ga tc van 8 (da sua)

Rèn luyện kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm-> viết để ngời đọc ngời nghe hiểu đợc diễn biến ý nghĩa Là loại văn trong đó tác giả giới thiệu, thuyết minh, miêutả nhân

Tuần : 1

Tiết : 1

Ngày soạn : 05/9/2007Ngày dạy : 11/9/2007 Chủ đề 1 (Chủ đề nâng cao)

Rèn kỹ năng tạo lập văn bản

Mục tiêu cần đạt

- Học sinh nắm chắc tính thống nhất về chủ đề của văn bản , là sự liên kết chặtchẽ, gắn bó hoà hợp của các bộ phận của tác phẩm nh nhan đề, lời đề từ, từ ngữ,câu

- Có kỹ năng phát hiện chủ đề văn bản qua tìm hiểu các bộ phận của văn bản

Chuẩn bị

- SGK, tài liệu tham khảo, giáo án

Các bớc lên lớp

A/ ổn định tổ chức: (1 phút )

B/ Kiểm tra bài cũ: ( 2 phút)

GV kiểm tra sự chuẩn bị sách vở của hs.

C/ Bài mới: (39 phút).

? Em hãy cho biết chủ đề của

văn bản là gì

? Mỗi tác phẩm có mắy chủ đề

- Một văn bản có nhiều chủ đề

gọi là đa chủ đề

GV lấy ví dụ: “Nhật kí trong tù”

? Những khổ cực đoạ đầy của

Có thể có một hoặcnhiều chủ đề

- Đọc bài thơ

- Thảo luận nhóm

- Trình bày nhận xét

I Tính thống nhất vềchủ đề của văn bản

1 Chủ đề của văn bản.

a Bánh trôi n ớc

(Hồ Xuân Hơng)

- Lòng tự hào về mộtloại bánh ngon củadân tộc

Có ý kiến cho rằng bài thơ có

một chủ đề:

- Ca ngợi vẻ đẹp củangời phụ nữ

thế nào ? qua nhan đề,

cốt truyện, tình tiết trong

+ Sáng sớm Thành đaubuồn ra vờn ngồi mộtmình, em gái theo ra

+ Hai anh em chia đồchơi

+ Trớc lúc lên xe, Thuỷ

đổi lại cho anh hai đồchơi: 2 con búp bê

- Cảm thông với thân phậncủa ngời phụ nữ trong xãhội cũ

b “Bạn đến chơi nhà”

(Nguyễn Khuyến)

c Văn bản Cuộc chia tay“

của những con búp bê ”(Khánh Hoài)

- Các phần của văn bản

- Làm BT – văn bản “Rừng cọ quê tôi” – trang 10,11 Ngữ văn 8.

- Tìm hiểu lại “Tôi đi học” – các hình ảnh so sánh trong văn bản

_

Tuần : 2

Tiết : 2

Ngày soạn : 10/9/2007Ngày dạy : 19/9/2007

Yêu cầu HS đọc lại văn bản

1 Rừng cọ quê tôi

Nguyễn Thái Văn( Văn 8)

trong văn bản và nêu tác dụng

của hình ảnh đó đối với chủ đề

Chiếc cặp đã gợi nhớ kỷ niệm

lầm đầu tiên đi học lớp 1

b Các đây 8 năm, ngày đầu

tiên đi học cấp 1, bà nội em đa

- > rừng mặt trời

Thảo luận -> tìm nhữnghình ảnh so sánh

Trình bày

Tôi quên thế nào nhmấy cành hoa tơi

ý nghĩ ấy nh một lànmây lớt ngang trên ngọnnúi

H/s nêu nhận xét

Trình bày

- Chủ đề:

Rừng cọ là vẻ đẹp củavùng sông Thao

Tình yêu mến quê nhàcủa ngời sông Thao.+ Rừng cọ quê tôi.+ Rừng cọ trập trùng.+

2 “Tôi đi học”

Hình ảnh so sánh ->làm nổi bật tâm trạng,suy nghĩ nhân vật

“Tôi” làm cho những

kỉ niệm rõ rệt, sâu sắchợn

3 Triển khai đề bài

“Kể lại kỉ niệm ngày

đầu tiên đi học lớp 1của em”

Cảm giác, tâm trạng

c, Bà đã già nên không kịp đi

phố mua cặp mới cho em, em

đựng sách trong một cái túi vải

rất to của bà, trông rất ngộ

d, Hai bà cháu đến trờng,

không khi nh ngày hội em

không chạy nhảy nô nghịch

nh những lần khác đứng

nghiêm chỉnh

e, ấn tợng nhất là cô giáo

? Theo em hớng triển khai của

Theo em có thể kể về kỉniệm ngời thân (Ông , bà,

bố, mẹ) đa em đến trờngngày đầu tiên đi học thì sẽ

1, Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các

em nhỏ núp dới nón mẹ lần đầu tiên

đến trờng, lòng lại nao nức, xốn

xang

2, Cảm thấy con đờng quen đi học,

thấy lạ cảnh vật thay đổi

3, Muốn thử sức

4, Cảm thấy ngôi trờng có nhiều thay

đổi

5, Cảm thấy gần gũi, thân thơng đối

với lớp học, với những ngời bạn mới

? Để chứng minh cho luận điểm:

