua cha Đó là quyết tâm đời đời giữ n-

b/ Lang Liêu

Kể tóm tắt "Ngời buồn tròn"

(Xem tranh)

?Lang Liêu cũng là Lang nhng

khác các Lang khác ở điểm nào? Vì

sao Lang Liêu buồn nhất? Vì sao thần

chỉ mách Lang Liêu?

(Thảo luận)

- Giành cho tài năng sáng tạo

- Lang Liêu theo lời mách bảo vàsáng tạo ra 2 loại bánh rất ngon, rất độc

đáo - Ngời con vua này rất đỗi thôngminh, khéo léo

3 Kết quả cuộc thi tài

? Tại sao Vua Hùng chấm Lang

Liêu đợc nhất Chi tiết Vua nếm bánh

và ngẫm nghĩ rất lâu có ý nghĩa gì?

Đọc đoạn cuối(Trao đổi)

- Lễ vật Lang Liêu khác hẳn Nó vừalạ vừa quen

HĐ của giáo viên HĐ của học sinh

- Lời phán định của Vua Hùng là lờiphán định công bằng và sáng suốt.Lang Liêu là ngời hội tụ đủ các điềukiện của một ông vua tơng lai cả tài lẫn

đức ý vua cũng là ý dân Văn LangHoạt động 3Tìm hiểu ý nghĩa truyện 4 Hớng dẫn tổng kết

? Truyền thuyết Bánh Chng - Bánh

Giầy có ý nghĩa gì? Hs trình bày phần ghi nhớ

? Tại sao có thể nói đây là một

truyền thuyết rất tiêu biểu?

E Hớng dẫn học bài ở nhà

1 Đóng vai Vua Hùng kể lại truyền thuyết Bánh Chng - Bánh Giầy

2 Viết một đoạn văn nêu cảm nghĩ về Lang Liêu

3 Soạn bài: Từ và cấu tạo của từ

_

Ngày 29 tháng 8 năm 2007

Tiết 3:

từ và cấu tạo từ của tiếng việt

A kết quả cần đạt:

Củng cố và nâng cao một bớc kiến thức về tiếng và từ đã học ở Tiểu học

Tích hợp với phần văn: Con Rồng - Cháu Tiên, Bánh Chng - Bánh Giầy

với TLV: Giao tiếp, văn bản và phơng thức biểu đạtLuyện kỹ nặng nhận diện và sử dụng từ

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Bài soạn - bảng phụ

- Học sinh: Ôn tập kiến thức Tiếng Việt lớp 5

C Kiểm tra bài cũ

Kiểm tra bài soạnHớng dẫn soạn bài Tiếng Việt

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Tiếng Việt - thứ ngôn ngữ rất giàu đẹp, giàu âm thanh, giàu hình ảnh, giàunhạc điệu Vậy từ là do yếu tố nào tạo nên - nó có cấu tạo ra sao? qua bài họchôm nay chúng ta sẽ có nhận thức đầy đủ

? Dựa vào dấu hiệu nào mà em biết

9 từ ấy kết hợp với nhau để tạo nên

một đơn vị trong văn bản Con Rồng

-Cháu Tiên

? Đơn vị trong văn bản ấy gọi là gì? - Là câu

? Khi nào 1 tiếng đợc coi là 1 từ? Có thể trực tiếp tham gia để tạo câu.

Vậy Tiếng là đơn vị tạo nên từ Tiếng là đơn vị tạo nên từ

BT nhanh: Hãy xác định số lợngtiếng của mỗi từ và số lợng từ trong câusau:

Em/đi/xem/vô tuyến truyền hình/

tại/câu lạc bộ/nhà máy giấy/

Hoạt động 2Tim hiểu phân loại từ

1.Bài tập (SGK)

? Hãy tìm các từ 1 tiếng và 2 tiếng

trong các câu? chăn nuôi và có tục ngày tết làm bánhTừ đấy nớc ta chăm nghề trồng trọt

E Hớng dẫn học bài ở nhà

1 Thuộc ghi nhớ

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Bài soạn, bảng phụ, một số tranh, một vài đoạn văn

- Học sinh: Đọc thuộc một số bài thơ, câu tục ngữ, ca dao

C Kiểm tra bài cũ

Kiểm tra vở soạn - hớng dẫn soạn Tập làm vănCha bài tập về nhà T3

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Tập làm văn là một phân môn thực hành tổng hợp ở lớp 6, chơng trìnhTLV theo hớng tích hợp nó kết hợp chặt chẽ với phần Tiếng Việt và Văn học.Học Tiếng Việt và Văn học tốt sẽ có kết quả tốt cho phân môn Tập làm văn.Hôm nay là bài học mở đầu cho phân môn này

1 Văn bản và mục đích giao tiếp

Đọc 3 ví dụ a.Bài tập: Tim hiểu các tình huống ở

HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Rút KN sautiết dạy

? Trong từng câu, từng lời trên các

thành phần, yếu tố của chúng liên kết

với nhau nh thế nào?

