Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - Phát hiện trong văn bản có hai mạch kể ít nhiều phân biệt lồng vào nhau dựa trên các đại từ nhân xưng khác nhau của người kể chuyện.. TS-MT-BC - Phần
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 TUẦN 9 - TIẾT 33: VĂN BẢN: HAI CÂY PHONG
(Trích Người thầy đầu tiên)
- Ai- ma-
top-I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Phát hiện trong văn bản có hai mạch kể ít nhiều phân biệt lồng vào nhau dựa trên các đại từ nhân xưng khác nhau của người kể chuyện
- Hiểu nguyên khiến hai cây phong gây xúc động cho người đọc
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Xem trước bài ở nhà
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ: Trình bàygiá trị ND- NT của VB: “Chiếc lá cuối cùng”
2.Bài mới:
Đối với mỗi người VN, kí ức tuổi thơ thường gắn liền với những cây đa, bến nước, sân đình ở những làng quê mờ xa trong không gian và thời gian thăm thẳm: cây đa cũ, bến đò xưa Còn đối với nhân vật hoạ sĩ trong truyện “Người thầy đầu tiên” của nhà văn Ai- ma- tốp là nhớ tới làng quê Mỗi lần về thăm quê, ông không thể không tới thă, hai cây phong trên đỉnh đồi đầu làng.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
Giới thiệu vài nét về tác giả?
Nhà văn nổi tiếng Chingiz Aitmatov đã
qua đời ngày 10.6.2008, tại một bệnh
viện ở Đức, khi chưa tròn 80 tuổi
I Giới thiệu chung
1 Tác giả - Tác phẩm
* Tác giả(1928- 2008)
- Là nhà văn Cư- rơ- gư- xtan(thuộc Liên
Xô trước đây)
- Là tác giả của nhiều tập truyện vừa và
Trang 2- Xuất thân trong một gia đình viên chức
Trong chiến tranh vệ quốc chống phát xít
Đức xâm lược Ai- ma- top tuy còn nhỏ
nhưng phải cáng đáng nhiều công việc
nặng nề ở quê nhà
- Năm 1958, ông bắt đầu nổi tiếng với
truyện ngắn Gia- mi- li- a Sau đó ông
cho xuất bản nhiều kiệt tác như Cây
phong non trùm khăn đỏ
- Đầu năm 2004, ông được nhận danh
hiệu giáo sư danh dự của trường ĐH Lô-
mô- nô- xốp
Giới thiệu về xuất xứ của tác phẩm?
In trong tập: “Ga- mi- la- truyện núi đồi
và thảo nguyên”
Cho HS đọc phần tóm tắt truyện: “Người
thầy đầu tiên”(Hỏi- đáp tr.50)
Giải thích từ: Cao nguyên, thung lũng,
thảo nguyên, cây phong?
VB có thể chia làm mấy phần? Xác
định nội dung của mỗi phần?
nhiều tiểu thuyết nổi tiếng
* Tác phẩm
- VB trích trong phần đầu của truyện :
“Người thầy đầu tiên”
2 Chú thích
3 Bố cục
- Phần 1: Từ đầu phía tây -> Giới thiệu chung về vị trí của làng
- Phần 2: Tiếp gương thần xanh - > nhớ
về hình ảnh hai cây phong
- Phần 3: Tiếp xanh biêng biếc kia -> Nhớ về cảm xúc và tâm trạng của nhân vật tôi lúc trẻ thơ
Trang 3Truyện được kể ở ngôi thứ mấy? Cách
kể chuyện của tác giả có gì đặc biệt?
đan xen hai mạch kể
Người kể chuyện xưng “tôi” khi nào?
Cách xưng hô đó có ý nghĩa gì?
Người kể chuyện xưng “chúng tôi” khi
nào? Cách xưng hô đó có ý nghĩa gì?