“sách có lợi ích rất lớn đối với con

ngời” Một bạn đã triển khai các ý sau

(Gv sử dụng bảng phụ)

a Sách giúp con ngời khám phá mọi

lĩnh vực của đời sống

b Sách giúp con ngời nhận thức đợc

những vấn đề lớn của đời sống, nắm

bắt đợc quy luật tự nhiên

c Sách giúp con ngời hiểu đợc chính

bản thân con ngời

d Sách do con ngời làm ra

e Sách dạy bảo con ngời biết sống

hay, sống đẹp

g Sách đem lại sự th giãn thoải mái

H/s đọc bài tập Thảo luận nhóm (3P)Các nhóm trình bày kếtquả thảo luận

Thảo luận nhanh

Trình bày, bổ sung

ý lạc chủ đề: (c,g)

Có nhiều ý hợp với chủ

đề nhng do cách diễn đạtcha tốt nên thiếu sự tậptrung vào chủ đề nh b, eH/s sắp xếp lại các ý

H/s thảo luận

Trong các ý trên ý dkhông đảm bảo tínhthống nhất về chủ đề vì

nó giải thích nguồn gốccủa sách còn các ý trênnói về lợi ích của sách

Trình bày: ý ds

Giải thích

Nhận xét

Bài 2(SGK- NV 8tr14)

Loại ý b, d

Bài 3 (trang 14)

Sắp xếp các ý theomột th tự hợp lí sẽlà: a, b, c, d, e

Bài tập bổ sung

Kết luận:

ý d không đảm bảotính thống nhất vềchủ đề

cho con ngời sau những giờ lao động

thống nhất về chủ đề – phục vụ cho

lao động: Nguồn gốc của sách

? Góp ý cho cách triển khai đề: “Kể

lại kỉ niệm ngày dầu tiên đi học lớp 1

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng

cùng qua một chiếc cầu

hẹp Dê đen đi đằng này

lại Dê trắng đi đằng kia

sang Con nào cũng muốn

tranh sang trớc, không con

nào chụi nhờng con nào

Chúng húc nhau cả hai đều

rơi tõm xuống suối ”

- Khai – chuyển

- Thừa – hợp

4 phần: đề, thực , luận,kết

TB: Dê đen con nào

KB: Còn lạiH/s đặt Nhận xét

Theo trình tự thời gian

Theo trình tự khônggian

+ Theo thứ tự thời gian.+ Theo tâm lí cảm xúc.+ Theo quan hệ khách quan

đt

+ Theo lôgíc chủ quan của

trớc hết, sau đó, cuối cùng.

+ Chú ý sử dụng từ ngữ chỉ

quan hệ nhân quả Từ ngữ

chỉ tầm quan trọng: đ2 quan

trọng đầu tiên, sau đó

? Cho đề văn: Hãy giải

thích câu tục ngữ “Uống

h-ời đã tạo ra thành quả

Nhớ nguồn là phải nhớ

ơn tổ tiên Học tập tu dỡng, xâydựng đất nớc ngày càngdầu đẹp

ngời viết

BT: Giải thích câu tục ngữ

“uống nớc nhớ nguồn” Dàný

a Nên hiểu câu tục ngữntn ?

b Tại sao uống nớc -> nhớnguồn

Do nhiều câu ( 1 câu)tạo thành.

Biểu đạt một ý tơng đốihoàn chỉnh

Các từ ngữ đợc lặp lạinhiều lần -> duy trì đốitợng

H/s nêu

I Cách xây dựng đoạn văntrong văn bản

1.Thế nào là đoạn văn

- Là một bộ phận của vănbản là đơn vị trực tiếp tạonên văn bản

2.Từ ngữ chủ đề và câu chủ

đề của đoạn văn.

- Từ ngữ chủ đề: Từ ngữ đợclặp đi lặp lại

- Câu chủ đề: Mang nộidung khái quát đủ chủ vị

đứng đầu hoặc cuối đoạnvăn

TrÇn §¨ng Khoa rÊt biÕt

yªu th¬ng Em th¬ng b¸c

®Èy xe bß “må h«i ít lng,

c¨ng sîi d©y thõng” chë v«i

c¸t vÒ x©y trêng häc vµ mêi

Cã mÊy c¸ch tr×nh bµy néi

dung trong ®o¹n v¨n ?

