Để nắm được thực tiễn phong trào thi đua ở địa phương và kết quả bước đầu đổi với việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường, xác định những mô hình trường triển khai t
Trang 1_ KET QUA BUOC DAU CUA PHONG TRAO —
XAY DUNG TRUONG HOG THAN THIEN, HOC SINH TICH CUC
hoc thân thiện, học sinh lích cực
(Xây dựng THTT, HSTC) được triển khai đã gần một năm học Để nắm được thực
tiễn phong trào thi đua ở địa phương và kết
quả bước đầu đổi với việc nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện của nhà trường, xác định
những mô hình trường triển khai tốt và có hiệu
quả, đồng thời tìm hiểu những khó khăn,
vướng mắc của địa phương trong quá trình
triển khai, phát hiện và tìm hiểu những sáng
kiến của địa phương trong phong trào thi đua
Xây dựng THT, HSTC, trong tháng 3 năm
2009, Bộ GD& ĐT đã tiến hành kiểm tra
14 tỉnh đại diện cho 7 vùng thi đua: Bắc Ninh,
Thái Bình, Hoà Bình, Phú Thọ, Thanh Hoá,
Nghệ An, Khánh Hoà, Lâm Đồng, Vũng Tàu,
Bình Dương, Bạc Liêu, TP Hỗ Chí Minh,
Cần Thơ, Cà Mau (mỗi tỉnh kiểm tra 1 trường
mầm non, 1 trường tiểu học, 1 trường THCS
va 1 trường THPT) Qua làm việc với các
Sở GD&ĐT (có sự tham gia của đại diện
Sở Văn hoá - Thông tin - Du lịch (VHTTDL),
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các đoàn kiểm tra
của Bộ đã ghi nhận được nhiều thông tin quý
báu Dưới đây, xin nêu lên một số vấn để nổi bật
1 Những chuyển biến tích cực
- Các cấp chính quyền, ban ngành, đoàn
thể cùng các trường học trên toàn quốc đều
hoan nghênh và tích cực triển khai thực hiện
phong trào thi đua Xây dựng THTT, HSTC,
Các Ban chỉ đạo phong trào thi đua các cấp ở
địa phương đã được thành lập theo kế hoạch
của Bộ Đặc biệt, từng trường đã xây dựng kế
Pre trào thi đua Xây dựng trường
NGÔ QUANG QUẾ
Vụ Giáo dục Tiểu học
hoạch hoạt động, cụ thể hoá nội dung của phong trào thi đua, thành lập các tiểu ban phụ trách nội dung và chỉ đạo điểm các lớp học
trên cơ sở phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh
và đặc điểm địa phương
- Các nhà trường đã xanh - sạch - đẹp hơn,
có cây xanh bóng mát, gần gũi thiên nhiên;
các phòng chức năng như phòng Đoàn Đội,
phòng y tế, phòng nghệ thuật, phòng thư
viện, phòng đọc sách, phòng máy tính, đã được quan tâm, hoàn thiện, bố sung và hoạt
động hiệu quả; các công trình vệ sinh đã
được quan tâm xây dựng, đáp ứng yêu cầu
và giữ gìn vệ sinh tốt hơn trên cơ sở phát huy
vai tro tu quan cla HS
- GV tích cực, chủ động đổi mới phương
pháp dạy học và quan tâm, gần gũi HS với
trách nhiệm cao hơn
- HS phấn khởi, tự tin, tham gia tích cực,
chủ động và có trách nhiệm hơn đổi với các hoạt động học tập, giáo dục trong và ngoài
giờ lên lớp
- Phong trào thi đua đã có tác động tích
cực đến các gia đình trong việc ứng xử có văn hoá ở cộng đồng, tạo sự gắn bó, quan tâm,
thản thiện hơn giữa nhà trường với gia đình và
cộng đồng
- Môi trường học tập hoà nhập, thân thiện
đã và đang từng bước hình thành, phát triển
trong HS va GV Su than thiện đã tạo nên
quan hệ gắn bó giữa HS, gia đình với nhà trường và cộng đồng, tạo được hiệu ứng xã hội
một cách tích cực Những biểu hiện có thể
CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC TIỂU HỌC - TẬP 37
Trang 2kiém chứng và đo được là: HS thích đến
trường, thích đi học; không gian nhà trường
thân thiện, tự nhiên, đáp ứng nhu cầu của HS
học mà vui, vuí mà học, làm cho việc học tập
nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả; số lượng
HS bỏ học giảm so với cùng kì năm trước
Đặc biệt, có nơi mặc dù tình hình kinh tế - xã hội
khó khăn hơn năm 2008 nhưng số lượng HS
vẫn được duy trì và có chiều hướng gia tăng
