Bài soạn Ngữ văn 6 cả năm đã chỉnh

Truyện hấp dẫn ngời đọc với những chi tiết Rồng ở dới nớc và Tiên trên non gặp nhau, yêu th-ơng nhau và kết duyên vợ chồng, phản ánh thời kỳ gia đình của ngời Việt cổ.. Bằng sự hiểu biết

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 1: Con rồng cháu tiên

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu sơ bộ ĐN về truyền thuyết

- Hiểu đợc nội dung , ý nghĩa của 2 truyện Chỉ ra và hiểu đợc ý nghĩacủa những chi tiết kỳ ảo

mạch Nhấn giọng ở những chi tiết

kỳ ảo, hoang đờng

GV đọc mẫu một vài đoạn

KL: Đó là câu chuyện truyền

thuyết về đời Vua Hùng

H? Em hiểu thế nào là truyền

thuyết?

GV: Đây là TT về thời Vua Hùng,

thời đại mở đầu lịch sử VN gắn

Hs kể

Hs khác nhận xét

Truyền thuyết là loạitruyện dân gian truyềnmiệng kể về các nv và

sự kiện có liên quan đếnlịch sử thời quá khứ , th-ờng có yếu tố tởng tợng,

1/ Đọc:

2/ Kể

3/ Tìm hiểuchú thích:Truyềnthuyết

II/ Tìm hiểuvăn bản:1/ Nhân vậtLạc LongQuân và Âu

anh hùng kiến tạo nền văn minh

Âu Lạc Truyện hấp dẫn ngời đọc

với những chi tiết Rồng ở dới nớc

và Tiên trên non gặp nhau, yêu

th-ơng nhau và kết duyên vợ chồng,

phản ánh thời kỳ gia đình của ngời

Việt cổ

H? Việc kết duyên của LLQ và Âu

Cơ , chuyện Âu Cơ sinh nở có gì

kỳ lạ?

GV: LLQ tợng trng cho nớc, Âu

Cơ tợng trng cho đất Cả 2 thần

t-ợng trng cho đất nớc, núi sông

giữa cha kỳ diệu, mẹ thiêng liêng

tạo nên Tổ Quốc VN

H? ý nghĩa của chi tiết kỳ lạ trên?

GV liên hệ với từ “ Đồng bào”

trong câu nói của Bác Hồ

H? Khi tả 100 con trai của Âu Cơ

ngời xa nhấn mạnh vào chi tiết

Thần có tài năng phi ờng : diệt trừ Ng Tinh,

th-Hồ Tinh, Mộc Tinh,khai phá vùng biển,vùng rừng núi, vùng

đồng bằng

Âu Cơ: Thuộc dòngthần Nông, xinh đẹptuyệt trần Dạy dân cáchtrồng trọt, chăn nuôi,cách ăn ở

Kỳ lạ, đẹp đẽ, lớn lao

Sinh ra bọc trăm trứng,

nở ra 100 con trai

Bọc trăm trứng biểu ợng cho sức mạnh cộng

t-đồng của ngời Việt

Con nào con ấy hồnghào, đệp lạ thờng

50 ngời con theo chaxuống biển, 50 ngời contheo mẹ lên núi để caiquản các phơng: kẻ trêncạn, ngời dới nớc

Lý giải sự phân bố dân

c ở nớc ta

HS thảo luận và tìm dẫnchứng để chứng minh

Cơ:

2/ Âu Cơsinh nở và ýnghĩa củaviệc chiacon:

H? Theo em, chi tiết trên nhằm

giải thích điều gì về ls?

H? Bằng sự hiểu biết cua rem về ls

chống ngoại xâm và công cuộc

dựng xây đất nớc của dân tộc, em

thấy lời căn dặn của LLq sau này

có đợc con cháu thần thực hiên

không?

H? Đọc phần cuối truyện?

H? Truyện kết thúc bằng sự việc

nào?

H?Chi tiết ngời con trởng ở lại làm

Vua nhằm giải thích điều gì?

H? Theo em, cốt lõi ls trong

truyện là gì?

GV: Sự kết hợp giữa bộ lạc Lạc

Việt và Âu Việt và nguồn gốc

chung của các c dân Bách việt là

có thật Chiến tranh về tự vệ ngày

càng trở nên ác liệt đòi hỏi phải

huy động sức mạnh của cả cộng

đồng ở thời đại Hùng vuơng và

công cuộc chống lũ lụt để xây

ảo trong truyện cổ dân gian gắn

liền với quan niệm, tín ngỡng của

ngời xa về tg

VD: Quan niệm về các thế giới

nh trần gian âm phủ, thuỷ phủ Về

sự đan xen giữa tg thần và tg ngời

Quan niệm vạn vật đều có linh

Chi tiết không có thật

đ-ợc tgdg sáng tạo

Vai trò : Tô đậm tínhchất kỳ lạ, lớn lao , đệp

đẽ cua các nv, sự kiệnThần kỳ hoá, tin yêu ,tôn kính tổ tiên dân tộcmình

Tăng sức hấp dẫn chotruyện

GT, suy tôn nguồn gốccao quý của dân tộcVNvà biểu hiện ýnguyện đoàn kết, thốngnhất của nd ta ở mọimiền đất nớc

Mờng: quả trứng to nở

ra ngời

Khơ Me: quả bầu mẹ

Sự gần gũi về cội nguồn

3/ Sự hìnhthành triều

đại Hùng

V-ơng:

III/ Tổngkết

IV/ Luyệntập:

H? Em biết những truyện nào của

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu thêm định nghĩa về truyền thuyết

- Hiểu thêm thành quả lao động trong việc xây dựng nền văn hoá dântộc

- Biết xd cho mình lòng yêu quý những con ngời lao động chân chính, tựhào về văn hoá dân tộc

II Các b ớc tiến hành :

A ổn định lớp

B.Kiểm tra:

- Kể lại truyền thuyết “Con Rồng, cháu Tiên”

- Nêu ý nghĩa sâu xa của chi tiết cái bọc trăm trứng

lễ Tiên Vơng có ý địnhchọn ngời nối ngôi

2/ Các lang cố ý làmvừa lòng Vua bằngnhững mâm cỗ thật hậu

3/ Riêng Lang Liêu đợc

I/ Đọc, tìmhiểu chúthích:

1/ Đọc2/ Kể3/ Tìm hiểu

từ ngữ khó:

Gv yêu cầu hs kể truyện.

H? Qua cách chọn ngời nối ngôi

đã giúp em hiểu điều gì về vị vua

này?

GV:Vua Hùng đa ra hình thức để

chọn ngời nối ngôi Thời gian

trôi đi, ngày lễ Tiên Vơng sắp đến

Ai sẽ là ngời làm vừa ý vua?

chúng ta theo dõi phần tiếp theo

của truyện

Đọc đoạn : các lang lễ Tiên

V-ơng

H? Đoạn truyênh kể về sự việc gì?

H? Trong đoạn truyện trên chi tiết

nào em thờng gặp trong các truyện

cổ dân gian?

GV: Đây là chi tiết nghệ thuật tiêu

biểu cho truyênh dân gian Trong

các truyện dg khác ta cũng thấy sự

có mặt của các chi tiết trên

H? Em hãy kể 1 vài chi tiết trong

các truyện dg khác ?

H? Theo em, chi tiết trên có giá trị

thần mách bảo dùng 2loại bánh dâng lễ TiênVơng

4/ Vua Hùng chọn bánh

để lễ Tiên Vơng và tếtrời đất nhờng ngôi báucho chàng

5/ Từ đời Vua Hùng thứ

7, nớc ta có tập tục làmbánh chng, bánh giầy để

đón tết

Giặc ngoài đã dẹp yên,

đất nớc có thể tập trungvào công cuộc chăm locho dân đợc no ấm, vua

đã già muốn truyềnngôi

Chọn ngời làm vừa ývua trong lễ Tiên Vơng;

ngời nối ngôi phải nốichí Vua

Là ông tài trí, sáng suốt,công minh Luôn đề caocảnh giác thù trong giặcngoài Đồng thời ngầmnhắc nhở 20 ông Lang

về truyền thống dựng

n-ớc, giữ nớc

Chi tiết thi tài: Họ chỉbiết đua nhau làm cỗthật hậu , thật ngon đem

về lễ Tiên Vơng

Truyện Tấm Cám : thibắt tép

Truyện Em bé thôngminh: thi giải các cáu

II/ Tìm hiểuvăn bản:1/ Hùng V-

ơng chọn

ngôi

2/ Cuộc đuatài giànhngôi báu:

ntn với truyện dg?

