giáo án liên môn tích hợp ngữ văn 8 bài 12 ôn DỊCH, THUỐC lá

Mục tiêu dạy học: Tiết 45 - Bài 12: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ Tác giả Nguyễn Khắc Viện Mục tiêu cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ Giúp HS: - Hiểu thuốc lá là một thứ ôn dịch gây tác hạ

Phụ lục 1 PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIAÓ VIÊN

- Sở giáo dục và đào tạo thành phố Hà Nội

- Phòng giáo dục và đào tạo quận Đống Đa

- Trường: THCS Phương Mai

- Địa chỉ số 8 ngõ 4 Phương Mai - Đống Đa- Hà Nội

- Điện thoại……… email……….

- Thông tin về giáo viên

Họ và tên: Vũ Thị Thuý Hằng

Ngày sinh: 06/12/1979

Môn: Ngữ văn

Điện thoại: 0989091468 Email: hangha3112@yahoo.com

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DAỴ HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

1 Dạy học theo chủ đề tích hợp

2 Mục tiêu dạy học:

Tiết 45 - Bài 12: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ

Tác giả Nguyễn Khắc Viện

Mục tiêu cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ

Giúp HS:

- Hiểu thuốc lá là một thứ ôn dịch gây tác hại nghiêm trọng, nhiều mặt đối với cá nhân và cộng đồng

- Từ đó, có quyết tâm phòng chống nạn dịch này

- Thấy được sự kết hợp chặt chẽ giữa hai phương thức lập luận và thuyết minh trong văn bản

- Để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra HS cần có:

+ Năng lực đọc -hiểu, phát hiện, thuyết trình, thảo luận - hợp tác nhóm, liên hệ thực tế…

+ Năng lực tích hợp, liên môn GDCD, Sinh học,Hoá học, Giáo dục nếp sống văn minh…

3 Đối tượng dạy học của bài học

- HS lớp 8A6 Sĩ số 50

- HS cần được rèn thói quen làm việc, hợp tác nhóm; kĩ năng thuyết trình, kĩ năng và thao tác thực hiện máy tính…; kĩ năng nghiên cứu vấn đề, bài học trước khi học bài mới…

4 Ý nghĩa bài học

Ai cũng biết hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ Tuy nhiên, tỷ lệ người hút thuốc lá đang có xu hướng tăng lên, đặc biệt ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng này, nhưng đa số là do sự hiểu biết một cách cụ thể về tác hại của khói thuốc lá còn hạn chế, kiến thức chưa đầy đủ Điều đó xuất phát

từ việc thiếu các biện pháp tuyên truyền giáo dục về thuốc lá và tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người Vì vậy, qua bài này muốn giáo dục học sinh có ý thức sâu sắc hơn, hiểu biết sâu sắc hơn về tác hại của thuốc lá mà cụ thể là khói thuốc lá để từ đó có ý thức: Vì một cộng đồng không khói thuốc! Vì sức khỏe của mỗi người Vì tương lai con em chúng ta

5 Thiết bị dạy học, học liệu

- Thiết bị: sách giáo khoa , sách giáo viên, phấn màu, bảng, giấy A2, máy tính

- Tư liệu từ khoa hô hấp bệnh viện Bạch Mai, số liệu cập nhật, nghiên cứu khảo sát ý kiến từ học sinh…

- Kiến thức sinh học, hoá học, ( những tiết học, bài có liên quan)

- Một số bài thuộc môn GDCD 8 ( bài 14, 15)

- Sách giáo dục nếp sống văn minh 8,9

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học ( Có giáo án soạn giảng tiết

45 “Ôn dịch, thuốc lá” đính kèm sau Phụ lục III)

7 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

- Thứ nhất, kiểm tra phát vấn : 100% HS trong lớp đều hiểu được tác hại của thuốc lá, cụ thể của khói thuốc lá đối với cuộc sống con người

- Thứ hai, kiểm tra viết qua kĩ năng thực hiện đoạn văn nghị luận xã hội

về tác hại của thuốc lá  kết quả 96% học sinh nêu được tác hại của thuốc lá cụ thể của khói thuốc lá trên các phương diện tìm hiểu: sức khoẻ, đạo đức, kinh tế, môi trường và đa số các em bày tỏ được thái

độ ghê sợ, có ý thức tránh xa, tuyên truyền với những người xung quanh Bên cạnh đó 4% còn lại đã hiểu nhưng khi viết chưa nêu được

đủ các tác hại của thuốc lá trên các phương diện trên

8 Các sản phẩm của học sinh ( một số đoạn văn của học sinh viết có đính

kèm sau Phụ lục III)