- Phong trào thi đua tạo được sự đồng
thuận, gắn bó chặt chẽ hơn giữa ngành Giáo
dục nói chung, nhà trường nói riêng với cộng
đồng xã hội; các ban ngành, đoàn thể ở các
địa phương đã xác định được trách nhiệm đối
với nhà trường trên cơ sở đó tham gia xây
dựng nhà trường với tinh thần trách nhiệm cao
hơn, cụ thể hơn, sát với thực tiễn hơn (ở một số
nơi, chính quyền địa phương đã chủ trì kiểm
tra việc thực hiện phong trào và giải quyết
nhanh các vướng mắc có liên quan); nhiều
dự án, nhà hảo tâm đã trực tiếp hỗ trợ các nhà
trường trong việc tạo cảnh quan môi trường
khang trang, sạch đẹp
- Các nhà trường đã quan tâm tổ chức
giáo dục kĩ năng sống cho HS Nhiều trồ chơi
dân gian, trò chơi tích cực, các làn điệu dân ca
được sưu tầm, lựa chọn và tổ chức hướng dẫn
HS tham gia một cách phù hợp trong các hoạt
động đầu giờ học, giờ giải lao, giờ ra chơi
hằng ngày
- Vai trò, trách nhiệm của HS trong việc
chăm sóc, giữ gìn và phát huy giá trị của các
di tích lịch sử, văn hoá, các công trình cấp
Quốc gia và cấp địa phương đã được nâng cao;
các hoạt động xã hội được mở rộng, như; chăm
sóc Bà mẹ Việt Nam anh hùng, gia đỉnh thương
binh liệt sĩ, gia đình có công với đất nước; đi tìm
các “địa chỉ đỏ", hỗ trợ nhau trong học tập,
giúp bạn đến trường, Ở nhiều nơi, ngành
VHTTDL đã quan tâm hơn đến việc rà soái,
giới thiệu giá trị các di tích lịch sử, văn hoá cho
nhà trường và cộng đồng Nhiều cựu chiến
binh đã tham gia kể chuyện, giao lưu với HS,
tạo được sự hào hứng, phấn khởi, tự hào về
truyền thống dân tộc và giá trị văn hoá tỉnh
thần của địa phương cho các em
16 | CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC TIỂU HỌC - TẬP 37
2 Những sáng kiến trong phong trào thỉ đua
- Để chỉ đạo phong trào thi đua tốt hơn, một
số địa phương đã thành lập các Ban chỉ đạo
cấp huyện
- Nhà trường đã thành lập các tiểu ban phụ
trách từng nội dung của phong trào thi đua, cụ
thể hoá các nội dung thành các tiêu chí đánh giá xếp loại đối với mỗi đoàn thể, tổ - khối
chuyên môn, với cán bộ, GV, công nhắn viên
trong nhà trường Trên cơ sở đó, tổ chức kí cam kết, giao ước thi đua giữa các tổ chuyên môn trong nhà trường
- Xây dựng các lớp điểm cho từng nội dung;
tăng thời gian cho các hoạt động ngoài giờ lên lớp, tạo điều kiện cho các hoạt động văn nghệ,
thể thao, vui chơi tích cực nhằm giảm “sức ép"
về cường độ học tập đối với HS
- Triển khai thực hiện yêu cầu “năm cổ” đối
với mỗi trường học, lớp học: Có tình thương
trách nhiệm của thây cô giáo; Có nhận chăm
sóc dí tích lịch sử, cách mạng, văn hoá; Có cây xanh và hoa; Có nhạc hát ngoài giờ, trò chơi
dân gian và các hoạt động vui chơi tích cực; Có
nhà vệ sinh trong trường học
- Xây dựng các “góc thiên nhiên” trong
trường, lớp; phối hợp bảo vệ, chăm sóc Con
đường xanh - sạch - đẹp - an toàn trường em đối
với con đường (hoặc đoạn đường) đi qua cổng
trường (hoặc quanh trường)
- Ở một số nơi, ngoài ngành VHTTDL,
Đoàn Thanh niên, ngành Giáo dục còn chủ động kí chương trình phốt hợp công tác với
ngành Lao động, Thương binh và Xã hội, với Đài phát thanh và truyền hình tỉnh để triển khai phong trào thi đua
- Tổ chức hội thảo các cụm trường, liên trường về các giải pháp thực hiện hiệu quả
phong trào thì đua Xây dựng THTT, HSTC; toa đàm, trao đổi trong cán bộ, GV, HS nhằm cụ
thể hoá các yêu cầu thân thiện, tích cực ở
mỗi nhà trường, xác định trách nhiệm của mỗi
người trong việc tham gia phong trào Xây đựng
THITT, HSTC Từ đó, xây dựng kế hoạch chỉ tiết
cho trường, cho mỗi cá nhân (cán bộ, GV, HS)
trong từng năm, từng giai đoạn; xây dựng
Trang 3“quy định ứng xử văn hoá” giữa các thành viên