Lễ Tiên Vơng đã trở thành cuộc

đua tài giữa 20 ngời con trai của

Vua

Trong cuộc đua tài đó LL là ngời

chịu nhiều thiệt thòi nhất

H? Trong lúc ấy, điều kỳ lại nào

LL đã hiểu gt lao động của nghề

nông : nhờ gạo mà dân ấm no, nớc

mặt trí tuệ mà nv trong truyện dg

trải qua Qua đó thể hiện tài năng

Góp phần tạo sự hồihộp, hứng thú cho ngờinghe

Gặp thần trong mơ

Vì LL mồ côi cha mẹ vàthiệt thòi nhât

Chàng chăm lo việc

đồng áng, tự tay trồnglúa, trồng khoai Chànghiểu đợc giá trị hạt gạo,của cải do mình làm ra

Hạt gạo là quý

Thần muốn thử thách để

LL bộc lộ đợc trí tuệ, tàinăng của mình, đểchứng tỏ việc kế vị ngôivua là xứng đấng

LL đã suy nghĩ thấu đáolời thần và sáng tạo ra 2loại bánh: bánh chnghình vuông, bánh giầyhình tròn

Là ngời tài trí

2 thứ bánh có ý nghĩasâu sa tợng trng cho trời

đất, muôn loài, có ýnghĩa thực tế quý hạtgạo

Chàng là ngời làm vừa ývua đã đoán đợc ý vua

Đó là biểu hiện của ócthông minh, trí tuệ

3/ Lang Liêu

ngôi:

4/ ý nghĩacủa vb:

H? Truyện có ý nghĩa ca ngợi ai?

Đề cao điều gì?

H? Nêu ý nghĩa cua rphong tục

làm bánh chng, bánh giầy trong

ngày Tết của nd ta?

H? Trong truyện, em thích nhất

chi nào? Vì sao?

Ca ngợi thời các VuaHùng dựng nớc Đề caonghề nông, đề cao sựthờ kính trời, đất và tổtiên của nd ta

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 3: Từ và cấu tạo từ tiếng việt

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

Hiểu thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo từ Tiếng Việt

Khái niệm về từ, đơn vị cấu tạo từ, các kiểu cấu tạo từ

Có từ cấu tạo là 1 tiếng

Có từ cấu tạo là 2 tiếng

Xét VD:Thần dạydân cáchtrồng trọt,chăn nuôi vàcách ăn ở

với nhaucó tác dụng gì?

H? Khi nào 1 tiếng có thể coi là

1 từ?

H? Từ các vd trên, em hiểu từ là

gì?

Tích hợp TLV:

Trong cuộc sống hàng ngày, để

diễn đạt điều mình muốn nói,

muốn viết cần lựa chọn từ để sắp

xếp thành câu, diễn đạt cho phù

hợp với MĐgiao tiếp để ngời tiếp

H? Em hiểu thế nào là từ láy?

Tình huống tháo luận:

Có bạn cho rằng: chăn nuôi là từ

phức, bạn khác cho là từ ghép ý

kiến của em ntn?

H? Bài học hôm nay, em cần ghi

nhớ những nội dung cơ bản nào?

Gọi Hs trình bày

BT 4,5 hình thức thi tìm từ láy

3 tiếng: Hợp tác xã

4 tiếng: nhí nha nhínhảnh

chủ nghĩa xã hội

Đơn vị cấu tạo từ TV làtiếng

Tạo ra 1 câu trọn vẹn diễn

đạt 1 ý

Khi 1 tiếng có thể dùngtạo câu , tiếng ấy trởthành từ

ch-Ghép các tiếng có quan

hệ với nhau về nghĩa

Do có quan hệ láy âmgiữa các tiếng

Sơ đồ cấu tạo từGhi nhớ

nguồn gốc, con cháu là từghép

I/ Từ là gì?

II/ Từ đơn,

từ phức:

1/ Từ đơn:2/ từ phức:

a/ Từ ghép:b/ Từ láy

III/ Luyệntập:

1/ bài tập 12/ BT 2:

3/ BT 3: tìmthêm t fghépchỉ quan hệthân thuộc4/ bài tập 4,

bánh gián, bánh nớng,bánh chng.

5

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 4: giao tiếp, văn bản và phơng thức biểu đạt

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

Huy động kiến thức HS ở những loại VB mà hs đã biết

Hình thành sơ bộ kn: VB, mục đích giao tiếp và phơng thức biểu đạt

H?Em hãy biểu đạt suy nghĩ của

em về ớc mơ cho ngời bạn biết?

cho ngời khác hiểu , em làm ntn?

GV: nói cách khác là phải tạo lập

Phải nói, viết có đầu, cócuối mạch lạc

Ai ơi giữ chí cho bền

Dù ai xoay hớng đổi nềnmặc ai

MĐgt: Để nêu ra 1 lờikhuyên

Chủ đề: Khuyên con ngời

1/ Giaotiếp là gì?

Ghi nhớ1

2/ Vănbản là gì?Ghi nhớ 2

4/ Giới thiệu quá trình thành lập

và thành tích thi đấu của đội

H? Truyền thuyết: Con

Rồng thuộc kiểu VB nào? Vì

Biểu cảm

Nghị luận

a/ Tự sự b/ Miêu tả

c/ Nghị luận

d/ Biểu cảme/ Thuyết minh

đạt:

Tự sựMiêu tảBiểu cảmNGhịluậnthuyếtminhHànhchính,công vụ

Ghi nhớ:SGK

III/

Luyệntập:

1/ Bài tập1:

2/ Bài tập2:

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 5: thánh gióng

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Nắm đợc ý nghĩa và một số nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện ThánhGióng

- Kể lại đợc truyện này

- Cảm nhận của em về nhân vật Lang Liêu ?

C Bài mới:

*Bài mới:

GV nêu yêu cầu :

Giọng ngạc nhiên , hồi hộp ở đoạn

Gióng ra đời

Lời Gióng trả lời sứ giả đĩnh đạc,

nghiêm trang

Đoạn cả làng nuôi Gióng đọc

giọng háo hức, phấn khởi

Đoạn Gióng đánh giặc giọng khẩn

trơng, mạnh mẽ

đoạn cuối giọng chậm, nhẹ

H? Truyện gồm những sự việc

chính nào?

H? NV trung tâm của truyền

thuyết này là NV nào?

H? Sự ra đời của Gióng đợc tg dân

gian giới thiệu ntn?

muốn theo dõi không?

GV dẫn dắt: sự kiện giặc Ân sang

xâm chiếm bờ cõi Vua cho sứ giả

đi tìm ngời tài giỏi cứ nớc

H? Khi nghe lời rao của sứ giả,

Gióng có sự thay đổi kỳ lạ ntn?

H? Câu nói đó với ai? Trong hoàn

1/ Sự ra đời kỳ lạ củaGióng

Chi tiết cuốn hút, tạo sự tò

mò, hấp dẫn với ngời đọc

Gióng cất tiếng nói

HS đọc câu nói của Gióng

Đó là lời yêu cầu cứu nớc,

là niềm tin sẽ chiến thắnggiặc ngoại xâm

I/ Đọc,tìm hiểuchú thích:1/ Đọc,kể

2/ Tìmhiểu 1 số

từ ngữkhó:

3/ Bố cụctruyện:

II/ Tìmhiểu vănbản:

Hình tợngnhân vậtThánhGióng

1/ Sự ra

đời vàtuổi thơcủa

Gióng

* nguồngốc ra đời

Câu nói

đầu tiên

đợc đặt lên đàu tiên với ngời anh

H? Theo em, chi tiết: Gióng lớn

nhanh bà con vui lòng có ý

nghĩa ntn?