(1) (2) (3)

sang đoạn quy nạp.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

? Cho các đoạn văn sau, hãy

trùng Thân cọ cao vút Búp

cọ dài nh thanh kiếm sắc Lá

cọ tròn xoè ra nhiều phiến

nhọn dài

b, Rừng của chúng ta có rất

nhiều loại gỗ quý.Ví dụ nh

Pơmu ,đinh , lim,

táu ,lát lànhững loại cây gỗ

có giá trị xuất khẩu cao

Hoặc tam thất quế, hồi là

những cây dợc liệu quý

Đâu đâu cũng có trờng học,

nhà gửi trẻ, nhà hộ sinh, câu

lạc bộ , sân và kho của HTX,

nhà mới của xã viên

Đời sống vật chất ngày càng

ấm no , đời sống tinh thàn

ngày càng tiến bộ

d , Cũng nh tôi mấy cậu học

trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên

ngời thân, chỉ dám nhìn một

nửa hay đi từng bớc nhẹ Họ

nh con chim con đứng bên

bờ tổ, nhìn quãng trời rộng

muốn bay, nhng còn ngập

ngừng e sợ Họ thèm vụng

và ớc ao thầm đợc nh những

ngời học trò cũ, biết lớp, biết

thày để khỏi phải rụt rè

trong cảnh lạ

GV nhận xét các nhóm

GV kết luận

Các câu 2 ,3, 4 trìnhbày rõ về : Thân cọ búp

cọ ,lá cọ.để làm nổi bậtrừng cọ trập trùng

Đoạn b: Đoạn diễndịch

Câu chủ đề câu 1

Đoạn c: Đoạn quy nạp

Đoạn văn gồm 4 câuCâu 1: Làng xóm ta đóirách

Câu 2: Sự đổi mới củalàng xóm

Câu 3: Dẫn chứng cụthể

Câu 4: Khái quát lạivấn đề (câu chủ đề)

Đoạn d: Đoạn songhành

Đoạn văn gồm 3 câuKhông có câu chủ đề,nội dung các câu khôngbao hàm nhau, diễn đạttừng ý song song

Học sinh viết đoạn văntheo hai cách

Đoạn b: Đoạn diễn dịch

Đoạn c: Đoạn quy nạp

Viết đoạn văn triển khai câu

kỷ niệm ngày đầu tiên đi

học lớp một của em Em hãy

a Kỉ niệm khi ở nhà

b Khi kết thúc buổihọc

c Kỉ niệm suốt dọc ờng đến lớp

đ-d Kỉ niệm trong buổi

lễ khai giảng

e Kỉ niệm trong lớpbuổi học đầu tiên

H/s chọn một ý từ dànbài trên viết thành một

? Có mấy cách trình bày nội dung trong một đoạn văn ?

? Đọc bài văn mẫu(đề BT4 ) Cuốn sách các dạng bài TLV T 155

Chủ đề 2

Rèn luyện kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm

-> viết để ngời đọc ngời nghe

hiểu đợc diễn biến ý nghĩa

Là loại văn trong đó tác giả

giới thiệu, thuyết minh, miêutả nhân vật, hành động tâm ttình cảm của nhân vật, kể lạidiến biến của câu chuyện đểngời đọc hiểu diến biến, ýnghĩa câu chuyện

điểm vừa nêu.

? Thế nào là tình tiết truyện

? Liệt kê các sự việc trong:

“Đánh nhau với cối xay gió”

Tôi đi học: Ngày đầu tiên

đến trờng dự lễ khai giảng -> khóc

Trong lòng mẹ: Ngày mẹ về

Đánh nhau với cối xay gió:

Cối xay tởng là ngời khổnglồ

Chiếc lá cuối cùng

Ngôn ngữ độc thoại

Đối thoại

Thể hiện tâm t tình cảm tínhcách nội tâm nhân vật

Thảo luận nhóm

Trình bày

Cai lệ ngôn ngữ hống hách,xách mé, láo xợc, thô lỗ, cậy

b.Xây dựng tình tiết truyện.

- Diến biến các sựviệc

c Tình huống của truyện.

- Sự việc gây bất ngờ

d Ngôn ngữ kể.

- Ngôn ngữ độc thoại

- Ngôn ngữ đối thoại

? §Æt mét cuéc tho¹i gi÷a em

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm.

- SGK, Các tài liệu tham khảo khác, bảng phụ

- H/s xem lại bài

Viết một cuộc thoại giữa em

và ngời thân

Gv hớng dẫn H/s viết

ở mỗi đầu lời thoại có dùng

dấu gạch ngang, trớc lời

đã thấy khói bếp bay lên, tôimừng rỡ gọi to:

- Mẹ ơi ! Mẹ về rồi phảikhông

- Mẹ tôi trả lời:

- Con gái mẹ về rồi cơ à !hôm nay làm đồng xong sớm

mẹ về nấu cơm cho con, kẻo

đi học về đói lại không cócơm ăn

- Tôi xúc động ngập ngừngnói:

- Mẹ thật tuyệt vời Con

cảm ơn mẹ

Giúp nhân vật hiện lên đợc rõràng

2 Các yếu tố trong văn tự sự.

d Ngôn ngữ kể.