* Mục đích giao tiếp:

- Giao tiếp là hoạt động truyền đạt,tiếp nhận thông tin bằng ngôn từ

- Ngôn từ là phơng tiện quan trọngnhất để giao tiếp

Vậy, văn bản là gì? *Văn bản là chuỗi lời nói hoặc viết

có chủ đề thống nhất đợc liên kết mạchlạc nhằm đạt mục đích giao tiếp

- Văn bản có thể ngắn (1 câu) có thểdài, rất dài

- Thể hiện ít nhất 1 ý

- Các từ ngữ phải gắn kết mạch lạc,chặt chẽ

? Đọc 5 đoạn văn, thơ Sgk - thuộc

các phơng thức biểu đạt nào? Hs nghe - thảo luậna, tự sự d, biểu cảm

b, miêu tả e, thuyết minh

c, nghị luận

? Truyền thuyết đã học thuộc kiểu

văn bản nào? Vì sao?

E Hớng dẫn học bài ở nhà

1 Học thuộc ghi nhớ - nhất là phơng thức biểu đạt

Tự đọc một số văn bản và đánh giá thuộc phân tích biểu đạt

2 Bài tập 3, 4

3 So¹n bµi: Th¸nh Giãng

_

Tích hợp với Tiếng Việt: Danh từ

với TLV: Tự sự

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Tranh, bài soạn

- Học sinh: Soạn bài - Tập kể tóm tắt

C Kiểm tra bài cũ

1 Kể tóm tắt truyện Bánh Chng - Bánh Giầy Nêu cảm nghĩ về nhân vật Lang Liêu

2 Kiểm tra vở soạn - hớng dẫn cách soạn

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài:

Treo tranh Thánh GióngTruyền thuyết Thánh Gióng là một trog những truyện cổ tích hay, đẹpnhất, bài ca chiến thắng ngoại xâm hào hùng nhất của nhân dân Việt Nam xa.Những năm 70 của thế kỷ XX, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang sôisục ở cả 2 miền thì nhà thơ Tố Hữu lại một lần nữa đã đa hình ảnh Thánh Gióng

để khích lệ tinh thần chiến đấu của quân dân ta:

"Ôi sức trẻ xa trai Phù ĐổngVơn vai lớn bỗng dậy ngàn cânCỡi lng ngựa sắt bay phun lửaNhổ bụi tre làng đuổi giặc Ân "

b Đòi đi đánh giặc

? 3 năm không nói cời - khi nói

tiếng nói đầu tiên của Gióng có ý

nghĩa gì?

- Đọc diễn cảm lời nói

- (Hs thảo luận)

? Gióng đòi ngựa, roi sắt, áo giáp

sắt nói lên ý gì? tin chiến thắng.Biểu lộ lòng yêu nớc sâu sắc, niềm

→ Lòng yêu nớc + vũ khí: là ý chítoàn dân mà Gióng là ngời thực hiệnsức mạnh

- Gióng lớn nhanh để kịp đi đánhgiặc

d Gióng đánh thắng giặc bay về trời

Kể và tả lại hình ảnh này (Đọc thầm đoạn văn, kể và tả)

Trong đoạn văn này có những chi

tiết thần kỳ nào? ý nghĩa của chi tiết

cho em những suy nghĩ gì về quan

niệm và ớc mơ của nội dung tả (Thảo luận)- Là hình mẫu lý tởng của nội dung

về ngời anh hùng đánh giặc vừa thật vĩ

đại vừa thật bình thờng

- Tất cả đều phi thờng Nhân dân tamuốn giữ mãi hình ảnh cao đẹp rực rỡcủa ngời anh hùng cứu nớc

H0ạt động 2 Hớng dẫn HS rút ra nội

dung,ý nghĩa của truyện III Ghi nhớ

Nghe đọc ghi nhớ Hoạt động 3 ? Truyền thuyết phản

ánh sự thật nào của lịch sử quá khứ? IV Luyện tập

Thời Hùng Vơng - chiến tranh tự vệ

đã huy động đợc sức mạnh của cộng

đồng Dân c Việt Cổ tuy nhỏ nhng đã

kiên quyết chống mọi xâm lợc để bảo

vệ cộng đồng

? Chi tiết nào để lại ấn tợng sâu sắc

trong em? Vì sao?

