Tuần 9 Tiết 33 Hai cây phong Trích “Người thầy đầu tiên” –Ai ma tốp -A-M ỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp hs: 1.Kiến thức: Phát hiện trong văn bản “Hai cây phong” có 2 mạch kế ít nhiều phân biệt
Trang 1Tuần 9 Tiết 33
Hai cây phong
(Trích “Người thầy đầu tiên”) –Ai ma tốp -A-M ỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp hs:
1.Kiến thức: Phát hiện trong văn bản “Hai cây phong” có 2 mạch kế ít nhiều phân
biệt lồng vào nhau dựa trên những đại từ nhân xưng khác nhau của người kể
chuyện vì ở trong bài , người kể chuyện mình là họa sĩ nên chúng ta hướng hs tìm hiểu ngòi bút đậm chất hội họa của tác giả khi mtả 2 cây phong Giúp hs hiểu rõ nguyên nhân khiến 2 cây phong gây xúc động cho người kể chuyện
2.Rèn luyện kĩ năng phân tích, cảm thụ những nét đặc sắc của một đoạn văn mtả
với giọng văn trữ tình dạt dào cảm xúc và đậm chất hội họa
3.Thái độ: Tác giả đã truyền đến cho người đọc tình yêu quê hương tha thiết và nỗi
xúc động đặc biệt vì đây là 2 cây phong gắn với quê hương và câu chuyện về thầy Đuy- sen, người đã vun trồng ước mơ, hi vọng cho những học trò nhỏ của làng Ku-ku-rêu xa xôi hẻo lánh
B- CHUẨN BỊ:
1.Thầy: Sgk, sgv, giáo án, thiết kế ngữ văn 8
2 Trò: Sgk, vở ghi, soạn bài theo nd câu hỏi sgk
C- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động 1: ÔĐTC:
Hoạt động 2:Kiểm tra sự chuẩn bị của hs:
? Tóm tắt đoạn trích “Chiếc lá cuối cùng”
? Vì sao có thể nói chiếc lá cụ Bơ- men vẽ trên tường trong đêm mưa tuyết là một kiệt tác?
Hoạt động 3: Tổ chức dạy - học bài mới:
*Giới thiệu bài:
Đối với mỗi con người VN, kí ức tuổi thơ thường gắn liền với cây đa, bến nước, sân đình … Còn đối với họa sĩ trong truyện “Người thầy đầu tiên”, kí tuổi thơ trong ông lại là hai cây phong, biểu tượng yêu dấu của quê hương Chúng ta sẽ dành bài học hôm nay để tìm hiểu hai cây phong có “tiếng nói riêng”, có “tâm hồn riêng” trong lòng người trở lại
Hoạt động của thầy và trò Yêu cầu cần đạt
? Tóm tắt tiểu sử tác giả
Ai-ma-tốp?
I-Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
-Ai-ma-tốp là nhà văn dân tộc Cư-rơ-gư-xtan, vừa viết văn bằng tiếng Nga, vừa viết bằng tiếng dân tộc
-Là tác giả của nhiều tập truyện vừa, tiểu thuyết nổi tiếng
Trang 2-Gv hd hs đọc: giọng chậm rãi,
hơi buồn, gợi nhớ nhung và nghĩ
suy của người kể chuyện Cố
gắng thể hiện niềm tự hào, yêu
quý và gắn bó thân thiết với hai
cây phong của tác giả
-Gv đọc mẫu, gọi 2 hs đọc tiếp,
nhận xét
? Nêu vị trí đoạn trích học?
-Được nhận danh hiệu “Giáo sư danh dự” của trường đại học tổng hợp quốc gia Mat-xcơ- va mang tên Lô-mô-nô-xốp (2004)
2 Đọc và tìm hiểu chú thích:
-Đọc:
-Chú thích: SgkT108
3.Tác phẩm:
-Đoạn trích “Hai cây phong” (nhan đề do người soạn sgk đặt) là ở phần đầu truyện “Người thầy đầu tiên”
-Truyện “người thầy đầu tiên” có bối cảnh là vùng quê hẻo lánh của
Cư-rơ-gư-xtanvào giữa những năm 20 của thế kỉ XX Thời đó, trình độ dân trí ở vùng này còn rất thấp Tư tưởng phong kiến gia trưởng còn nặng nề, phụ nữ bị coi thường, trẻ mồ côi bị ngược đãi, rẻ rúng.
Cố bé An-tư-nai mồ côi, sống nương nhờ chú thím ở làng Ku-ku-rêu, không được học hành, bị thím giám sát, sai khiến hà khắc Anh Đuy-sen được Đoàn Thanh niên Cộng sản cử về làng mở trường, anh đã kịp thời cứu giúp, đưa em đến trường học Bà thím ác nghiệt ép gả, bán An-tư-nai làm vợ lẽ cho người ta Được thầy Đuy-sen giải thoát, An-tư-nai được lên tỉnh học, rồi lên học tiếp ở Mat-xcơ-va, sau trở thành nữ viện sĩ An-tư-nai Xu-lai-ma-nô-va Còn thầy Đuy sen, bấy giờ đã già, làm nghề đưa thư Khi An-tư-nai còn đang học ở trường làng, một hôm Đuy-sen mang về trường hai cây phong non và bảo em: “Hai cây phong này thầy mang về cho em đây Chúng ta sẽ cùng trồng Và trong khi chúng lớn lên, ngày một thêm sức sống, em sẽ trưởng thành, em sẽ là một người tốt… Em bây giờ trẻ măng như
1 thân cây non, như đôi cây phong nhỏ này”…
? Văn bản có thể chia làm mấy
phần? Nêu nd từng phần?
