Giáo án Ngữ văn 8 bài 12: Ôn dịch, thuốc lá

Kiến thức: - Mối nguy hại ghê gớm toàn diện của tệ nghiện thuốc lá đối với sức khoẻ con người và đạo đức xã hội.. con đường phạm pháp: Tác hại của hút thuốc với cá nhân người hút và sức

Tiết 45: Ôn dịch thuốc lá

Theo Nguyễn Khắc Viện

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Biết cách đọc – hiểu, nắm bắt các vấn đề xã hội trong một văn bản nhật dung;

- Có thái độ quyết tâm phòng chống thuốc lá

- Thấy được sức thuyết phục bởi sự kết hợp chặt chẽ phương thức lập luận và chứng minh trong văn bản

II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:

1 Kiến thức:

- Mối nguy hại ghê gớm toàn diện của tệ nghiện thuốc lá đối với sức khoẻ con người và đạo đức xã hội

- Tác dụng của việc kết hợp các phương thức biểu đạt lập luận và thuyết minh trong văn bản

2 Kĩ năng:

- Đọc hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết

- Tích họp với phần tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh một vấn đề của đời sống xã hội

3 Thỏi độ:

- Ra quyết định: quyết tâm phòng chống tệ nạn thuốc lá, động viên mọi người xung quanh cùng thực hiện

III.CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

-Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng

-Tài liệu và các thông tin về bảo vệ môi trường, thuốc lá

* Phương pháp: Thuyết trình, thảo luận nhóm, đàm thoại,…

2 Học sinh:

-Đọc văn bản, trả lời câu hỏi Đọc - Hiểu văn bản

-Tìm hiểu thêm tình hình sử dụng thuốc lá và tác hại của thuốc lá

IV.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

( H)Thế nào là văn bản thuyết minh? Các nội dung trong văn bản thuyết minh có đặc điểm gì? cách thể hiện nội dung trong văn bản thuyết minh phải như thế nào?

Hs trả lời theo nội dung phần ghi nhớ trong SGK ( 117)

3.Bài mới:

I Tìm hiểu chung:

Gv: Hướng dẫn giọng đọc - đọc mẫu – gọi hs đọc.

(H) Em hiểu Ôn dịch là gì? Nhan đề bài viết Ôn

dịch, thuốc lá được hiểu như thế nào?

- Ôn dịch chỉ những bệnh nguy hiểm, lây lan rộng

và làm chết người hàng loạt trong thời gian nhất

định.(Ví dụ: dịch hạch, dịch tả, dịch lao, dịch

SARS…) Nhan đề có nghĩa: Đề cập đến ôn dịch

nói chung và thuốc lá cũng là một thứ ôn dịch

- Trả lời: thuốc lá, thuốc lào….Một số nhãn hiệu:

Zet, Dunhill, Đalat, White horse…

(H) Người Việt Nam hút thuốc lá gồm những loại

nào? Hãy nêu tên một vài nhãn hiệu mà em biết!

- Trả lời: thuốc lá, thuốc lào….Một số nhãn hiệu:

Zet, Dunhill, Đalat, White horse…

(H) Em thường thấy dòng chữ gì trên bao thuốc?

- Hút thuốc có hại cho sức khoẻ

Thực chất của cái hại đó là gì, các em hãy đọc bài

viết!

1 §äc:

2- Nhan đề:

- Ôn dịch chỉ những bệnh

nguy hiểm, lây lan rộng và làm chết người hàng loạt trong thời gian nhất định.(Ví dụ: dịch hạch, dịch tả, dịch lao,

dịch SARS…) Nhan đề có

nghĩa: Đề cập đến ôn dịch nói

chung và thuốc lá cũng là một thứ ôn dịch

GV: Gọi HS đọc chú thích.

GV: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu các từ khó trong

SGK

(H) Em hãy xác định bố cục của văn bản?

Từ đầu AIDS: Thuốc lá ngày nay đã thành ôn

dịch

Tiếp theo… con đường phạm pháp: Tác hại của

hút thuốc với cá nhân người hút và sức khoẻ cộng

đồng

Còn lại: Kêu gọi mọi người chống lại ôn dịch

thuốc lá

(Phần 2 có thể chia làm hai ý nhỏ: tác hại của

thuốc lá đối với cá nhân người hút và đối với sức

khoẻ cộng đồng)

(H) Hãy xác định kiểu loại của văn bản trên!

- Văn bản nhật dụng, thuyết minh một vấn đề khoa

học – xã hội

2- Giải nghĩa từ khó:

3- Bố cục:

bố cục 3 phần:

Từ đầu AIDS: Thuốc lá

ngày nay đã thành ôn dịch

Tiếp theo… con đường

phạm pháp: Tác hại của hút

thuốc với cá nhân người hút

và sức khoẻ cộng đồng

Còn lại: Kêu gọi mọi

người chống lại ôn dịch thuốc lá

- Văn bản nhật dụng, thuyết minh một vấn đề khoa học –

xã hội

(H) Ở phần 1, người viết có đề cập ngay đến tác hại

của thuốc lá không?