- Ngôn ngữ độc thoại

- Ngôn ngữ đối thoại

e.Miêu tả trong văn tự sự.

Chuyển những câu kể sau

thành câu kể xen lẫn miêu tả

có sử dụng yếu tố miêu tả và

biểu cảm trong văn bản “Lão

Hạc” của (Nam Cao)

hiện đợc rất sinh động sự đau

đớn quằn quại về tinh thần

của một ngời trong giây phút

ân hận xót xa

Sự việc cụ thể sinh động hơn

Cảm xúc: Vui buồn, giận

th-ơng, lo lắng, mong ớc, hivọng, nhớ nhung

Cảm nghĩ cảm giác

Làng tôi có nhiều ngôi nhàngói đỏ tơi trông mới đẹplàm sao

Chiếc xe đạp của em theo em

lại với nhau, ép cho nớc mắtchẩy ra Cái đầu lão ngoẹo

về một bên và cái miệngmóm mém của lão mếu nhcon nít Lão hu hu khóc

Làm nổi bật ngoạihình

Bài tậpBài 1:

Bài 2:

Đó là đoạn văn tả lạichân dung đau khổcủa Lão Hạc với nhiềuchi tiết rất độc đáo

D Củng cố.(3 phút)

? Nêu quy trình xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

? Yếu tố miêu tả, biểu cảm có vai trò gì trong văn tự sự.

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) Mục tiêu cần đạt

- HS biết cách lập dàn ý bài văn tự sự, kết hợp miêu tả, biểu cảm

Mở đầu nêu vấn đề gì ? câu

II Lập dàn ý của bàivăn tự sự

1 Bố cục

A Mở bài

Giới thiệu sự việc,nhân vật và tình huốngxẩy ra câu chuyện

B Thân bài

Kể diễn biến câuchuyện theo một trình

tự nhất định

TB: Sự việc ấy xẩy ra ở đâu

vào lúc nào (thời gian hoàn

cảnh) với ai

Chuyện xẩy ra nh thế nào ?

Điều gì khiến bố mẹ em vui

lòng

Niềm vui của bố mẹ đợc thể

hiện nh thế nào ? Miêu tả

các biểu hiện của niềm vui

Chú ý kết hợp miêu tả biểucảm đợc thể hiện nh thế nào

Thảo luận nhóm

Mở bài: Trình bầy việc làmgì của em khiến bố mẹ vuilòng

Thân bài: Sự việc ấy xẩy ratại nhà em vào lúc chiềunhân vật là một cụ già ănmày

Bố mẹ em vui lòng vì em cólòng tốt biết giúp đỡ ngờikhác khi gặp khó khăn

Kết bài: Em rất vui vì mình

1 Bài 1

Đề bài: Kể về mộtviệc làm của em khiến

bố mẹ vui lòng

Có thể viết về các việclàm của em nh:

Đợc nhiều điểm tốt.Giúp đỡ ngời khókhăn, ngời già

2 Bài 2

Kể về ngời thầy (côgiáo) của em

- MB: Ngời thầy giáo

mà em yêu quý nhất làthầy Thành

Thầy là ngời đã dậy

? Nêu dàn ý của bài văn tự sự.

? Yếu tố miêu tả, biểu cảm có vai trò gì trong văn tự sự

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) Mục tiêu cần đạt

- HS biết cách xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

? Chuyển những câu kể sau

của thằng bé đang khuất

dần phía cuối con đờng

sử dụng yếu tố miêu tả và

biểu cảm trong 5 đề tài sau

1 Kể chuyện một em bé

đang hờn dỗi mẹ

2 Kể chuyện một bạn học

sinh phạm lỗi

3 Kể chuyện con chim con

tập chuyền cành theo chim

đẹp làm sao

3 Nghe tiếng hò tha thiết củacô lái đò trong bóng chiều tà,lòng tôi lại thấy buồn manmác và nhớ tới quê hơng

4 Cô bé lặng lẽ dõi theocánh chim lẻ loi trên bầutrời lòng lại buồn và nhớ tớiquê hơng

Đó là lần đầu tiên và cũng làlần cuối cùng tôi mắc lỗi,mà

đến giờ tôi vẫn ghi sâu tronglòng

HS trình bày đoạn văn vừaviết

Nhận xét

Bổ sung

Nhấn mạnh yếu tố miêu tả,

Ví dụ câu 1Tôi thẫn thờ nhìn theocái bóng dáng bé nhỏ ,cô đơn đang khuất dầnphía cuối con đờng dài

và hẹp

2.Bài 2

- Mở bài: Tôi còn nhớmãi cái lần đầu tiên nóirối mẹ Đến bây giờ tôi

đã học hỏi đợc nhiềubài học cho cuộc sống.Nhng những lời khuyênrăn, dậy bảo cảu mẹ vềbài học đầu tiên ấy còn

in đậm trong kí ức củatôi

bị mắng nên tôi chỉ chơi ởtrong nhà.Tôi say sa đá bóng

từ phòng trong ra phòngngoài Tự nhiên nổi hứng, tôiliền đá quả bóng lên cao chờ

nó rơi xuống thì bắt Nhngkhông ngờ

- Kết bài:

Đó là bài học mà tôi đãkhắc sâu trong lòng Tôithật biết ơn mẹ, ngời đãdậy bảo cho tôi bài học

đầu tiên và tự hứa sẽkhông để mẹ phải phiềnlòng nữa

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) Mục tiêu cần đạt

- HS biết cách xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

- Có kỹ năng dựng đoạn văn tự sự, chuyển thành đoạn văn xen lẫn yếu tố miêu tảbiểu cảm.

