Về việc rèn cách cầm bút Để có chữ viết đẹp và đúng tốc độ, ngoài các yếu tổ về điều kiện CSVC, chữ mẫu đẹp của GV, năng khiếu và ý thức khổ luyện của HS,.... DUONG VAN LAM So Gido duc
Trang 1KINH NGHIEM REN Ki NANG VIET CHU DEP VA NHANH
CHO HOC SINH LOP 1
Wong những năm gần đây, việc rèn
| chữ viết được nhà trường và các bậc
phụ huynh hết sức quan tâm, đặc biệt
ở cấp Tiểu học Nhờ vậy, chất lượng dạy và học
viết chữ ngày càng có nhiều chuyển biến tích
cực, nhất là từ khi có quyết định số
31/2002/QĐ-BGD&ĐT, ngày 14/6/2002 của
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc ban hành mẫu
chứ viết trong trường tiểu học và Công văn số
5150/TH, ngày 17/6/2002 của Bộ GD&ĐT về
việc dạy và học chữ viết ở tiểu học Có thể nói
phong trào luyện chữ viết với phương châm
Rẻn nét chữ - Luyện nết người đang được GV
và HS tiểu học tham gia tích cực và được các
lực lượng xã hội đồng tình ủng hộ Tuy vậy, bên
cạnh nhiều HS có chữ viết đẹp và đảm bảo yêu
cầu về tốc độ, vẫn còn không ít HS viết chữ
chưa đạt yêu cầu cơ bản, tối thiểu Có nhiều
yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng chữ viết,
nhưng theo chúng tôi, nguyên nhân cơ bản
nhất vẫn là chất lượng dạy học viết chữ ở lớp 1
chưa thật vững chắc Qua thực tế theo dõi, chỉ
đạo và trực tiếp rèn chữ viết cho HS tiểu học,
chúng tôi muốn chia sẻ một vài kinh nghiệm
nhỏ với GV, phụ huynh HS và những ai quan
tâm đến vấn để rèn chữ viết ở lớp 1, rất mong
được bạn đọc cùng trao đổi, bổ sung
1 Về việc rèn cách cầm bút
Để có chữ viết đẹp và đúng tốc độ, ngoài
các yếu tổ về điều kiện CSVC, chữ mẫu đẹp
của GV, năng khiếu và ý thức khổ luyện của
HS, chúng tôi cho rằng: cách cầm bút và
khoảng cách cầm bút là những yếu tế có tính
quyết định Cả hai yếu tố này được hình thành
chủ yếu từ lớp 1, khi HS cầm bút viết những chữ
đầu tiên Nếu HS không được phụ huynh và GV
quan tâm hướng dẫn cách cầm bút ngay từ buổi
đầu thì các em sẽ có thói quen cầm bút sai và
rất khó khắc phục
DUONG VAN LAM
So Gido duc va Dao tao Ha Tinh
Về kĩ thuật cầm bút, xin lưu ý mấy điểm sau:
- Thứ nhất, phải luôn quan tâm hướng dẫn
HS cách cầm bút bằng 3 ngón tay (ngón giữa,
ngón trỏ và ngón cái): ngón giữa nằm ở vị trí
thấp nhất để đỡ bút, ngón cái và ngón trỏ điều khiển bút Các ngón tay cầm bút phải cong tư
nhiên, không lên gân hoặc cầm bút quá chặt,
không để ngón cái đè lên ngón trỏ; góc tạo bởi thân bút và mặt vở nhỏ hơn hoặc bằng 459 là tốt nhất Khi viết, chỉ điều khiển bút bằng các ngón cẩm bút, không để bàn tay và cánh tay tham gia điều khiển như khi vẽ hoặc viết bằng
phấn Kinh nghiệm cho thấy: hầu hết HS có
chữ viết đẹp và nhanh đều là những em biết cầm bút và điều khiển bút như trên
- Thứ hai, cần chú ý đến khoảng cách cầm
bút (từ ngón tay cảm bút đến đầu bút) sao cho
hợp lí, vì đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định đến
tốc độ viết chữ Những HS cầm bút thấp bao giờ cũng viết chậm và không trơn nét Điều này dễ hiểu, vì biên độ hoạt động của ngòi bút nhỏ dẫn đến khả năng điều khiển bút của các ngón tay
sẽ không linh hoạt, Khoảng cách cầm bút phù
hợp đối với từng người còn tuỳ thuộc vào độ dài-
ngắn của ngón tay, đê lớn - nhỏ của bàn tay;
tuy nhiên, tốt nhất là đảm bảo khoảng cách tối
thiểu không nhỏ hơn 2,0cm (lớn hơn độ dài ngòi