GV: Gióng là con cảu muôn bà

mẹ, của nd Ngời anh hùng từ dân

mà ra, sức mạnh cảu dân tộc tập

trung thể hiện trong sức mạnh của

Gióng

H? Em hãy kể 1 chi tiết miêu tả vị

thần trong truyện thần thoại mà

H? Bằng lời văn của mình, em hãy

kể lại đoạn Gióng ra trận đánh

H? Tại sao đánh giặc xong, Gióng

lại bay về trời?

GV: đánh giặc xong, Gióng không

Gióng lớn nhanh nh thổi

Gióng lớn lên bằng nhữngthc ăn, đồ mặc của nd Sứcmạnh dũng sĩ của Gióng đ-

ợc nuôi dỡng từ những cáibình thờng nhất, bằng tinhthần đoàn kết của nd

Miêu tả thần trụ trời

Thàn đợc nd sinh ra , nuôinấng

Gióng gần gũi với nd,mang tính con ngời

HS đọc và kể

Sức sống mãnh liệt, kỳdiệu của dân tộc ta mỗi khigặp khó khăn

HS kể

Sinh động, cụ thể nh mở ratrớc mắt ta bức tranh hoànhtráng, kỳ vĩ về ngời anhhùng đánh giặc, cứu nớc

Gióng đánh giặc bằng mọithứ vũ khí mà non sông đấtnớc ban cho

Gióng ra đời đã phi thờng,

ra đi cũg phi thờng NDmuốn thể hiện tình cảmyêu mến , trân trọng, muốngiữ mãi hả ngời AH nên đã

để Gióng trở về với cõi vô

biên, bất tử Bay lên trời,Gióng là non nớc, đất trời,

là mọi ngời dân Văn Lang

HS tìm những di tích vềPhù Đổng tHiên Vơng

Cả làng,cả nớcnuôi

nấng,giúp đỡGióngchuẩn bị

ra trận

Gióngcùng toàndân chiến

đấu vàchiếnthắnggiặcngoạixâm:

hề đòi hỏi công danh Dấu tích của

chiến công, Gióng để lại cho quê

hơng “ AH thế mới thật Ah, thật

vĩ đại.Cũng nh nd, đuổi xong giặc

lại trở về với luống cày, với đồ

nghề của mình không chờ khen

th-ởng gì”

H? Những dấu tích lịch sử nào còn

sót lại đến nay chững tỏ câu

chuyện trên không hoàn toàn là

TT?

H? ý nghĩa của hình tợng Thánh

gióng?

H? Qua câu chuyện giúp em hiểu

gì về tình cảm của nd ta đối với

ngời anh hùng?

H? Chi tiết nào để lại ấn tợng sâu

sắc trong tâm trí em?

* HDVN: Kể đợc truyện

- Nắm đợc ý nghĩa của truyện

- ý nghĩa của phong trào Hội khoẻ

Phù Đổng

- Soạn: Từ mợn

Tiêu biểu cho lòng yêu

n-ớc, tinh thần chóng giặcngoại xâm của nd ta trongbuổi đầu dựng nớc, giữ n-

ớc Gióng là tập hợp sứcmạnh của toàn dân tộc

Sự trân trọng và lòng biết

ơn

HS thảo luận

II/ Tổngkết:

IV/

Luyệntập:

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 6: từ mợn

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Khái niệm và cấu tạo của từ mợn

- Phân tích một số chi tiét đặc sắc trong truyện “Thánh Gióng”?

- Giải nghĩa từ: trợng, tráng sĩ? Nêu nguồn gốc của 2 từ đó?

C Bài mới:

*Bài mới:

H? VD trên đợc trích dẫn từ VB

nào? Nói về điều gì?

H? Dựa vào vb, em hãy giải thích

từ : Trợng và tráng sĩ?

GVgợi ý: khi đọc các từ này các

em phải tìm hiểu nghĩa của nó dựa

H? Các em có hay đọc truyện hoặc

xem phim truyện dã sử của TQ

trên truyền hình?

H? Các em có gặp các từ : trợng,

tráng sĩ trong lời thuyết minh hay

lời đối thoại của các NV không?

H? Vậy 2 từ trên là từ mợn của

tiếng nớc nào?

GV KL: Mợn từ tiếng TQ cổ , đợc

đọc theo cách phát âm của ngời

Việt nên gọi là từ Hán Việt

Bài tập nhanh: Xác định từ HV

trong 2 câu thơ sau:

Lối xa xe ngụa hồn thu thảo

Nền cũ lâu đài bóng tich

hoá thì viết nh từ thuần vIệt

những từ cha đợc thuần hoá thì

dùng dấu – nối 2 tiếng

Gọi hs đọc đoạn trích ý kiến của

Chủ tịch Hồ cHí minh

H? Qua phần vừa tìm hiểu em hãy

cho biết mặt tích cực của việc mợn

từ là gì?

H? Mặt tiêu cực của việc lạm dụng

VB: Thánh Gióng

Trợng: Đơn vị đo độ dàibằng 10 thớc TQ cổ

Tráng sĩ: ngời có sức lực ờng tráng, chí khí mạnhmẽ

c-Là những từ mợn

HS trả lời

Tiếng TQ

Các từ HV :Thu thảo, tịch dơng, lâu

Lạm dụng việc mợn từ sẽlàm cho TV kém trongsáng

thuầnViệt và từmợn:VD: Chú

bé vùngdậy, vơnvai mộtcái bỗngbiến

thànhmộttráng sĩmình caohơn tr-ợng

ThuầnViệt?2/ Từ m-ợn:

3/ Nguồngốc của

từ mợn:

4/ Cáchviết từ m-ợn:

b/ mợn Tiếng Hán: gianhân.

c/ Mợn tiếng Anh: pốp,mai cơn giắc xơn, in tơ nét

Nghĩa của từng tiếng tạo từHV:

a/ khán giả: khán : xem giả: ngời

b/ yếu điểm: yếu : quantrọng

điểm: chỗ

a/ Các từ mợn:phôn, pan,nốc ao

b/ trong hoàn cảnh giaotiếp với bạn bè, ngòi thânhoặc có thể dùng để viếttin

Không dùng trong các ờng hợp có nghi thức giaotiếp trang trọng

tr-II/

Nguyêntắc mợntừ:

III/

Luyệntập:

Tiết 7, 8: tìm hiểu chung về văn tự sự

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Nắm đợc mục đích giao tiếp của tự sự

- Có kn sơ bộ về phơng thức tự sự trên cơ sở hiểu đợc mục đích giao tiếpcủả tự sự và bớc đầu biết phân tích các sv trong tự sự

II Các b ớc tiến hành :

A ổn định lớp

B Kiểm tra

- Nêu các kiểu văn bản và phơng thức biểu đạt - mục đích giao tiếp Lấy

ví dụ minh hoạ về phơng thức tự sự ?

C Bài mới :

*Bài mới:

H? Khi em yêu cầu ai đó kể

chuyện cho mình nghe là em chờ

đợi điều gì?

GV nêu câu hỏi 1 trong 4 trờng

hợp cụ thể trên

Cho HS theo dõi vd 2

H? Đọc truyện Thánh Gióng giúp

em hiểu đợc những gì?

GV bổ sung: truyền thống thờ

phụng ngời AH giúp dân, giết giặc

cứu nớc của dân tộc VN

Tấm gơng yêu nớc, ớc mơ khát

vọng

H? Qua phần tìm hiểu, em hãy cho

biết ý nghĩa của văn tự sự?

GV: Vậy tự sự giúp tìm hiểu sự vật

trình tự trớc sau, sv này liên quan

đến sv kia gọi là chuỗi sv

H? Tự sự giúp tìm hiểu sv bằng

phơng thức nào?

HS đọc 4 trờng hợp VD 1SGK

Mục đích cần đạt tới củamỗi sv nh sau:

-Muốn nghe bà kể chuyện

cổ tích-Muốn nghe kể sv vì sao

An nghỉ học

-Muốn nghe kể sự vợt khóvơn lên học tập của Thơm

-Muốn tìm hiểu về Lan là

 ntn?