E Hớng dẫn học bài ở nhà

1 Kể rút gọn: 10-12 câu

2 Viết một đoạn văn nêu cảm nghĩ về anh hùng làng Gióng

3 Soạn bài Từ mợn+ Đọc kỹ tìm hiểu - ghi nhớ Giải bải 1, 2

_

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Soạn bài - Bảng phụ

- Học sinh: Soạn bài - tìm một số từ có nguồn gốc nớc ngoài

C Kiểm tra bài cũ

Kể tóm tắt truyện Thánh Gióng - Nêu cảm nghĩ về Thánh Gióng

? Truyền thuyết Thánh Gióng gắn với lịch sử nào của ngời Việt Cổ

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Trong quá trình làm giàu Tiếng Việt, bên cạnh sự sáng tạo của ngời Việtcòn có một bộ phận không nhỏ ngôn ngữ của các nớc khác mợn vào Mợn ởnhững nớc nào? ý nghĩa công dụng của nó ra sao? KHi nào cần mợn đó lànhững nội dung cần tìm hiểu trong bài học này

2 Hoạt động dạy học

HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Rút KN sautiết dạy

Đọc câu văn A BàI tập GiảI thích nghĩa các từ

ở SGK

? Giải thích từ "trợng", "tráng sĩ"? Giải thích

? 2 từ trên có tác dụng gì trong việc

biểu đạt ý câu văn? → Đã tạo nên sắc thái trang trọng

cách viết khác nhau thế nào?

- Gạch nối giữa các tiếng đã đợc Việthóa, đã đợc dịch nghĩa

Hoạt động 2 Xác định nguyên tắc từ

? Mặt tích cực và tiêu cực trong - Làm giàu tiếng Việt

việc mợn từ? - Nếu lạm dụng rất ngớ ngẩn

? Khi nào cần mợn từ? - Khi tiếng Việt cha có hoặc khó

Hoạt động 3 Hớng dẫn HS rút ra nội

? Thế nào là từ tiếng Việt, từ mợn?

? Khi mợn từ cần đảm bảo nguyên

yếu tố sĩ đứng sau? 1 Học sinh lên bảngHiệp sĩ, thi sĩ, tứ sĩ, đấu sĩ, dũng sĩ

? Các từ: phụ mẫu, phụ tử, huynh

đệ, không phận, hải phận mợn của nớc

nào?

→ tiếng Trung Quốc - Hán

Dịch nghĩa sang từ thuần Việt Cha mẹ, cha con, anh em, vùng trời,

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Soạn bài - bảng phụ - một số văn bản ngắn - dài

- Học sinh: Chuẩn bị bài - kể về mình

C Kiểm tra bài cũ

Kể lại ngắn gọn truyện Thánh GióngBạn khác kể bằng lời vua Hùng kể lại hấp dẫn truyện Bánh Chng -Bánh Giầy

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Việc hai bạn lên bảng vừa rồi đã làm đó là tự sự

Vậy tự sự là gì? Văn tự sự khác với văn miêu tả thế nào? Trong tình huốngnào ngời ta phải dùng đến văn tự sự? Đó chính là vấn đề sẽ giải quyết trong bàihọc hôm nay

? Khi nghe chuyện, ngời nghe

muốn biết điều gì? - Nghe để tìm hiểu

→ Đó là văn tự sự

? Văn bản Thánh Gióng là một văn

bản tự sự Văn bản này cho ta biết

điều gì? Về ai? Thời kỳ (Hs thảo luận)?

Diễn biến của sự việc thế nào? Kết

quả và ý nghĩa ra sao? BàI tập 2 Tìm hiểu phơng thức thể hiệncủa trong tuyện “Thánh Gióng”: Tự

Quá trình ra đời, trờng thành, lập chiếncông, thành Thánh của vị anh hùng giữ

nhân vật Câu chuyện bao gồm chuỗicác sự việc nối tiếp nhau để đi đến kếtthúc

- Tự sự giúp ngời đọc, ngời nghehiểu rõ rự việc, con ngời, hiểu rõ vấn

đề, từ đó bày tỏ thái độ khen chê

- Rất cần đến văn tự sự trong cuộcsống, giao tiếp, văn chơng

Hoạt động 3.Củng cố , hớng dẫn HS

về nhà

-Nắm nội dung ghi nhớ

-Về nhà học thuộc nội dung ghi nhớ

vàlàm bàI tập

Ngày soạn :10 tháng 9 năm 2007.Ngữ Văn Tiết 8 Tìm hiểu chung về văn tự sự

GV cho học sinh đọc mẫu chuyện và

Hoạt động 2 Đọc mẫu bài Sa bẫy và

hớng dẫn HS làm bàI tập 2 Bài Sa bẫy (Hoàng Sơn)

? Bài thơ này có phải tự sự không?