Từ kết quả học tập của các em chúng tôi nhận thấy việc kết hợp kiến thức liên môn vào

Phụ lục III

HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

1 Dạy học tích hợp liên môn Ngữ văn với một số môn học trong trường Trung học cơ sở.

2 Môn học chính của chủ đề: Ngữ văn ( Ngữ văn 8)

3 Các môn được tích hợp:

- Sinh học

- Hoá học

- Giáo dục công dân

- Giáo dục nếp sống văn minh 8,9

Tiết 45 - Bài 12:

ÔN DỊCH, THUỐC LÁ

Nguyễn Khắc Viện

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp HS:

- Hiểu thuốc lá là một thứ ôn dịch gây tác hại nghiêm trọng, nhiều mặt đối với cá nhân và cộng đồng

- Từ đó, có quyết tâm phòng chống nạn dịch này

- Thấy được sự kết hợp chặt chẽ giữa hai phương thức lập luận và thuyết minh trong văn bản

B Chuẩn bị:

- Thầy: Thiết kế bài dạy, sưu tầm tư liệu…

- Trò: soạn bài, sưu tầm theo nhóm, tập thuyết trình…

C Phương pháp - thiết bị:

- Phương pháp: Giảng, thuyết trình, thảo luận, tích hợp liên môn

GDCD, Sinh học,Hoá học, Giáo dục nếp sống văn minh…

- Thiết bị: sgk, sgv, phấn màu, bảng, A2, máy

D Hoạt động dạy- học:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Văn bản “ Thông tin về ngày Trái đất năm 2000”

đem lại cho em những hiểu biết gì? Em đã có những hành động thiết thực gì để thực hiện lời kêu gọi nêu ra trong văn bản?

GV gọi 1 HS lên bảng trả lời GV nhận xét cho điểm.

3 Bài mới: GV liên hệ dẫn dắt từ bài “Thông tin…” vào bài mới.

Hoạt động của thầy HĐ của trò Yêu cầu cần đạt

Hoạt động 1: GV hướng dẫn HS tìm

hiểu chung văn bản.

Bước 1: Giới thiệu cho HS về tác giả (sgk

không chú thích)

GV: Chiếu hình ảnh, lưu ý HS

Tác giả Nguyễn Khắc Viện là nhà hoạt

động chính trị xã hội, là 1 bác sĩ

Bước 2: Tìm hiểu chú thích, từ khó

- Liên môn Hoá học, Sinh học

- Phát huy năng lực phát hiện

của HS.

GV yêu cầu HS giải thích, hiểu 1 số chú

thích quan trọng, GV chiếu máy

Dùng kiến thức hoá học, sinh học để giải

thích cho học sinh hiểu hơn về một số chất

hoá học độc hại có trong thuốc lá

Bước 3: Tìm hiểu bố cục.

H: Có thế chia VB thành mấy phần? Nêu ý

chính của mỗi phần?

GV chốt: 3 phần ( Máy)

Bước 4: Phân tích cách trình bày và ý

nghĩa cuả tên gọi văn bản

H: Đã soạn bài , em hãy cho biết tại sao tác

giả lại đặt nhan đề cho văn bản này là “Ôn

dịch, thuốc lá”? Dấu phẩy đặt ở đây có ý

nghĩa gì?

GV lưu ý HS dựa vào chú thích 1 sgk.

GV chốt

-HSTL -Quan sát

-HS quan sát, trả lời

-HSTL

-HSTL

-HSTL

-Nghe

I.Giới thiệu chung 1.Tác giả:

- Nguyễn Khắc Viện (1913-1997)

-là nhà hoạt động chính trị -xã hội, là một bác sĩ

2 Chú thích

3.Bố cục: 3 phần

- Phần 1: Cảnh báo về “ôn

dịch thuốc lá”( từ đầu

…”còn nặng hơn cả còn nặng hơn cả AIDS”còn nặng hơn cả ).

- Phần 2: Tác hại của

thuốc lá (tiếp “ nêu gương xấu”còn nặng hơn cả ).

- Phần 3: Những con số và

kiến nghị (còn lại)

4.Nhan đề:

-Thuốc lá: tệ nghiện thuốc

lá

- Ôn dịch: loại bệnh nguy hiểm, lây lan rộng tiếng chửi rủa

- dấu phẩy sự căm tức, ghê tởm

THUỐC LÁ! MÀY LÀ

ĐỒ ÔN DỊCH!