Mong muốn  khác kểchuyện cho mình nghe về 1câu chuyện, 1 sự việc nào

đó

Nhận biết, tìm hiểu về sựvật, hiện tợng

-Sự ra đời kỳ lạ của gióng

-Sự lớn lên kỳ lạ

-Thánh Gióng ra trận đánhgiặc

-Đánh tan giặc, Gióng trở

về trời

-Những vết tích còn lại

Sắp xếp theo trình tự trớcsau SV sau là kq của sv tr-ớc

Không Vì phá vỡ trật tự , ýnghĩa không đảm bảo

I/ ý nghĩa

và đặc

điểmchungcủa ph-

ơng thức

tự sự:1/ ý nghĩacủa ph-

ơng thức

tự sự:

ý 2 ghinhớ

2/ Đặc

điểmchungcủa ph-

ơng thức

Gọi HS đọc truyện: Ông già và

thần chết

H? Phơng thức tự sự trong truyện

đợc thể hiện ntn?

H? Truyện có ý nghĩa ntn?

H? Gọi hs đọc bài thơ: Sa bầy ?

H? Bài thơ này có phải là tự sự

GV bổ sung: tự sự ở đây có vai trò

giới thiệu, tờng thuật, kể chuyện

Kể theo trình tự thời gian

SV nối tiếp nhau Kết thúcbấtngờ

Ngôi kể thứ 3

Ca ngợi trí thông minh,biến báo linh hoạt của ônggià

Cầu đợc ớc thấy

HS đọc

Là bài thơ tự sự vì tuy diễn

đạt bằng thơ 5 tiếng nhngbài thơ đã kể lại câuchuyện có đầu có cuối, có

nv, có chi tiết diễn biến svnhằm MĐ chế giễu tínhtham ăn của Mèo đã khiếnmèo tự mình sa bẫy củachính mình

Đêm , Mây nằn mơ thấycảnh chuột bị sập bẫy

đầylồng Chúng chí cha chíchoé khóc lóc, cầu xin thamạng

Sáng hôm sau ai ngờ khixuống bếp, bé mây thấychẳng có chuột, cũngchẳng còn cá nớng, chỉ cógiữa lồng , mèo ta đangcuộn tròn ngáy khì

khò Chắc mèo ta đang mơ

2 vb đều có nội dung tự sựvới nghĩa kể chuyện, kểviệc

SV sau là

kq của svtrớc

ý 1 ghinhớ

II/ Luyệntập trênlớp:

1/ Bài tập1:

2/ Bài tập2:

3/ Bài tập3:

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 9: sơn tinh, thuỷ tinh

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu truyền thuyết ST, TT nhằm giải thích hiện tợng lụt lội xảy ra ởchâu thổ Bắc bộ thở các Vua Hùng dựng nớc

- Khát vọng của ngời Việt cổ trong việc chế ngự thiên nhiên

II Các b ớc tiến hành :

A ổn định lớp

B Kiểm tra:

- ý nghĩa của truyền thuyêt “Thánh Gióng” ?

- Hình ảnh Thánh Gióng để lại ấn tợng gì trong em ?

giờ có 2 chàng trai đến cầu hôn Đến

đây câu chuyện đã xuất hiện mâu

thuẫn, thúc đẩy câu chuyện phát

triển

Gọi hs đọc: Một hôm thần nớc

đành rút quân về

H? Đoạn truyện trên kể về sự việc gì?

H? NV Sơn Tinh đợc ngời xa giới

thiệu qua những chi tiết nào?

H? NV Thuỷ Tinh đợc ngời xa giới

thiệu qua những chi tiết nào?

H? Em có nhận xét gì về những chi

HS đọc

Hùng Vơng muốn chọn rể

Sơn tinh đến trớc đợc vợ,Thuỷ tinh đến sau đành vềkhông, nổi giận, quyết gâychiến trả thù

Trận quyết chiến giữa 2thần

Vua Hùng kén rể

Cuộc thi tài và trận giaotranh giữa Sơn Tinh vàThuỷ Tinh

Vùng núi Tản Viên có tàilạ, vẫy tay về phía Đông,phía đông nổi cồn bãi Vẫytay về phía Tây, phía tâymọc dãy núi đồi Là chúamiền non cao

ở miền biển, tài năng cũngkhông kém, gọi gió, gió

I/ Đọc,

kể, tìmhiểu từngữkhó+ Đọc:+ KểTìmhiểu từngữkhó:

II/ Tìmhiểuvb:1/ VuaHùngkén rể:

2/Cuộcthi tài

và trậngiaotranhgiữa

ST và

tiết trên?

GV: Bằng trí tởng tợng phong phú

với những chi tiết ng.thuật tởng tợng,

kỳ ảo,  xa đã dựng lên 1 cảnh thi tài

sinh động, hấp dẫn tạo không khí cho

truyện đến đây ta càng thây rõ tài

phép của 2 thần ngang nhau Điều

này khiến cho Vua Hùng băn khoăn,

 đọc cũng băn khoăn, theo dõi xem

vua Hùng sẽ đa ra giải pháp gì? Vị

thần nào xứng đáng đợc mặc chiêc áo

mà Vua Hùng đa ra? (những sản vật

đó ở đâu? ntn? Vì sao vua Hùng lại

thách cới nh vậy?)

GV: Nhng sự thiên vị của vua Hùng

với ST đâu phải là ngẫu nhiên Theo

suy nghĩ của ngời việt cổ ST là thần

núi, TT thần nớc Trong tâm linh của

ngời Việt, ST là vị phúc thần, cung

cấp thức ăn, vật dụng cho ngời Việt

cổ, giúp họ thoát chết khi lũ lụt lên

cao

Chi tiết trên là sự phản ánh thái độ,

tình cảm của ngời Việt thời kỳ Văn

Lang đối với các hiện tợng & thế lực

tự nhiên: núi rừng, lũ lụt

GV chuyển ý : ST mang đủ lễ vật đến

trớc và rớc Mỵ Nơng về núi Điều

này gây lên cơn cuồng ghen của thần

biển Đây là cuộc đánh ghen cha từng

có trong c/đời nh trong vh

H? Với tài năng của 2 thần, em hình

dung cuộc giao tranh này sẽ ntn?

H? Bằng lời văn của mình, em hãy

thuật lại cuộc giao tranh giữa 2 vị

chi tiết nghệ thuật tởng ởng kỳ ảo

t-Nhà vua đã tận dụng tụcthách cới của ngời xa

Một trăm ván cơm nếp,một trăm nẹp bánh ch-ng

Toàn sản vật quý hiếm ở

đây có sự thiên vị tình cảmcủa Vua Hùng với SơnTinh Bởi tất cả những thứ

ấy đều là sản vật của rừngnúi, quê hơng của SơnTinh

Rất dữ dội và quyết liệt

HS thực hiện

Hô ma, gọi gió, làm thànhgiông bão rung chuyển cả

đất trời, dâng nớc sông lênNhằm hình tợng hoá sứcmạnh của ma, gió , bão

Hiện tợng bão lụt thờngxuyên xảy ra ở đồng bằngsông Hồng vào mùa hèhàng năm

Không hề nao núng

Nớc dâng cao bao nhiêu

Thuỷtinh.a/

Cuộcthi tài:SơnTinh:

ThủyTinh

vua đa

ra sínhlễ

CuộcgiaotranhquyếtliệtgiữaST,TT:

rmình ntn trong cuộc giao tranh?

gv: tgdg đã xd chi tiết kỳ ảo, tởng

t-ợng độc đáo nhng đầy ý nghĩa Nếu

cởi bỏ cái áo hoang đờng

H? theo em chi tiết: nớc sông có ý

nghĩa ntn?