Cho chủ đề: Tuổi thơ tôi gắn

Nhận xét, sửa lỗi trình bầy,

bố cục, cách mêu tả xây

dựng sự việc

Viết đoạn văn:

Hàng ngày khi ánh nắng mặttrời rải trên đờng cũng là lúc

em đi học Trên đờng tới ờng, em đi qua cánh đồngmầu của hợp tác xã quê em

Từ xa trông cánh đồng nhmột tấm thảm xanh mợt màtơi tốt Xa xa thấp thoángnhững bà con xã viên đangbắt sâu nhổ cỏ

Hai bên đờng là những hàng

cà chua thẳng tắp, đợc cácbác nông dân dựng dàn vữngchắc Từng chùm cà chuatròn căng, thấp thoáng có vàiquả cà chua đỏ mọng nổi bậttrên nền lá xanh um

Em thấy yêu biết bao cánh

đồng mầu quê mình Xa xalà

đồng quê hơng

1 Bài 2

? Kể lại cảnh mùa thu về

Cảnh bầu trời khi thu về:

Vòm trời, mây trời ánh

nắng

Cảnh cánh đồng vào mùa

thu: Lúa chín, mầu sắc hơng

vị, gió thu, cảnh lao động

Cảnh trong vờn: Mầu sắc

toàn khu vờn trong nắng thu,

Hoặc kể tả theo trình tự thờigian:

Mùa thu chớm về (gió thu selạnh, nắng nhạt, hơng vị quả

chín, bầu trời, cảnh vậtchuyển mùa sang thu -> đếnthu về)

H/s viết đoạn vănTrình bầy đoạn văn

Nhận xét bài viết của bạn

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sự

kết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp)

Mục tiêu cần đạt

Qua tiết học, HS nắm đợc

- Vai trò, tầm quan trọng, tác động qua lại giữa các yếu tố tự sự, miêu tả và biểucảm trong một VB hoàn chỉnh

- Cách thức vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một VB tự sự

- Biết vận dụng những hiểu biết có đợc ở bài học tự chọn này để viết bài văn tự sự

có kết hợp với miêu tả và biểu cảm

Chuẩn bị

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm

Hoạt động trên lớp

1, ổn định tổ chức: KT sĩ số

2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới

3, Bài mới

- GV giới thiệu về chủ đề và yêu cầu của chủ đề

VB “ Bài học đờng đời đầu tiên” ( trích “

Dế mèn phiêu lu kí “ của Tô Hoài

VB “ Sống chết mặc bay” của Phạm DuyTốn

VB “ Tôi đi học “ của Thanh Tịnh

- Thảo luận, ôn lại và phát biểu+ Tự sự: Trình bày chuỗi sự việc có mở

đầu, diễn biến, kết thúc, thể hiện một ýnghĩa

Thao tác: Kể là chính+ Miêu tả: Tái hiện lại sự việc, hiện tợngThao tác: Quan sát, liên tởng, so sánh,nhận xét

+ Biểu cảm: Thể hiện tình cảm, thái độ của

+ Tái hiện sự vật, hiện tợng

+ Thao tác: Quan sát, liên tởng, nhận

xét, so sánh

3- Biểu cảm:

+ Đặc điểm: Thể hiện tình cảm, thái độ

của mình với sự vật, hiện tợng

+ Thao tác: Bộc lộ trực tiếp hoặc thông

qua ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật

- GV nhấn mạnh và chuyển ý

Vậy các yếu tố miêu tả và biểu cảm có

vai trò nh thế nào trong văn tự sự, tiết

sau ta tìm hiểu tiếp

mình với sự vật, hiện tợngThao tác : Bộc lộ trực tiếp những cảm xúccủa chính ngời viết hoặc thông qua ý nghĩ,cảm xúc của các nhân vật

- Nghe kết hợp tự ghi những ý chính

4, Củng cố: ( 2 phút)

? Các phơng thức tự sự , miêu tả, biểu cảm có đặc điểm gì? Các thao tác

chính của các phơng thức đó? Có khi nào em thấy trong một VB chỉ

xuất hiện duy nhất một phơng thức biểu đạt không? Tại sao?