II Đọc - hiểu văn bản

1.Cảnh báo về “ ôn dịch, thuốc lá”: Nó đe doạ sức

khoẻ và tính mạng loài người còn nặng hơn cả

GV chuyển hoạt động 2

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc – tìm

hiểu chi tiết VB.

Bước 1: Tìm hiểu phần 1 VB: Cảnh báo

về” ôn dịch, thuốc lá”

- Dùng kiến thức y học

-Liên môn sinh học, GDCD bài 14 lớp 8

-Phát huy năng lực liên hệ thực tiễn, liên

hệ kiến thức liên môn của HS

-Gọi H đọc phần 1: từ đầu “còn nặng

hơn cả AIDS”

H: Phần đầu tác giả nêu lên vấn đề gì?

- Thuốc lá là một ôn dịch đang

đe doạ sức khoẻ và tính mạng của con người

H: Tác giả đã dựa vào đâu để đưa ra vấn đề

ấy? Điều đó có tác dụng gì?

GV khẳng định

H: Để thể hiện được tính chất nghiêm

trọng của vấn đề , tác giả còn so sánh ôn

dịch thuốc lá với các đại dịch khác Đó là

các đại dịch nào?

GV chốt

H: Qua đây, em nhận xét gì về cách nêu

vấn đề của tác giả?

GV chuyển:

Bước 2: Tìm hiểu tác hại của thuốc lá

(Đây là phần chính, trọng tâm của tiết

học)

- Liên môn Hoá học, sinh học,

lĩnh vực y học.

- Phát huy năng lực thuyết

trình, liên hệ thực tế của HS, nămh lực hợp tác nhóm…

Gọi HS đọc phần 2 “ tiếp…con đường

phạm pháp”

-Quan sát -HS đọc to

-HSTL

-HSTL

-HSTL

-Nghe

-HS nhận xét -Nghe

-HS đọc

-HSTL

-Nghe

-HSTL

AIDS

->Nhận định rõ ràng, dựa vào kết luận của nhiều nhà bác học và hơn 5 vạn công trình nghiên cứu

- So sánh =>nhấn mạnh tầm quan trọng và tính chất nghiêm trọng của vấn đề

2 Tác hại của thuốc lá

-“Nếu giặc đánh…tằm ăn

dâu”còn nặng hơn cả

So sánh  chỉ rõ cái cách

mà khói thuốc lá đã và đang đe dọa sức khỏe, tính

mạng của con người: gặm nhấm dần dần không chết ngay.

a)Tác hại của khói thuốc

hại của thuốc lá tác giả dẫn lời của THĐ về

việc đánh giặc “Nếu giặc đánh như vũ bão

thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm

nhấm như tằm ăn dâu” Theo em, lời dẫn

này được dùng với dụng ý gì?

GV giảng

H: Vậy, trước khi nêu tác hại của thuốc lá

tác giả đã nêu ra cái cách mà thuốc lá đã và

đang đe doạ sức khoẻ và tính mạng của con

người đó là gì?

GV chốt

GV dẫn dắt, hỏi: Sau lời dẫn ấy, tác giả đi

thuyết minh về tác hại của thuốc lá

H: Trong phần 2, tác giả đã nêu ra tác hại

của thuốc lá trên những phương diện nào?

GV tổ chức, hướng dẫn HS thảo luận

nhóm 2 phút về các tác hại của thuốc lá với

các đối tượng:

+ với bản thân người hút (N1,2)

+ với người không hút thuốc.(N3,4,5)

+ với lối sống đạo đức và kinh tế, xã hội

(6,7,8)

(GV lưu ý HS bám sát nội dung sgk kết

hợp với tư liệu tham khảo sưu tầm)

H: Vì sao ở đây tác giả lại lấy bệnh “viêm

phế quản”, bệnh nhẹ nhất do khói thuốc lá

gây ra làm dẫn chứng?

GV giảng, liên hệ thực tế về bênh VFQ

( liên hệ với lĩnh vực nghiên cứu y học, ví

dụ thực tế)

GV chốt, minh hoạ tranh ảnh

H: Từ đây, con hiểu gì về tác hại của khói

thuốc lá đối với cá nhân người hút?

H: Quan sát vào đoạn văn nói về tác hại

-HSTL sức khoẻ, đạo đức và kinh tế…

-HS thảo lu ận

-Đại diện nhóm HS thuyết trình, các HS khác nghe và bổ sung -Quan sát

-HSTL

-Nghe -HSTL

-Quan sát, nhận xét

-Quan sát

hút.