GV: Mơ ớc táo bạo, bay bổng, hình

t-ợng đầy chất thơ, chứa đựng ớc mơ

Ghi tên 1 số truyện cổ d.g có liên

quan đến thời đại Vua Hùng

* HDVN: Học bài, nằm đợc ý nghĩa

- Soạn : nghĩa của từ

ớc mơ của ngời xa muốnchinh phục tự nhiên, chiếnthắng nạn lũ lụt để có cuộcsống bình yên

III/Luyệntập:Tập kểdiễncảm

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 10, 11: nghĩa của từ

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Nắm đợc thế nào là nghĩa của từ

- Một số cách giải thích nghĩa của từ

- Có ý thức dùng đúng nghĩa cua rtừ khi nói, viết

Phần bên phải là nội dunggiải nghĩa của từ

I/ Nghĩacủa từ:Tập quán:thói quen

cộng

GV: Đó là phần nội dung mà từ

biểu thị

H? Thế nào là nghĩa của từ?

GV chuyển ý : Vậy có thể giải

H? Trong 2 câu sau đây, 2 từ : tập

quán và thói quen có thể thay thế

cho nhau đợc hay không? Vì sao?

a/ Ngời Việt có tập quán ăn trầu

b/ Bạn Nam có thói quen ăn qùa

vặt

H? Vậy từ tập quán đã đợc giải

thích ý nghĩa bằng cách nào?

BT nhanh:Hãy giải thích nghĩa

của các từ: Cây, đi, già theo cách

trên?

Gọi hs đọc phần giải thích từ :

Lẫm liệt

H? Trong 3 câu sau đây, 3 từ: lẫm

liệt, hùng dũng, oai nghiêm có thể

thay thế đợc cho nhau không?

a/ T thế lẫm liệt của ngời anh

H? 3 từ trên thuộc loại từ nào mà

Nghĩa cua từ là nội dung

Vì: Từ tập quán có phạm vibiểu vật rộng thờng gắn vớichủ thể là số đông

Thói quen có phạm vi biểuvật hẹp thờng gắn với chủthể là một các nhân

Trình bày kn mà từ biểuthị

Chia nhóm trình bàynhanh

Cây: Một loại thực vật có

rễ, thân, cành lá

Đi: Hoạt động rời chỗ bằngchân, tốc độ bình thờng,hai bàn chân ko đồng thờinhấc khỏi mặt đất

Già : tính chất cua rsv, pháttriển đến giai đoạn caohoặc giai đoạn cuối

HS đọc

3 từ có thể thay thế chonhau đợc vì chúng khônglàm cho nội dung thôngbáo và sắc thái ý nghĩa củacâu thay đổi

3 từ đồng nghĩa

Giải thích ý nghĩa bằngcách dùng từ đồng nghĩa

Trung thực:Thật thà , thẳngthắn

đồng đợchình

thành từlâu trong

đ/sống

đ-ợc mọi làm theo.Lẫm liệt:hùngdũng, oainghiêm.Naonúng:lung lay,

ko vữnglòng tin ởmình nữa.Ghi nhớ1: SGKII/ Cáchgiải thíchnghĩa củatừ:

1/ Trìnhbày kn

mà từbiểu thị

em đã học?

H? Vậy từ lẫm liệt đã đợc giải

thích ý nghĩa bằng cách nào?

Bài tập nhanh: Hãy giaỉ thích ý

nghĩa của các từ sau theo cách

khác Các em hãy làm bài tập sau:

H? Tìm những từ trái nghĩa với từ:

cao thợng, sáng sủa, nhẵn nhụi?

ở vb : Sơn Tinh, Thuỷ tinh

H? Cho biết mỗi chú thích giải

nghĩa từ theo cách nào?

Gọi hs lên bảng trình bày bài tập

Đại diện 4 tổ lên tìm.

Cao thợng: nhỏ nhen, titiện, đê hèn, hèn hạ

Sáng sủa: tối tăm, hắc ám,

âm u, u ám

Nhẵn nhụi: sù sì, nhamnhở

Giải thích bằng từ tráinghĩa

Đa ra những từ đồng nghĩahoặc trái nghĩa với từ cầngiải thích

1/ Cầu hôn: xin đợc lấy vợ

Cách trình bày kn mà từbiểu thị

Tản Viên: Núi cao trên

đỉnh ngọn toả ra nh cái tángọi là Tản Viên

Cách giải thích bằng việcmiêu tả đặc điểm của sựvật

Phán: truyền bảoGiải thích bằng từ đồngnghĩa

HS lên bảng làm:

a/ Học tậpb/ Học lỏmc/ Học hỏid/ Học hành

HS điền từ:

a/ Trung bìnhb/ Trung gian

c/ Trung niên

HS giải thích nghĩa cua từ:

a/ Giếng: hố đào sâu vàolòng đất để lấy nớc uốngcách trình bày kn mà từbiểu thị

2/ Đa ranhững từ

đồngnghĩahoặc tráinghĩa với

từ cầngiải thích.III/

Luyệntập:

1/ Bài tập1:

2/ Bài tập2:

3/ Bài tập3:

c/ Hèn nhát: trái với dũngcảm

Dùng từ trái nghĩa để giảithích

4/ Bài tập4

5/ Bài tập5

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 12: sự việc và nhân vật trong văn tự sự

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Nắm đợc kn nv , sv trong tự sự

- Hiểu rõ vai trò, ý nghĩa của các yếu tố sự việc, nhân vật trong văn tự

sự Vận dụng các yếu tố trên khi đọc, kể 1 câu chuyện

là kết quả của sv trớc vàlại là nguyên nhân củacái sau

Không vì sẽ thiếu tínhliên tục

Trật tự lô gích bị phá

vỡ

I/ Đặc điểmcủa sự việc

và nhân vậttrong văn tự

sự :1/ Sự việctrong văn tựsự:

bị ảnh hởng, thậm chí bị phá vỡ.

GV minh hoạ : sv trong truyện sắp

xếp theo 1 trật tự cha đủ mà sự

việc sắp xếp ấy phải có ý nghĩa

Cho hs theo dõi lại các sv trong

truyện: ST, TT

H? SV do nhân vật nào làm ra?

H? SV xảy ra ở đâu?

H? SV xảy ra lúc nào?

H? Việc diễn biến ntn?

H?SV xảy ra do nguyên nhân nào?

Địa điểm: Phong Châu

Thời gian: Hùng Vơngthứ 18

Vua Hùng, ST, TT, MỵNơng, Lạc hầu

Vua Hùng, St, TT

Là ngời thực hiện các sựviệc

ST, TT

HS điền bảng

NV trong văn tự sự đợcthể hiện qua các mặt:

tên gọi, lai lịch, việclàm, tính nết

Vua Hùng: kén rể, mờicác lạc hầu bàn bạc, gả

TT: Cầu hôn, đem sính

lễ đến muộn, đem quân

đuổi theo định cớp Mỵ

Sv đợc sắpxếp theo 1trật tự, diễnbiến hợp lý

Ghi nhớ 1

2/ Nhân vậttrong văn tựsự:

Ghi nhớ 2.II/ Luyệntập:

1/ Bài tập 1:

H? Vai trò, ý nghĩa của các nv?

H? Em hãy tóm tắt truyện theo các

a/ Vua Hùng: nv phụnhng ko thể thiếu vì ông

là  quyết định cuộchôn nhân l.sử

Mỵ Nơng là nv phụ

nh-ng khônh-ng thể thiếu vì

nếu không có nàng thì

không có chuyện 2 thầnxung đột ghê gớm

ST, TT là các nv chínhlàm nên các sv chínhcủa truyện

Vua Hùng kén rể

Hai thần đến cầu hônVua Hùng ra điều kiện,

cố ý thiên lệch cho ST

ST đến trớc đợc vợ, TT

đến sau mất Mỵ Nơng

đuổi theo để cớp nàngTrận giao tranh giữa 2thần

Cuối cùng, TT thất bại

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết13: sự tích hồ gơm

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa của truyện, vẻ đẹp của 1 số hình ảnh trongtruyện

- Nắm đợc cốt lõi lịch sử của truyện: cuộc kháng chiến chống Minh củaquân Lam Sơn

- Tích hợp với TV, TLV

II Các b ớc tiến hành :

A ổn định lớp

B Kiểm tra

- ý nghĩa truyên “SơnTinh, Thuỷ Tinh” ?

-Kết thúc truyện gợi cho em điều gì ?