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp)

A/ Mục tiêu:

Qua tiết học, HS nắm đợc

- Vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

- Thấy đợc yếu tố miêu tả, biểu cảm thờng xuất hiện qua một số dấu hiệu

B/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm

II) Vai trò của các yếu tố miêu tả và

miêu tả và biểu cảm đã học, em thấy

yếu tố miêu tả có vai trò gì trong VB tự

sự?

? Em thờng thấy những yếu tố miêu tả

nào xuất hiện trong văn tự sự?

- GV yêu cầu HS lấy VD cụ thể ở các

VB đã học

- Thảo luận, phát biểuNhờ có yếu tố miêu tả mà có thể tái hiệncảnh vật, con ngời một cách cụ thể, sinh

động trong không gian, thời gian

- Trả lờiGiúp ngời kể kể lại một cách sinh độngcảnh vật, con ngời làm cho câu chuyện trởnên sinh đông, hấp dẫn

- Trả lời+ Miêu tả nhân vật+ Miêu tả cảnh thiên nhiên+ Miêu tả cảnh sinh hoạt

 HS lấy VD cụ thể+ Miêu tả nhân vật: Đoạn văn miêu tảngoại hình của Dế Mèn và Dế Choắt trong

VB “ Bài học đờng đời đầu tiên” của TôHoài

+ Miêu tả cảnh thiên nhiên: Đoạn văn đầutiên của VB “ Tôi đi học” của Thanh Tịnh+ Miêu tả cảnh sinh hoạt: Đoạn văn miêu

 GV bổ sung thêm và chốt lại

* Các loại miêu tả

a Miêu tả nhân vật

+ Miêu tả ngoại hình: gơng mặt, dáng

ngời, trang phục

+ Miêu tả các trạng thái hoạt động:

Việc làm, lời nói

b Miêu tả cảnh thiên nhiên

c Miêu tả cảnh sinh hoạt

Mục đích: Cốt truyện hay hơn, hấp dẫn

hơn, nhân vật hiện lên cụ thể sinh động

hơn

? Yếu tố miêu tả thờng đợc thể hiện

qua những dấu hiệu nào ở VB tự sự?

 GV chốt lại

* Dấu hiệu

Miêu tả thờng đợc thể nhiện qua những

từ ngữ, hình ảnh có giá trị gợi tả và biểu

cảm nh từ láy tợng hình, tợng thanh;

các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân

hoá

2- Yếu tố biểu cảm trong văn tự sự

? Yếu tố biểu cảm đóng vai trò gì trong

văn tự sự?

? Trong VB tự sự, em thấy yếu tố biểu

cảm thờng đợc thể hiện nh thế nào?

tả cảnh hộ đê trong VB “Sống chết mặcbay “ của Phạm Duy Tốn

- Nghe, kết hợp tự ghi

- Thảo luận, phát biểuQua các từ ngữ, hình ảnh có giá trị gợi tả

và biểu cảm nh từ láy tợng hình, tợngthanh, nghệ thuật so sánh, nhân hoá

- Phát biểuBiểu cảm: Thể hiện thái độ, tình cảm củanhà văn với nhân vật, sự việc đợc kể

- Thảo luận, phát biểuBiểu cảm thông qua hai hình thức: trựctiếp qua cảm xúc của chính nhà văn vớinhân vật hoặc gián tiếp thông qua cảm

 GV chốt lại

+ Biểu cảm thông qua cảm xúc của

chính nhà văn đối với nhân vật, sự việc

qua cảm xúc của chính nhà văn đối với

nhân vật, sự việc đợc thể hiện cụ thể

qua từng ngôi kể

Ngôi kể thứ nhất: Cảm xúc của nhà văn

thờng lồng vào cảm xúc của nhân vật

“tôi”

VD: VB “ Bài học đờng đời đầu tiên”

Ngôi kể thứ ba: Cảm xúc của nhà văn

thờng đợc thể hiện thông qua lời dẫn

truyện

VD: VB “ Sống chết mặc bay”

? Về hình thức, em thấy yếu tố biểu

cảm thờng xuất hiện qua những dấu

hiệu nào trong VB tự sự?

 GV chốt lại

+ Yếu tố biểu cảm thờng xuất hiện qua

những câu cảm thán, những câu hỏi tu

Tuần : 14

Tiết : 14

Ngày soạn : 01/12/2007Ngày dạy :

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu :

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập

III) Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn tự

sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm

1- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp miêu

tả và biểu cảm bất kì

? Để viết đợc đoạn văn tự sự kết hợp

với miêu tả và biểu cảm bất kì, ta thực

hiện theo mấy bớc? Là những bớc nào?

 GV chốt lại các ý chính của mỗi bớc

+ Xác định thứ tự kể

+ Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm

sẽ viết+ Viết thành đoạn với các yếu tố : Kể, tả,biểu cảm

- Nghe, tự ghi những thông tin chính

+ Xác định nhân vật, sự việc định kể

+ Lựa chọn ngôi kể: Thứ nhất hay thứ

ba

+ Xác định thứ tự kể: Bắt đầu từ đâu,

diễn ra nh thế nào và kết thúc ra sao?