-Chất hắc íntê liệt các

lông mao của họng, phế quảnvi khuẩn vào phổi

 ho viêm nhiễm ung thư

-Chất ô- xít các- bon

thấm vào hồng cầu  máu thiếu ô- xi sức khỏe suy yếu

-Chất ni-cô-tin  động

mạch co thắt tăng huyết áp tắc động mạch nhồi máu cơ tim

-Bệnh viêm phế quản của hàng triệu người sức khỏe, sức lao động giảm

kinh tế giảm sút

b)Tác hại của thuốc lá đối với người không hút thuốc lá.

- KHÓI THUỐC  đầu độc: vợ, con, bạn bè

 Thai nhi bị nhiễm độc -Hành vi của người hút  nêu gương xấu

đối với người hút, em có nhận xét gì về

cách trình bày của tác giả về vấn đề này?

GV nhận xét về cách viết, lập luận của tác

giả

GVchuyển:

GV chiếu đoạn văn,

GV dẫn dắt, hỏi: Theo dõi đoạn thuyết

minh về tác hại của thuốc lá đối với những

người không hút, hãy cho biết vì sao mở

đầu đoạn tác giả lại đặt giả định: “Có

người bảo:Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc

tôi”? Có thể nói đây là một thái độ khá

phổ biến của những người nghiện thuốc lá

Theo em đó là thái độ gì?

GV khẳng định

H: Để bác bỏ luận điệu sai lầm đó, tác giả

đã đưa ra lời đáp nào?

- “ Hút thuốc là quyền của

anh…nhưng hút thuốc thì người gần anh cũng hút phải luồng khí độc”.

Lời đáp có cơ sở từ hàng nghìn công trình

nghiên cứu

GV: Nhưng bên cạnh đó để thuyết phục tác

giả còn đưa ra các dẫn chứng và thực tế

cũng đã chứng minh rất rõ

GV mời HS thuyết trình ý 2- tác hại của

khói thuốc lá đối với người không hút

GV giải thích cho HS hình thức hút thụ

động (tranh minh hoạ,)

GV liên hệ thực tế

H: Quan sát vào đoạn thuyết minh, ta thấy

tác giả bộc lộ rất rõ thái độ, tình cảm của

mình về vấn đề được thuyết minh Tìm lời

văn nói lên thái độ, tình cảm đó của tác

giả? Theo em đó là thái độ, cảm xúc gì?

+ “ Xin mời anh ra ngoài sân…”

+ “ Tội nghiệp thay…”

+ “…quả là một tội ác”

H: Em có nhận xét gì về cách lập luận và

-HSTL

-HSTL

-Đại diện nhóm HS thuyết trình, các HS khác nghe, bổ sung -HSTL

-HS quan sát, trả lời

-HSTL

-HS nhận xét -Nghe

c) Tác hại của thuốc lá tới kinh tế, xã hội

- Tổn hại kinh tế

- Ảnh hưởng đạo đức ( con đường ngắn dẫn tới phạm pháp)

-………

GV chốt, chuyển

GV yêu cầu HS quan sát và đọc thầm đoạn

văn tiếp theo trong sgk và hỏi

H: Tác hại của thuốc lá đối với kinh tế xã

hội, lối sống đạo đức của con người được

biểu hiện cụ thể như thế nào? 1-2 HS trả

lời

GV liên hệ, chốt kiến thức

H: Tóm lại, toàn bộ phần 2 giúp con hiểu

biết gì về tác hại của thuốc lá?

GV:Để HS có cái nhìn đầy đủ và hiểu rõ

hơn về các tác hại của thuốc lá, GV cho HS

quan sát Theo dõi clip bệnh nhân mắc

những bệnh do thuốc lá…(sử dụng tư liệu

của bệnh viện, có giải thích trên cơ sở

nguyên lí của bộ môn hoá học và sinh học)

H: Theo em, ngoài ra thuốc lá còn có tác

hại nào khác nữa không?

- gây cháy nổ

- mất vệ sinh môi trường

- giảm hiệu quả lao động…

GV mở rộng, liên hệ chuyển (Liên môn

GDCD Bài 15 lớp 8 – Phòng chống cháy

nổ và các chất độc hại)

Bước 3: Tìm hiểu kiến nghị của tác giả.

- Liên môn giáo dục công dân,

gáo dục nếp sống văn minh

- Phát huy năng lực phát

hiện, năng lực thể hiện tình cảm

Gọi HS đọc to phần kết của văn bản

H: Phần cuối văn bản cung cấp thông tin

về vấn đề gì?

H: Khác với văn bản “ Thông tin về Ngày

Trái Đất năm 2000”, cách nêu giải pháp là

dùng văn bản hành chính, đoạn kết của văn

bản “Ôn dịch, thuốc lá” có gì đặc biệt?