bút mực thông thường)
Ở thời gian đầu, khi HS viết bằng bút chì, do
các ngón tay còn yếu nên trẻ thường cầm bút
rất thấp để điều khiển bút viết Muốn cố định khoảng cách cầm bút của trẻ, GV (hoặc phụ huynh HS) cần trực tiếp gọt bút chì và yêu cầu trẻ không cầm bút trùm lên lát gọt (độ dài lát
gọt không nhỏ hơn 2,2cm) Hơn nữa, việc viết
bằng bút chì ngay từ đầu sẽ tạo cho HS thói quen viết nhẹ tay (một yếu tố hết sức quan
CHUYEN DE GIAO DỤC TIỂU HỌC - TẬP 3? Hex
Trang 2trong trong kĩ thuật viết chữ), vì hê tì mạnh tay
thì phần chì đầu bút sẽ gãy Bởi vậy, để HS có
thói quen cầm bút đúng khoảng cách (không
cầm bút quá thấp), viết nhẹ tay (khéng ti but),
GV cần tránh cho HS dùng bút bi để viết chữ ở
giai đoạn đầu, Kinh nghiệm cho hay: những HS
cầm bút thấp và tì bút mạnh khi viết thì không
thể viết chữ trơn nét và nhanh được Chứng
kiến nhiều hội thi viết chữ đẹp ở các cấp, chúng
tôi thấy hầu hết các thí sinh tham gia đều thực
hiện đúng cách cầm bút, khoảng cách cầm bút
và điều khiển bút như đã nói trên
2 Về việc rèn tư thế ngồi viết
Tư thể ngồi viết sai quy cách không chỉ gây
hại về thể chất đối với HS (mắc bệnh cong vẹo
cột sống, các bệnh về mắt ) mà còn ảnh hưởng
trực tiếp đến chất lượng chữ viết và tốc độ viết
chữ của các em Đối với HS lớp 1, việc uốn nắn
tư thế ngồi viết cho chuẩn mực có một y nghĩa
hết sức quan trọng Phải đảm bảo ngồi viết với
tư thế ngay ngắn, cùi tay tiếp xúc với mặt bàn,
tay trái đè giữ vớ, tay phải cầm bút, đặt vở ngay
ngắn; đặc biệt chú ý khoảng cách hợp tí giữa
mắt với vở (không cúi thấp, để mắt quá gần),
không nghiêng hoặc vẹo lưng Tư thế ngồi tự
nhiên thoải mái sẽ làm cho các em không cảm
thấy mệt mỏi khi phải viết nhiều và tránh được
các bệnh học đường như đã nói trên
Để hướng dẫn HS ngồi viết đúng tư thế thì
điều kiện cần thiết đầu tiên là bàn ghế phải có
kích thước phù hợp, nhất là đối với các lớp nhỏ
tuổi Hiện nay, nhiều trường tiểu học đã ưu tiên đầu tư mua sắm bàn ghế cho HS lớp 1 theo đúng chuẩn Tuy nhiên, vẫn còn một số lớp học
chưa được chú ý đúng mức, tỉ lệ độ cao giữa
bàn với ghế chưa phù hợp; nhiều phụ huynh khi hướng dẫn con em tập viết ở nhà cũng chưa
chú ý đến vấn dé này Thực tế cho thấy: tu thé
ngồi viết được hình thành từ lớp 1 sẽ tạo thành thói quen đi suốt đời người vừa ảnh hướng đến
chất lương chữ viết vừa tác động trực tiếp đến
sức khoẻ và thẩm mĩ của mỗi cá nhân
Tóm lại, để có chữ viết đẹp và đạt yêu cấu
về tốc độ, phải thực hiện đúng các yêu cầu về
kĩ thuật viết chữ, trong đó đáng quan tâm nhất |
về cách cầm bút, khoảng cách cầm bút và tư thế ngồi viết Những thao tác này được rèn
luyện ngay từ lớp 1 sẽ tạo nên những động hình
học tập rất bền vững và có ý nghĩa cực kì quan
trọng GV lớp 1 là người có trách nhiệm quan
trọng nhất trong việc hình thành nhiều thói
quen, động hình học tập cho mỗi HS, trong đó các yêu cầu về kĩ thuật viết chữ có ảnh hưởng hết sức lâu dài Tuy vậy cũng cần tránh một sai lầm khác, đó là: hiện náy, một số phụ huynh do quá lo lắng việc học viết chữ của con em nên
đã hướng dẫn trẻ ở tuổi mẫu giáo cầm bút viết,
dễ tạo nên nhiều thói quen không tốt trong kĩ
thuật viết chữ rất khó khắc phục ở lớp 1
Giờ học vấn của học sinh lớp 1 vùng cao
re CHUYEN DE GIAO DUC TIEU HOC - TẬP 37
Anh: CTV