Vì sao? a, (Học sinh thảo luận)- Đó là bài thơ tự sự.

- Tuy diễn đạt bằng thơ 5 tiếng nhngbài thơ đã kể lại một câu chuyện có đầu

có cuối, có nhân vật, có chi tiết Diễnbiến sự việc nhằm mục đích chế diễntính tham ăn của Mèo đã khiến Mèo tựmình sa bẫy của chính mình

Kể lại hấp dẫn truyện trên? b, Kể miệng

Tôn trọng mạch kể trong bài thơ Kể cho nhóm

Kể trớc lớp

- Bé Mây rủ Mẹ đánh bẩy lũ chuột

nhắt bằng cá nớng thơm treo lơ lững

trong cái cạm sắt

- Cả Bé, Mèo đều nghị bọn chuột

tham ăn sẽ mắc bẫy ngay

- Đêm Mây nằm mơ thấy cảnh

chuột bị sập bẫy đầy lồng, chúng chí

chóe xin tha

- Sáng hôm sau, khi xuống bếp xem

chẳng thấy cá, thấy chuột, chỉ thấy

mèo cuộn tròn ngáy khì khì, chắc Mèo

đang mơ

Hoạt động 3 Hớng dẫn HS làm bàI tập

Đều có nội dung tự sự với ý nghĩa kểchuyện, kể việc

E Hớng dẫn học bài ở nhà

1 Thuộc ghi nhớ, làm bài 1, 2 Sgk

2 Gi¶i thÝch v× sao ngêi ViÖt thêng tù cho m×nh thuéc dßng dâi Con Rång

- Ch¸u Tiªn

3 So¹n bµi: S¬n Tinh - Thñy Tinh

_

- Tích hợp với Tiệt Việt: ở nghĩa của từ

với TLV ở khái niệm các yếu tố sự việc và nhân vật, vai trò củacác yêu tố đó trong văn kể chuyện

- Rèn kỹ năng kể

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Soạn giáo án + tranh

- Học sinh: Soạn bài + kể tóm tắt + kể những chuyện về lũ lụt

C Kiểm tra bài cũ

Kể sáng tạo truyện Thánh Gióng

Giới thiệu bằng 3-4 câu về bức tranh minh họa truyền thuyếtThánh Gióng

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

? Giải pháp kén rể của Vua Hùng là

gì? - Thách cới bằng lễ vật khó kiếm- Hẹn giao lễ vật gấp trong 1 ngày

? Giải pháp đó lợi hay hại cho Sơn

? Vì sao thiện cảm Vua Hùng lại

giành cho Sơn Tinh?

? ý nghĩa của việc sáng suốt chọn

rể

Kết quả: Vua Hùng biết trớc sứcmạnh tàn phá của thủy thần Vua tinvào sức mạnh của Sơn Tinh có thể chiếnthắng Thủy Tinh để bảo vệ cuộc sốngbình yên

- Ca ngợi công lao dựng nớc của cácVua Hùng cũng là của cha ông thuở tr-ớc

2 Cuộc giao tranh giữa 2 vị thần

? Thủy Tinh mang quân đánh vì lý

do gì? Kể lại trận đánh của Thủy

Tinh?

? Thử hình dung cuộc sống con

ng-ời sẽ ra sao nếu Thủy Tinh thắng Sơn

Tinh?

? Nhng thực tế Thủy Tinh có thắng

nỗi không? Mấy lần Thủy Tinh thua?

- Thua 2 lần - mãi mãi vẫn thua

? Thuỷ Tinh tợng trng cho sức

mạnh nào của thiên nhiên? → Thiên tai lũ lụt, thờng xuyên đe

dọa cuộc sống của con ngời

Hoạt động 3 Hớng dẫn HS rút ra nội

(Sgk)Hoạt động 4 Hớng dẫn HS làm bài tập IV Luyện tập

? Truyện mợn hiện tợng nào của

thiên nhiên ở nớc ta? thiên nhiên.- Sức mạnh và ớc mơ chiến thắng

? Sơn Tinh luôn chiến thắng Thủy

Tinh Điều đó phản ánh ớc mơ nào của

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Bài soạn - Bảng phụ

- Học sinh: Chuẩn bị bài - xem các chú thích

C Kiểm tra bài cũ

Kể lại bằng lời của Vua Hùng truyện Sơn Tinh - Thuỷ TinhHỏi nghĩa của từ - Truyền ngôi

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 Xác định nghĩ của từ 1.Nghĩa của từ

? Mỗi chú thích trên gồm mấy

phần?

a Bài tập (SGK)

?