- Không đề cập ngay đến thuốc lá mà nêu lên một

số ôn dịch nguy hiểm khác mà mọi người đã rõ:

dịch hạch, thổ tả, AIDS…Một số ôn dịch đã được

chế ngự nhưng một số ôn dịch vẫn đang bùng phát

mạnh và là nguy cơ đe doạ sinh mạng con người

(H) Cách viết như vậy có tác dụng gì?

- Gây sự chú ý của người đọc, khiến họ ngạc nhiên,

tạo sự thuận lợi cho bài viết Đồng thời, trên cái

nền của các ôn dịch đó để báo động tác hại của ôn

dịch thuốc lá

II/- T×m hiÓu v¨n b¶n: 1.Dẫn vào vấn đề:

- Không đề cập ngay đến thuốc lá mà nêu lên một số ôn dịch nguy hiểm khác mà mọi người đã rõ: dịch hạch, thổ tả, AIDS…Một số ôn dịch đã được chế ngự nhưng một số

ôn dịch vẫn đang bùng phát mạnh và là nguy cơ đe doạ sinh mạng con người

- Gây sự chú ý của người đọc, khiến họ ngạc nhiên, tạo sự thuận lợi cho bài viết Đồng thời, trên cái nền của các ôn dịch đó để báo động tác hại của ôn dịch thuốc lá

(H) Tại sao người viết lại dẫn lời của Trần Hưng

Đạo trước khi nêu tác hại của thuốc lá?

- Muốn nhấn mạnh thuốc lá gây nên những tác hại

từ từ, gặm nhÊm nhưng rất nguy hiểm có khi vô

2.Tác hại của thuốc lá:

- Muốn nhấn mạnh thuốc lá

gây nên những tác hại từ từ, gặm nhÊm nhưng rất nguy hiểm có khi vô phương cứu

phương cứu chữa.

(H) Thuốc lá có tác hại gì đối với bản thân người

hút?

- Tác giả nêu một cách tỉ mỉ tác hại của thuốc lá với

người hút: bệnh ung thư phổi, miệng đắng và hôi,

răng, lợi đen sạm, ngón tay vàng, bệnh tim mạch…

Các hậu quả này đến dần dần như tằm ăn dâu

(H) Em nghĩ gì về các tác hại trên?

- Nó là kẻ thù nguy hiểm đối với sức khoẻ mọi

người

(H) Em nhận xét gì về câu nói “Tôi hút, tôi bị bệnh,

mặc tôi!”? Người viết có đồng ý với câu nói đó

không?

Đó là câu nói của con nghiện Người viết không

đồng ý mà còn lên tiếng phản đối bằng những dẫn

chứng cụ thể về tác hại của thuốc lá đối với những

người không hút thuốc lá

(H) Theo tác giả, hút thuốc lá có ảnh hưởng gì đối

với mọi người xung quanh?

- Tác hại của thuốc lá:

+ Người hút bị nhiều bệnh tật

+ Những người xung quanh cũng bị ảnh hưởng bởi

khói thuốc

chữa.

- Tác giả nêu một cách tỉ mỉ tác hại của thuốc lá với người hút: bệnh ung thư phổi, miệng đắng và hôi, răng, lợi đen sạm, ngón tay vàng, bệnh tim mạch…Các hậu quả này đến dần dần như tằm ăn dâu

- Nó là kẻ thù nguy hiểm đối với sức khoẻ mọi người

- Tác hại của thuốc lá:

+ Người hút bị nhiều bệnh tật

+ Những người xung quanh cũng bị ảnh hưởng bởi khói thuốc

+ Làm gương xấu cho trẻ em.

+ Dễ dẫn đến mỏ tỳy rồi dẫn đến tội phạm

(H) Trong những hiểm hoạ của thuốc lỏ đối với sức

khoẻ con người được thuyết minh ở đõy, những tri

thức nào em biết trước, những tri thức nào hoàn

toàn mới mẻ đối với em?

Hs trả lời

(H) Trong đoạn văn thuyết minh về những ảnh

hưởng xấu của thuốc lỏ đến đạo đức con người cú

những thụng tin nào nổi bật?

- Tỷ lệ thanh thiếu niờn nước ta hỳt thuốc ngang

tầm với cỏc nước Âu – Mỹ

- Để cú tiền hỳt thuốc thanh thiếu niờn sinh ra trộm

cắp

- Từ nghiện thuốc lỏ cú thể dẫn đến ma tỳy

(H) ở đoạn này tác giả đã sử dụng phơng

pháp so sánh nh thế nào? với dụng ý gì?