H: Đưa ra thông báo về các chiến dịch

-HS quan sát

HS đọc thầm

-HSTL

-HS phát hiện

-HSTL

-HSTL

-Đại diện nhóm trình bày HS nghe, bổ sung -HSTL

-HS nêu cảm nhận

3) Những con số và kiến nghị

- Việt Nam là nước nghèo

mà tỉ lệ hút ngang các nước Âu-Mĩ

- Các nước Âu- Mĩ kiên quyết chống

“NGHĨ ĐẾN MÀ KINH! ĐÃ ĐẾN LÚC MỌI NGƯỜI PHẢI ĐỨNG LÊN CHỐNG LẠI, NGĂN NGỪA NẠN ÔN DỊCH NÀY.”

=> Quyết tâm cao

thuốc lá ở các nước phát triển , từ đó đối

chiếu so sánh với Việt Nam, điều đó có tác

dụng gì?

GV giảng, chiếu 2 câu văn cuối

H: Đọc 2 câu cuối của VB, đây là kiểu câu

gì xét về mục đích nói? Tác dụng của việc

sử dụng các kiểu câu này?

H: Em cảm nhận gì về tình cảm, thái độ

của tác giả qua lời kêu gọi chống thuốc lá?

GV chốt, nêu vấn đề, tích hợp

Câu hỏi liên hệ tích hợp: (liên môn Giáo

dục nếp sống văn minh, môn GDCD)

H: Đứng trước lời kêu gọi của tác giả và

nhận thấy tác hại to lớn, nhiều mặt của

thuốc lá, em và các bạn , chúng ta cần phải

làm gì để chống lại ôn dịch thuốc lá, chúng

ta cần làm gì để không trở thành nạn nhân

của thứ ôn dịch này ?

GV chiếu clip (liên hệ những hành động

thực tế )

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tổng kết

H: Đọc và tìm hiểu văn bản “Ôn dịch,

thuốc lá” cho con hiểu biết gì về thuốc lá?

GV chiếu khái quát nội dung

GV chiếu BT trắc nghiệm nhanh khái quát

về nghệ thuật, cách viết của tác giả

GV khái quát 1 số nét cơ bản về nghệ thuật

H: Tính thuyết minh của văn bản “Ôn dịch,

thuốc lá” được thể hiện như thế nào?

GV chốt

GV gọi HS đọc ghi nhớ SGK

GV chốt: Đây là văn bản nhật dụng.

-HS nhận xét

-HS quan sát -HSTL

-HSTL

-HS đọc -HS liên hệ

-Ý thức người hút thuốc

III Tổng kết 1.Nội dung:

-Thuốc lá là một thứ ôn dịch

- Nó còn nguy hiểm hơn

ôn dịch

- Thái độ phòng chống

2 Nghệ thuật:

- Sử dụng kết hợp 2 phương thức biểu đạt

- Sử dụng thông tin khoa học, chính xác và lập luận giàu sức thuyết phục…

IV Luyện tập

Hoạt động 4: Hướng dẫn HS luyện tập.

- Phát huy năng lực tổng hợp

kiến thức bằng sơ đồ tư duy

- Phát huy năng lực thuyết

trình, làm việc hợp tác nhóm, cá nhân.

- Liên môn Giáo dục nếp sống

văn minh, GDCD Bài tập 1: Hoàn thành sơ đồ kiến thức BH

Bài tập 2: Nếu là một tuyên truyền viên,

sau khi học bài này, em sẽ tuyên truyền thế

nào với mọi người về vấn đề này

Hoạt động 5: Dặn dò

1 Nắm chắc nội dung bài học

2 Làm BT 2 sgk

3 Viết đoạn văn từ 8-10 câu nêu suy

nghĩ của em về tác hại của thuốc lá

4 Soạn bài: “Bài toán dân số”

2) Bài tập 2 (PHT)

PHIÊÚ BÀI TẬP

*Bài tập nhanh:

Qua phân tích tác hại của thuốc lá, em có nhận xét gì về cách thuyết

minh, phân tích của tác giả (chọn những phương án em cho là đúng):

A Tác giả phân tích tác hại của thuốc lá một cách toàn diện, giàu sức thuyết phục.

B Dùng những dẫn chứng xác thực, có cơ sở khoa học

C Vưa thuyết minh, vừa có những so sánh sâu sắc, giúp người đọc hình dung rõ hơn tác hại của thuốc lá.

D Sử dụng nhiều biện pháp tu từ nghệ thuật đặc sắc