? Phần nào nêu lên nghĩa của từ?

? Nghĩa của từ ứng với phần nào

trong mô hình? Hình thứcNội dung

Hs từ tìm một số chú thích đã học,chỉ ra đâu là hình thức, đâu là nội dung

? Qua việc hiểu đúng 4 từ trên còn

cách nào khác khi tìm hiểu nghĩa của

từ?

Bài tập nhanh: điền các từ cho phùhợp với nghĩa của từ

(Hs lên bảng)Hoạt động 3 Hớng dẫn hs đọc ghi nhớ 3 Ghi nhớ

Đọc ghi nhớ

? Có mấy cách giải nghĩa của từ? Cần lu ý: Có 2 cách giải nghĩa

? Nêu yêu cầu từng cách? * Yêu cầu cách 1:

- Đa ra từ đồng nghĩa - gần nghĩa,sắp xếp lộn xộn

- Giải thích: Từ đồng nghĩa

Từ gần nghĩa Hoạt động 4 Hớng dẫn HS làm bài tập 4 Luyện tập

? Xem lại các chú thích đã học ở cácvăn bản - Nhận xét cách giải thích gì?

? Điền theo thứ tự: học hành, họclõm, học hỏi, học tập

E Hớng dẫn học bài ở nhà

Học thuộc ghi nhớBài tập 3, 4

Soạn bài Sự việc và Nhân vật trong văn tự sự

_

Tích hợp với các văn bản đã học

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Bài soạn + Bảng phụ

- Học sinh: Soạn bài - ôn lại các sự việc, nhân vật chính đã họctrong các văn bản

C Kiểm tra bài cũ

? Tự sự là gì?

? Kể lại bằng văn xuôi "Sa bẫy"

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng phải có việc có ngời Đó là sự việc(chi tiết) và nhân vật - 2 đặc điểm cốt lõi của tác phẩm tự sự Nhng vai trò tínhchất, đặc điểm của nhân vật và sự việc trong tác phẩm tự sự nh thế nào? Làmthế nào để nhận ra, làm thế nào để xây dựng cho nó hay, cho sống động trongbài viết của mình Đó còn là vấn đề khó cần phải suy nghĩ học tập nghiêm túc

Bảng phụ: 7 sự việc trong truyện

Sơn Tinh - Thuỷ Tinh Đọc 7 sự việc

? Ngẫm nghĩ sự việc nào mở đầu,

sự việc nào kết thúc, sự việc nào cao

trào, sự việc nào phát triển?

(Hs thảo luận)

? Có thể bỏ bớt sự việc nào mà ý

nghĩa của truyện vẫn không thay đổi? Khởi đầu 1Sự việc phát triển: 2, 3, 4

Sự việc cao trào: 5

Sự việc kết thúc: 6, 7

? Có thể đảo trật tự các sự việc

không?

? Sơn Tinh đã thắng Thủy Tinh mấy

lần?

? Nếu Thuỷ Tinh thắng thì chủ đề

của truyện sẽ ra sao?

→ Các sự việc móc nối với nhautrong mối quan hệ rất chặt chẽ, khôngthể đảo lộn, không thể bỏ bớt một sựviệc nào Nếu cứ bỏ dù một sự việctrong hệ thống, lập tức cốt truyện sẽ bịthay đổi

? Nếu chỉ kể 7 sự việc trên thì

truyện Sơn Tinh - Thủy Tinh có hấp

dẫn không? Tại sao?

? Hãy kể ra chi tiết chứng tỏ ngời

kể có thiện cảm với Sơn Tinh?

→ Nêu lên vẻ đẹp của các chi tiết

? Những sự việc đó có ý nghĩa

Ng-ời kể nêu lên sự việc nhân vật nhằm thểhiện thái độ yêu ghét của mình

E Hớng dẫn học bài ở nhà

- Nắm đợc đặc điểm của sự việc trong văn tự sự

- Tìm các đặc điểm của nhân vật chính trong các văn bản đã học

_

- Hiểu đợc ý nghĩa của sự việc và nhân vật trong văn tự sự: Sự việc có quan

hệ vói nhau và với nhân vật, với chủ đề của tác phẩm Sự việc luôn gắn với thờigian và địa điểm, nhân vật, diễn biến, nguyên nhân, kết quả

- Nhân vật vừa là ngời làm ra sự việc hành động, vừa là ngời đợc nói tới

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Bài soạn + Bảng phụ

- Học sinh: Soạn bài - ôn lại các sự việc, nhân vật chính đã họctrong các văn bản

C Kiểm tra bài cũ

? Sự việc trong văn tự sự có đặc điểm gì?