-Cấu trúc: 4 phần:
P1: Từ đầu-> … “phía tây”
-> Giới thiệu chung về làng quê của “tôi” P2: tiếp -> … “gương thần xanh”
-> Nhớ đến cảnh hai cây phong và cảm xúc chân thành của “tôi” khi mỗi lần về thăm làng
P3: tiếp -> … “biêng biếc kia”
->Nhớ về cảm xúc của “tôi” thời thơ trẻ với lũ bạn khi chơi đùa, trèo lên hai cây phong nhìn ngắm quê hương
P4: Còn lại -> Nhân vật “tôi” nhớ đến người trồng hai cây
Trang 3? Căn cứ vào đại từ nhân xưng của
người kể chuyện, hãy xđịnh hai
mạch kể phân biệt lồng vào nhau
trong đoạn trích?
? Nhân vật người kể chuyện có vị
trí ntn (nhân vật danh dự) ở từng
mạch kể?
-> Việc thay đổi ngôi kể như vậy
có td gì?
? Có những phương thức biểu đạt
nào được sử dụng trong văn bản
này?
phong
II-Phân tích:
1: Hai mạch kể trong đoạn văn:
-Người kể chuyện khi thì xưng “tôi”, khi thì xưng “chúng tôi”
.Từ đầu -> “gương thần xanh” và ở phần cuối: xưng “tôi”
Từ “vào năm học cuối” -> “biêng biếc kia” : xưng “chúng tôi”
Hai mạch kể lồng vào nhau -Nhân vật “tôi” đóng vai trò người kể chuyện
là nhân vật do tác giả sáng tạo ra để dẫn dắt truyện
-Xưng “chúng tôi”: vẫn là người kể trên nhưng lại nhân danh cả “bọn con trai” ngày trước vì ngày ấy “tôi” cũng là một đứa trẻ trong bọn
=> Câu chuyện sống động, thân mật, gần gũi,
ấm áp, đáng tin cậy và chân thật hơn đối với người đọc
-Tự sự + mtả, biểu cảm
Hoạt động 4: Củng cố:
-Nêu tóm tắt tiểu sử tác giả?
-Hiệu quả nt của việc lồng ghép hai ngôi kể trong văn bản?
Hoạt động 5: HDVN:
-Đọc kĩ lại đoạn trích
-Soạn phần còn lại
Trang 4
Tuần 9 Tiết 33
Hai cây phong
(Trích “Người thầy đầu tiên”) –Ai ma tốp
-(Tiếp theo)
A-M ỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Tiếp tục giúp hs:
1.Kiến thức: Phát hiện trong văn bản “Hai cây phong” có 2 mạch kế ít nhiều phân
biệt lồng vào nhau dựa trên những đại từ nhân xưng khác nhau của người kể
chuyện vì ở trong bài , người kể chuyện mình là họa sĩ nên chúng ta hướng hs tìm hiểu ngòi bút đậm chất hội họa của tác giả khi mtả 2 cây phong Giúp hs hiểu rõ nguyên nhân khiến 2 cây phong gây xúc động cho người kể chuyện
2.Rèn luyện kĩ năng phân tích, cảm thụ những nét đặc sắc của một đoạn văn mtả
với giọng văn trữ tình dạt dào cảm xúc và đậm chất hội họa
3.Thái độ: Tác giả đã truyền đến cho người đọc tình yêu quê hương tha thiết và nỗi
xúc động đặc biệt vì đây là 2 cây phong gắn với quê hương và câu chuyện về thầy Đuy- sen, người đã vun trồng ước mơ, hi vọng cho những học trò nhỏ của làng Ku-ku-rêu xa xôi hẻo lánh
B- CHUẨN BỊ:
1.Thầy: Sgk, sgv, giáo án, thiết kế ngữ văn 8
2 Trò: Sgk, vở ghi, soạn bài theo nd câu hỏi sgk
C- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động 1: ÔĐTC:
Hoạt động 2:Kiểm tra sự chuẩn bị của hs:
? Tóm tắt đoạn trích “Hai cây phong”?
? Hiệu quả nt của việc lồng ghép hai ngôi kể trong văn bản?
Hoạt động 3: Tổ chức dạy - học bài mới:
*Giới thiệu bài:
Hoạt động cảu thầy và trò Yêu cầu cần đạt
? Trong mạch kể của người kể
chuyện xưng “chúng tôi”, cái gì
thu hút người kể chuyện cùng bọn
trẻ làm cho chúng “ngay ngất”?