3/ Lê Lợi bắt đợc chuôi gơm tra

vào gơm vừa nh in

4/ Từ đó, quân khởi nghĩa chủ

động tiến công quét sạch giặc

ngoại xâm

5/ Khi Lê lợi cỡi thuyền rồng trên

hồ Tả Vọng, rùa vàng hiện lên đòi

H? Hoàn cảnh nào khiến đức Long

Quân cho nghĩa quân mợn gơm

H? Lê lợi đợc chuôi gơm trong

hoàn cảnh nào ? ở đâu?

H? Chuôi gơm có điều gì kỳ lạ?

GV: Lê Thận và Lê Lợi đợc gơm

thần không phải ở 1 thế giới siêu

nhiên , kỳ ảo, mà ở những địa

điểm rất thực ngay trên quê hơng

họ

H? Chi tiết trên có ý nghĩa ntn?

GV: Lê Lợi, ngời anh hùng áo vải

2, 3 hs đọc

Kể truyện

Giặc Minh đô hộ nớc ta

Nghĩa quan buổi đầu thế lựccòn non yếu

Qua Lê Thận, ngời làm nghề

đánh cảơ Thanh Hoá Chàngkéo lới 3 lần chỉ thấy thanhgơm

Thanh sắt sáng rực lên ở xónhà

Trên đờng chạy giặc, đi quakhu rừng

phát ánh sáng lạ trên ngọn

đa

Chuôi gơm trên rừng, lỡiguơm dới nớc tra vào nhauvừa nh in

Lới gơm dới nớc, chuôi gơmtrên rừng thể hiện khả năngcứu nớc ở khắp nơi, từ miềnsông nớc, rừng núi đều 1lòng cứu nớc

I/ Đọc,

kể, tìmhiểu từngữkhó, bốcục:1/ Đọc,kể:

2/ Tìmhiểu từngữkhó

3/ Tìmhiểu bốcục:

II/ Tìmhiểu vănbản:1/ LạclongQuânchonghĩaquân m-

ợn gơmthần:

đất Lam Sơn là ngời nhận đợc

g-ơm báu Gg-ơm lấy từ đất, nớc Đất

nớc, dân tộc đã rèn thanh gơm báu

đó, cất giấu nó đi, để khi cần thì

trao cho ngời anh hùng Gơm sáng

ngời 2 cghữ: thuận thiên

H? Thuận thiên có nghĩa là gì?

H? ý nghĩa của chi tiết kỳ ảo trên?

GV: Nhận gơm là nhận sứ mạng

đánh giặc , cứu nớc Trao thanh

g-ơm cho Lê Lợi, nd đã khẳng đinhj

vai trò minh chủ của Lê Lợi trong

H? Vì sao Long Quân đòi gơm?

GV: Giờ đây thứ mà muôn dân

Đại Việt cần là cái cày, cái cuốc

cần cho cuộc sống hoa bình, xây

dựng đất nớc

H? Vì sao địa điểm trả gơm lại ở

hồ Lục Thuỷ mà không phải ở

THanh Hoá ? ý nghĩa của chi tiết

Thuận theo ý trời

Thuận thiên chỉ là cái vỏhoang đờng để nói lên điểusâu kín là ý muôn dân Dântộc, nhân dân đã trao cho LêLợi trách nhiệm

Cuộc kn chống quân Minhkhông phải bắt đầu từ triều

đình mà bắt đầu từ chốnthôn cùng ngõ hẻm, từ núirừng Lam Sơn

Từ khi có gơm , nghĩa quânthắng trận liên tiếp

Gơm thần tung hoành, gơmthần mở đờng

Đánh dấu cuộc khởi nghĩabớc sang 1 giai đoạn mới Ngời anh hùng hiện lên thật

đẹp với vẻ đẹp dùng mãnhcủa vị chủ soái tài cao , đứctrọng

Vì chiến tranh đã kết thúc,

đất nớc trở lại thanh bình

Vì nơi mở đầu cuộc khởinghĩa là Lam Sơn còn nơikết thúc kc ở Đông Đô

Nhận gơm ở quê hơng LêLợi , hoàn gơm ở hồ Tả

Vọng, thủ đô trung tâmchính trị của cả nớc

Thần Kim Quy tợng trngcho tổ tiên , khí thiêng núisông , cho t tởng, tình cảmtrí tuệ của nd

giải thích nguồn gốc tên hồguơm

Cuộc kn chống quân Minhdới sự lãnh đạo của Lê Lợi/

HS chỉ ra yếu tố kỳ ảo đồngthời thấy đợc chi tiết liênquan đến sự thật lịch sử

Gơmbáutrongtay LêLợi:

3/ LêLợihoàn g-

ơm:

nghĩacủatruyện:

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 14: chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

Khái niệm chủ đề , dàn bài, mở bài thân bài , kết bài trong bài văn tự sự Tích hợp với phần văn ở sự tích hồ gơm , phần TV ở khái niệm nghĩacủa từ

Kỹ năng tìm chủ đề, làm dàn bài trớc khi viết bài

II Các b ớc tiến hành :

A ổn định lớp

B Kiểm tra:

- Nêu đặc điểm của nhân vật và sự việc?

- Vai trò của nhân vật chính, nhân vật phụ?

H? Nội dung ấy đợc thể hiện ở lời

nào? Những lời ấy nằm ở đoạn nào

của bài văn?

GVKL: Đây chính là chủ đề của

bài văn, thể hiện vấn đề chính, chủ

yếu cua rbài văn : Lòng yêu thơng,

giúp đỡ ngời bệnh của Tuệ Tĩnh

H? Em hiểu thế nào là chủ đề của

bài văn tự sự?

H? Trong 1 bài văn tự sự, chủ đề

thờng đứng ở vị trí nào?

GV chuyển ý: 2 câu đầu đã thể

hiện chủ đề của bài văn Các câu,

đoạn sau là sự tiếp tục triển khai ý

Nội dung trên nằm ở 2 câu

đầu của bài văn

Chủ đề là vấn đề chủ yếu

mà ngời viết muốn đặt ratrong cốt truyện

Trong phần đầu, thậm chíngay câu mở đầu

trong phần cuốiTrong phần giữa

Có thể toát lên từ toàn bộnội dung mà không nằm ởcâu nào

1/ Tuệ tĩnh đã nhận lời đichữa bệnh đau lng cho 1nhà giàu nhng ông dứtkhoát hoãn lại để chữachạy cho con nhà nông dân

I/ Tìmhiểu chủ

đề và dànbài củabài văn tựsự:

1/ Chủ

đề:

Bài vănmẫu:SGK

H? từ 3 sv trên, em có nhận xét gì

về tuệ Tĩnh?

H? Các sv trong truyện có quan hệ

với chủ đề ntn?

GV: chủ đề của thiên truyện

không nhất thiết phải nói ra trong

1 câu Mà các sv trong truyện đều

H? Nhiệm vụ của Tb?

H? Nhiệm vụ của kb?

2/ Chữa bệnh không vì thùlao

3/ Cuối cùng vẫn nhớ lờihẹn đi chữa cho nhà quýtộc , không kịp nghỉ ngơi

Tuệ Tĩnh đúng là ngời hếtlòng cứu giúp ngời bệnh

SV đem kể phải thống nhấtvới chủ đề

Các nhan đề:

Tuệ Tĩnh và 2 ngời bệnh

Tấm lòng thầy Tuệ Tĩnh

Y đức Tuệ TĩnhNhan đề 1 đợc vì: nó nhắctới 3 nv chính của truyện

Nhân đề 2 đợc vì : nó kháiquát phẩm chất của TuệTĩnh

Nhan đề 3 đợc vì giống nhnhan đề 2 nhng dùng từ

HV nên trang trọng hơn

Không thể chọn nhan đề 4vì nó chung chung quá

Ca ngợi trí thông minh vàlòng trung thành với vuacủa ngời nông dân Đồngthời chế giễu tính thamlam, cậy quyền thế củaviên quan nọ

Chủ đề không nằm trongbất kỳ phần nào, câu vănnào mà toát lên từ toàn bộ

Giống nhau:

Kể theo trật tự thời gian

3 phần rõ ràng

2/ Dànbài củabài văn tự

phần:a/ MB:g.thiệuchung về

nv & sv

diễn biếnsv

c/ KB:kết thúcsv

Ghi nhớII/ Luyệntập:

1/ Tìm chủ đề: Thánh Gióng, Bánh

chng, bánh giầy.? Nói rõ cácchs

thể hiện chủ đề của từng truyện

Khác nhau:

nv trong “ Phần thởng” íthơn

Chủ đề trong Tuệ tĩnh nằmngay ở MB

KB của phần thởng thú vịhơn

Truyện:Phần th-ởng

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 15, 16: tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

H? lời văn đề 1 nêu ra những yêu

cầu gì về thể loại, nội dung?