? Các sự việc nối tiếp nhau có quan hệ nh thế nào? Có thể thay đổi

? Có những kiểu nhân vật thế nào? - Nhân vật: Nhân vật chính

Nhân vật phụ

? Muốn nhận diện nhân vật chính,

nhân vật phụ ta làm cách nào? phơng diện.- Nhân vật chính: đợc kể trên nhiều

- Nhân vật phụ: chỉ đợc nói qua

? Khi xây dựng nhân vật ta cần chú

ý điều gì? - Khi kể về nhân vật ta chú ý tới:+ Tên gọi

+ Lai lịch+ Chân dung+ Tài năng

+ Việc làm Hoạt động 2: Gv tổng kết kiến thứcđã

học bằng phần ghi nhớ II Ghi nhớ

Sgk - trang 38Hoạt động 3: Hớng dẫn HS làm bài

Gv hớng dẫn làm bài tập

Số 1:

a, Nhận xét vai trò, ý nghĩa của các

nhân vật nhân vật phụ.- Vai trò ở đây là nhân vật chính hay

- Đối chiếu phần ghi nhớ để nêu ýnghĩa của các nhân vật

b, Tự tóm tắt truyện - Xác định có mấy sự việc Những sự

việc nào quan trọng nhất

- Các nhân vật chính là những nhânvật nào và gắn với sự việc đó ra sao?

Số 2: Tởng tợng câu chuyện theo

nhan đề: Một lần không vâng lời - Gợi ý:Một lần không vâng lời cô giáo

"Cô giáo dặn làm bài kiểm tra không

đợc "quay cóp" Lan đã chép bài củabạn để nộp Cô đã phát hiện ra khichấm bài của Lan và Lan đã bị điểmkém Lan xấu hổ, ân hận mãi về hành

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Soạn bài, tranh, su tầm những chuyện về Lê Lợi

- Học sinh: Chuẩn bị bài, kể tóm tắt

C Kiểm tra bài cũ

Kể chuyện Sơn Tinh - Thủy Tinh trong vai Sơn Tinh

Cảm nhận về nhân vật Sơn Tinh

Tại sao nói kết thúc truyền thuyết này rất độc đáo

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Có một cái hồ đợc mệnh danh là một lẵng hoa giữa lòng Thành phố HàNội Nó có nhiều tên gọi khác nhau: Hồ Lục Thuỷ, Hồ Tả Vọng, Hồ ThủyQuân, đến thế kỷ XV mới mang tên Hồ Gơm, hay hồ Hoàn Kiếm Vì sao vậy,

có liên quan gì đến sự tích nhận gơm, trả gơm thần của ngời anh hùng đất LamSơn Lê Lợi?

Yêu cầu đọc chậm rãi gợi không

3 Bố cục: (3 phần)

? Mạch truyện có thể ngắt chia ra

sao? khởi nghĩa Lam Sơn.a, Mở truyện: Giới th Lê Lợi và cuộc

b, Thân truyện: diễn biến câuchuyện,

c, Kết truyện: Đổi tên thành Hồ Gơm

- Hồ Hoàn Kiếm

Kể tóm tắt: Khoảng 10 câuHoạt động 2 Hớng dẫn HS tìm hiểu

1 Sự tích Lê Lợi đợc gơm thần

? Vì sao Đức Long Quân quyết

định cho nghĩa quân Lam Sơn mợn

g-ơm thần?

? Nh vậy truyền thuyết này có liên

quan đến sự thật lịch sử nào ở nớc ta?

? Gơm thần đã về tay nghĩa quân

theo cách nào? chỉ bắt đợc chuôi gơm trên ngọn cây.- Những chi tiết khá rắc rối Lê lợi

Lê Thận đợc lỡi gơm rĩ Sau đó Lê Thận

ra nhập nghĩa quân, tình nguyện dâng

l-ỡi gơm lên chủ tớng Lê Lợi, gơm vàchuôi vừa khít nh in

? Nhận xét về sự việc này? → Làm cho câu chuyện trở nên ly kỳ

hấp dẫn thiêng liêng huyền bí

Chi tiết hoang đờng này hàm ý sâu

xa: sự nghiệp của Lê Lợi là chính

? Trong tay, "gơm báu" có tác dụng

nh thế nào? - Nêu nhận xét- Có vũ khí trong tay, tớng tài sẽ có

sức mạnh vô địch

2 Sự tích Lê Lợi trả gơm thần

? Kể tóm tắt sự việc này? (Xem tranh)

? Em hiểu gì về yếu tố kỳ ảo Rùa

Vàng đòi gơm?

? Bức tranh minh họa cho cảnh gì?