? Tại sao có thể nói người kể
chuyện (1 họa sĩ) đã mtả hai cây
phong và quang cảnh nơi đây đậm
chất hội họa?
II-Phân tích (tiếp)
2.Hai cây phong và kí ức tuổi thơ:
-Hai cây phong trên đồi cao gắn với kỉ niệm
về năm học cuối cùng, trước kì nghỉ hè, bọn trẻ ào lên phá tổ chim
-Khi leo lên, lũ trẻ thấy mở ra “thế giới đẹp đẽ
vô ngần của không gian bao la và ánh sáng” -Hình ảnh hai cây phong chỉ được vẽ bằng đôi
ba nét nhưng lại thâu tóm được cái hồn của nó…khổng lồ, cành cao ngất đến ngang tầm cánh chim bay, bóng râm mát rượi,nghiêng
Trang 5? Hai cây phong ở đỉnh đồi phía
trên có gì đặc biệt? Vị trí đó ntn và
được ví với hình ảnh nào? Điều
quan trọng hơn là hai cây phong đã
gắn bó với ai?
? Hai cây phong trong kí ức của
nhân vật “tôi” hiện ra ntn? Phân
tích cụ thể và nhận xét cách mtả
của tác giả?
? Tại sao khi sắp trưởng thành rồi,
đã hiểu được những bí ẩn của hai
cây phong , biết rằng “đó chỉ là
một chân lí giản đơn” mà vẫn
không làm “tôi” vỡ mộng xưa?
? Điều cuối cùng mà tác giảchưa
hề nghĩ đến thuở thiếu thời là gì?
Td?
? Nt đặc sắc của đoạn trích?
ngả, đung đưa như muốn chào mời…
-Bức tranh viễn cảnh: chân trời xa thẳm, thảo nguyên hoang vu, dòng sông lấp lánh, làn sương mờ đục…
(đây cũng chính là điều kì diệu mở ra trước mắt lũ trẻ khiến chúng sửng sốt, nín thở, quên
cả việc phá tổ chim)
3.Hai cây phong trong cái nhìn và cảm nhận của “tôi”:
-Vị trí cao, trên làng, trên đỉnh đồi -Như ngọn hải đăng đặt trên núi -Như hai cọc tiêu dẫn lối về làng -Gắn liền với kỉ niệm thời thơ ấu -> Nâng niu, trân trọng
*Hai cây phong có tiếng nói, tâm hồn riêng:
Mtả: …nghiêng ngả thân cây, lay động cành
lá, không ngớt tiếng rì rào, lời ca êm dịu, như sóng thủy triều, thì thầm, đốm lửa vô hình, tiếng thở dài thương tiếc ai, reo vù vù như ngọn lửa, cháy rừng rực trong bão giông…
=> mtả, so sánh -> hình dung hai cây phong như 2 anh em sinh đôi, 2 con người sức lực dẻo dai dũng mãnh, tâm hồn phong phú, có cuộc sống riêng: mtả + biểu cảm
-Kỉ niệm và kí ức huyền ảo ấy vẫn thường đi
về, ám ảnh tâm trí-> Sức mạnh và sự ám ảnh bền lâu, dai dẳng suốt cuộc đời, không phải ai cũng có được tâm trạng ấy
-Hai cây phong gắn với người thầy đầu tiên
có công XD ngôi trường đầu tiên Chính thầy
đã đem hai cây phong về đây cùng với cô học trò nghèo khổ An-tư-nai Hai cây phong là 2 nhân chứng của câu chuyện xúc động về tình cảm của thầy trò An-tư-nai
-> Thầy Đuy-sen trồng để gửi gắm ước mơ, hi vọng vào đứa bé nghèo khổ, thông minh, ham học như An-tư-nai sẽ lớn, trưởng thành
III-Tổng kết:
1.Nt:
-Đoạn trích thể hiện sự quan sát và mtả tinh tế
Trang 6? Nd chính của đoạn trích?
? Ý nghĩa tư tưởng của đoạn trích?
về vẻ đẹp của hai cây phong trong những thời điểm khác nhau
-Văn của A-ma-tốp tràn đầy chất thơ
2.ND
-Đoạn trích đã mtả vẻ đẹp độc đáo của hai cây phong , từng gắn liền với tuổi ấu thơ bao thế hệ của ngôi làng Ku-ku-rêu, từng mở ra cho các em “thế giới đẹp đẽ vô ngần”, khơi gợi tình yêu và khát vọng khám phá những vẻ đẹp của quê hương
-Qua hình ảnh của hai cây phong trồng ở ngôi làng mang tên người thầy giáo Đuy-sen, người đọc thấy được niềm biết ơn đối với thầy giáo, mái trường, nơi khai tâm và nuôi dưỡng tình yêu lớn
Hoạt động 4: Củng cố:
-Tóm tắt đoạn trích?
-Hai cây phong được mtả ntn? Có ý nghĩa gì?
Hoạt động 5: HDVN:
-Nắm chắc nd, nt
-Chuẩn bị tiết sau: Viết bài TLV số 2