H? dựa vào đâu, em có thể xác

đoạn văn

Không có từ kể nhng vẫn là

đề tự sự vì vẫn yêu cầu cóviệc, có chuyện về nhữngngày thơ ấu, ngày sinh nhật ,quê em đổi mới, em đã lớnntn?

Kể việc: 5,4,3

Kể ngời:2, 6Tờng thuật:3,4,5

Ta bám sát vào lời văn của

đề ra

Phải tìm hiểu kỹ lời văn của

I/ Đề, tìmhiểu đề

và cáchlàm bàivăn tự sự:1/ Đề văn

tự sự:

H? Hãy lựa chọn truyện sẽ kể?

Vì sao em lựa chọn truyện đó?

Khi kể bạn ấy quyết định bỏ chi

tiết mẹ Gióng thụ thai và sinh

Gióng 1 cách kỳ lạ, bỏ chi tiết

giải thích dấu vết còn lại ngày

nay

H? Theo em, bạn ấy đã kể đúng

hay sai?

H? Theo em, kể có phải là chép ý

nguyên chuyện có trong sách

Phải xác định mình muốnbiểu hiện chủ đề gì trongcâu chuyện Từ đó chọn nv,

sv diễn biến thể hiện chủ đề

Việc sắp xếp các s v theotrình tự nhất định

Sắp xếp các sv theo trình tựtrớc sau

2/ Cáchlàm bàivăn tự sự:a/ Tìmhiểu đề:

Đề bài:

Kể 1 câuchuyện

em thíchbằng lờivăn của

em

b/ Lập ý:

Ghi nhớ2

c/ Lậpdàn ý:Ghi nhớ3

d/ Phảiviết thànhvăn bằnglời văncủa minh

đền thờ Dấu tích còn lại.

II/ Luyệntập:

Lập dàn ýcho đềTLV

Ngày soạn:

Ngày dạy:

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Giúp Hs đánh giá bài làm, rút kinh nghiệm, s/chữa các sai sót về cácmặt ý tứ, bố cục, câu, từ ngữ, chính tả

- Soạn văn bài : Sọ Dừa

- Học sinh làm bài Kiểm tralại bài

- Hiểu nội dung , ý nghĩa của truyện

- Tích hợp với TLV, TV ở lời văn và đoạn văn tự sự

- Rèn kỹ năng kể chuyện diễn cảm , sáng tạo

II Các b ớc tiến hành :

A ổn định lớp.

B.Kiểm tra bài cũ:

Kể tóm tắt truyện: “ Sự tích hồ Gom”? Nêu ý nghĩa của truyện?

H? Sự ra đời của Sọ Dừa đã đợc

tg dân gian giới thiệu ntn?

GV bình: có lẽ mọi cái lý, cái

tình, điều bình thờng và điều kỳ

diệu đều tàng ẩn trong câu nói

đó

Là loại truyện dân gian kể vềcuộc đời 1 số kiểu nv quenthuộc:

Truyện thờng có yếu tố hoang

đờng, thể hiện ớc mơ , niềmtin của nd về chiến thắng cuốicùng của cái thiện với cái ác

3 HS đọc

Sự ra đời kỳ lạ của Sọ Dừa

Sọ Dừa đi ở chăn bò thuê chophú ông

Sọ dừa xin cới con phú ông

Sọ Dừa hoá thân thành chàngtrai khôi ngô

Sọ Dừa đỗ trạng nguyên và đi

sứ Hai cô chị hãm hại em hòngthay em làm bà trạng

Nhờ con dao, 2 viên đá lửa ,cô em đã thoát chết , sốngtrên đảo hoang

Cô út đợc Sọ Dừa đón về , haicô chị bỏ đi biệt xứ

Truyện gồm những nv: Sọdừa, mẹ Sọ Dừa, phú ông, 2chị em,

Nhân vật chính là sọ dừa

Bà mẹ uống nớc trong 1 cái sọdùa rồi mang thai, sinh ra 1cục thịt tròn lông lốc nh cái sọdừa

Điểm giống nhau: Sự ra đờicủa họ đều mang vẻ khác th-ờng, kỳ lạ

Tuy nhiên, vẫn có sự khácnhau:

Ba ngời kia, từ khi ra đời đã

có hình dung đẹp đẽ, khoẻmạnh Riêng Sọ Dừa phảimang lốt quái thai, gớm giếc

Đó là hoàn cảnh đặc biệt và

I/ Đọc ,

kể, tìmhiểu từngữ khó,

bố cục:

1/ Đọc:

2/ Tómtắt:

II/ Tìmhiểu vănbản:`1/ Nhânvật SọDừa:

a/ Sự ra

đời:

H? Kể về sự ra đời của Sọ Dừa

nh vậy, ngời xứa muốn hớng sự

GV: đây là thử thách đầu tiên

mà Sọ Dừa phải trải qua

H? Vì sao cô út bằng lòng lấy

Sọ Dừa?

H? Qua nv cô út , nd ta muốn

thể hiện tình cảm gì với Sọ

Dừa, cũng nh với những con

ngời chịu nhiều thiệt thòi?

thấy sự biến hoá của Sọ Dừa?

bất hạnh đầu tiên của Sọ Dừa

HS đọc

Câu nói thật giản dị, cảm

động, giàu ý nghĩa

Hớng sự chú ý đến những conngời nghèo hèn, có thân phậnthấp hèn trong xh

Chăn bò cho phú ông

Con nào con ấy no căng

Tài thối sáo

Giục mẹ đến hỏi xin con gáiphú ông làm vợ

Vì nghĩ Sọ Dừa sẽ không đápứng đợc yêu cầu mà hắn đa ra

Cô vốn hiền lành, thơng ngời

Cô phát hiện ra ẩn chứa dớilốt xấu xí kia là một chàngtrai có tài

Sự cảm thông, yêu thơng,nhân ái, tình duyên này chính

là phần thởng cho những ngờinhân hậu

Đi thi, đỗ đạt trạng nguyên,thành công nhờ trí thôngminh, nghị lực và tài năng củamình

Đối lập, trái ngợc nhau Sựkhẳng định tuyệt đối về conngời bên trong và đề cao giá

trị chân chính của con ngời

Hiền lành, thơng ngời

HS thảo luận

b/ Sự tàigiỏi:

2/ Cácnhân vậtkhác:a/ Nhânvật cô út:

Hớng: Vì cô hay đa cơm

Vì Sọ Dừa muốn để cô thấy

Lý do sâu xa nhất là cô út có

tấm lòng yêu thơng ngời

Chính lòng thơng ái , bao dung

đã giúp cô thấy đợc giá trị đích

thực của con ngời

- Soạn : Từ nhiều nghĩa và hiện

tợng chuyển loại của từ

Độc ác , xấu xa , ích kỷLoại ngời độc ác, thủ đoạntrong xã hội

Cái ác nhận hậu quả đích

đáng

ở hiền gặp lành

Đề cao giá trị bên trong củacon ngời, đề cao giá trị đíchthực , ý nghĩa nhân bản, là

đạo lý dân tộc

b/ Nhânvật 2 bàchị:

ý nghĩatruyện:

Ghi nhớ:SGK

III/

Luyệntập:

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 19: Từ nhiều nghĩa

và hiện tợng chuyển loại của từ

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Khái niệm từ nhiều nghĩa

- Hiện tợng chuyển nghĩa của từ

- Nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ

- Nhận biết từ nhiều nghĩa, phân biệt từ nhiều nghĩa

Gọi HS đọc bài thơ: Những cái

của từ: Chân.