- Rùa Vàng tợng trng cho sức mạnh

và sự sáng suốt, trầm tĩnh của nhân dântrong lịch sử dựng nớc và giữ nớc

? Vì sao Long Quân đòi gơm báu?

? Vì sao địa điểm trả gơm lại ở hồ

Lục Thuỷ mà không phải ở Thanh Hóa? (Thảo luận)

Hoặc ở chỗ nhận gơm, vì sao phải ở

Thăng Long bình Chiến tranh kết thúc, đất nớc thanh→ cần lao động xây dựng đất nớc

vừa qua 10 năm binh hỏa

III Ghi nhớ - LT

? ở truyền thuyết này lịch sử và

huyền thoại, thực và h đan cài hài hòa

đậm đà chất trữ tình, ca lên bài ca chiến

đấu và chiến thắng, mơ ớc hòa bình củanhân dân Đại Việt ở thế kỷ 15

+ Hồ gơm - với truyền thuyết nàycàng đẹp lung linh nh viên ngọc giữalòng Thủ đô Thăng Long - đông đô

thân yêu niềm vinh dự, tự hào của nhândân cả nớc Việt Nam, tô thắm thêmtruyền thống Thành phố vì hòa bình, vì

tơng lai Hà Nội thành phố rồng bay,thành phố 1000 năm

E Hớng dẫn học bài ở nhà

Đọc thêm: ấn kiếm Tây Sơn

Kể lại bằng lời của Lê LợiSoạn bài chủ đề và dàn bài văn tự sự _

Ngày 24 tháng 9 năm 2007

Tiết 14:

chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

A Mục tiêu cần đạt:

- Giúp học sinh nắm đợc chủ đề, dài bài bài văn tự sự

- Mối quan hệ giữa sự việc và chủ đề

- Tích hợp: Thánh Gióng, Sự tích Hồ Gơm

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Soạn bài - Tập hợp một số chủ đề - một số dàn bài

mẫu tự sự

- Học sinh: Soạn bài, kể một số truyện đã học

C Kiểm tra bài cũ

Kể hấp dẫn truyền thuyết Hồ Gơm

ý nghĩa việc hoàn gơm

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Muốn hiểu đợc bài văn tự sự trớc hết phải hiểu đợc chủ đề của nó, sau đó

là tìm hiểu bố cục của bài văn Vậy chủ đề là gì? bố cục có phải là dàn ýkhông? Làm thế nào để xác định đợc chủ đề và dàn ý của tác phẩm

2 Hoạt động dạy học

HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Rút KN sautiết dạyHoạt động 1.Tìm hiểu chủ đề của bài

? ý chính của bài văn đợc thể hiện ở

những lời nào? Vì sao em biết? 1. Tìm hiểu chủ đề của bài văn tựsự

- Các câu, đoạn sau là tiếp tục triểnkhai ý chủ đề

b Ghi nhớ1 (SGK)

Hoạt động 2.Tìm hiểu dàn bài của bài

văn tự sự:? Nhận xét các phần của văn

bản?

Bài tập TN:Phần thân bài của bài văn

tự sự có chức năng gì?

A Giới thiệu chung về nhân vật

B Kể diễn biến của sự việc

C Kể kết cục sự việc

D Nêu ý nghĩa bài học

2 Dàn bài của bài văn tự sự

-HS nhận xéta GV nhận xét-HS:Câu b

Việc Tụê Tĩnh u tiên chữa bệnh

tr-ớc cho ngời nghèo bệnh nặng nói Y đức Tụê Tĩnh

lên phẩm chất gì của thầy thuốc?

? Vấn đề văn bản muốn đặt ra là gì?

? Vậy chủ đề là gì? → Vấn đề chính, vấn đề chủ yếu

? Hãy chọn một nhan đề cho phù

hợp thể hiện vấn đề chính, chủ yếu

Qua tìm hiểu trên rút ra điều gì cần

ghi nhớ

1 Chủ đề

2 Dàn bài văn tự sự

Đọc ghi nhớ T45Hoạt động 4.Hớng dẫn HS làm luyện

1 Đọc thêm các cách mở bài trong

bài văn tự sự (47)

2 Đọc 2 lần phần thởng (45)

a, Xác định chủ đề của truyện Ca ngợi trí thông minh và lòng trung

thành với vua của ngời nông dân đồngthời phê phán tính tham lam cậy quyềncủa viên quan nọ

b, Chỉ rõ 3 phần của truyện Mở bài: câu đầu

Thân bài: tiếpKết bài: câu cuối cùng

c, So sánh với truyện Tụê Tĩnh * Giống nhau: Kể theo trật tự tác giả

- 3 phần rõ rệt

- ít hành động, nhiều đối thoại

* Khác nhau: Nhân vật trong "phầnthởng" ít hơn chủ đề "Tụê Tĩnh" nằmngay ở mở bài còn "phần thởng" lạinằm trong sự suy đoán của ngời đọc

