Kiến thức: Giúp h/s hiểu được: - Thế nào là nói qúa và tác dụng chung của biện pháp tu từ này trong văn chương cũng như trong cuộc sống thường ngày.. Kĩ năng: - Rèn kn sử dụng biện ph
Trang 1TiÕt 37 - TiÕng viÖt :
NÓI QUÁ
1 Mục tiêu:
a Kiến thức: Giúp h/s hiểu được:
- Thế nào là nói qúa và tác dụng chung của biện pháp tu từ này trong văn
chương cũng như trong cuộc sống thường ngày
- Phạm vi sử dụng BP tu từ núi quá.
b Kĩ năng:
- Rèn kn sử dụng biện pháp tu từ nói qúa trong viết câu và trong giao tiếp.
- Rèn KN nhận thức, và giao tiếp.
c Thái độ: HS có ý thức sd biện pháp nghệ thuật nói quá phù hợp với h/c giao
tiếp
2 Chuẩn bị:
- GV: Giáo án, bảng phụ(máy chiếu).
- HS: Trả lời câu hỏi phần tìm hiểu bài.
3 Các hoạt động dạy và học:
a Kiểm tra bài cũ: (5p)
- Nêu một số VD về từ ngữ địa phương nơi em ở tương ứng với từ toàn dân.
- Xác định từ địa phương trong ví dụ sau:
Năng mưa thì giếng năng đầy
Anh năng đi lại mẹ thầy năng thương.
b Bài mới: Giới thiệu bài:
Trong tục ngữ, ca dao, trong thơ văn châm biếm, hài hước và cả trong thơ văn trữ tình biện pháp nói qúa được sử dụng rất phổ biến Vậy sử dụng phép tu từ nói qúa
có tác dụng gì? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học
HĐ1: HD tìm hiểu nói qúa và tác dụng của nói qúa (15p)
Gv phỏt máy chiếu
Gọi h/s đọc ví dụ
? Nói '' Đêm tháng năm
đã tối và mồ hôi thánh thót
như mưa ruộng cày'' có
qúa sự thật không?
? Thực chất mấy câu này
- Hs đọc VD.
- Nói như vậy là
qúa sự thật, phóng đại mức độ của sự việc
I Nói qúa và tác dụng của nói qúa.
1 Ví dụ:
2 Nhận xét:
- Đêm sáng: đêm tháng 5 rất
ngắn
- Ngày tối: ngày tháng 10 rất
Trang 2nhằm nói điều gì? (ý nghĩa
hàm ẩn)
? Em hiểu thế nào là biện
pháp tu từ?
? Hãy so sánh các câu có
dùng phép nói qúa với câu
ko dùng phép nói qúa xem
cách nào hay hơn, gây ấn
tượng hơn?
? Vậy sử dụng phép nói
qúa có tác dụng gì?
Gọic h/s đọc ghi nhớ SGK/
102
? Tìm một số câu ca dao,
thơ có sử dụng biện pháp
nói qúa? Cho biết tác dụng
biểu cảm của biện pháp tu
từ ấy?
Là bpháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sv, ht
- Trả lời.
- Hs khái quát kt.
- Hs đọc ghi nhớ.
- Gánh cực mà đổ lên non - Còng
lưng mà chạy cực còn theo sau
-> Quá cực khổ.
- Đêm nằm lưng
chẳng tới giường Mong trời mau sáng ra đường gặp em
ngắn
- Mồ hôi ruộng cày: mồ hôi ra
nhiều ướt đẫm
- Các câu dùng phép nói qúa sẽ
sinh động hơn, gây ấn tượng hơn
*) Ghi nhớ(sgk / 102).
HĐ 2: HD h/s luyện tập (20p)
G treo bảng phụ bài tập 1
Yêu cầu h/s đọc bài tập
- Nhận xét, đánh giá.
- Đọc yêu cầu bt.
- Trả lời.
- Tiếp thu.
II Luyện tập.
Bài 1.
a, '' sỏi đá cũng thành cơn'': có sự kiên trì, bền bỉ sẽ làm được tất cả
b, '' đi lên đến tận trời'' vết thương chẳng có ý nghĩa gì, không cần phải bận tâm
c, '' thét ra lửa '': kẻ có quyền sinh quyền sát với người khác
Bài tập 2.
Trang 3Gv phát máy chiếu ghi nội
dung bài tập 2
Hình thức: chia 2 nhóm
thảo luận
N1,2: Câu a và b
N3,4: Câu c, d và e
- Nhận xét, kết luận.
? Gọi h/s đặt câu với các
thành ngữ cho trước?
- Đánh giá, cho điểm.
? Phân biệt nói qúa và nói
khoác?
- Nhận xét, chốt ý.
- HD BT 4, 5, giao về nhà.
- Các nhóm thảo
luận Đại diện nhóm trình bày
- Đặt câu.
- Nhận xét.
- Tiếp nhận.
- Phân biệt.
- Trình bày.
- Tiếp nhận.
- Nhóm 1,2:
a, Chó ăn đá, gà ăn sỏi
b, Bầm gan tím ruột
- Nhóm 3,4:
c, Ruột để ngoài da
d, Nở từng khúc ruột
e, Vắt chân lên cổ
Bài 3
a, Thúy Kiều có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành
b, Đoàn kết là sức mạnh giúp chúng ta dời non lấp biển
c, Công việc lấp biển, vá trời ấy
là công việc của nhiều đời, nhiều thế hệ mới có thể làm xong
d, Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng
e, Mình nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài toán này
Bài 6.
Nói qúa và nói khoác đều phóng đại mức độ, qui mô, tính chất của
sự vật hiện tượng nhưng khác nhau ở mục đích
+ Nói qúa: là biện pháp tu từ nhằm mục đích nhấn mạnh, gây
ấn tượng, tăng sức biểu cảm + Nói khoác: nhằm giúp cho người nghe tin vào những điều không có thực Nói khoác là hành động có tác động tiêu cực
c Củng cố: (3p) Thế nào là nói quá, tác dụng của nói quá?
d Dặn dò: (2p) Về nhà:
- Học thuộc phần ghi nhớ.
- làm bài tập còn lại:
Trang 4- Sưu tầm thơ văn, thành ngữ cú sử dụng BP nói quá.
- Soạn bài: '' Nói giảm, nói tránh ''.