H? Từ chân có những nghĩa nào?

H? Trong bài thơ, chân đợc gắn

với những sự vật nào?

H? Dựa vào phần tìm hiểu nghĩa

của từ, em hãy giải thích nghĩa

của từ chân trong bài?

GV: Hiện tợng từ có nhiều nghĩa

chính là hiện tợng chuyển nghĩa

của từ

H? Tìm mối liên hệ giữa các

nghĩa của từ “Chân” Đâu là

nghĩa gốc, nghĩa chuyển ?

3/ Bộ phận dới cùng của đồvật, có tác dụng đỡ cho các bộphận khác: chân giờng, chânkiềng

Gậy , kiềng, bàn, com pa,võng

Chân gậy , bàn, kiềng, com pa

bộ phận dới cùng của đồ vật

có tác dụng đỡ cho các bộphận khác

Đợc hiểu là chân của cácchiến sĩ

Từ chân là từ có nhiều nghĩa

cá, rau, củ

Mùa xuân là tết trồng câylàm cho đất nớc càng ngày càng xuân,

+ Xuân 1: mùa xuân+ Xuân 2: Chỉ mùa xuân, sự t-

ơi đẹp trẻ trung

 Nghĩa thứ 2 đã đợc chuyển nghĩa của nghĩa 1

- Thông thờng trong câu từ chỉ có 1 nghĩa nhất định Tuy nhiên, trong 1 số trờng hợp, từ

có thể đợc hiểu 2 nghĩa

a/ Đầu:

VD: Bàithơ:Nhữngcáichân

ghi nhớ 1

II/ Hiện tợng chuyển nghĩa của từ:

Ghi nhớ2

Nghĩachuyển

là hiệntợngthay đổinghĩa

Năm Cam là đầu băng đảng tội

phạm ấy

HDVN: Học ghi nhớ

Hoàn thành các bài tập còn lại

Soạn: Lời văn, đoạn văn tự sự

+ Bộ phận cơ thể chứa não bộ vd: Tôi đau đầu quá !

+ Bộ phận trên cùng đầu tiên vd: Nó đứng đầu danh sách

hs giỏi+ Bộ phận quan trọng nhất trong 1 tổ chức

b/ Mũi:

Mũi lõ, sổ mũiMũi thuyền, mũi kim, Mũi đấtCánh quan chia làm 3 mũi tiến công

c/ Tay:

Đau tay, cánh tay, Tay ghế, tay cầu thang, tay súng, tay cày, tay anh chị

Những từ dùng chỉ bộ phận cây cối để chỉ bộ phận ngời:

Lá phổi, lá gan, lá lách, quả

tim, quả thận, Bắp tay

Những từ chỉ sv chuyển từ chỉhành động:

Hộp sơn, sơn cửacái bào , bào gỗcái cuốc , cuốc đất

ấm bụng: nghĩa 1Tốt bụng: nghĩa 2bụng chân: nghĩa 3

của từ,tạo ra từnhiềunghĩa.Trong từnhiềunghĩacó: +Nghĩagốc+NghĩachuyểnIII/

Luyệntập:BT1:Bài 2:

Bài 3:

Bài 4:

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 20: lời văn, đoạn văn tự sự

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Giúp Hs nắm đợc hình thức lời văn kể ngời, kể sự việc, chủ đề và liênkết trong đoạn văn

- Xây dựng đợc đoạn văn g.thiệu và kể chuyện sinh hoạt hàng ngày

- Nhận ra các hình thức, các kiểu câu thờng dùng trong việc g.thiệun.vật, sự việc, kể chuyện

Ko thể đảo lộn, vì nếu đảolộn ý nghĩa sẽ thay đổi hoặckhó hiểu.

Đ2: Hai thần cầu hôn (câu6)

Đ3: TT đánh ST (câu1)Câu sau tiếp câu trớc, làm rõ

ý, nối tiếp h.động, nêu kếtquả ?

Câu 1: Giới thiệu h.động bắt

đầu

Câu 2: Nhận xét chung vềhành động

I/ Lời văn

- đoạnvăn tự sự:1/ Lờivăn

g.thiệun.vật:Vd1: 2

đoạn vănSGK

*N.xét:+ Đoạn 1:g.thiệuVuaHùng 18

& MNvới sựviệc kénrể

+ Đoạn 2:Giới thiệuSơn Tinh,ThuỷTinh & sựviệc đếncầu hôn.2/ Lờivăn kểs.vịêc:

Các hành

động đợc

kể theothứ tự tr-

ớc saunối tiếpnhau

Ghi nhớ1: SGK

3/ Đoạnvăn:

Gồm 2câu trởlên

Mỗi đoạnthể hiện 1

H? N.xét 2 câu văn ?

HDVN:

+ Giải quyết các BT còn lại trong

SGK

+ Chia truyện “Sọ dừa” thành 3,4

đoạn nhỏ Nếu ý chính mỗi đoạn

Câu3;4: Nêu hành động cụthể & kết quả, ảnh hởng củalao động

Câu a: Sai - các hoạt độngsắp xếp lộn xộn

Câu b,c: Đúng – sắp xếphợp lý

ý chính

đợc b.đạttrong 1câu cụthể

Các câukhác cóq.hệ chặtchẽ vớinhau làm

chính đó.II/ Luyệntập:

-I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung ý nghĩa của truyện

- Tích hợp với phân môn TV ở các lỗi dùng từ & cách chữa với TLV ởdàn ý & lời văn, đoạn văn tự sự

- Rèn kỹ năng kể chuyện cổ tích diễn cảm

II Các b ớc tiến hành :

A ổn định lớp

B Kiểm tra bài cũ:

Nêu ý nghĩa của truyện cổ tích “Sọ dừa”

C Bài mới:

bảngBài mới:

Y/c: Đọc chậm, rõ ràng, gợi

H? Tìm những chi tiết nói về sự ra

đời & lớn lên của TS?

H? Chi tiết nào bình thờng ?

H? Chi tiết nào khác thờng ?

Hs: Đọc văn bản

Hs: TT truyện bằng chuỗi sựviệc

HS: Đọc thầm phần mở đầu

- BT:

+ Con 1 gia đình nông dântốt bụng

+ Sống nghèo khổ bằng

I/ Đọc,

kể, chú thích;1.Đọc:2.Tóm tắt:

3.Chú thích:II/ Tìm hiểu văn

H? ý nghĩa của việc sử dụng

những chi tiết khác thờng ?

Nhân dân xa q.niệm: N.vật ra đời

& lớn lên kì lạ tất sẽ lập đợc chiến

công & những con ngời bình

th-ờng là những con ngời có khả

năng , phẩm chất kì lạ

H? Trong cuộc đời mình, TS đã

trải qua bao lần thử thách & lập

diễn ra ntn? Hãy miêu tả bằng

ngôn ngữ của mình qua bức tranh?

+ Bà mẹ mang thai nhiềunăm

+ Đợc thiên thần dạy đủ võnghệ

Thảo luận:

Khẳng định TS là con củangời dân thờng, cuộc đời &

số phận rất gần gũi với nd

Tô đậm t/c kì lạ, đẹp đẽ chon.vật lý tởng là tăng sức hấpdẫn cho câu chuyện

Xuống hang diệt đại bàng,cứu công chúa

Nguy hiểm hơn

Tích hợp TLV: Kể cốttruyện đảm bảo, lời văn sángtạo

Giết chết quái vật, cứu côngchúa  Thật thà, can đảm,dũng mãnh

Cứu con vua thuỷ tề, đợctặng cây đèn thần

Bị vu oan  ngồi tùPhải ra trận đánh giặc

 Gảy đàn khiến quân giặcbủn rủn chân tay, ko nghĩ tớichuyện đánh nhau nữa

đời & lớn lên của TS

- Vừa bình th-ờng, vừakhác th-ờng

 Ngời dũng sĩ tài năng phi th-ờng mớidiệt trừ

đợc cái

ác

2.Nhữngchiến công của TS:

Giết chết trăntinh

Diệt đạibàng cứu công chúa