+ Viết thành đoạn với các yếu tố: kể,

miêu tả, biểu cảm

* Cần phải nắm vững 5 bớc thực hiện

khi viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu

tả và biểu cảm trong bố cục một bài văn

? Bố cục một bài văn tự sự gồm mấy

phần? Là những phần nào?

Vậy cách viết các đoạn văn tự sự kết

hợp miêu tả và biểu cảm trong bố cục

một bài văn nh thế nào gời sau ta học

tiếp

- Trả lờiGồm 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu:

Qua tiết học, HS nắm đợc

- Nắm đợc cách viết cụ thể để viết các đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảmtrong bố cục một bài văn

B/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập

C/ Hoạt động trên lớp

1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)

2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới

3, Bài mới ( 41 phút)

- GV nhắc lại kĩ năng viết đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm bấtkì để chuyển nội dung bài học ( 2 phút)

III) Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn tự

sự có kết hợp với miêu tả và biểu

cảm( tiếp)

2- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp miêu

tả và biểu cảm trong bố cục một bài

văn

a Đoạn mở bài

- GV cho HS hoạt động nhóm tìm ra

các cách viết đoạn mở bài

 GV bổ sung và chốt lại mỗi cách cho

HS

* Cách 1: Dùng phơng thức tự sự kết

hợp với miêu tả để giới thiệu sự việc,

nhân vật và tình huống xảy ra câu

chuyện

VD: Sách “ Một số kiến thức, kĩ năng

và bài tập nâng cao - Ngữ văn 8”

* Cách 2: Dùng phơngthức tự sự là

chính có kết hợp với biểu cảm để nêu

kết quả của sự việc hoặc kết cục số

phận của nhân vật lên trớc; sau đó dùng

một vài câu dẫn dắt để quay về từ đầu

diễn biến cốt truyện

là chính để dẫn dắt vào truyện ( thờng

- Thảo luận nhóm kết hợp tham khảo các

VB tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm đãhọc để nêu các cách viết đoạn mở bài

- Đại diện các nhóm lần lợt phát biểu và

bổ sung cho nhau

- Nghe, kết hợp tự ghi những kiến thức cơbản

dành cho những câu chuyện có tính

chất hồi tởng, hoài niệm)

VD: VB “ Tôi đi học”

b Thân bài

? Cách viết các đoạn thân bài nh thế

nào? Yếu tố nào đóng vai trò chủ đạo?

 GV chốt

Viết các đoạn thân bài: Yếu tố tự sự

đóng vai trò chủ đạo ( có sự việc, nhân

vật); miêu tả và biểu cảm chỉ đợc vận

dụng khi cần thiết làm tăng sức hấp dẫn

cho truyện

c Kết bài

- Cho HS thảo luận nhóm, tìm ra các

cách viết đoạn kết bài

 GV bổ sung, chốt lại

Cách viết đoạn kết bài

* Cách 1: Dùng phơng thức tự sự kết

hợp với biểu cảm để nêu kết cục và cảm

nghĩ của ngời trong cuộc ( Ngời kể

chuyện hay một nhân vật nào đó)

* Cách 2: Dùng phơng thức biểu cảm

là chính để bày tỏ thái độ, tình cảm của

ngời trong cuộc

- Thảo luận nhóm, nêu cách viết đoạn kếtbài

- Nghe kết hợp tự ghi bổ sung những kiếnthức cơ bản

4, Củng cố ( 2 phút)

? Các cách viết đoạn mở bài, thân bài, kết bài trong bài văn tự sự kết hợp miêu tả

và biểu cảm ? Trong bố cục này có nhất thiết đoạn văn nào cần đa yếu tố miêu tả vàbiểu cảm vào không?

5, HD về nhà: ( 1phút)

- Nắm chắc cách viết các đoạn

- Vận dụng viết 1 đoạn mở bài bất kì cho 1 đề TLV do em tự đặt

_

Tuần : 16

Tiết : 16

Ngày soạn : 16/12/2007Ngày dạy :

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu:

Qua tiết học, HS nắm đợc

- Củng cố và bổ sung kĩ năng viết đoạn văn tự sự và bài văn tự sự có kết hợp miêutả và biểu cảm

- Vận dụng các kĩ năng để thực hành viết các đoạn cụ thể thông qua bài tập

- Biết phát hiện và xác định đợc các đoạn văn tự sự có xen yếu tố miêu tả và biểucảm

B/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo, một số đoạn văn mẫu và một số bài tập

- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập

- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết trớc để chuyển tếp nội dung bài học