Xưng “chúng tôi” bắt đầu từ: vào năm
học cuối biêng biếc kia
Phần còn lại từ đầu bài văn gương thần
xanh và tôi lắng nghe cho đến hết, người
kể chuyện xưng tôi
Do đó, VB gồm hai mạch kể ít nhiều
phân biệt và lồng vào nhau
Trong mạch kể xưng tôi người kể giới
thiệu mình là hoạ sĩ Không nhất thiết
bao giờ người kể ở dạng này cũng chính
lá tác giả
Trong mạch kể xưng “chúng tôi”, vẫn là
người kể chuyện trên, nhưng lại kể nhân
danh cả “bọn con trai” ngày trước, và hồi
ấy người kể chuyện cũng là một đứa
trong bọn
Theo em mạch kể nào quan trọng hơn?
Mạch kể xưng tôi quan trọng hơn vì
được dùng nhiều hơn và còn bao bọc
mạch kể xưng chúng tôi
Trong VB tác giả sử dụng những
PTBĐ nào?
TS-MT-BC
- Phần 4: còn lại-> nhớ về người trồng hai cây phong
* Ngôi kể thứ nhất:
- Xưng tôi(số ít): bộc lộ cảm xúc riêng, lúc ở hiện tại, lúc ở quá khứ
- Xưng chúng tôi(số nhiều): Cảm xúc chung của người kể và các bạn bè trong quá khứ
-> Lồng ghép hai mạch kể => tác dụng
mở rộng cảm xúc vừa riêng vừa chung
Trang 4GV hướng dẫn đọc: Giọng chậm, hơi
buồn, gợi nhớ nhung và suy nghĩ
GV đọc- HS đọc tiếp
Hãy tóm tắt ND của VB?
Xuyên suốt các sự việc trong đoạn trích
ta thấy hiện lên hai hình ảnh thiên nhiên
và
con người
Hãy gọi tên các hình ảnh đó?
- Hai cây phong
- Người kể chuyện
Hai hình ảnh đó có MQH với nhau
ntn?
Trong mạch kể này có hai đoạn:
- Đoạn trên liên quan đến hai cây phong
trên đồi vào năm học cuối cùng, trước kì
nghỉ hè(tr 98)
- Đoạn dưới liên quan đến thế giới đẹp
đẽ (tr 98)
Trong kí ức tuổi thơ “chúng tôi” hình
ảnh hai cây phong hiện ra ntn?
ĐV tả cảnh bọn trẻ trèo lên hai cây
phong để từ đó say mê khám phá thảo
nguyên phía sau làng có ý nghĩa gì?
II Tìm hiểu văn bản
1 Đọc- Tóm tắt
2 Tìm hiểu văn bản
a Hình ảnh hai cây phong đối với nhân vật “chúng tôi”
- Trong kí ức tuổi thơ:
+ Nghiêng ngả đung đưa như muốn chào mời xào xạc dịu hiền
Trang 5Tại sao có thể nói người kể đã MT hai
cây phong và quang cảnh nơi đây bằng
ngòi bút đậm chất hội hoạ?
Bức tranh TN như hiện ra trước mắt:
thảo nguyên hoang vu, dòng sông lấp
lánh, làn sương mờ đục Bức tranh ấy
không chỉ cụ thể, sinh động mà còn có
màu sắc
Trong kí ức tuổi thơ của bọn trẻ làng
Ku- ku- rêu hai cây phong có ý nghĩa
ntn?
Trong ĐV này tác sử dụng BPNT nào?
Có tác dụng gì?
+ Là nơi hội tụ bắt chim trong những ngày hè
+ Là nơi hội tụ niềm vui tuổi thơ, nơi gắn
bó chan hoà thân ái
+ Là nơi tiếp sức cho tuổi thơ khám phá thế giới
-> Là người bạn thân thiết của những đứa trẻ trong làng
-> NT: So sánh, miêu tả cụ thể, sinh động
D Củng cố và hướng dẫn về nhà
1 Củng cố
- Nắm được bố cục và ý nghĩa của hình ảnh hai cây phong với bọn trẻ trong làng
- Thấy được hai mạch kể đan xen
2 Huớng dẫn về nhà
- Hoàn thiện bài soạn
- Phân tích ý nghĩa của hình ảnh hai cây phong trong mạch kể “chúng tôi”
Trang 6TUẦN 9 - TIẾT 34: VĂN BẢN: HAI CÂY PHONG
(Trích Người thầy đầu tiên)
- Ai- ma-
top-I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Phát hiện trong văn bản có hai mạch kể ít nhiều phân biệt lồng vào nhau dựa trên các đại từ nhân xưng khác nhau của người kể chuyện
- Hiểu nguyên khiến hai cây phong gây xúc động cho người đọc
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Xem trước bài ở nhà
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ: VB “Hai cây phong” được kể ở ngôi thứ mấy? Phân tích sự độc đáo trong cách kể chuyện của tác giả?