So sỏnh tỉ lệ hỳt thuốc lỏ của thanh thiếu niờn cỏc

thành phố lớn Việt Nam với cỏc thành phố Âu-Mỹ

So sỏnh với số tiền nhỏ( 1 đụ la để mua một bao

555 của thanh niờn Mĩ) và số tiền lớn 15 000đ để

mua bao thuốc đú ở Việt Nam

+ Làm gương xấu cho trẻ em + Dễ dẫn đến mỏ tỳy rồi dẫn đến tội phạm

-Dụng ý: cảnh báo nạn đua đòi hút thuốc ở nước

nghèo đánh vào túi tiền ít ỏi của người Việt Nam

như thế nào, từ đó nảy sinh các tệ nạn khác ở thanh

thiếu niên nước ta

(H) Điều đó cho thấy mức độ tác hại của thuốc lá

đến cuộc sống đạo đức con người như thế nào?

- Huỷ hoại lối sống, nhân cách người Việt Nam,

nhất là thanh, thiếu niên

(H) Những thông tin này có hoàn toàn mới lạ đối

với em không? Vì sao?

hs trả lời

(H) Toàn bộ thông tin ở phần thân bài cho ta hiểu

biết về thuốc lá như thế nào?

- Là một thứ độc hại ghê gớm đối với sức khoẻ cá

nhân và cộng đồng

- Có thể huỷ hoại nhân cách tuổi trẻ

- Tỷ lệ thanh thiếu niên nước

ta hút thuốc ngang tầm với các nước Âu – Mỹ

- Để có tiền hút thuốc thanh thiếu niên sinh ra trộm cắp

- Từ nghiện thuốc lá có thể dẫn đến ma túy

- Là một thứ độc hại ghê gớm đối với sức khoẻ cá nhân và cộng đồng

- Có thể huỷ hoại nhân cách tuổi trẻ

(H)Nờu ra tỏc hại của thuốc lỏ, người viết muốn núi

lờn điều gỡ?

- Kờu gọi mọi người từ bỏ thuốc lỏ

(H) Phần cuối văn bản cung cấp cỏc thụng tin về

chiến dịch chống thuốc lỏ Em hiểu thế nào chiến

dịch chống thuốc lỏ?

- Chiến dịch là toàn bộ cỏc hành động nhằm tập

trung khẩn trương và huy động nhiều lực lượng xó

hội tham gia trong thời gian ngắn để thực hiện một

mục tiờu

- Chiến dịch chống thuốc lỏ là cỏc hoạt động thống

nhất của toàn xó hội nhằm chống lại một cỏch cú

hiệu quả ụn dịch thuốc lỏ.

(H) Trong cỏc thụng tin về chiến dịch chống thuốc

lỏ, em chỳ ý nhiều hơn đến thụng tin nào? Vỡ sao?

3- Lời kờu gọi từ bỏ thuốc lỏ:

- Kờu gọi mọi người từ bỏ thuốc lỏ

- Chiến dịch là toàn bộ cỏc hành động nhằm tập trung khẩn trương và huy động nhiều lực lượng xó hội tham gia trong thời gian ngắn để thực hiện một mục tiờu

- Chiến dịch chống thuốc lỏ là cỏc hoạt động thống nhất của toàn xó hội nhằm chống lại

một cỏch cú hiệu quả ụn dịch thuốc lỏ.

- Hs tự bộc lộ

(H) Em có nhận xét gì về cách thuyết minh của tác giả ở phần cuối của văn bản?

- Tác giả dung các số liệu thống kê và so sánh: + Ở Bỉ hút thuốc nơi công cộng phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la

+ Chiến dịch đã làm hẵn số người hút và mục tiêu cuối thế kỷ 20 “Một châu Âu không có thuốc lá”

- Nước ta nghèo nên càng phải chống thuốc lá

- Nhờ tính khách quan của thông tin nên đã thuyết phục người đọc về ý nghĩa cần có chiến dịch chống thuốc lá

(H) Tác dụng của phương pháp thuyết minh này là gì?

Thuyết phục bạn đọc tin ở tính khách quan của chiến dịch chống thuốc lá

(H) Khi nêu kiến nghị chống thuốc lá, tác giả bày

tỏ thái độ như thế nào?

- Cổ vũ chiến dịch chống thuốc lá

- Tin ở sự chiến thắng của chiến dịch này

(H) Em dự định sẽ làm gì trong chiến dịch chống

thuốc lá rộng khắp hiện nay?

Hs tự bộc lộ

(H)- Hãy cho biết tác hại của thuốc lá?

hs trả lời

(H)- Hãy cho biết thực tế sử dụng thuốc lá ở địa

phương em! Em có suy nghĩ gì về thực trạng đó?

Hs tr×nh bµy

- Cổ vũ hết mình chiến dịch chống thuốc lá

- Tin tưởng, hy vọng vào sự chiến thắng của chiến dịch chống thuốc lá

* Ghi nhớ: SGK

III/- Luyện tập:

IV Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối :

1.Củng cố: Nắm nội dung của bài học.

2 Dặn dò:

- Học bài

- Chuẩn bị bài mới Câu ghép (tiếp theo)

* ĐIỀU CHỈNH KẾ HOẠCH:

………