IV) Vận dụng luyện tập

1- Phát hiện, xác định đợc các yếu tố

trong đoạn văn

- GV cho đoạn văn ngắn ( ghi trên

bảng phụ hoặc máy chiếu), yêu cầu HS

đọc và trả lời các câu hỏi ở cuối đoạn

- Thảo luận nhóm, tìm ra hớng trả lời và

cử đại diện phát biểu

Miêu tả: Không gian, thời gian của

buổi tra hè và dáng vẻ của ngời mẹ

gợi hình ảnh, màu sắc để làm nổi bật

cảnh cây cối, nhà cửa, biển cả, ở

vùng Hòn Ngoài ra còn phải kể đến

các biện pháp nghệ thuật nh so sánh,

nhân hoá, đảo ngữ, liệt kê

+ Yếu tố biểu cảm: Thể hiện ở những

câu có ý nghĩa nhận xét, đánh giá, bộc

lộ thái độ, tình cảm với cảnh vật thiên

nhiên cũng nh con ngời ở vùng Hòn

Bài tập 1: Đoạn văn 1Cần chỉ rõ sự thể hiện của các yếu tố trong

đoạn vănBài tập 2: Đoạn văn 2Yêu cầu tìm dẫn chứng cụ thể để minhhoạ cho các yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Các nhóm có thể bổ sung, sửa chữa chonhau nếu sai hoặc cha đầy đủ

- Nghe kết hợp tự bổ sung, sửa chữa vàovở

4, Củng cố ( 2 phút)

? Làm thế nào để xác định đợc trong một đoạn văn sử dụng những phơng thức biểu

đạt nào? Phơng thức biểu đạt nào là chính?

5, HD về nhà: ( 1phút)

- Nắm chắc kĩ năng phát hiện và xác định các phơng thức đợc sử dụng trong một

đoạn văn

- Vận dụng viết 1 đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm, chỉ ra những yếu tố

cụ thể đợc sử dụng trong đoạn văn đó

_

Tuần : 17

Tiết : 17

Ngày soạn : 24/12/2007Ngày dạy :

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu:

Qua tiết học, HS nắm đợc

- Kĩ năng thêm yếu tố miêu tả và biểu cảm vào đoạn văn tự sự sao cho đoạn vănsinh động, hấp dẫn

B/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo, một số đoạn văn mẫu và một số bài tập

- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập

C/ Hoạt động trên lớp

1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)

2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài

3, Bài mới ( 41 phút)

- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết trớc để chuyển tiếp nội dung bài học

IV) Vận dụng luyện tập ( tiếp)

đúng và hay

+ Bổ sung yếu tố miêu tả: có thể là

khung cảnh thiên nhiên ( nắng, gió,

dòng sông, tiếng cá đớp mồi); tả hình

ảnh ngời bạn mới ( gơng mặt, nớc da,

mái tóc, trang phục )

Yếu tố miêu tả này có thể tách ra thành

các câu văn độc lập; có thể xen kẽ vào

mở rộng thành phần cho những câu trần

thuật đã có sẵn Chú ý dùng các từ ngữ,

hình ảnh có sức gợi tả cao

+ Bổ sung yếu tố biểu cảm: thái độ

ngạc nhiên khi nhìn thấy cậu bé; sự tò

mò về cậu bé lạ; nỗi bực mình khi đánh

rơi hộp mồi Có thể dùng câu cảm, câu

hỏi để biểu cảm

b Đoạn văn 2: Bài tập 3- Tr 48

+ Về hình thức: viết lại đoạn văn có

nghĩa là phải thay đổi cách diễn đạt

( thêm bớt câu chữ, đổi kiểu câu, sắp

xếp lại trật tự các câu, các ý ) làm thế

nào để đoạn văn có cách viết thật phong

phú: tự sự đan xen miêu tả và biểu cảm

+ Về nội dung: bám sát đề tài của đoạn

văn gốc, không tuỳ tiện thay đổi đề tài

4, Củng cố ( 2 phút)

? Khi thêm các yếu tố miêu tả và biểu cảm vào đoạn văn tự sự cần lu ý những gì ?

5, HD về nhà: ( 1phút)

- Xem lại cách viết các đoạn mở bài, thân bài, kết bài

- Vận dụng viết 1 đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm với đề tài sau: kể chuyện một bạn học sinh phạm lỗi.

_

Tuần : 18

Tiết : 18

Ngày soạn : 5/01/2008Ngày dạy :

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu:

- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết trớc để chuyển tiếp nội dung bài học

IV) Vận dụng luyện tập ( tiếp)

3- Xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp với

miêu tả và biểu cảm theo sự việc và

nhân vật đã cho

- GV ra các dữ kiện để HS luyện viết

theo 5 bớc

Yêu cầu: Hãy chuyển những câu kể

sau đây thành những câu kể có đan xen

yếu tố miêu tả hoặc yếu tố biểu cảm

a, Tôi nhìn theo cái bóng của thằng bé

đang khuất dần phía cuối con đờng

b, Tôi ngớc nhìn lên, thấy vòm phợng

vĩ đã nở hoa tự bao giờ

- HS đọc kĩ yêu cầu và nội dung từng câu