- Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá Chú ý cách sử dụng trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao..... - Không đúng với sự thật, nhưng có tác dụng nhấn mạnh quy mô, kích thước, tính chất
Trang 1Tiết 37 TV
NÓI QUÁ I.Mức độ cần đạt:
- Hiểu được khái niệm, tác dụng của nói quá trong văn chương và trong giao tiếp hàng ngày
- Biết vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc hiểu và tạo lập văn bản
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Khái niệm nói quá
- Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá( Chú ý cách sử dụng trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao )
- Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá
2 Kĩ năng:
- Vận dụng những hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc – hiểu văn bản
3 Thỏi độ:
- Ra quyết định sử dụng phép tu từ: nói quá và cách sử dụng.
- Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận và chia sẻ những kinh
nghiệm cá nhân vầ cách sử dụng phép tu từ nói quá
III.CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
-Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, sách thiết kế bài giảng
-Bảng phụ, bút viết bảng, các ví dụ
2 Học sinh:
- Đọc sách, tìm hiểu bài
-Tìm các ví dụ tương tự.
* Phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm,…
IV.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra vở soạn và kiến thức về từ ngữ địa phương nơi HS sinh sống
3.Bài mới:
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
GV Gọi HS đọc ví dụ trong sgk.(bảng phụ)
(H) Em hiểu thế nào là “chưa nằm đã sáng”,
“chưa cười đã tối”?
Thời gian trôi qua quá nhanh, đêm và ngày
quá ngắn
(H) Em hiểu thế nào là “thánh thót như mưa
ruộng cày”?
- Mồ hôi đổ ra rất nhiều, như mưa
(H) Theo em, “chưa nằm đã sáng”, “chưa cười
đã tối”, “thánh thót như mưa ruộng cày” có
đúng sự thật hay không?
- Không đúng với sự thật, nhưng có tác dụng
nhấn mạnh quy mô, kích thước, tính chất của
sự vật, sự việc nhằm gây ấn tượng cho người
đọc
GV: Những trường hợp như trên gọi là Nói
quá (H)Theo em thế nào là nói quá?
GV: Gọi HS đọc ghi nhớ
I.Nói quá và tác dụng của nói quá
- Thời gian trôi qua quá nhanh, đêm
và ngày quá ngắn
- Mồ hôi đổ ra rất nhiều, như mưa
- Không đúng với sự thật, nhưng có tác dụng nhấn mạnh quy mô, kích thước, tính chất của sự vật, sự việc nhằm gây ấn tượng cho người đọc
* Ghi nhớ sgk
Bài tập nhanh.
(H) Trở lại ví dụ tìm hiểu bài Theo em nói
như vậy có đúng sự thật không và vì sao?
- Nói nh vậy không đúng sự thật, nhưng có tác
dụng nhấn mạnh vào điều mà người nói muốn
diễn đạt
(H) Cho biết tác dụng biểu cảm của nói quá
trong các câu sau đây!
-Gánh cực mà đổ lên non
Còng lưng mà chạy cực còn theo sau
-Bao giờ cây cải làm đình
Gỗ lim th¸i ghém thì mình lấy ta
- Nói nh vậy không đúng sự thật, nhưng có tác dụng nhấn mạnh vào điều mà người nói muốn diễn đạt
Trang 3-Đờm nằm lưng chẳng tới giường
Mong trời mau sỏng ra đường gặp em
HS Trả lời theo suy nghĩ của HS
GV: Lắng nghe và ghi nhớ
GV: Chốt lại vấn đề và nội dung bài học
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của
bài tập 1:
(H) Tìm biện pháp nói quá và giải
thích ý nghĩa của chúng trong các
ví dụ sau?
a sỏi đỏ cũng thành cơm:
b đi lờn đến tận trời:
c thột ra lửa
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của
bài tập 2:
(H) Điền các thành ngữ thích hợp vào
chỗ trống?
a chú ăn đỏ, gà ăn sỏi
b bầm gan tớm ruột
c ruột để ngoài da
d nở từng khỳc ruột
e vắt chõn lờn cổ
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của
bài tập 3:
(H) Đặt câu với các thành ngữ dùng
II/- Luyện tập.
Bài 1:
a sỏi đỏ cũng thành cơm: thành quả
của lao động gian khổ, vất vả, nhọc nhằn; niềm tin vào bàn tay lao động
b đi lờn đến tận trời: Vết
thương khụng cú nghĩ lớ gỡ, khụng phải bận tõm
c thột ra lửa: kẻ cú quyền sinh,
quyền sỏt đối với người khỏc
Bài 2: Điền thành ngữ thớch hợp vào
chỗ trống:
a.chú ăn đỏ, gà ăn sỏi
b.bầm gan tớm ruột
c.ruột để ngoài da
d.nở từng khỳc ruột
e.vắt chõn lờn cổ
Bài 3: Đặt cõu với thành ngữ:
a.Nàng cú vẻ đẹp nghiờng nước nghiờng thành.
b.Đoàn kết là sức mạnh dời non lấp biển.
c Cụng việc lấp biển vỏ trời ấy là
cụng việc của nhiều đời
d.Những chiến sĩ mỡnh đồng da sắt
đó chiến thắng
Trang 4biện pháp nói quá đã cho?
a Nàng cú vẻ đẹp nghiờng nước nghiờng
thành.
b Đoàn kết là sức mạnh dời non lấp biển.
c Cụng việc lấp biển vỏ trời ấy là cụng
việc của nhiều đời
d Những chiến sĩ mỡnh đồng da sắt đó
chiến thắng
e Mỡnh nghĩ nỏt úc mà vẫn chưa giải
được bài toỏn này
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của
bài tập 4:
(H) Tìm 5 thành ngữ so sánh có
dùng biện pháp nói quá?
a Ngỏy như sấm
b Trơn như mỡ
c Nhanh như cắt
d Lỳng tỳng như gà mắc túc
e Lừ đừ như ụng từ vào đền
Bài tập 6: Phân biệt biện pháp tu từ
nói quá với nói khoác?
Núi quỏ và núi khoỏc đều là phúng đại mức
độ, quy mụ, tớnh chất của sự vật, hiện tượng
nhưng khỏc nhau ở mục đớch Núi quỏ là biện
phỏp tu từ nhằm mục đớch nhấn mạnh, gõy ấn
tượng, tăng sức biểu cảm Cũn núi khoỏc
nhằm làm cho người nghe tin vào những điều
khụng cú thực Núi khoỏc là hành động cú tỏc
động tiờu cực
e.Mỡnh nghĩ nỏt úc mà vẫn chưa giải
được bài toỏn này
Bài tập 4:
a.Ngỏy như sấm
b.Trơn như mỡ
c.Nhanh như cắt
d.Lỳng tỳng như gà mắc túc
e.Lừ đừ như ụng từ vào đền
IV Củng cố, dặn dũ:
Trang 51 Củng cố:
Nắm được thế nào là nói quá, và tác dụng của nó, vận dung vào làm bài
tập
2 Dặn dò:
-Học bài
-Soạn bài mới Ôn tập truyện kí Việt Nam.
* Điều chỉnh kế hoạch:
………
………
……