2.Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
Hai cây phong hiện lên trong lời kể của
NV “Tôi” ntn?
Trong câu văn này T/G sử dụng BPNT
gì? Có tác dụng ntn?
So sánh -> Khẳng định vai trò không thể
thiếu đối với những người đi xa về làng
Thể hiện niềm tự hào của dân làng Ku-
ku- rêu
b Hình ảnh hai cây phong đối với nhân vật “Tôi”
- Như những ngọn hải đăng trên đỉnh
núi-> tín hiệu của làng
- Mỗi lần về làng, việc đầu tiên là tìm hai cây phong thân thuộc ấy
Trang 7Theo nhân vật “tôi” hai cây phong này
có đặc điểm gì?
Để MT đặc điểm của hai cây phong tác
giả sử dụng BPNT gì? Có tác dụng
ntn?
Nguyên nhân sâu xa nào khiến cây
phong chiếm vị trí trung tâm và gây xúc
động cho NV “Tôi”?
Người thầy đầu tiên và cô bé An- tư- nai
gần bốn mươi năm về trước mà người kể
chuyện gần đây mới biết:
Chính thầy Đuy- sen đã đem về trồng
hai cây phong với cô bé An- tư- nai và
gửi gắm ước mơ những đứa trẻ nghèo sẽ
- Đặc điểm:
+ Có tiếng nói riêng + Có tâm hồn riêng + Chan chứa những lời ca êm dịu + Nghiêng ngả thân cây, lay động lá cành + Rì rào theo những cung bậc khác nhau + Như một làn sóng thuỷ triều
+ Như tiếng thì thầm tha thiết như một đốm lửa vô hình
+ Bỗng im bặt một thoáng + Cất tiếng thở dài
+ Khi bão dông xô gãy cành lá nghiêng ngả và reo vù vù như một ngọn lửa bốc cháy rực
-> NT: so sánh, miêu tả, biểu cảm, nhân hoá
= > khắc họa hình ảnh cây phong tươi đẹp, kiên cường, gần gũi, gắn bó với con người qua đó thể hiện tình yêu quê hương
da diết
- Là nhân chứng của câu chuyện xúc động về thầy Đuy- sen và cô học trò An- tư- nai, là niềm tự hào của người dân Ku-ku- rêu
Trang 8lớn lên và mở mang kiến thức
Các chi tiết này cho ta hiểu thêm điều
gì về NV “tôi”?
Các hình ảnh này gợi em nhớ những gì
về tuổi thơ của mình?
VB toát lên những ND gì?
Nét đặc sắc NT của VB là gì?
Viết một đoạn văn kể về một kỉ niệm tuổi
thơ của em
=> T/Y cây phong gắn liền với tình yêu quý người thầy giáo, T/Y thiên nhiên mở rộng với tình yêu con nguời
III Tổng kết và luyện tập
1 Tổng kết
* Nội dung
- Miêu tả sinh động, cụ thể hình ảnh hai cây phòn bằng ngòi bút đậm chất hội hoạ
- Thể hiện tình yêu quê hương, thiên nhiên, yêu quý, trân trọng người thầy đầu tiên
* Nghệ thuật:
- So sánh, nhân hoá, MT- BC
- Đan xen hài hoà hai mạch kể
2 Luyện tập
D Củng cố và hướng dẫn về nhà
1 Củng cố
- Nắm được bố cục và ý nghĩa của hình ảnh hai cây phong với nhân vật “Tôi”
- Thấy được những đặc sắc NT của VB
2 Huớng dẫn về nhà
- Học thuộc phần tổng kết
- Phân tích ý nghĩa của hình ảnh hai cây phong trong mạch kể “tôi”