trong trường
- Kết nghĩa, giao lưu giữa các trường ở
vùng thuận lợi và vùng khó khăn trên địa bàn
tinh, tao su than thiện, cùng tiến bộ giữa các
nhà trường
- Trường không có điều kiện trồng cây xanh
(diện tích hẹp, ) thì trồng cây dây leo để che
nắng Có thể đặt hoặc treo các chậu, các bình
cây cảnh, cây dây leo ở hành lang hoặc cửa số
Các bức tường trong phòng truyền thống được
trang trí, trưng bày hay treo tranh của HS đạt
giải thưởng để ghi danh truyền thống và làm
đẹp nhà trường
- Tổ chức câu lạc bộ các trường mang tên
cùng một danh nhân để trao đổi thông tin, xây
dựng tài liệu truyền thống và giao lưu, trao đổi
về các hoạt động giữa các trường
3 Một số bài học kinh nghiệm
- Cần có sự chỉ đạo của Lãnh đạo tỉnh và sự
phối hợp của các ban ngành, đoàn thể ở các
địa phương trong việc triển khai thực hiện
phong trào thi dua
- Các Sở GD&ĐT cần quan tâm làm tốt tất
cả các bước: tham mưu, lập kế hoạch, phối hợp
tổ chức thực hiện, đôn đốc kiểm tra thường
xuyên, định kì, sơ kết, khen thưởng và chấn
chỉnh kịp thời
- Phải tổ chức chỉ đạo điểm để rút kinh
nghiệm, trên cơ sở đó nhân rộng từng bước đến
các trường khác Trong chỉ đạo điểm, cần ưu
tiên cho các trường đã đạt Chuẩn Quốc gia, các
trường có điêu kiện thuận lợi
- Nhà trường chủ động mời chính quyền địa
phương cấp phường - xã, quận - huyện cùng
kiểm tra việc thực hiện phong trào để có nhiều
ý kiến đóng góp và giải quyết công việc có hiệu
qua cao
- Các địa phương chủ động sưu tập dé
đưa trò chơi dân gian, tiếng hát dân ca, nội
dung giáo dục kĩ năng sống vào các hoại
động của nhà trường nhằm tạo nét riêng về
văn hoá địa phương
- Khi mở rộng phong trào tại địa phương, cần chú ý mấy điểm sau:
+ Chỉ đạo điểm ở một số trường vùng khó khăn để có kinh nghiệm khi mở rộng phong trào + Mỗi trường, mỗi địa phương nên chọn một vài việc cụ thể, trọng tâm để giải quyết dứt điểm
trong một thời gian nhất định Từ đó, rút kinh
nghiệm khi triển khai các nội dung khác của phong trào; xác định kế hoạch hằng năm để giải
quyết từng bước các nội dung của phong trào
+ Chú ý công tác tuyên truyền, nêu gương nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ, GV, HS
và cộng đồng Các trường, Sở GD&ĐT tham mưu tích cực để chính quyền các cấp chỉ đạo sát sao phong trào thi đua
+ Cần có sự hướng dẫn lồng ghép ở cơ sở về
các phong trào Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chi Minh; Hai không; Trường hoc thân thiện, HS tích cực; Mỗi thầy giáo, cô giáo
là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo;
Trường Chuẩn Quốc gia
4 Một vài điểm hạn chế cần khắc phục
- Một số nơi còn có những biểu hiện lúng túng, chờ sự hướng dẫn cụ thể của Bộ, chưa chủ động tổ chức triển khai (ngay cả khi có Chỉ thị và Kế hoạch hướng dẫn liên ngành) Một vài
địa phương chưa nhận được sự quan tâm đúng
mức của lãnh đạo tỉnh và sự phối hợp của các ban ngành, đoàn thể trong quá trình triển khai
- Một số địa phương chưa có các giải
pháp cụ thể để xây dựng môi trường học tập thân thiện
- Không ít nhà trường có điều kiện cơ sở vật chất (diện tích, trang thiết bị, kinh phí ) còn hạn chế, đội ngũ cán bộ, GV còn thiếu; nhà vệ sinh chưa đủ, chưa quy hoạch hợp lí và thuận
tiện; công tác giữ gìn vệ sinh ở một số trường
chưa được quan tâm đúng mức
- Hệ thống minh chứng và thang điểm đánh '
giá các tiêu chí THT7T, HSTC chưa xây dựng kịp
thời, nhiều điểm còn chung chung, thiếu tính
khả thi Chẳng hạn, hướng dẫn trồng cây vào mùa xuân ở các tỉnh phía Nam là không hợp lí
(phải trồng cây vào mùa mưa, vào dịp 19/5 để
có ý nghĩa giáo dục tốt)
CHUYÊN ĐỀ GIÁO ĐỤC TIỂU HỌC - TẬP 37 on