E Hớng dẫn học bài ở nhà

Thuộc ghi nhớ; bài tập 1, 2

Mợn lời Rùa Vàng kể lại hấp dẫn truyền thuyết Hồ Gơm

Soạn bài: Chủ đề và cách làm bài văn tự sự

_

Ngày 26 tháng 9 năm 2007

Tiết 15:

Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự (T1)

A Mục tiêu cần đạt:

- Giúp học sinh biết tìm hiểu đề văn tự sự và cách làm bài văn tự sự

- Trên cơ sở đó học sinh sẽ vận dụng lý thuyết để làm bài tốt

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Soạn bài - Bảng phụ

- Học sinh: Tìm hiểu bài - kể lại các văn bản đã học

C Kiểm tra bài cũ

? Em hiểu chủ đề của bài văn tự sự nh thế nào?

? Chủ đề của bài "Sự tích Hồ Gơm"

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Một bài văn tự sự thành công bao giờ cũng làm sáng tỏ một chủ đề nào

đó Để đạt đợc mục đích này thì học sinh cần nắm chắc cách làm một bài văn tựsự

2 Hoạt động dạy học

I Đề, tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự.

Hoạt động 1Tìm hiểu đề văn tứự 1 Đề văn tự sự

- Gv treo các đề (sgk) lên bảng A Bài tập:( SGK)

- Học sinh đọc lại các đề - Hs đọc lại đề

? Lời văn ở đề (1) nêu ra những yêu

cầu gì

+ Kể lại câu chuyện em thích bằnglời văn của em

Gv: Chuyện em thích: câu chuyện

em tự chọn bằng lời văn của em:

Có đề tự sự nghiên về tả ngời, có đềnghiêng về kể việc, có đềnghiên về tờngthuật sự việc (đề 4); tả ngời (để 2, 6).

? Khi kểngời, ngời ta chú ý kể nh

thế nào? chất việc làm, hành động.- Khi kể ngời ta chú trọng vào phẩm

- Nhân vật chính nổi bật hơn nhânvật phụ

? Vậy để làm tốt bài văn tự sự khi

tìm hiểu đề ta cần chú ý điều gì? B Ghi nhớ 1Hs đọc Sgk

? Em sẽ chọn truyện nào? - Chọn truyện Thánh Gióng

? Chủ đề của truyện "Thánh Gióng"

là gì? trong buổi đầu của nhân dân ta.- Đề cao sức mạnh, tinh thần yêu nớc

- Lý giải một số hiện tợng trong tựnhiên

Lu ý: Yêu cầu kể ở đây không phải

là bê y nguyên truyện vào mà phải biếtchọnlọc các sự việc để làm toát lên vấn

Ngày 12 tháng 9 năm 2007

Tiết 16:

Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự (T2)

A Mục tiêu cần đạt:

- Tiếp tục hớng dẫn học sinh tìm hiểu cách làm bài văn tự sự

- Luyện tập khắc sâu lý thuyết

-Kiểm tra viết 15 phút

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Soạn bài - Bảng phụ

- Học sinh: Tìm hiểu bài - kể lại các văn bản đã học

C Kiểm tra bài cũ

? Nêu các bớc làm bài văn tự sự?

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Để làm tốt bài văn tự sự ngoài việc tìm hiểu đề để xác định yêu cầu, việctìm ý giúp em tìm đợc các ý cơ bản, nhân vật, sự việc định viết trong bài Bàivăn muốn đạt kết quả cao ngời viết phải biết lập dàn ý để viết sát, đúng, phùhợp với yêu cầu của từng phần

+ Thủy Tinh đến muộn nổi giận

? Vậy theo em lập dàn ý là làm gì? → Ghi nhớ

Lập dàn ý là sắp xếp việc gì kể trớc,việc gì kể sau để ngời đọc theo dõi câuchuyện và hiểu đợc ý định của ngờiviết

Sau khi đã có dàn ý, các em cần

bám vào dàn ý và viết bài bằng lời văn

của em

? Qua hai tiết học, em hãy rút ra

cách làm bài văn tự sự Hs nhắc lạiGv bổ sung, hệ thống hai tiết học

- Ba tuổi không nói → nghe sứ giả

rao → cất tiếng nói

- Tiếng nói đầu tiên: Đòi đi đánh giặc

- Lớn nhanh nh thổi → tráng sĩ

- Tráng sĩ vỗ vào mông ngựa xôngthẳng quân thù đánh giặc chết nh rạ

- Đánh thắng giặc bay về trời